{"id":26301,"date":"2010-08-27T20:04:50","date_gmt":"2010-08-28T01:04:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=26301"},"modified":"2010-08-27T20:04:50","modified_gmt":"2010-08-28T01:04:50","slug":"konieczne-jest-nowe-otwarcie-jerzy-przystawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=26301","title":{"rendered":"Konieczne jest nowe otwarcie – Jerzy Przystawa<\/em>"},"content":{"rendered":"

„Mamy niby woln\u0105 Polsk\u0119 – a nie wiedzie\u0107 czemu<\/em>
\r\n Rzyga\u0107 chce si\u0119, rzyga\u0107 chce si\u0119 – tak jak w PRL-u\u2026”<\/em>
\r\n (Jan Pietrzak)<\/em><\/p>\r\n\r\n

Po hucznych uroczysto\u015bciach rocznic historycznych wydarze\u0144, jakimi przepe\u0142niony by\u0142 2009 rok przysz\u0142a kolej na rocznice jeszcze bardziej szacowne, jak 90. rocznica Bitwy Warszawskiej, a teraz ju\u017c tylko czapki z g\u0142\u00f3w na okoliczno\u015b\u0107 30. rocznicy Powstania NSZZ Solidarno\u015b\u0107. Na z ka\u017cdym dniem bardziej wp\u0142ywowym Salonie24, jego w\u0142a\u015bciciel, red. Igor Janke, opublikowa\u0142 p\u0142omienny apel, aby by\u0142o to \u201enajwspanialsze polskie \u015bwi\u0119to\u201d i zadaje blogerom i komentatorom pytanie: Co Waszym zdaniem mo\u017cemy zrobi\u0107, by dobrze, rado\u015bnie i pozytywnie uczci\u0107 to jedno z najwspanialszych wydarze\u0144 w polskiej historii?<\/em><\/p>\r\n\r\n

Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce reakcja komentator\u00f3w S24 nawet mnie zaskoczy\u0142a: na 56 komentarzy prawie nie mo\u017cna znale\u017a\u0107 jednego odpowiednio radosnego i pozytywnego! Oceniaj\u0105c \u201ena oko\u201d ponad 90% tych wpis\u00f3w, to wpisy gorzkie, surowe w politycznej ocenie, krytyczne w stosunku do tych, kt\u00f3rzy dzisiaj chcieliby t\u0119 historyczn\u0105 rocznic\u0119 podnio\u015ble uczci\u0107. Pisze bloger \u201eUfka\u201d :<\/p>\r\n\r\n

Gdyby tak ju\u017c umar\u0142a (\u201eS\u201d – <\/em>dopisek m\u00f3j), no to jeszcze mo\u017cna by wspomina\u0107, po\u0142o\u017cy\u0107 kwiaty na grobie. Ale ona jak rozwiedziona \u017cona – jedne dzieci s\u0105 jej wierne, inne na ni\u0105 pluj\u0105, jeszcze inne posz\u0142y na swoje i m\u00f3wi\u0105, \u017ce jej nigdy nic nie zawdzi\u0119cza\u0142y. No to jak \u015bwi\u0119towa\u0107 jej urodziny???<\/em><\/p>\r\n\r\n

Przytoczy\u0142em tu komentarz stosunkowo ogl\u0119dny i stonowany. Tak pisz\u0105 komentatorzy na portalu, kt\u00f3ry uchodzi za prawicowy i konserwatywny, sympatyzuj\u0105cy z tradycj\u0105 \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Nie chc\u0119 nawet my\u015ble\u0107, co pisz\u0105 na ten temat \u201esalony lewicowe\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Z tego punktu widzenia jest historia \u201ePanny S\u201d fenomenem historycznym. Nie znam drugiego takiego przyk\u0142adu, w kt\u00f3rym tak wielki i powszechny ruch spo\u0142eczny, kt\u00f3ry w ci\u0105gu kilku tygodni obj\u0105\u0142 ca\u0142\u0105 Polsk\u0119, wywo\u0142a\u0142 gigantyczny przyp\u0142yw entuzjazmu i uniesienia, a potem, przez d\u0142ugie lata przeciwstawia\u0142 si\u0119 przemocy w podziemnym oporze, po jakoby tryumfalnie odniesionym zwyci\u0119stwie – rozpad\u0142 si\u0119 proch i py\u0142, a ludzie, kt\u00f3rzy temu ruchowi po\u015bwi\u0119cili najlepsze lata swego \u017cycia, my\u015bleli o nim z za\u017cenowaniem, a nawet wstydem? W okresie naszej podziemnej walki na murach rysowano na nowo stylizowan\u0105 kotwic\u0119 – symbol Polski Walcz\u0105cej – kt\u00f3ra mia\u0142a por\u00f3wnywa\u0107 wysi\u0142ek Podziemnej Solidarno\u015bci do tamtej, z lat okupacji hitlerowskiej. Jak to si\u0119 mog\u0142o sta\u0107, ze tamten symbol, sprzed 70 lat, zachowa\u0142 swoj\u0105 warto\u015b\u0107 i Polacy odnosz\u0105 si\u0119 do niego z dum\u0105 i uznaniem, a ten sprzed nieca\u0142ych lat 30 budzi dzisiaj, u tak wielu ludzi z nim zwi\u0105zanych, niech\u0119\u0107 i za\u017cenowanie? Dlaczego komuni\u015bci, kt\u00f3rzy z takim samym zapa\u0142em, z jakim usi\u0142owali skompromitowa\u0107 w oczach Polak\u00f3w Powstanie Warszawskie i NSZZ Solidarno\u015b\u0107, w przypadku Powstania ponie\u015bli ca\u0142kowit\u0105 pora\u017ck\u0119, a ten sam zabieg, wykonany na \u201eSolidarno\u015bci\u201d powi\u00f3d\u0142 si\u0119 znakomicie?<\/p>\r\n\r\n

Odpowied\u017a na to pytanie nios\u0105 dwa s\u0142owa: agentura i sprzeniewierzenie. W Polskim Pa\u0144stwie Podziemnym, podobnie jak w strukturach emigracyjnych, dzia\u0142ali agenci wszelakiego typu, z sowieckimi na czele, a jednak, nawet po tylu latach i otwarciu archiw\u00f3w, nikt nie oskar\u017ca ani przyw\u00f3dc\u00f3w Podziemnego Pa\u0144stwa, ani cz\u0142onk\u00f3w w\u0142adz emigracyjnych, o zdrad\u0119 i agenturalne dzia\u0142anie na rzecz wrog\u00f3w Polski. O najwybitniejszych postaciach tamtego okresu napisano wiele okropnych s\u0142\u00f3w, stawiano im ci\u0119\u017ckie zarzuty, oskar\u017cano nawet o zbrodni\u0119 zniszczenia Warszawy i setek tysi\u0119cy jej mieszka\u0144c\u00f3w, ale argumentu zdrady sobie nie przypominam. Inaczej przedstawia si\u0119 sprawa z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d, wielu z jej za\u0142o\u017cycieli i przyw\u00f3dc\u00f3w, \u0142\u0105cznie z Lechem Wa\u0142\u0119s\u0105, zosta\u0142o publicznie oskar\u017conych o dzia\u0142alno\u015b\u0107 agenturaln\u0105 na rzecz komunistycznego re\u017cimu, a skala infiltracji struktur NSZZ Solidarno\u015b\u0107 przez s\u0142u\u017cby specjalne, zar\u00f3wno naziemnych jak podziemnych, przechodzi ludzkie wyobra\u017cenie.<\/p>\r\n\r\n

W tym kontek\u015bcie znamienne s\u0105 s\u0142owa samego Lecha Wa\u0142\u0119sy, wypowiedziane w 1990 roku w wywiadzie dla w\u0142oskiego dziennika \u201eIl Messagero\u201d: Podzia\u0142y i pluralizm s\u0105 jedyn\u0105 gwarancj\u0105 demokracji. Dlatego podzieli\u0142em \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d\u2026 i b\u0119d\u0119 nadal tworzy\u0142 podzia\u0142y, \u017ceby zagwarantowa\u0107 bezpiecze\u0144stwo.<\/em> W ksi\u0105\u017cce \u201eP\u0119kni\u0119ty dzban\u201d, wydanej w 1991 roku przez Uniwersytet Szczeci\u0144ski, skomentowa\u0142em te s\u0142owa nast\u0119puj\u0105co: Je\u015bli tak m\u00f3wi w\u00f3dz Solidarno\u015bci, to mo\u017ce to tylko oznacza\u0107, \u017ce w jego osobie mamy nowe wcielenia Konrada Wallenroda. Zwi\u0105zek, kt\u00f3ry nie ma \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce na jego czele stoi Konrad Wallenrod, wspomagany dodatkowo jeszcze przez podobnych mu Wallenrod\u00f3w lokalnych, nie ma szans.<\/em> Ta wallenrodyczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 skuteczn\u0105 do tego stopnia, \u017ce i sam \u201eWallenrod\u201d znalaz\u0142 si\u0119 wkr\u00f3tce na aucie i dzisiaj nawet nie wybiera si\u0119 ju\u017c na uroczysto\u015bci rocznicowe 30. rocznicy powstania Zwi\u0105zku, kt\u00f3rego by\u0142, od pocz\u0105tku, niekwestionowanym przyw\u00f3dc\u0105.<\/p>\r\n\r\n

W sierpniu 1989, w rocznic\u0119 strajk\u00f3w sierpniowych, uczestniczy\u0142em we Wroc\u0142awiu w uroczystej mszy \u015bw. w ko\u015bciele pod wezwaniem \u015aw. Klemensa Dworzaka, kt\u00f3ry by\u0142 sui generis<\/em> Wroc\u0142awsk\u0105 Bazylik\u0105 Solidarno\u015bci. Przewielebny kaznodzieja lapidarnie podsumowa\u0142 histori\u0119 Zwi\u0105zku: Solidarno\u015b\u0107 by\u0142a nie\u015blubnym dzieckiem Partii, oddanym Ko\u015bcio\u0142owi na wychowanie, kt\u00f3re dzisiaj przechodzi do historii<\/em>. Swoist\u0105 \u201ekropk\u0105 nad i\u201d by\u0142y wydarzenia na dziedzi\u0144cu ko\u015bcio\u0142a, jakie rozegra\u0142y si\u0119 zaraz po nabo\u017ce\u0144stwie. Naprzeciw wej\u015bcia ustawi\u0142a si\u0119 grupka m\u0142odych ludzi, z Kornelem Morawieckim i Hann\u0105 \u0141ukowsk\u0105-Karniej na czele, kt\u00f3ra trzyma\u0142a transparent z napisem \u201eSolidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca\u201d. Wychodz\u0105ce z ko\u015bcio\u0142a nabo\u017cne niewiasty, poruszone do \u017cywego tym obra\u017aliwym napisem, rzuci\u0142y si\u0119, aby natychmiast zlikwidowa\u0107 oburzaj\u0105c\u0105 prowokacj\u0119 i poturbowa\u0142y nieszcz\u0119snych solidarno\u015bciowc\u00f3w Morawieckiego.<\/p>\r\n\r\n

Na temat przyczyn i \u017ar\u00f3de\u0142 powstania \u201eSolidarno\u015bci\u201d historycy b\u0119d\u0105 jeszcze d\u0142ugo toczy\u0107 spory. Jedno nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci: NSZZ Solidarno\u015b\u0107 zosta\u0142a skutecznie wykorzystana przez komunist\u00f3w jako parasol ochronny dla reformy systemu, kt\u00f3rej sens oddaje rosyjskie s\u0142owo \u201epierestrojka\u201d. Spos\u00f3b jej wykorzystania zaproponowa\u0142 pomys\u0142owy dziennikarz, Jerzy Urban, w s\u0142ynnym \u201eLi\u015bcie do Stanis\u0142awa Kani\u201d, z pocz\u0105tku 1981 roku, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 scenariusz przysz\u0142ego Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Proponowa\u0142 w nim wprowadzenie przedstawicieli NSZZ Solidarno\u015b\u0107 do w\u0142adzy i skierowanie na nich krytyki za nieudolne rz\u0105dzenie, co spowoduje, \u017ce ludzie si\u0119 od nich odsun\u0105. Aby te dzia\u0142ania uwiarygodni\u0107 nale\u017ca\u0142o \u201eurz\u0105dzi\u0107 Polakom prze\u0142om\u201d. Te dobre rady zosta\u0142y skrupulatnie wykorzystane.<\/p>\r\n\r\n

Komuni\u015bci od dawna poszukiwali sposobu wyj\u015bcia z komunizmu, bo coraz wi\u0119cej z nich zdawa\u0142o sobie sprawy, \u017ce ten nieefektywny system spo\u0142eczny i gospodarczy jest na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 nie do utrzymania. Za prze\u0142omowy okres w ich my\u015bleniu mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 1967 rok, kiedy Niko\u0142aj Podgorny, przewodnicz\u0105cy Rady Najwy\u017cszej ZSRS, z\u0142o\u017cy\u0142 w Watykanie wizyt\u0119 Janowi XXIII. Jednak przej\u015bcie do gospodarki kapitalistycznej nios\u0142o ze sob\u0105 ogromne zagro\u017cenia, a wyhodowana przez nich \u201eklasa robotnicza\u201d nie pozwoli\u0142aby sobie \u0142atwo podda\u0107 si\u0119 likwidacji razem z jej warsztatami pracy: kopalniami, stoczniami, hutami etc., etc. Przeprowadzenie tego bolesnego zabiegu r\u0119kami przyw\u00f3dc\u00f3w zwi\u0105zkowych, ciesz\u0105cymi si\u0119 autentycznym autorytetem w wielomilionowych szeregach robotnik\u00f3w, stanowi\u0142o ofert\u0119 godn\u0105 rozwa\u017cenia.<\/p>\r\n\r\n

\u201ePierestrojka\u201d uda\u0142a si\u0119 nadzwyczajnie. Najgorzej wyszli na niej dzielni stoczniowcy, kt\u00f3rzy poszli po prostu na bruk, ich stocznie na z\u0142om, a p\u0142ace pod stoczniami na sprzeda\u017c. Ich przyw\u00f3dcy, a przynajmniej ci, kt\u00f3rzy \u201ewyczuli ducha czasu\u201d i poszli na uk\u0142ad z komunistami, zdobyli maj\u0105tki, w\u0142adz\u0119, ordery i uznanie. Przyw\u00f3dcy komunistyczni urz\u0105dzili si\u0119 tak\u017ce nie najgorzej. A co z Polsk\u0105?<\/p>\r\n\r\n

Codziennie wys\u0142uchuj\u0119 politycznych i ekonomicznych komentator\u00f3w, kt\u00f3rzy utyskuj\u0105 nad stanem naszego pa\u0144stwa. Coraz wi\u0119cej z nich twierdzi g\u0142o\u015bno, \u017ce nasze pa\u0144stwo znajduje si\u0119 w jakim\u015b dryfie i pod\u0105\u017ca gdzie\u015b w nieokre\u015blonym kierunku. Pomimo \u017ce rz\u0105dz\u0105cy robi\u0105 dobr\u0105 min\u0119 i zapewniaj\u0105 nas, \u017ce wszystko jest pod kontrol\u0105 – podobnie jak komuni\u015bci epoki Gierka – nie brak znak\u00f3w, \u017ce sprawy wcale r\u00f3\u017cowo nie wygl\u0105daj\u0105. Najbardziej alarmuj\u0105ce dane podali nie dawno ekonomi\u015bci ameryka\u0144scy z Instytutu CATO, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce d\u0142ugofalowe zobowi\u0105zania finansowe pa\u0144stwa polskiego ponad pi\u0119tnastokrotnie przekraczaj\u0105 PKB. Pod tym wzgl\u0119dem Polska jest w dwa razy gorszej sytuacji ni\u017c Grecja, gdzie ta \u201eniestabilno\u015b\u0107 fiskalna\u201d przekracza PKB \u201etylko\u201d ok. 8 razy. Pomimo \u017ce dane te \u201eThe New York Times\u201d opublikowa\u0142 jeszcze w marcu, przedstawiciele rz\u0105du i oficjalni komentatorzy ekonomiczni, o tej sprawie nic nie m\u00f3wi\u0105. Wida\u0107 jednak w sferach rz\u0105dowych pewn\u0105 nerwowo\u015b\u0107 i gor\u0105czkowe poszukiwania sposobu wzmocnienia tej nici, na kt\u00f3rej zawis\u0142 finansowy miecz Damoklesa. Tak odbieram telewizyjne spotkanie premiera z szefami OFE, tak odbieram podwy\u017cki VAT i inne pomys\u0142y podatkowe.<\/p>\r\n\r\n

W tym pi\u0119tnastokrotnym przekroczeniu PKB w publicznych zobowi\u0105zaniach pa\u0144stwa skumulowa\u0142a si\u0119 niekompetencja i dezynwoltura wszystkich ekip rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105 od 1989 roku. Nie dobierano tych ekip przecie\u017c pod k\u0105tem ich kwalifikacji intelektualnych i obywatelskich, lecz pod k\u0105tem przydatno\u015bci dla wielkiego planu wyj\u015bcia.<\/em> Teraz my wszyscy mamy zap\u0142aci\u0107 cen\u0119 tej transformacji. Cena ta jest tak wielka, \u017ce nie sprostamy jej nawet, gdyby\u015bmy dzisiaj odebrali i spieni\u0119\u017cyli wszystkie maj\u0105tki, jakie sobie zgromadzili dotychczasowi transformatorzy<\/em> i tabuny pomys\u0142owych przyw\u0142aszczycieli. Koniecznie jest wyzwolenie i uruchomienie energii spo\u0142ecznej i talent\u00f3w ukrytych w\u015br\u00f3d milion\u00f3w obywateli, kt\u00f3rzy teraz nie partycypuj\u0105 aktywnie w \u017cyciu politycznym i spo\u0142ecznym pa\u0144stwa. Konieczne jest NOWE OTWARCIE.<\/p>\r\n\r\n

Takim nowym otwarciem, umo\u017cliwiaj\u0105cym obudzenie u\u015bpionej i zniech\u0119conej tkanki obywatelskiej, by\u0142aby gruntowna zmiana systemu wyborczego do Sejmu i wprowadzenie jednomandatowych okr\u0119g\u00f3w wyborczych na wz\u00f3r brytyjski. Takie rozwi\u0105zanie by\u0142oby korzystne tak\u017ce dla tych, kt\u00f3rzy ponosz\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za krytyczny stan naszego pa\u0144stwa. Dzisiaj nie ma ju\u017c pod r\u0119k\u0105 jakiej\u015b partii czy zwi\u0105zku, jak \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, z kt\u00f3rymi mo\u017cna by si\u0119 podzieli\u0107 odpowiedzialno\u015bci\u0105 i ukry\u0107 za zas\u0142on\u0105. Jednomandatowe okr\u0119gi wyborcze otworzy\u0142yby drzwi do swobodnego dzia\u0142ania obywatelskiego, do powstania nowych organizacji i instytucji, kt\u00f3re by\u0142yby w stanie unie\u015b\u0107 ci\u0119\u017car, jaki na ich barki z\u0142o\u017cy\u0142y dwudziestoletnie rz\u0105dy spadkobierc\u00f3w PRL.<\/p>\r\n\r\n

Jerzy Przystawa<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Mamy niby woln\u0105 Polsk\u0119 – a nie wiedzie\u0107 czemu Rzyga\u0107 chce si\u0119, rzyga\u0107 chce si\u0119 – tak jak w PRL-u\u2026” (Jan Pietrzak) Po hucznych uroczysto\u015bciach rocznic historycznych wydarze\u0144, jakimi przepe\u0142niony by\u0142 2009 rok przysz\u0142a kolej na rocznice jeszcze bardziej szacowne, jak 90. rocznica Bitwy Warszawskiej, a teraz ju\u017c tylko czapki z g\u0142\u00f3w na okoliczno\u015b\u0107 30. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,87],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26301\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}