{"id":26816,"date":"2010-09-26T16:17:46","date_gmt":"2010-09-26T21:17:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=26816"},"modified":"2010-09-26T16:18:15","modified_gmt":"2010-09-26T21:18:15","slug":"wybory-za-cztery-miliardy-celem-po-jest-wygranie-wyborow-nawet-kosztem-poswiecenie-finansow-panstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=26816","title":{"rendered":"Wybory za cztery miliardy – celem PO jest wygranie wybor\u00f3w nawet kosztem po\u015bwi\u0119cenie finans\u00f3w pa\u0144stwa"},"content":{"rendered":"

Koszt niewprowadzenia koniecznych oszcz\u0119dno\u015bci z powodu zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wybor\u00f3w wyniesie ok. 4 miliard\u00f3w z\u0142otych. Kwot\u0119 t\u0119 nale\u017cy doliczy\u0107 do oficjalnego bud\u017cetu wyborczego Platformy Obywatelskiej<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W 2007 roku Platforma wygra\u0142a wybory nie tylko ze wzgl\u0119du na poparcie korporacji medialnych, lecz tak\u017ce dlatego, \u017ce rozbudzi\u0142a nadzieje na stworzenie sprawnego, kompetentnego rz\u0105du. Podczas kampanii nie m\u00f3wi\u0142a o \u015bciganiu przest\u0119pc\u00f3w, ale o budowie autostrad. Dynamiczny premier mia\u0142 zmienia\u0107 Polsk\u0119 na lepsze. Ostatnie wypowiedzi szefa Platformy Donalda Tuska, wcze\u015bniej ministra Micha\u0142a Boniego, a niedawno ministra finans\u00f3w Jacka Rostowskiego rozwia\u0142y ostatnie z\u0142udzenia. Rz\u0105d nie b\u0119dzie podejmowa\u0142 reform, kt\u00f3re grozi\u0142yby spadkiem popularno\u015bci. Podstawowym celem jest wygranie wybor\u00f3w parlamentarnych za rok, nawet kosztem po\u015bwi\u0119cenia finans\u00f3w kraju.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jeszcze rok temu przedstawiciele Platformy t\u0142umaczyli, \u017ce jej rozs\u0105dne reformy s\u0105 blokowane przez prezydenta. Argumentacja ta, cho\u0107 fa\u0142szywa – bo \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski zablokowa\u0142 jedynie kilka najbardziej szkodliwych ustaw – znajdowa\u0142a s\u0142uchaczy. Obecnie minister Rostowski twierdzi, \u017ce za aktualn\u0105 sytuacj\u0119 odpowiada poprzedni parlament, kt\u00f3ry na wiosek rz\u0105du Prawa i Sprawiedliwo\u015bci obni\u017cy\u0142 podatki, co spowodowa\u0142o ubytek w dochodach. Przyjrzyjmy si\u0119 tym tezom.<\/p>\r\n\r\n

W latach 2006-2007 wprowadzono ulg\u0119 prorodzinn\u0105 w wysoko\u015bci 1 tys. z\u0142 na dziecko, obni\u017cono sk\u0142adk\u0119 rentow\u0105 i stawki podatku dochodowego. Ulga prorodzinna to pocz\u0105tek wspierania rodziny. To tak\u017ce dzi\u0119ki niej przez ostatnie trzy lata osi\u0105gn\u0119li\u015bmy minimalny przyrost urodze\u0144. W Polsce od wprowadzenia podatku dochodowego w 1992 r. nie istnia\u0142y \u017cadne mechanizmy obni\u017cenia podatk\u00f3w dla rodzin podejmuj\u0105cych zadanie wychowania dzieci. Ni\u017csza sk\u0142adka rentowa przyczynia si\u0119 do wzgl\u0119dnie nie najgorszej sytuacji na rynku pracy. W latach 2007-2008 bezrobocie mocno spad\u0142o, ostatnio wzros\u0142o, ale nadal jest ni\u017csze od tego, kt\u00f3re PiS zasta\u0142o jesieni\u0105 2005 roku. Ale co najwa\u017cniejsze, obni\u017ceniu danin towarzyszy\u0142y dwie reformy, kt\u00f3re przynosz\u0105 wp\u0142ywy do bud\u017cetu i poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 rz\u0105dzenia: pierwsza to informatyzacja aparatu skarbowego, a druga to bud\u017cet zadaniowy. PiS dawa\u0142o jasny sygna\u0142: obni\u017camy podatki, ale trzeba je p\u0142aci\u0107, dlatego zwi\u0119kszamy ich \u015bci\u0105galno\u015b\u0107 przez ograniczenie szarej strefy.<\/p>\r\n\r\n

Komputery nie szukaj\u0105 pieni\u0119dzy<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Kilkaset istniej\u0105cych w Polsce urz\u0119d\u00f3w skarbowych dzia\u0142a w oparciu o systemy informatyczne francuskiej firmy Bull z pocz\u0105tku lat 90. XX wieku. Co wi\u0119cej, ka\u017cda z tych plac\u00f3wek jest „samotn\u0105 wysp\u0105”, nie istnieje po\u0142\u0105czenie z centralnym o\u015brodkiem, kt\u00f3ry konsoliduje i zlicza wszystkie wp\u0142ywy podatkowe. Administracja skarbowa w krajach OECD standardowo jest wyposa\u017cona w oprogramowanie pozwalaj\u0105ce na wychwytywanie podatnik\u00f3w zalegaj\u0105cych z podatkami. Dzia\u0142a ono „\u015blepo”, tzn. system informatyczny zbiera informacje z deklaracji, por\u00f3wnuje je i na podstawie matematycznych kryteri\u00f3w wskazuje mo\u017cliwe ukrywanie dochod\u00f3w, zani\u017canie obrotu itd.<\/p>\r\n\r\n

W Polsce takie rozwi\u0105zanie od lat nie zosta\u0142o wdro\u017cone, czyli kontrola danego podatnika nast\u0119puje nie na skutek dzia\u0142ania obiektywnego systemu, ale na podstawie indywidualnej decyzji. Tak jak w czasach, gdy krakowska skarb\u00f3wka \u015bciga\u0142a Romana Klusk\u0119, bior\u0105c na cel tego konkretnie przedsi\u0119biorc\u0119.
\r\n Jeszcze w 2007 r. rz\u0105d premiera Kaczy\u0144skiego przyj\u0105\u0142 plan informatyzacji pa\u0144stwa zawieraj\u0105cy konkretne projekty informatyczne: e-Deklaracje, System Zarz\u0105dzania Bud\u017cetem Zadaniowym, Konsolidacja System\u00f3w Celnych i Podatkowych. Projekt ma formaln\u0105 rang\u0119 rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w, ale co z tego, skoro obecna ekipa go nie zrealizowa\u0142a. Tymczasem do\u015bwiadczenie innych kraj\u00f3w OECD pokazuje, \u017ce sensowna informatyzacja skarb\u00f3wki przynosi zwi\u0119kszenie dochod\u00f3w bud\u017cetu do 5 procent. Po prostu zatykane s\u0105 wszystkie dziury, przez kt\u00f3re wyciekaj\u0105 pieni\u0105dze. W naszych warunkach oznacza\u0142oby to 12 mld z\u0142 rocznie.<\/p>\r\n\r\n

Kpiny zamiast bud\u017cetu zadaniowego<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Bud\u017cet zadaniowy to kolejna reforma, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a doko\u0144czona. Jej wprowadzenie przygotowa\u0142a w 2007 r. minister Teresa Lubi\u0144ska. Realizacja jej projektu zosta\u0142a w praktyce zatrzymana, gdy\u017c jest to reforma trudna do wprowadzenia, wymaga bowiem m\u0105dro\u015bci i determinacji rz\u0105du. Polega na tym, \u017ce tradycyjny uk\u0142ad bud\u017cetu zast\u0119puje si\u0119 przez konkretne zadania i mierniki wykonania tych zada\u0144, kt\u00f3re trzeba co roku doprecyzowywa\u0107. Centrum rz\u0105du powinno wymusza\u0107 na nieruchawej administracji sta\u0142e doskonalenie. Po kilku latach mo\u017cna oceni\u0107, kt\u00f3re dzia\u0142ania s\u0105 nieefektywne i musz\u0105 by\u0107 zlikwidowane.<\/p>\r\n\r\n

A jakie mierniki skuteczno\u015bci przedstawia rz\u0105d w wieloletnim planie finansowym? W przypadku Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest to np. zwi\u0119kszenie poziomu zadowolenia obywateli ze s\u0142u\u017cby dyplomatycznej. Przecie\u017c to kpina. W ten spos\u00f3b nie uzyskamy poprawy rz\u0105dzenia ani mo\u017cliwych oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Wystarczy\u0142o kontynuowa\u0107 dzia\u0142ania rozpocz\u0119te przez poprzednik\u00f3w. Zamiast tego premier Tusk skutecznie zniech\u0119ca\u0142 obywateli do p\u0142acenia podatk\u00f3w. Nikt nie lubi ich uiszcza\u0107, ale s\u0105 konieczne do utrzymania wsp\u00f3lnego pa\u0144stwa. Premier dwa lata temu wzywa\u0142 do niep\u0142acenia abonamentu telewizyjnego, nazywaj\u0105c go haraczem. Kilka tygodni temu sprzeciwi\u0142 si\u0119 podatkowi od bank\u00f3w, stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie b\u0119dzie ich „\u0142upi\u0142”. Szef rz\u0105du wzmacnia tym samym antypa\u0144stwowe postawy, daje sygna\u0142, \u017ce nie wypada terminowo p\u0142aci\u0107 danin. „Haracz”, „\u0142upienie” – takie s\u0142owa zapadaj\u0105 w \u015bwiadomo\u015b\u0107 obywateli.
\r\n Wynika to chyba z uproszczonej doktryny liberalnej, widz\u0105cej w pa\u0144stwie, kt\u00f3re powinno by\u0107 wsp\u00f3lnym dobrem, jedynie z\u0142e strony. S\u0105 tego rezultaty – wzrastaj\u0105ce zaleg\u0142o\u015bci podatkowe. Na koniec 2009 r. kwota niezap\u0142aconych podatk\u00f3w to 21 mld z\u0142, w tym 10 mld stanowi\u0105 zaleg\u0142o\u015bci w podatku VAT, czyli dwa razy tyle ni\u017c ma przynie\u015b\u0107 planowana podwy\u017cka tego podatku.
\r\n W zamian rz\u0105d proponuje „regu\u0142\u0119 wydatkow\u0105”, kt\u00f3ra ma ograniczy\u0107 wzrost wydatk\u00f3w elastycznych do jednego procenta powy\u017cej inflacji. Projekt regu\u0142y mia\u0142 by\u0107 z\u0142o\u017cony w Sejmie do po\u0142owy roku, ale do dzi\u015b tak si\u0119 nie sta\u0142o. Rz\u0105d przedstawia natomiast oszcz\u0119dno\u015bci, kt\u00f3re ma przynie\u015b\u0107 stosowanie tej regu\u0142y. Dziwne to oszcz\u0119dno\u015bci, poniewa\u017c przypominaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce my\u015blenie: Zarabiam 2 tys., chcia\u0142bym wydawa\u0107 2,5 tys., ale wydam tylko 2,1 tys., bo brakuj\u0105ce 100 po\u017cycz\u0119… Oszcz\u0119dzam zatem 400!<\/p>\r\n\r\n

Cena w\u0142adzy dla samej w\u0142adzy<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Warto\u015b\u0107 pieni\u0105dza w czasie to podstawowa kategoria finans\u00f3w. Zastosujmy j\u0105, aby odpowiedzie\u0107 na pytanie, jaka jest cena czasu kupowanego przez rz\u0105d, czyli zaniechanych reform? Obecna wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu publicznego to 740 mld z\u0142, a jeszcze trzy miesi\u0105ce temu wynosi\u0142 on 705 mld z\u0142otych. Wed\u0142ug rz\u0105dowej strategii zarz\u0105dzania d\u0142ugiem do ko\u0144ca 2011 r. warto\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenia wzro\u015bnie do ok. 770 mld z\u0142otych. Bardziej prawdopodobna jest jednak kwota rz\u0119du 800-820 mld z\u0142, gdy\u017c ka\u017cdego dnia d\u0142ug zwi\u0119ksza si\u0119 od 250 do 300 mln z\u0142otych.<\/p>\r\n\r\n

Dokumentom rz\u0105dowym trudno ufa\u0107, gdy\u017c ostatnio minister Rostowski stwierdzi\u0142 (cho\u0107 poprzednio milcza\u0142 na ten temat), \u017ce deficyt sektora publicznego w tym roku mo\u017ce by\u0107 wy\u017cszy ni\u017c 100 mld z\u0142otych. Jesieni\u0105 2011 odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory, a potem by\u0107 mo\u017ce rozpocznie si\u0119 naprawa finans\u00f3w kraju. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce reformatorsko nastawiony rz\u0105d zatrzyma\u0142by wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu na poziomie 700 mld z\u0142otych. Wobec tego koszt rz\u0105d\u00f3w obecnego gabinetu odpowiada odsetkom, kt\u00f3re nale\u017cy zap\u0142aci\u0107 od kwoty 65-70 mld z\u0142 za okres od pocz\u0105tku lipca 2010 – kiedy Platforma obj\u0119\u0142a pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy – do ko\u0144ca 2011 roku.<\/p>\r\n\r\n

Oprocentowanie polskich obligacji skarbowych stanowi obecnie 4-4,5 procent. Jakby nie liczy\u0107, odsetki od 65 mld wynosz\u0105 za ten okres oko\u0142o 4 mld z\u0142otych. Te cztery miliardy trzeba doliczy\u0107 do oficjalnego bud\u017cetu wyborczego partii rz\u0105dz\u0105cej, gdy\u017c tyle kosztuje utrzymanie przez ni\u0105 poparcia.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Pawe\u0142 Sza\u0142amacha<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Autor jest prezesem Instytutu Sobieskiego, autorem ksi\u0105\u017cki „IV Rzeczpospolita. Pierwsza Ods\u0142ona”.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Koszt niewprowadzenia koniecznych oszcz\u0119dno\u015bci z powodu zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wybor\u00f3w wyniesie ok. 4 miliard\u00f3w z\u0142otych. Kwot\u0119 t\u0119 nale\u017cy doliczy\u0107 do oficjalnego bud\u017cetu wyborczego Platformy Obywatelskiej W 2007 roku Platforma wygra\u0142a wybory nie tylko ze wzgl\u0119du na poparcie korporacji medialnych, lecz tak\u017ce dlatego, \u017ce rozbudzi\u0142a nadzieje na stworzenie sprawnego, kompetentnego rz\u0105du. Podczas kampanii nie m\u00f3wi\u0142a o \u015bciganiu […]","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26816"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26816"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26816\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}