{"id":26728,"date":"2010-09-17T16:55:56","date_gmt":"2010-09-17T21:55:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=26728"},"modified":"2020-09-20T18:52:20","modified_gmt":"2020-09-20T22:52:20","slug":"borusewicz-jak-chruszczow-wywiad-z-ks-wisniewskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=26728","title":{"rendered":"„Borusewicz jak Chruszczow” – wywiad z ks. Wi\u015bniewskim"},"content":{"rendered":"

– Pi\u0119kne klimaty o jakich wspomnia\u0142 Marsza\u0142ek Borusewicz mog\u0105 wzrusza\u0107 gdy si\u0119 ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 je wybiera\u0107 i zmienia\u0107 kiedy si\u0119 zechce, ale tym ludziom nie dano szansy na repatriacje ani w latach 20., kiedy wielu Polak\u00f3w opu\u015bci\u0142o Rosj\u0119 ani w latach 50. Jak \u017cyli w n\u0119dzy tak \u017cyj\u0105 nadal – powiedzia\u0142 ks. Jaros\u0142aw Wi\u015bniewski z Taszkientu, misjonarz, wyrzucony z putinowskiej Rosji w 2002 r.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Co Ksi\u0105dz my\u015bli o s\u0142owach Marsza\u0142ka Borusewicza do Polak\u00f3w w Wierszynie na Syberii? Marsza\u0142ek powiedzia\u0142: „Drodzy rodacy, gdzie wasi przodkowie zajechali, prawie na koniec \u015bwiata (…) ale faktycznie wybrali pi\u0119kne miejsce, urodziwe, takie gdzie chce si\u0119 mieszka\u0107 i przyje\u017cd\u017ca\u0107.”<\/strong><\/p>\r\n

Znam t\u0119 wypowied\u017a. S\u0142owa marsza\u0142ka Borusewicza od razu przypomnia\u0142y mi sytuacj\u0119 zwi\u0105zan\u0105 ze zdarzeniem jakie przytrafi\u0142o si\u0119 na Sachalinie Sekretarzowi Komunistycznej Partii ZSRR Nikicie Chruszczowowi. Mieszka\u0144cy Sachalinu \u017ceby si\u0119 czym\u015b pochwali\u0107 i zachwyci\u0107 „Genseka\u201d (Sekretarza Generalnego) przynie\u015bli mu na st\u00f3\u0142 wyhodowane w daleko-wschodnim klimacie kar\u0142owate arbuzy. Pan Nikita, kt\u00f3ry pochodzi\u0142 z Ukrainy, wiedzia\u0142, \u017ce arbuzy rosn\u0105 w gor\u0105cym klimacie. Miedzy innymi hoduje si\u0119 je na Krymie. Wiedzia\u0142 te\u017c, \u017ce wszyscy mieszka\u0144cy Syberii maj\u0105 podw\u00f3jne zap\u0142aty za „szkodliwo\u015b\u0107 mro\u017anego klimatu\u201d w jakim \u017cyj\u0105. Gdy zobaczy\u0142, \u017ce na Sachalinie ro\u015bnie ro\u015blina typowa dla ciep\u0142ych kurort\u00f3w wyda\u0142 zarz\u0105dzenie, by zniesiono \u017cyczliwym mieszka\u0144com Sachalinu wszystkie „syberyjskie dodatki\u201d do p\u0142acy i zadowolony wyjecha\u0142. Czy marsza\u0142kowi Borusewiczowi wypowiedzi\u0105 o pi\u0119knie Syberii chodzi\u0142o o to by „umy\u0107 r\u0119ce\u201d od odpowiedzialno\u015bci i zaniecha\u0107 trosk\u0119 o Poloni\u0119? Nie wiem, ale jego zachowanie przypomina mi zachowanie Nikity Chruszczowa i niech si\u0119 marsza\u0142ek nie gniewa, \u017ce w moich oczach do takiego w\u0142a\u015bnie typka nagle si\u0119 upodobni\u0142. Osoby publiczne powinny dobiera\u0107 s\u0142owa w spos\u00f3b bardziej wywa\u017cony, by nie rani\u0107 pokrzywdzonych losem ludzi.
\r\n
\r\nW swojej pracy misyjnej dotar\u0142 ksi\u0105dz do syberyjskiej Wierszyny?<\/strong><\/p>\r\n

Ludzi z Wierszyny pozna\u0142em 12 lat temu. Odwiedza\u0142em parafi\u0119 razem z dziekanem ks. Ignacym Pawlusiem. Naszym kierowc\u0105 by\u0142 m\u0142ody cz\u0142owiek z neokatechumenatu o imieniu Igor. Jechali\u015bmy starym zielonym samochodzikiem z \u0142ysymi oponami, Zaporo\u017ccem lub „\u0141ad\u0105 kopiejk\u0105\u201d. Imponowa\u0142 mi entuzjazm i troska o ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u0142odego Sybiraka, kt\u00f3ry przyszed\u0142 do ko\u015bcio\u0142a od zera po \u015bladach ma\u0142\u017conki, kt\u00f3ra mia\u0142a polskie pochodzenie. Nie raz si\u0119 przekona\u0142em, \u017ce ci neofici kt\u00f3rzy trafili do ko\u015bcio\u0142a z powodu zmieszanych ma\u0142\u017ce\u0144stw czuj\u0105 si\u0119 w nim nie gorzej ni\u017c autentyczni Polacy. Kto\u015b spyta dlaczego? Polacy poza obecno\u015bci\u0105 ksi\u0119\u017cy rodak\u00f3w w odradzanych parafiach nie korzystaj\u0105 z \u017cadnych szczeg\u00f3lnych przywilej\u00f3w. Je\u015bli do parafii przychodzi osoba innej ni\u017c polska narodowo\u015bci jest traktowana podobnie, bo w podobnym stopniu wszystkie sowieckie ludy by\u0142y zrusyfikowane. Od lat 30-tych na terenie ZSRR nie funkcjonowa\u0142y \u017cadne polskie szko\u0142y. Wyj\u0105tkiem by\u0142o Wilno i Lw\u00f3w, ale na pewno nie Wierszyna. Czego mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 po ludziach, kt\u00f3rych za wpis do paszportu „Polak\u201d traktowano gorzej, nie przyjmowano na studia, posy\u0142ano na gorsze roboty, zsy\u0142ano czy zabijano jak to si\u0119 dzia\u0142o w 1937 r. Z Wierszyny\u00a0 zapami\u0119ta\u0142em ze sto dom\u00f3w, wszystkie podobne do siebie. Odleg\u0142o\u015b\u0107 od Irkucka ponad 100 km. Droga zasypana \u015bniegiem wi\u0119c nie wiem czy to asfalt czy raczej trakt polny, ruch minimalny. Ta wioska le\u017ca\u0142a na terenie Buriackiego Rejonu Autonomicznego i co chwila spotykali\u015bmy obwieszane szama\u0144skimi kolorowymi wst\u0105\u017ckami „\u015bwi\u0119te drzewa”. Dreszcz po plecach biega\u0142, bo to robi\u0142o wra\u017cenie jak sceny z india\u0144skich film\u00f3w. Cho\u0107 Buriaci s\u0105 buddystami to akurat w tej okolicy raczej nie. Czysty szamanizm. Ko\u015bci\u00f3\u0142ek przetrwa\u0142 od czas\u00f3w rewolucji, bo pe\u0142ni\u0142 role klubu a kluby obecnie w Rosji plajtuj\u0105 i ze zwrotem ko\u015bcio\u0142a w tym wyj\u0105tkowym wypadku chyba nie by\u0142o k\u0142opotu.
\r\n
\r\nMarsza\u0142ek Borusewicz zrobi\u0142 z Polak\u00f3w na Syberii w Wierszynie niemal turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy udali si\u0119 tam podziwia\u0107 pi\u0119kne krajobrazy…<\/strong><\/p>\r\n

Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Wierszyny polega na tym, \u017ce jej mieszka\u0144cy nie s\u0105 zes\u0142a\u0144cami. S\u0105 to ofiary parszywej agitacji w\u0142adz imperialnej Rosji, kt\u00f3ra biednym ch\u0142opom z Kongres\u00f3wki obieca\u0142a przywileje i wielkie dzia\u0142ki ziemi. Cz\u0119\u015bciowo obietnica zosta\u0142a spe\u0142niona, ale naiwno\u015b\u0107 ch\u0142op\u00f3w z Kieleckiego polega\u0142a na tym, ze nie odczuli oni prawid\u0142owo kaprys\u00f3w rosyjskiej w\u0142adzy, kt\u00f3ra z ka\u017cdym zakr\u0119tem historii zmienia to co naobiecywali poprzednicy. Komuni\u015bci uczynili ich na nowo niewolnikami i jak \u0142atwo si\u0119 przekona\u0107 odwiedzaj\u0105c Wierszyn\u0119 tam na ko\u0144cu \u015bwiata nikt z nich kariery nie zrobi\u0142. Pi\u0119kne klimaty o jakich wspomnia\u0142 Marsza\u0142ek Borusewicz mog\u0105 wzrusza\u0107 gdy si\u0119 ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 je wybiera\u0107 i zmienia\u0107 kiedy si\u0119 zechce, ale tym ludziom nie dano szansy na repatriacje ani w latach 20., kiedy wielu Polak\u00f3w opu\u015bci\u0142o Rosj\u0119 ani w latach 50. Jak \u017cyli w n\u0119dzy tak \u017cyj\u0105 nadal. Wierszyna dla Ko\u015bcio\u0142a katolickiego na Syberii i dla Polsko\u015bci to wyj\u0105tkowe miejsce i trzeba o tym pami\u0119ta\u0107. Ale nie tylko Wierszyna. Nawet Irkuck nie odgrywa takiej roli w polskiej pami\u0119ci jak nale\u017cy. Tam wystarczy rzuci\u0107 kamieniem by trafi\u0107 w Polaka. Ustalenie trasy turystycznej czy nawet pielgrzymkowej nie by\u0142oby trudne. Panowie senatorowie czy pos\u0142owie mogliby wzi\u0105\u0107 przyk\u0142ad z kardyna\u0142a Glempa, kt\u00f3ry jeszcze na pocz\u0105tku lat 90. odwiedzi\u0142 wszystko co si\u0119 da w Kazachstanie, Rosji i na Bia\u0142orusi. S\u0105 takie miasteczka jak Usole Syberyjskie, Aleksandrowsk Sachalinski czy Bolszereck na Kamczatce, kt\u00f3re Polacy po prostu powinni odwiedza\u0107, bo odwiedzali je z ro\u017cnych powod\u00f3w \u015bw. Rafa\u0142 Kalinowski, obaj bracia Pi\u0142sudscy, czy pan Beniowski znany w Rosji jako August Polak uciekinier z Kamczatki i wicekr\u00f3l Madagaskaru. Podobne miejsca\u00a0 czekaj\u0105 na popularyzacje w Kazachstanie. Cho\u0107by szlakiem S\u0142ugi Bo\u017cego W\u0142adys\u0142awa Bukowi\u0144skiego (Astana, Oziornoje, Karaganda). Czekaj\u0105 na swych apologet\u00f3w cmentarze Andersa rozsiane po stepach Uzbekistanu i Kirgizji. Wierszyna jest r\u00f3wnie\u017c wyj\u0105tkowa poprzez to, \u017ce mieszka\u0142 w niej w 1992 r. pewien w\u0119druj\u0105cy z krzy\u017cem diakon z USA. Doni\u00f3s\u0142 go przez Alask\u0119 a\u017c do Jerozolimy w\u0119druj\u0105c po Syberii. W czasach gdy krzy\u017c jest opluwany w Warszawie to mo\u017ce by jaki\u015b diakon zani\u00f3s\u0142 go w\u0142a\u015bnie do Wierszyny lub do Taszkientu. Tam po\u015br\u00f3d szaman\u00f3w czy muzu\u0142man\u00f3w by si\u0119 krzy\u017cowi nic nie sta\u0142o. Ponadto w Wierszynie razem ze wspomnianym diakonem proboszczowa\u0142 znany proboszcz z Bielan ksi\u0105dz Wojtek Drozdowicz i w Wierszynie w\u0142a\u015bnie zrodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 katolickiej telewizji na Syberii, kt\u00f3ra razem z ks. Wojtkiem przew\u0119drowa\u0142a w roku nast\u0119pnym do Krasnojarska a od 1994 rezyduje w Nowosybirsku i ma si\u0119 \u015bwietnie. To ewenement jaki\u015b, bo w Polsce katolickie studia TV maja si\u0119 du\u017co gorzej ni\u017c na Syberii.<\/p>\r\n

Marsza\u0142ek Borusewicz zapewnia\u0142, \u017ce polska pami\u0119ta o swoich rodakach na wschodzie. Stowarzyszenie „Wsp\u00f3lnota Polska” przekazuje \u015brodki dla Polak\u00f3w w Wierszynie. Ksi\u0105dz od lat pracuje z Polakami na terenach Rosji, a obecnie Uzbekistanu. Czy rz\u0105d faktycznie o nich pami\u0119ta?<\/strong><\/p>\r\n

O tym \u017ce rz\u0105d pami\u0119ta o rodakach na wschodzie pisa\u0142em w dzie\u0144 \u015bmierci pary prezydenckiej. By\u0142 taki jeden rz\u0105d, kt\u00f3ry o Polonii pami\u0119ta\u0142 i by\u0142 to rz\u0105d Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Je\u015bli mam m\u00f3wi\u0107 o sobie to w\u0142a\u015bnie w trakcie pobytu na Ukrainie w latach 2003-2008 otrzyma\u0142em jedyne realne wsparcie na remont „polskiej klasy” na terenie plebanii na wniosek miejscowej Polonii Donbasu. Owszem „Wsp\u00f3lnota Polska\u201d robi wiele dla Polonus\u00f3w, ale zawsze by\u0142o tak, \u017ce wniosek musia\u0142 i\u015b\u0107 od organizacji polonijnych. Kiedy o co\u015b prosi\u0142 kap\u0142an to by\u0142o wielce prawdopodobne, \u017ce nic nie dostanie. Jaki\u015b czas dzia\u0142a\u0142 tzw. CODN, kt\u00f3ry wysy\u0142a\u0142 na kra\u0144ce \u015bwiata polskich nauczycieli, ale ostatnio s\u0142ysza\u0142em, \u017ce t\u0119 instytucj\u0119 zlikwidowano. Pewien polonus opowiada\u0142 mi jak wypiwszy kilka g\u0142\u0119bszych z panem Cimoszewiczem zosta\u0142 poinstruowany jak ma dzia\u0142a\u0107 by otrzyma\u0107 finansowanie: „Trzymaj si\u0119 z dala od ksi\u0119\u017cy i b\u0119dziesz mia\u0142 kas\u0119”. Cho\u0107 to wypowied\u017a z dawnych czas\u00f3w i to z kuluar\u00f3w to domy\u015blam si\u0119, \u017ce jest prawdziwa i aktualna do dzisiaj.
\r\n
\r\nCzy polsko\u015b\u0107 przetrwa na wschodzie?<\/strong><\/p>\r\n

Polsko\u015b\u0107 na wschodzie ma ma\u0142e szanse na przetrwanie w formie jaka nam si\u0119 marzy. Starsze i \u015brednie pokolenie nie jest w stanie nauczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyka ze wzgl\u0119d\u00f3w oczywistych. Troska o rzeczy przyziemne i s\u0142absza pami\u0119\u0107 zniech\u0119ca wielu do nauki. Perspektywa odwiedzenia ojczyzny jest dla wi\u0119kszo\u015bci poza horyzontem marze\u0144. Fundusze w wielu wypadkach rozdzielane s\u0105 w w\u0105skim kr\u0119gu a w\u0142adze polskich organizacji to ludzie nie zawsze pewni w sensie czysto\u015bci intencji. Zdarzaj\u0105 si\u0119 koniunkturalne persony, kt\u00f3re traktuj\u0105 Polsko\u015b\u0107 jak biznes. Owszem, du\u017cym bod\u017acem jest „Karta Polaka\u201d, ale w wielu wypadkach otrzymanie Karty mo\u017ce w\u0142a\u015bnie sta\u0107 si\u0119 bod\u017acem do wyjazdu na sta\u0142e i tym bardziej diaspora si\u0119 zmniejszy. Nie, nie krytykuje inicjatywy, ka\u017cdy ma prawo na powr\u00f3t, ale mo\u017ce warto promowa\u0107 te\u017c tych biznesmen\u00f3w, kt\u00f3rzy dla Polonii maj\u0105 jak\u0105\u015b ofert\u0119 pracy na wschodzie bez „w\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w\u201d. Pa\u0144stwo niemieckie wiele zrobi\u0142o w tym kierunku. Pod Odess\u0105 na przyk\u0142ad powsta\u0142y wielkie osiedla zbudowane dla ludzi z niemieckim pochodzeniem z wszelkimi wygodami. Niewielu skorzysta\u0142o, ale idea szlachetna. Wielokro\u0107 nasi Polonusi zadawali mi pytania czemu Polska o nas zapomnia\u0142a podczas gdy Niemcy o swoich si\u0119 tak bardzo troszcz\u0105. Troszcz\u0105 si\u0119 \u017bydzi o swoich, pami\u0119taj\u0105 Korea\u0144czycy,. Rumuni daj\u0105 ukrai\u0144skim i mo\u0142dawskim rodakom paszporty etc., Istnieje sporo przyk\u0142ad\u00f3w jak to robi\u0105 inni i jak my na tym tle robimy ma\u0142o.
\r\n
\r\nCo m\u00f3wi\u0105 o sytuacji w kraju nasi rodacy, kt\u00f3rych dramatyczne koleje losu rzuci\u0142y na wsch\u00f3d, tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od ojczyzny?<\/strong><\/p>\r\n

Cz\u0119sto jest tak, \u017ce rodacy na wschodzie ze wzgl\u0119du na to, ze s\u0105 mocno zasymilowani i zrusyfikowani nie wyg\u0142aszaj\u0105 \u017cadnych patriotycznych my\u015bli. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 napotkanych polonus\u00f3w powtarza dyrdyma\u0142y zas\u0142yszane w moskiewskiej telewizji i bardzo wielu nie wierzy np. w to, \u017ce w Katyniu by\u0142o jakie\u015b przest\u0119pstwo. M\u00f3wi\u0119 to ze smutkiem. Polonusi na Donbasie zwykle popierali ideologicznie obcego polsko\u015bci i katolicyzmowi Janukowycza (og\u0142osi\u0142 si\u0119 publicznie „prawos\u0142awnym prezydentem\u201d). Podobnie zreszt\u0105 prorosyjska by\u0142a latami Polonia na Litwie.
\r\n
\r\nW Rosji Putin og\u0142osi\u0142 ksi\u0119dza person\u0105 non grata. Nie ma tam dla ksi\u0119dza miejsca. A jak czu\u0142 si\u0119 ksi\u0105dz w Polsce, kt\u00f3r\u0105 ostatnio ksi\u0105dz mia\u0142 okazj\u0119 odwiedzi\u0107?<\/strong><\/p>\r\n

Odpowiem s\u0142owami wyrzuconego podobnie jak ja ksi\u0119dza Biskupa Mazura, kt\u00f3ry przez 4 lata opiekowa\u0142 si\u0119 najwi\u0119ksza diecezj\u0105 \u015bwiata na terenie kt\u00f3rej znajduje si\u0119 Wierszyna. Zosta\u0142 nie wpuszczony do Irkucka 18 kwietnia 2002 r. Ca\u0142y rok czeka\u0142 na zmian\u0119 decyzji w\u0142adz rosyjskich i nigdy nie pozwoli\u0142 sobie na ostre s\u0142owa ani pod adresem Rosji ani swej ojczyzny, kt\u00f3ra mog\u0142aby lepiej zadba\u0107 o jego status po\u015br\u00f3d Polonii na Zabajkalu. Prywatnie rzek\u0142 do mnie, w listopadzie 2002 r. gdy\u015bmy si\u0119 spotkali w domu zakonnym Werbist\u00f3w w pod bia\u0142ostockim Kleosinie, \u017ce czuje si\u0119 upokorzony. Upokorzony oboj\u0119tno\u015bci\u0105 \u015brodowisk, do kt\u00f3rych si\u0119 zwraca\u0142 o wstawiennictwo. Chodzi\u0142o zar\u00f3wno o \u015bwiat polityki jak i kr\u0119gi ko\u015bcielne. Wiele os\u00f3b wola\u0142o przyj\u0105\u0107 pozycje Moskwy g\u0142osz\u0105cej, \u017ce jeste\u015bmy jacy\u015b nienormalni. \u0179e\u015bmy si\u0119 nazbyt pchali do polityki, biznesu i innych amoralnych sytuacji nie licuj\u0105cych ze statusem kap\u0142ana. Pro\u015bci ludzie nie potrzebowali z naszej strony \u017cadnych wyja\u015bnie\u0144, ale wielcy tego \u015bwiata zadowolili si\u0119 tym co im powiedziano. Rosja do dzi\u015b obra\u017ca Polak\u00f3w w bia\u0142y dzie\u0144 i nie ma mocnych w polskim rz\u0105dzie ani w hierarchii ko\u015bcielnej, kt\u00f3rzy by wyrzekli ostre s\u0142owa, bo tylko takie s\u0105 w Kremlu s\u0142yszane. Grzeczno\u015b\u0107 i poprawno\u015b\u0107 polityczna jest tam (w Moskwie) traktowana jako wyraz s\u0142abo\u015bci. To stara szko\u0142a „realnej polityki\u201d, kt\u00f3ra swe tradycje czerpie z czas\u00f3w imperialnej Rosji a w czasach sowieckich traktowanie spraw polskich si\u0119 nie zmieni\u0142o. Ponadto w Polsce ksi\u0119\u017ca ze wschodu czuj\u0105 si\u0119 z jednej strony jak bohaterzy a\u017c do przesady a z drugiej jak pariasi. Jest grupa os\u00f3b patriotycznie nastawionych, kt\u00f3rzy nas gloryfikuj\u0105 i istnieje ogromna rzesza oboj\u0119tnych, kt\u00f3rych d\u0142ugo trzeba przekonywa\u0107 o tym, \u017ce my nie jeste\u015bmy wielb\u0142\u0105dami. Ka\u017cdy z nas na czole ma napisane podobnie jak i polonusi „daj” i za ka\u017cdym razem musz\u0119 si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 z tego, \u017ce ja te\u017c mam co\u015b do dania. Staram si\u0119 du\u017co pisa\u0107 by o tym przekona\u0107 i wielokro\u0107 moje odwiedziny w parafiach i szko\u0142ach polegaj\u0105 na tym, ze ja „namawiam ludzi” by te broszurki misyjne wzi\u0119li i jak ju\u017c wezm\u0105 za „co \u0142aska”, \u017ceby przynajmniej czytali. Nasi ksi\u0119\u017ca te\u017c kiedy\u015b je\u017adzili do Niemiec, W\u0142och i USA prosi\u0107 o wsparcie na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, seminari\u00f3w. Nie jest to lekki chleb i wielu ju\u017c si\u0119 wycofa\u0142o z misji tylko dlatego, \u017ce nie mieli ju\u017c dok\u0105d je\u017adzi\u0107 „na \u017cebry\u201d. Brak zrozumienia dla sprawy misyjnej wyczuwa si\u0119 te\u017c w kr\u0119gu rodzinnym. Cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 od \u017cyczliwych ludzi: „Wracaj, w Polsce ci b\u0119dzie lepiej\u201d. Pytam czy na pewno lepiej i czy o to chodzi\u0142o, by kap\u0142an szuka\u0142 gdzie mu lepiej? Mo\u017ce jednak jak m\u00f3wi Pismo, szukajmy zagubionej owcy wsp\u00f3lnie. Staram si\u0119 w swoich kazaniach prosi\u0107 o co innego, \u017ceby Polacy pr\u00f3cz wypad\u00f3w na Wyspy Kanaryjskie czy do Egiptu nie wstydzili si\u0119 odwiedza\u0107 Syberi\u0119, zw\u0142aszcza Irkuck i Kamczatk\u0119. Przyje\u017cd\u017cajcie r\u00f3wnie\u017c do Astany i Taszkientu. S\u0105 ju\u017c przetarte szlaki katy\u0144skie. Ma swe polonijne szlaki Litwa, Bia\u0142oru\u015b i Ukraina. Warto by odwa\u017cni tury\u015bci ruszyli na podb\u00f3j Kator\u017cniczej Syberii. To du\u017co taniej i du\u017co pi\u0119kniej. Apeluje te\u017c, by w umys\u0142ach zago\u015bci\u0142a my\u015bl, zw\u0142aszcza w tych g\u0142owach, kt\u00f3re jaki\u015b czas mog\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 dla misji intelektem z braku finans\u00f3w. A czemu to ca\u0142y czas na misje je\u017cd\u017c\u0105 tylko kap\u0142ani i zakonnice? Czemu nie ma na misjach dziennikarzy, kierowc\u00f3w, kucharek, katechet\u00f3w i organist\u00f3w? Mamy tak wielu bezrobotnych teolog\u00f3w. Owszem jest jaka\u015b liczba nauczycieli polskiego i chwa\u0142a im za to, ale polsko\u015b\u0107 o czym zapominamy zw\u0142aszcza na wschodzie to r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Nie przypadkiem w ca\u0142ej Rosji a nawet w Dalekim Taszkiencie nawet Uzbecy na nasz\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 m\u00f3wi\u0105 „polska cerkiew”.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119, a w\u0142a\u015bciwie: B\u00f3g zap\u0142a\u0107!<\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Robert Wit Wyrostkiewicz<\/strong><\/em>
\r\nWywiad (w skr\u00f3conej wersji) ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku „Nasza Polska” Nr 37 (776) z 14 wrze\u015bnia 2010 r. (fot. Ks. Wi\u015bniewski z matk\u0105 ks. Popie\u0142uszki)
\r\n<\/em><\/p>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n
\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n

Borusewicz o pi\u0119knej dla Polak\u00f3w Syberii… – Robert Wit Wyrostkiewicz<\/em><\/h2>\r\n

SKANDAL! Marsza\u0142ek Senatu Bogdan Borusewicz na obchodach 100. rocznicy za\u0142o\u017cenia Wierszyny, najwi\u0119kszej polskiej wsi na Syberii, powiedzia\u0142: „Drodzy rodacy, gdzie wasi przodkowie zajechali, prawie na koniec \u015bwiata (…) ale faktycznie wybrali pi\u0119kne miejsce, urodziwe, takie gdzie chce si\u0119 mieszka\u0107 i przyje\u017cd\u017ca\u0107.” Czy Borusewicz, kt\u00f3ry z urz\u0119du powinien zajmowa\u0107 si\u0119 Poloni\u0105, nie zna historii i losu Polak\u00f3w z Wierszyny? Czy nie wie, \u017ce przez lata Syberia by\u0142a dla nich miejscem biedy, niespe\u0142nionych marze\u0144 i represji z powodu polsko\u015bci, na kt\u00f3rych ko\u0144cu niejednokrotnie czeka\u0142a na nich \u015bmier\u0107 zadawana przez bolszewik\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n

– Polska o rodakach na Syberii nigdy nie zapomnia\u0142a i zawsze b\u0119dzie wspiera\u0107, aby\u015bcie zachowali nadal polskie korzenie – tymi pi\u0119knymi s\u0142owami zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 4 wrze\u015bnia do Polak\u00f3w w Wierszynie, tzw. „ma\u0142ej Polsce” na syberyjskiej ziemi marsza\u0142ek Senatu Bogdan Borusewicz. Zapewni\u0142 te\u017c naszych rodak\u00f3w, \u017ce „Polska o was nie zapomnia\u0142a, Polska o was pami\u0119ta i b\u0119dzie pami\u0119ta\u0142a.” A wszystko po to, by podsumowa\u0107 ich losy fatalnym i haniebnym stwierdzeniem: „Drodzy rodacy, gdzie wasi przodkowie zajechali, prawie na koniec \u015bwiata (…) ale faktycznie wybrali pi\u0119kne miejsce, urodziwe, takie gdzie chce si\u0119 mieszka\u0107 i przyje\u017cd\u017ca\u0107.” Stwierdzenie to pad\u0142o podczas uroczysto\u015bci obchod\u00f3w 100. rocznicy za\u0142o\u017cenia Wierszyny, w kt\u00f3rej mia\u0142 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 gubernator obwodu irkuckiego Dmitrij Mieziencew i pewnie tylko dlatego w\u0142adze lokalne utwardzi\u0142y 15-kilometrowy odcinek jedynej drogi prowadz\u0105cej do polskiej osady.<\/p>\r\n

Jak poinformowa\u0142a PAP\u00a0 dzisiejsi mieszka\u0144cy Wierszyny, a jest ich oko\u0142o 500 to „w wi\u0119kszo\u015bci potomkowie emigrant\u00f3w polskich z teren\u00f3w ma\u0142opolski oraz \u015al\u0105ska D\u0105browskiego, kt\u00f3rzy w 1910 roku zdecydowali si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 „nowe \u017cycie” z dala od ojczyzny”. Agencja nie wspomnia\u0142a o tym, \u017ce Polak\u00f3w zwabi\u0142y p\u0142onne obietnice carskiej Rosji, kt\u00f3ra chc\u0105c przeciwstawi\u0107 si\u0119 rosn\u0105cej fali emigracyjnej Polak\u00f3w do Europy Zachodniej i Ameryki, stara\u0142a si\u0119 odwr\u00f3ci\u0107 j\u0105 na wsch\u00f3d. Nie napisano te\u017c o tym, \u017ce po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez komunist\u00f3w nie tylko na si\u0142\u0119 rusyfikowano naszych rodak\u00f3w, ale tak\u017ce prze\u015bladowano, wi\u0119ziono i mordowano. Polakom nie dano szansy na powr\u00f3t do kraju i to zapewne dla wielu by\u0142 pow\u00f3d do pozostania na syberyjskiej zsy\u0142ce, a nie – jak uj\u0105\u0142 to marsza\u0142ek Borusewicz – pi\u0119kno krajobrazu „gdzie chce si\u0119 mieszka\u0107 i przyje\u017cd\u017ca\u0107”. Nie chcia\u0142o si\u0119 tam zapewne mieszka\u0107 Polakom, kt\u00f3rym po rewolucji bolszewickiej, w 1929 roku komsomolcy pr\u00f3bowali zdewastowali ko\u015bci\u00f3\u0142. W 1934 r. zakazano uczy\u0107 dzieci j\u0119zyka polskiego, a w 1935 wie\u015b zmieni\u0142a si\u0119 w ko\u0142choz „Czerwona Wierszyna”. W 1937 roku NKWD wywioz\u0142o 31 \u015bwiatlejszych mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy nigdy nie wr\u00f3cili do dom\u00f3w i do dzi\u015b nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, gdzie zostali zg\u0142adzeni. (O rzeczywisto\u015bci syberyjskiej Polak\u00f3w w Wierszynie czytaj obok wywiad z ks. Jaros\u0142awem Wi\u015bniewskim z Taszkientu).<\/p>\r\n

W Wierszynie funkcjonuje Dom Polski, utrzymywany ze \u015brodk\u00f3w Stowarzyszenia „Wsp\u00f3lnota Polska”, przy kt\u00f3rym skupia si\u0119 \u017cycie kulturalne i o\u015bwiatowe tamtejszej Polonii zorganizowanej przy Stowarzyszeniu „Wis\u0142a” oraz zespole wokalno-tanecznym „Jarz\u0105bek”. Od ubieg\u0142ego roku w miejscowym ko\u015bciele pod wezwaniem \u015bw. Stanis\u0142awa jest na sta\u0142e proboszcz z Polski, emerytowany ojciec Karol Lipi\u0144ski. „Nasza Polska” dowiedzia\u0142a si\u0119 jak\u0105 kwot\u0105 „Wsp\u00f3lnota Polska” dowodzona przez Longina Komo\u0142owskiego wspiera Wierszyn\u0119, wie\u015b b\u0119d\u0105c\u0105 ewenementem w skali \u015bwiatowej, poniewa\u017c w chwili obecnej jest to jedyna miejscowo\u015b\u0107 poza granicami Polski, gdzie wszyscy mieszka\u0144cy do dzi\u015b m\u00f3wi\u0105 po polsku co jest zas\u0142ug\u0105 dzia\u0142aj\u0105cej we wsi szko\u0142y (jedyna plac\u00f3wka o\u015bwiatowa na Syberii, gdzie uczniowie ucz\u0105 si\u0119 wszystkich przedmiot\u00f3w w j\u0119zyku polskim).\u00a0 – „Wsp\u00f3lnota Polska” przekazuje \u015brodki na utrzymanie Domu Polskiego i planowane programy – powiedzia\u0142 „Naszej Polsce” Andzrej Grzeszczuk, kierownik Dzia\u0142u Informacyjnego „Wsp\u00f3lnoty Polskiej”. – W tym roku jest to kwota 24 tys. z\u0142. W zasadzie realizujemy w ca\u0142o\u015bci pro\u015bby stowarzyszenia z Wierszyny. Dofinansowanie realizujemy z dotacji Kancelarii Senatu przeznaczonej na cele polonijne – doda\u0142 Grzeszczuk. A wi\u0119c „ma\u0142a Polska”, miejsce szczeg\u00f3lne dla Polak\u00f3w na Syberii, warte jest dla nas 24 tys. z\u0142. rocznie, a ze s\u0142\u00f3w przedstawiciela „Wsp\u00f3lnoty Polskiej” wynika, \u017ce jest to tylko realizowanie potrzeb ju\u017c zasygnalizowanych, a nie w\u0142asna inicjatywa strony polskiej! Nie trzeba dodawa\u0107, \u017ce faktycznie Wierszyna jest ewenementem, bo polsko\u015b\u0107 jest tam wci\u0105\u017c wyra\u017anie odczuwalna. Ale trzeba doda\u0107 te\u017c, \u017ce Polska od lat realizuje polityk\u0119 zapominania o Polakach na wschodzie, o ich martyrologii, potrzebach, sprawach codziennych. Przyk\u0142adem takiego beztroskiego podej\u015bcia jest m.in. sielankowa wypowied\u017a Borusewicza i jego „hojne” dary (marsza\u0142ek Senatu przeby\u0142 setki kilometr\u00f3w do Wierszyny i ofiarowa\u0142 polskiej szkole dwa komputery, laptopa i projektor multimedialny).
\r\n
\r\nRobert Wit Wyrostkiewicz<\/strong><\/em>
\r\nArtyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku „Nasza Polska” Nr 37 (776) z 14 wrze\u015bnia 2010 r.<\/a><\/em><\/p>\r\n

\u00a0<\/h4>\r\n
\r\n

\u00a0<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"– Pi\u0119kne klimaty o jakich wspomnia\u0142 Marsza\u0142ek Borusewicz mog\u0105 wzrusza\u0107 gdy si\u0119 ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 je wybiera\u0107 i zmienia\u0107 kiedy si\u0119 zechce, ale tym ludziom nie dano szansy na repatriacje ani w latach 20., kiedy wielu Polak\u00f3w opu\u015bci\u0142o Rosj\u0119 ani w latach 50. Jak \u017cyli w n\u0119dzy tak \u017cyj\u0105 nadal – powiedzia\u0142 ks. Jaros\u0142aw Wi\u015bniewski z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26728"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118545,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26728\/revisions\/118545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}