{"id":26724,"date":"2010-09-17T04:34:43","date_gmt":"2010-09-17T09:34:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=26724"},"modified":"2010-09-17T04:37:32","modified_gmt":"2010-09-17T09:37:32","slug":"ukraincy-oklaskuja-kunerta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=26724","title":{"rendered":"Ukrai\u0144cy oklaskuj\u0105 Kunerta"},"content":{"rendered":"

Ewa Siemaszko: \u0179adne ukrai\u0144skie upami\u0119tnienie nie powinno zaistnie\u0107 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki IPN Rzesz\u00f3w nie sprawdzi tego, co Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce podsuwa Radzie Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

W najnowszym numerze „Naszego S\u0142owa” dotowanego przez Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji, pisma mniejszo\u015bci ukrai\u0144skiej w Polsce, szargana jest pami\u0119\u0107 poleg\u0142ego w katastrofie pod Smole\u0144skiem Andrzeja Przewo\u017anika, sekretarza generalnego Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa. Ministrowi czyni si\u0119 zarzut z tego, jakoby „nie uwa\u017ca\u0142 za stosowne rozwi\u0105za\u0107 problemu pami\u0119ci i formy dialogu z polskimi obywatelami ukrai\u0144skiej narodowo\u015bci – z powodu, \u017ce s\u0105 Ukrai\u0144cami”. Za to nowy sekretarz Rady obsypywany jest pochwa\u0142ami za „obywatelsk\u0105 postaw\u0119”. Pow\u00f3d? Andrzej Kunert – jak przedstawia to ten sam periodyk – „pokaza\u0142 etatowym pracownikom rzeszowskiego oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, jak trzeba ustosunkowa\u0107 si\u0119 do pami\u0119ci Ukrai\u0144c\u00f3w – obywateli Polski”. Pracownicy IPN alarmuj\u0105, \u017ce wbrew dotychczasowej praktyce szef ROPWiM nie zasi\u0119gn\u0105\u0142 opinii Instytutu w sprawie ukrai\u0144skiego pomnika, na kt\u00f3rym widniej\u0105 nazwiska upowc\u00f3w. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Po tragicznej \u015bmierci ministra Andrzeja Przewo\u017anika w katastrofie rz\u0105dowego samolotu Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce zaczyna coraz g\u0142o\u015bniej domaga\u0107 si\u0119 upami\u0119tnienia bojownik\u00f3w UPA, kt\u00f3rzy brali udzia\u0142 w mordowaniu Polak\u00f3w. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w, Ukrai\u0144cy chc\u0105 sobie podporz\u0105dkowa\u0107 ministra Andrzeja Kunerta, nowego szefa ROPWiM. Tymczasem jego decyzje budz\u0105 coraz wi\u0119ksze kontrowersje w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w, w tym pracownik\u00f3w Instytutu Pami\u0119ci Narodowej.<\/p>\r\n\r\n

Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w liczy na zmian\u0119 stosunku Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3ra do tej pory traktowa\u0142a ich postulaty ze zrozumia\u0142\u0105 rezerw\u0105.<\/p>\r\n\r\n

W\u0142a\u015bnie ukaza\u0142 si\u0119 najnowszy numer ukrai\u0144skiego „Naszego S\u0142owa”, w kt\u00f3rym zarzuca si\u0119 ministrowi Przewo\u017anikowi, kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c za \u017cycia brutalnie atakowano, \u017ce „nie uwa\u017ca\u0142 za stosowne rozwi\u0105za\u0107 problemu pami\u0119ci i formy dialogu z polskimi obywatelami ukrai\u0144skiej narodowo\u015bci – z powodu, \u017ce s\u0105 Ukrai\u0144cami”.<\/p>\r\n\r\n

Ukrai\u0144cy wiele sobie obiecuj\u0105 po nowym sekretarzu Rady Andrzeju Kunercie. Jasno wyk\u0142adaj\u0105 mu swoje \u017c\u0105dania. \u015awiadcz\u0105 o tym s\u0142owa Marii Tu\u0107ki, przewodnicz\u0105cej zarz\u0105du przemyskiego oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce, kt\u00f3ra relacjonuj\u0105c spotkanie z ministrem Kunertem w Rzeszowie, na \u0142amach tej gazety wyra\u017ca nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie ono zapowiada\u0107 „odpowiednie uszanowanie (…) \u017co\u0142nierzy UPA” przez urz\u0105d pod jego kierownictwem. To samo ma dotyczy\u0107 „10 tysi\u0119cy ofiar, g\u0142\u00f3wnie cywilnych”, kt\u00f3re wed\u0142ug Tu\u0107ki zgin\u0119\u0142y „w rezultacie antyukrai\u0144skich operacji i masowych zab\u00f3jstw na tzw. Zakerzonii w latach 1943-1947”.<\/p>\r\n\r\n

Zr\u00f3wna\u0142 UPA z AK<\/strong>
\r\n Oburzenia wypowiedzi\u0105 nie kryje Ewa Siemaszko, badacz zbrodni nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na Kresach II Rzeczypospolitej. – Jestem zdumiona liczb\u0105 10 tys. domniemanych ofiar ukrai\u0144skich. Nie wiem, sk\u0105d ona si\u0119 wzi\u0119\u0142a. Je\u015bli chodzi o spos\u00f3b dokumentowania tych ofiar przez tutejszych dokumentalist\u00f3w ukrai\u0144skich, to budzi on wiele w\u0105tpliwo\u015bci. Przyk\u0142adem niech b\u0119d\u0105 ofiary w Piskorowicach. Na li\u015bcie ofiar, jak uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 oddzia\u0142owi IPN w Rzeszowie, znalaz\u0142y si\u0119 osoby zmar\u0142e z zupe\u0142nie innych powod\u00f3w, ani\u017celi twierdzi\u0142 Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce – ujawnia Ewa Siemaszko. Jak zaznacza, wszystkie upami\u0119tnienia ukrai\u0144skie powinny zosta\u0107 poddane wnikliwej procedurze weryfikacyjnej, co zreszt\u0105 oddzia\u0142 IPN w Rzeszowie konsekwentnie czyni. – \u0179adne upami\u0119tnienie nie powinno zaistnie\u0107 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki IPN Rzesz\u00f3w nie sprawdzi tego, co Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce podsuwa Radzie Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa – dodaje wsp\u00f3\u0142autorka monumentalnej pracy „Ludob\u00f3jstwo dokonane przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na ludno\u015bci polskiej Wo\u0142ynia 1939-1945”.
\r\n Wspomniane spotkanie przedstawicieli przemyskiego i sanockiego oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce z dr. Andrzejem Kunertem w Rzeszowie da\u0142o im podstaw\u0119 do wysuwania roszcze\u0144 w sprawie upami\u0119tnie\u0144 Ukrai\u0144c\u00f3w poleg\u0142ych na terenie naszego kraju.
\r\n – Zmrozi\u0142o mnie to, co minister Kunert powiedzia\u0142 w Rzeszowie podczas spotkania z przedstawicielami Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce. Stawia\u0142 jakby na jednej p\u0142aszczy\u017anie stan prawny UPA i Armii Krajowej, twierdz\u0105c, \u017ce Armia Krajowa by\u0142a te\u017c „nielegalna” – relacjonuje zszokowany tak\u0105 postaw\u0105 dr Krzysztof Kaczmarski, naczelnik Oddzia\u0142owego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pami\u0119ci Narodowego w Rzeszowie.<\/p>\r\n\r\n

Pomnik z nazwiskami upowc\u00f3w<\/strong>
\r\n Jako przyk\u0142ad polityki ministra Kunerta naczelnik z IPN podaje fakt ods\u0142oni\u0119cia pomnika w Gorajcu w powiecie lubaczowskim. Obok nazwisk cywil\u00f3w rozstrzelanych 6 kwietnia 1945 r. przez batalion operacyjny Korpusu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego znalaz\u0142o si\u0119 na nim kilka nazwisk dzia\u0142aczy banderowskich, kt\u00f3rzy pacyfikowali okoliczne wsie. – W lutym tego roku minister Przewo\u017anik wys\u0142a\u0142 do nas pismo w sprawie tego ukrai\u0144skiego upami\u0119tnienia w Gorajcu. Taka jest procedura prawna, \u017ce w momencie gdy Ukrai\u0144cy wypisz\u0105 sobie litani\u0119 nazwisk os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 upami\u0119tni\u0107, IPN musi zweryfikowa\u0107, czy faktycznie te osoby, kt\u00f3re mia\u0142y rzekomo zgin\u0105\u0107 z r\u0105k polskich, zosta\u0142y zabite i czy nie ma w\u015br\u00f3d nich bandyt\u00f3w z UPA czy z SS Galizien – t\u0142umaczy dr Kaczmarski. I tym razem, na pro\u015bb\u0119 ministra Przewo\u017anika, taka procedura zosta\u0142a wszcz\u0119ta. Jednak Andrzej Kunert jako nowy sekretarz generalny ROPWiM nie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ju\u017c w tej sprawie do przedstawicieli IPN w Rzeszowie, a pomnik, na kt\u00f3rym w\u015br\u00f3d innych nazwisk Ukrai\u0144c\u00f3w widniej\u0105 nazwiska upowc\u00f3w, zosta\u0142 z pomp\u0105 ods\u0142oni\u0119ty 21 sierpnia.
\r\n – Nie sko\u0144czyli\u015bmy kwerendy w tej sprawie. Opinia IPN nie zosta\u0142a wzi\u0119ta pod uwag\u0119. Odpowiedzialno\u015b\u0107 wi\u0119c za to upami\u0119tnienie Ukrai\u0144c\u00f3w w Gorajcu bior\u0105 na siebie tylko i wy\u0142\u0105cznie ROPWiM i pan Kunert – podkre\u015bla Krzysztof Kaczmarski.<\/p>\r\n\r\n

Ukrai\u0144skie „Nasze S\u0142owo” Kunerta za to chwali. Bo „(…) pokaza\u0142 etatowym pracownikom rzeszowskiego oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, jak trzeba ustosunkowa\u0107 si\u0119 do pami\u0119ci Ukrai\u0144c\u00f3w – obywateli Polski, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce ci pracownicy kieruj\u0105 si\u0119 politycznymi i nacjonalistycznymi zasadami, kt\u00f3rym daleko do obywatelskiej postawy Kunerta”.<\/p>\r\n\r\n

Minister Kunert zapytany przez „Nasz Dziennik” przyznaje, \u017ce w trakcie prac nad upami\u0119tnieniem tego miejsca cztery nazwiska wzbudzi\u0142y zastrze\u017cenia Rady i zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 ona o ich wykasowanie. Jednak ma w\u0105tpliwo\u015bci, czy w taki sam spos\u00f3b trzeba post\u0105pi\u0107 z kolejnymi czterema, co do kt\u00f3rych ju\u017c po ods\u0142oni\u0119ciu pomnika r\u00f3wnie\u017c pojawi\u0142y si\u0119 powa\u017cne zastrze\u017cenia. – Na pomniku w Gorajcu jest w sumie dwie\u015bcie nazwisk. Uczciwie i lojalnie m\u00f3wi\u0119, \u017ce otrzymali\u015bmy w tej chwili protest dotycz\u0105cy czterech os\u00f3b, czterech nazwisk. Je\u017celi b\u0119d\u0119 mia\u0142 stuprocentow\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce zastrze\u017cenia s\u0105 s\u0142uszne, to wtedy b\u0119dziemy si\u0119 nad wykasowaniem tych nazwisk g\u0142\u0119boko zastanawiali. Jak na razie s\u0105 rozbie\u017cne zdania w tej sprawie – kwituje minister.<\/p>\r\n\r\n

Ewa Siemaszko nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ROPWiM nie mo\u017ce poddawa\u0107 si\u0119 naciskom nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich. – Polityka ministra Kunerta jest wysoce niepokoj\u0105ca, bo wskazuje na jaki\u015b szczeg\u00f3lny szacunek dla kat\u00f3w, przewy\u017cszaj\u0105cy szacunek dla ofiar, z czym trudno si\u0119 pogodzi\u0107 i to zaakceptowa\u0107 – m\u00f3wi. – Minister Przewo\u017anik nie dopuszcza\u0142 do tzw. chwa\u0142y OUN-UPA na inskrypcjach ukrai\u0144skich w Polsce, bo ci Ukrai\u0144cy wyst\u0119powali przeciwko ludno\u015bci polskiej i pa\u0144stwu polskiemu. Obawiam si\u0119, \u017ce ta praktyka zostanie zaniechana – dodaje Siemaszko.<\/p>\r\n\r\n

Rozmowy o UPA<\/strong>
\r\n Minister Kunert t\u0142umaczy si\u0119, \u017ce w trakcie spotkania z Ukrai\u0144cami w Rzeszowie obecni byli r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele innych narodowo\u015bci, wi\u0119c adresowa\u0142 swoje s\u0142owa do wszystkich, nie tylko do Ukrai\u0144c\u00f3w. – M\u00f3wi\u0142em o naszym stosunku do mniejszo\u015bci w kontek\u015bcie upami\u0119tnie\u0144. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym porz\u0105dkiem prawnym w Rzeczypospolitej i zgodnie z przepisami, kt\u00f3re nas obowi\u0105zuj\u0105, jestem zdania, \u017ce ka\u017cdej ofierze cywilnej i \u017co\u0142nierzom armii regularnych r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci nale\u017cy si\u0119 miejsce poch\u00f3wku – podkre\u015bla. I zapowiada, \u017ce chocia\u017c podczas spotkania w Rzeszowie nie zosta\u0142 poruszony temat upami\u0119tnie\u0144 bojownik\u00f3w UPA, dyskusje na ten temat b\u0119d\u0105.<\/p>\r\n\r\n

– Rozm\u00f3w na temat ewentualnych upami\u0119tnie\u0144 \u017co\u0142nierzy UPA jeszcze nie by\u0142o, jest to ogromny problem, kt\u00f3ry b\u0119dzie bardzo trudny do rozstrzygni\u0119cia. Ale ani ja, ani nikt inny w imieniu ROPWiM nie podj\u0105\u0142 w tej sprawie jakich\u015b daleko id\u0105cych decyzji czy zobowi\u0105za\u0144. Temat jest do dyskusji. Rozmowy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 trudne – podkre\u015bla Kunert.<\/p>\r\n\r\n

Minister deklaruje, \u017ce zawsze stara si\u0119 m\u00f3wi\u0107 w spos\u00f3b odpowiedzialny i w ten spos\u00f3b rozmawia z Ukrai\u0144cami, jak r\u00f3wnie\u017c z przedstawicielami innych mniejszo\u015bci narodowych w Polsce, np. Ormianami, Tatarami czy Romami.<\/p>\r\n\r\n

A gdzie polskie upami\u0119tnienia?<\/strong>
\r\n Porozumienie Organizacji Kombatanckich i Niepodleg\u0142o\u015bciowych w Krakowie zaapelowa\u0142o do premiera Donalda Tuska o dymisj\u0119 Andrzeja Kunerta po tym, jak w Ossowie stan\u0105\u0142 za jego przyzwoleniem pomnik czerwonoarmist\u00f3w, kt\u00f3ry – gdyby nie protesty w tej sprawie – zosta\u0142by ods\u0142oni\u0119ty w rocznic\u0119 Cudu nad Wis\u0142\u0105.<\/p>\r\n\r\n

POKiN zwraca te\u017c uwag\u0119 na fakt, \u017ce Rosjanie i Ukrai\u0144cy nie dbaj\u0105 o polskie groby na swoim terenie, tak jak my dbamy o mogi\u0142y ich \u017co\u0142nierzy. Podkre\u015bla, \u017ce nasze cmentarze s\u0105 budowane i remontowane wy\u0142\u0105cznie za polskie pieni\u0105dze, a gdy ich nie ma, popadaj\u0105 w ruin\u0119. Na brak r\u00f3wnowagi pomi\u0119dzy upami\u0119tnieniami polskimi na Ukrainie a upami\u0119tnieniami ukrai\u0144skimi w Polsce zwraca uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c Ewa Siemaszko.<\/p>\r\n\r\n

– Na terenach Kres\u00f3w Wschodnich, jak podkre\u015bla\u0142 wielokrotnie \u015bp. minister Przewo\u017anik, jest co najmniej oko\u0142o tysi\u0105ca miejsc do upami\u0119tnienia, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 szcz\u0105tki ofiar, kt\u00f3re ponios\u0142y \u015bmier\u0107 z r\u0105k nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich. Strona polska, niestety, nie umie wyegzekwowa\u0107 nale\u017cnych nam upami\u0119tnie\u0144. Ma\u0142o tego – nawet to, co chcemy zrobi\u0107 w\u0142asnymi r\u0119kami i za w\u0142asne pieni\u0105dze pa\u0144stwa polskiego, te\u017c jest tam hamowane – zauwa\u017ca Siemaszko. Na Ukrainie jest szereg zbiorowych mogi\u0142, kt\u00f3re powinny by\u0107 odkryte, a szcz\u0105tki ofiar powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 na cmentarzu odpowiednio oznakowanym przynajmniej tablicami pami\u0119ci. Od wielu lat nie ma jednak zgody na ekshumacje.
\r\n Jak zatem rozumie\u0107 polityk\u0119 ministra Kunerta, kt\u00f3ry m\u00f3wi o „stawaniu na g\u0142owie, \u017ceby zrozumie\u0107 argumenty ukrai\u0144skiej mniejszo\u015bci w Polsce”, „minimalizowaniu pola konflikt\u00f3w”, „zmianie kierunku my\u015blenia i dzia\u0142alno\u015bci” czy „pami\u0119taniu o wszystkich obywatelach pa\u0144stwa, w tej liczbie o bojownikach”. Ostatnie sformu\u0142owanie szefa ROPWiM Stepan Bodnar, cz\u0142onek zarz\u0105du przemyskiego oddzia\u0142u Zwi\u0105zku Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce, rozumie jednoznacznie. W „Naszym S\u0142owie” o\u015bwiadcza, \u017ce jest dla niego oczywiste, \u017ce chodzi tu „o wojak\u00f3w UPA”.
\r\n Do kwestii zaognienia nastroj\u00f3w i presji ze strony Ukrai\u0144c\u00f3w nie chcia\u0142a si\u0119 odnie\u015b\u0107 Ma\u0142gorzata Wo\u017aniak, rzecznik MSWiA, kt\u00f3re dotuje tygodnik mniejszo\u015bci ukrai\u0144skiej „Nasze S\u0142owo”. – Nie udzielam \u017cadnej informacji – kwituje.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Piotr Czartoryski-Sziler<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ewa Siemaszko: \u0179adne ukrai\u0144skie upami\u0119tnienie nie powinno zaistnie\u0107 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki IPN Rzesz\u00f3w nie sprawdzi tego, co Zwi\u0105zek Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce podsuwa Radzie Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa W najnowszym numerze „Naszego S\u0142owa” dotowanego przez Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji, pisma mniejszo\u015bci ukrai\u0144skiej w Polsce, szargana jest pami\u0119\u0107 poleg\u0142ego w katastrofie pod Smole\u0144skiem Andrzeja Przewo\u017anika, sekretarza […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26724"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26724\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}