{"id":26620,"date":"2010-09-05T21:56:32","date_gmt":"2010-09-06T02:56:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=26620"},"modified":"2010-09-05T21:56:32","modified_gmt":"2010-09-06T02:56:32","slug":"grzezawisko-wielkosci-770-miliardow-wieslawa-mazur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=26620","title":{"rendered":"Grz\u0119zawisko wielko\u015bci 770 miliard\u00f3w &#8211; <em>Wies\u0142awa Mazur<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>D\u0142ug publiczny ro\u015bnie. W ci\u0105gu jednego dnia zad\u0142u\u017cenie Polski  zwi\u0119ksza si\u0119 o ok. 270 mln z\u0142! U\u015bwiadomienie sobie tego mo\u017ce cz\u0142owieka  przyprawi\u0107 o ci\u0119\u017cki b\u00f3l g\u0142owy. Mo\u017cna temu przeciwdzia\u0142a\u0107, licz\u0105c na  cudowne przyspieszenie gospodarki o \u0142adnych kilka procent, wtedy rz\u0105d  m\u00f3g\u0142by nazbiera\u0107 wi\u0119cej pieni\u0119dzy z podatk\u00f3w (ekonomi\u015bci m\u00f3wi\u0105 w\u00f3wczas o  wysokim wzro\u015bcie produktu krajowego brutto). Mo\u017cna te\u017c &#8211; i tego chwyta  si\u0119 rz\u0105d Tuska &#8211; spr\u00f3bowa\u0107 prywatyzacji na pot\u0119g\u0119, ale tutaj nasuwa si\u0119  refleksja, co b\u0119dzie, jak ju\u017c wszystko zostanie sprzedane? Nad g\u0142ow\u0105  ka\u017cdego z nas wisi zad\u0142u\u017cenie, kt\u00f3re zbli\u017ca si\u0119 do 20 tys. z\u0142, wobec  12,2 tys. z\u0142, w 2005 r. i 7,3 tys. z\u0142 w roku 2000. D\u0142ug publiczny Polski  na koniec tego roku na pewno b\u0119dzie wynosi\u0142 ponad 770 mld z\u0142 &#8211;  powiedzieli &#8222;Naszej Polsce\u201d analitycy.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>W ostatnich latach d\u0142ug eksploduje<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n <span class=\"pullquote\"><!-- Ka\u017cdego dnia pa\u0144stwowy d\u0142ug publiczny Polski przyrasta o 270 mln z\u0142 --><\/span> Stan  finans\u00f3w Polski jest z\u0142y, a nawet bardzo z\u0142y &#8211; nie kryje w licznych  wywiadach prof. Krzysztof Rybi\u0144ski ze Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej.  Powiedzmy to, o czym m\u00f3wi dzisiaj wiele os\u00f3b: d\u0142ug publiczny jest dzi\u015b o  wiele wy\u017cszy ni\u017c za Edwarda Gierka. Wchodzili\u015bmy w kapitalizm z d\u0142ugiem  w wysoko\u015bci 1,1 tys. dolar\u00f3w na g\u0142ow\u0119 Polaka. Ponad dwadzie\u015bcia lat  temu d\u0142ug publiczny wynosi\u0142 42,2 mld dolar\u00f3w. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce d\u0142ug  zaci\u0105gni\u0119ty przez ka\u017cdy rz\u0105d jest taki, jak ka\u017cdy inny &#8211; nale\u017cy go  sp\u0142aci\u0107. W marcu ub. roku Polska sp\u0142aci\u0142a ostatni\u0105 rat\u0119 d\u0142ug\u00f3w  zaci\u0105gni\u0119tych w latach 70. wobec Klubu Paryskiego, czyli wierzycieli  rz\u0105dowych. Do sp\u0142acenia pozostaje jeszcze zad\u0142u\u017cenie wobec bank\u00f3w  komercyjnych. Ten d\u0142ug wynosi 340 mln dolar\u00f3w i musi zosta\u0107 uregulowany  do 2024 r. W III RP, jak wiadomo, zad\u0142u\u017cyli\u015bmy si\u0119 na nowo, zad\u0142u\u017cenie  zagraniczne skarbu pa\u0144stwa na pocz\u0105tku ub. roku wynosi\u0142o ponad 46,35 mld  dolar\u00f3w, zad\u0142u\u017cenie krajowe 122,57 mld dolar\u00f3w. Razem &#8211; 168,92 mld  dolar\u00f3w. Min\u0119\u0142o p\u00f3\u0142tora roku i widzimy, co si\u0119 dzieje, d\u0142ug niemal  eksploduje. Polska sta\u0142a si\u0119 prawdziwym d\u0142u\u017cnym grz\u0119zawiskiem, ostatnie  lata mocno nas pogr\u0105\u017cy\u0142y, jeszcze troch\u0119 i trudno b\u0119dzie wysun\u0105\u0107 nos nad  g\u0119ste, d\u0142u\u017cne b\u0142oto. Tyle go jest, \u017ce nasze d\u0142ugi sp\u0142aca\u0107 za nas b\u0119d\u0105  dzieci i wnuki, a kto wie, czy i nie prawnuki.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Mamy rz\u0105d kochaj\u0105cy biurokracj\u0119<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Szczeg\u00f3lnie  szybki przyrost d\u0142ugu obserwujemy od trzech lat. Zad\u0142u\u017cenie, w  por\u00f3wnaniu do tego, co by\u0142o, niezwyczajnie szybko zacz\u0119\u0142o w tym czasie  przyrasta\u0107 w ca\u0142ym sektorze finans\u00f3w publicznych, eksplodowa\u0142o  szczeg\u00f3lnie zad\u0142u\u017cenie krajowe, \u0142\u0105cznie ze zobowi\u0105zaniami samorz\u0105d\u00f3w  oraz zad\u0142u\u017cenie zagraniczne. Zaci\u0105gn\u0119li\u015bmy nowe wielkie zobowi\u0105zanie  finansowe, jakie tylko si\u0119 da\u0142o: kr\u00f3tkoterminowe, d\u0142ugoterminowe i  \u015brednioterminowe, kt\u00f3rych przyrost jest \u015bci\u015ble powi\u0105zany z wyst\u0119powaniem  deficyt\u00f3w bud\u017cetowych. Kto jest temu winien? Kolejne rz\u0105dy z ich marn\u0105,  nieceln\u0105 polityk\u0105 finansow\u0105 Od dawna nie umiemy \u017cy\u0107 bez rosn\u0105cego d\u0142ugu  publicznego (nie tylko zreszt\u0105 my, inni te\u017c, patrzmy jednak przede  wszystkim na siebie i nie przyr\u00f3wnujmy sytuacji Polski do sytuacji np.  do Stan\u00f3w Zjednoczonych, bo to \u015bmieszne), poniewa\u017c co roku po\u017cyczamy  wi\u0119cej pieni\u0119dzy ni\u017c ich jeste\u015bmy w stanie pozyska\u0107 do pa\u0144stwowej kasy.  D\u0142ug publiczny jest niczym innym, jak zsumowaniem nadmiernych apetyt\u00f3w  wyra\u017caj\u0105cych si\u0119 deficytami bud\u017cetowymi, wydatk\u00f3w ponad stan, pa\u0144stwa i  instytucji publicznych. W przyjmowanych corocznie przez Sejm ustawach  bud\u017cetowych rz\u0105dy z g\u00f3ry zak\u0142adaj\u0105, \u017ce wydatki i wp\u0142ywy do pa\u0144stwowej  kasy absolutnie si\u0119 nie zbilansuj\u0105 i trzeba wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u0119ce po po\u017cyczki,  sprzedaj\u0105c coraz wi\u0119cej obligacji i bon\u00f3w skarbowych, prywatyzowa\u0107 za  wszelka cen\u0119. W br. Polacy pracowali wi\u0119cej ni\u017c p\u00f3\u0142 roku na wydatki  zaplanowane przez rz\u0105d. Tylko czeka\u0107, kiedy b\u0119d\u0105 pracowa\u0107 na te wydatki  ca\u0142y bo\u017cy rok. A rz\u0105d ze swojej strony sobie nie \u017ca\u0142uje, tworzy  dziesi\u0105tki tysi\u0119cy dodatkowych etat\u00f3w urz\u0119dniczych w administracji  pa\u0144stwowej, kt\u00f3re w 2010 r. b\u0119d\u0105 kosztowa\u0142y bud\u017cet pa\u0144stwa ponad 4 mld  z\u0142. M\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o Platformie Obywatelskiej, jako o partii wspieraj\u0105cej i  rozwijaj\u0105cej w Polsce machin\u0119 biurokratyczn\u0105. Okazuje si\u0119, \u017ce  liberalizm nie jedno ma imi\u0119.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Banki mog\u0105 zaj\u0105\u0107 &#8222;cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwa\u201d?<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n W  miar\u0119 wzrostu d\u0142ugu publicznego rosn\u0105 koszty jego obs\u0142ugi. W tym roku  sp\u0142aty rat i odsetek kapita\u0142owych poch\u0142on\u0105 35 mld z\u0142. Rz\u0105d Donalda Tuska  wytworzy\u0142 w tym roku niebywa\u0142\u0105 dziur\u0119 bud\u017cetow\u0105, kt\u00f3ra rozros\u0142a si\u0119 do  100 mld z\u0142, 50 mld z\u0142 umieszczone zosta\u0142o w bud\u017cecie, a drugie 50 mld z\u0142  to s\u0105 deficyty jednostek samorz\u0105d\u00f3w terytorialnych i ogromne kwoty  wypchni\u0119te poza bud\u017cet, przy pomocy tzw. kreatywnej ksi\u0119gowo\u015bci.  Tegoroczna &#8222;dziura\u201d powi\u0119kszy wydatnie pa\u0144stwowy d\u0142ug publiczny. Czy tak  mo\u017ce dzia\u0107 si\u0119 bez ko\u0144ca? I czy pa\u0144stwo mo\u017ce zbankrutowa\u0107? Na  internetowych stronach Narodowego Banku Polskiego informuj\u0105, \u017ce pa\u0144stwo  zbankrutowa\u0107 nie mo\u017ce, ale dodaj\u0105, \u017ce &#8222;za niesp\u0142acone d\u0142ugi wierzyciele  mog\u0105 zaj\u0105\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwa\u201d. Bez wojny mi\u0119dzynarodowe instytucje  finansowe, czyli m.in. banki, mog\u0142yby zaj\u0105\u0107 &#8222;cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwa\u201d, brzmi to  niezbyt zrozumiale, ale jednak niepokoj\u0105co, bo nie wiadomo, czym banki,  nie posiadaj\u0105c konwencjonalnych armat, b\u0119d\u0105 do nas strzela\u0107? I czy  chodzi o ziemi\u0119? A je\u015bli tak, to z lud\u017ami czy mo\u017ce raczej &#8222;oczyszczon\u0105\u201d,  bez nich? Je\u017celi jednak z lud\u017ami, czy mog\u0105 by\u0107 w\u015br\u00f3d nich np. emeryci i  czy b\u0119d\u0105 mieli zagwarantowane swoje \u015bwiadczenia albo czy banki zechc\u0105  przyj\u0105\u0107 pod sw\u00f3j dach tak\u017ce osoby chore? Poruszamy si\u0119 w\u015br\u00f3d  niedom\u00f3wie\u0144. A mo\u017ce jest mowa &#8222;tylko\u201d o ewentualnym zaj\u0119ciu przez  instytucje finansowe zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych i kopal\u0144 znajduj\u0105cych si\u0119  jeszcze w portfelu resortu skarbu? Nied\u0142ugo b\u0119dzie w tym portfelu zia\u0142o  pustk\u0105, wszystko, co tam maj\u0105, zostanie up\u0142ynnione.<br \/>\r\n <strong><br \/>\r\n Ecofin da\u0142 Polsce czas do 2012 r.<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Analitycy  podaj\u0105 zazwyczaj wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu publicznego, w relacji do PKB (tj.  warto\u015bci tego wszystkiego, co wyprodukujemy w ci\u0105gu roku). Na podstawie  danych z ostatnich siedmiu miesi\u0119cy prognozuj\u0105, \u017ce d\u0142ug publiczny na  koniec 2010 r. zbli\u017cy si\u0119 do 55 proc. PKB i mo\u017ce przekroczy\u0107 tzw. drugi  pr\u00f3g ostro\u017cno\u015bciowy. Wierzyciele od takich po\u017cyczkobiorc\u00f3w mog\u0105 za\u017c\u0105da\u0107  wy\u017cszej premii za zwi\u0119kszone ryzyko sp\u0142aty zad\u0142u\u017cenia. Wyliczono, \u017ce  ka\u017cdy dodatkowy punkt relacji d\u0142ugu do PKB poci\u0105ga za sob\u0105 wzrost premii  dla inwestor\u00f3w za ryzyko po\u017cyczki od 1,2 do 1,6 punkt\u00f3w procentowych.  Po\u017cyczaj\u0105cy musi by\u0107 wi\u0119c wiarygodny, bo mo\u017ce zap\u0142aci\u0107 podw\u00f3jnie i wpa\u015b\u0107  w potworn\u0105 spiral\u0119 zad\u0142u\u017cenia. Mamy konstytucyjny zapis, a tak\u017ce zapis  unijny, \u017ce d\u0142ug publiczny nie mo\u017ce przekracza\u0107 60 proc. PKB. Przej\u015bcie  przez ten pr\u00f3g by\u0142oby przekroczeniem ostatniego, trzeciego progu  ostro\u017cno\u015bciowego, je\u015bli tak rzeczywi\u015bcie by si\u0119 sta\u0142o, nast\u0119pny bud\u017cet  (wed\u0142ug wspomnianych zapis\u00f3w) musia\u0142oby zosta\u0107 skonstruowany bez  uwzgl\u0119dniania jakiegokolwiek deficytu. To przecie\u017c nierealne.  Przypomnijmy, \u017ce rok temu Ecofin, czyli ministrowie finans\u00f3w Unii  Europejskiej, dali Polsce czas do 2012 r. na doprowadzenie deficytu  bud\u017cetowego do granicy poni\u017cej granicy 3 proc. PKB (mamy 7 proc.). Po  przekroczeniu 60 proc. d\u0142ugu publicznego w relacji do PKB, jak ju\u017c  nieraz pisali\u015bmy na stronach po\u015bwi\u0119conych gospodarce, sytuacj\u0119  mieliby\u015bmy dramatyczn\u0105, poniewa\u017c rz\u0105d zosta\u0142by zobligowany do  oszcz\u0119dno\u015bci rujnuj\u0105cych gospodark\u0119, m.in. nie by\u0142oby mowy o  jakiejkolwiek dzia\u0142alno\u015bci prorozwojowej. Kto wie, czy nas w  przekroczenie trzeciego progu ostro\u017cno\u015bciowego rz\u0105d nie wpakuje,  poniewa\u017c od miesi\u0119cy nie podejmuje \u017cadnych wa\u017cnych decyzji dotycz\u0105cych  naprawy finans\u00f3w publicznych. Zadawala si\u0119 mizdrzeniem do elektoratu,  \u017ceby wygra\u0107 wszystkie mo\u017cliwe wybory. Tymczasem finanse publiczne  zapadaj\u0105 si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w grz\u0119zawisko. <br \/>\r\n <br \/>\r\n <em><strong>Wies\u0142awa Mazur<\/strong><\/em><br \/>\r\n <em>Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 w tygodniku &#8222;Nasza Polska&#8221; Nr 35 (774) z dnia 31 sierpnia 2010 r.<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"D\u0142ug publiczny ro\u015bnie. W ci\u0105gu jednego dnia zad\u0142u\u017cenie Polski zwi\u0119ksza si\u0119 o ok. 270 mln z\u0142! U\u015bwiadomienie sobie tego mo\u017ce cz\u0142owieka przyprawi\u0107 o ci\u0119\u017cki b\u00f3l g\u0142owy. Mo\u017cna temu przeciwdzia\u0142a\u0107, licz\u0105c na cudowne przyspieszenie gospodarki o \u0142adnych kilka procent, wtedy rz\u0105d m\u00f3g\u0142by nazbiera\u0107 wi\u0119cej pieni\u0119dzy z podatk\u00f3w (ekonomi\u015bci m\u00f3wi\u0105 w\u00f3wczas o wysokim wzro\u015bcie produktu krajowego brutto). [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26620"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26620"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26620\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}