{"id":26056,"date":"2010-08-21T10:23:04","date_gmt":"2010-08-21T15:23:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=26056"},"modified":"2010-08-21T10:23:04","modified_gmt":"2010-08-21T15:23:04","slug":"konieczne-godne-upamietnienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=26056","title":{"rendered":"Konieczne godne upami\u0119tnienie"},"content":{"rendered":"<p><strong>Czy ofiary katastrofy smole\u0144skiej nale\u017cy upami\u0119tni\u0107 pomnikiem, gdzie  powinien on stan\u0105\u0107, jak m\u00f3g\u0142by wygl\u0105da\u0107 i sk\u0105d bierze si\u0119 niech\u0119\u0107 do  jego zbudowania &#8211; Fronda.pl pyta&#8230;<\/strong><\/p>\r\n\r\n<!-- \t\t@page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } \t\tP { margin-bottom: 0.21cm } -->\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<p><strong>\u201ePomnik b\u0119dzie wyrzutem sumienia\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Ewa Kochanowska, wdowa po Januszu Kochanowskim, Rzeczniku Praw Obywatelskich:<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p>Dla mnie jest czym\u015b oczywistym, \u017ce pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy ofiary  katastrofy smole\u0144skiej powinien powsta\u0107. Staram si\u0119 wypracowa\u0107 w\u0142asn\u0105  koncepcj\u0119 takiego monumentu. Do niej b\u0119d\u0119 najbardziej przywi\u0105zana. Moim  zdaniem pomnik m\u00f3g\u0142by mie\u0107 posta\u0107 szklanego prostopad\u0142o\u015bcianu, kt\u00f3rego  \u015bciany upami\u0119tniaj\u0105 r\u00f3\u017cne miejsca historyczne w Warszawie. Od pocz\u0105tku  uwa\u017ca\u0142am, \u017ce taka budowla powinna stan\u0105\u0107 przed Pa\u0142acem, albo naprzeciwko  Pa\u0142acu Prezydenckiego. Powinna na nim znajdowa\u0107 si\u0119 informacja o  katastrofie oraz nazwiska ofiar, kt\u00f3re 10 kwietnia 2010 zgin\u0119\u0142y. Taki  pomnik by\u0142by najprostszy i najlepiej wpasowywa\u0142by si\u0119 w konwencj\u0119  estetyczn\u0105 Krakowskiego Przedmie\u015bcia.<\/p>\r\n\r\n<p>Natomiast z tych koncepcji, kt\u00f3re przedstawiono publicznie,  najbardziej odpowiada mi koncepcja Czes\u0142awa Bieleckiego. Zaproponowany  przez niego pomnik uwa\u017cam za najrozs\u0105dniejsze, najbardziej uniwersalne i  godz\u0105ce wszystkich rozwi\u0105zanie. Je\u015bli pomnik mia\u0142by mie\u0107 form\u0119  obelisku, my\u015bl\u0119, \u017ce m\u00f3g\u0142by stan\u0105\u0107 za lewym skrzyd\u0142em Pa\u0142acu  Prezydenckiego, w okolicach ko\u015bcio\u0142a seminarium duchownego.<\/p>\r\n\r\n<p>Spory wok\u00f3\u0142 pomnika s\u0105 sztucznie rozd\u0119t\u0105 afer\u0105, kt\u00f3ra przykrywa to,  co si\u0119 dzieje w Polsce. \u015aledztwa ws. przyczyn katastrofy smole\u0144skiej nie  ma, stan kraju jest katastrofalny pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: korupcji, stanu  finans\u00f3w, zad\u0142u\u017cenia. Tymczasem o rzeczach powa\u017cnych i istotnych dla  kraju si\u0119 nie m\u00f3wi. Rozp\u0119tano natomiast medialn\u0105 afer\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 dobrze  sprzedaje, dobrze fotografuje. Tego pomnika politycy rz\u0105dz\u0105cy w Polsce  r\u00f3wnie\u017c si\u0119 boj\u0105. On b\u0119dzie dla nich wyrzutem sumienia na ca\u0142e  pokolenia.<\/p>\r\n\r\n<p>Wok\u00f3\u0142 upami\u0119tnienia katastrofy smole\u0144skiej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119  niepotrzebna afera, kt\u00f3ra jest bardzo gorsz\u0105ca. W kraju otworzy\u0142a si\u0119,  jak ja to m\u00f3wi\u0119, \u201epuszka Palikota\u201d. Osoby, kt\u00f3re normalnie by\u0142yby  poddane ostracyzmowi spo\u0142ecznemu i znalaz\u0142yby si\u0119 poza nawiasem, nagle  zobaczy\u0142y, \u017ce mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na demonstrowanie swoich zachowa\u0144.  Demoralizacja jest tak g\u0142\u0119boka, brak zasad jest tak g\u0142\u0119boki, \u017ce ludzie  zatracili si\u0119 kompletnie.<\/p>\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<p><strong>\u201eZabrak\u0142o woli\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Beata Gosiewska, wdowa po Przemys\u0142awie Gosiewskim &#8211; po\u015ble, by\u0142ym ministrze i wicepremierze rz\u0105du:<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p>Budowa pomnika upami\u0119tniaj\u0105cego 10 kwietnia 2010 jest bardzo  potrzebna. Wydaje si\u0119, \u017ce miejsce takiej budowli wybra\u0142 nar\u00f3d w czasie  \u017ca\u0142oby narodowej. Powinien on powsta\u0107 przed Pa\u0142acem Prezydenckim.<\/p>\r\n\r\n<p>My\u015bmy wyst\u0105pili z propozycj\u0105 zbudowania \u201eobelisku wierno\u015bci  Ojczy\u017anie\u201d. Ma on upami\u0119tni\u0107 zar\u00f3wno ofiary, jak i ho\u0142d sk\u0142adany im po  katastrofie. S\u0105dz\u0119, \u017ce to dobre rozwi\u0105zanie. Proponowany przez nas  pomnik jest tak\u017ce pewnym przes\u0142aniem. Wszyscy, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, wiernie  s\u0142u\u017cyli ojczy\u017anie. Jest to motywacja dla przysz\u0142ych pokole\u0144, kt\u00f3re te\u017c  powinny s\u0142u\u017cy\u0107 swojemu krajowi. Taki obelisk w spos\u00f3b wszechstronny  m\u00f3wi\u0142by o katastrofie smole\u0144skiej. Na pewno w tej spawie nie wystarczy  tablica informuj\u0105ca, \u017ce przed Pa\u0142acem gromadzili si\u0119 ludzie w trakcie  \u017ca\u0142oby narodowej. Dla mnie to tylko tablica informacyjna, dodatkowo  kiepsko zredagowana, wprowadzaj\u0105ca nawet w b\u0142\u0105d. Nie wiadomo bowiem  czemu ma ona s\u0142u\u017cy\u0107. Je\u015bli upami\u0119tnia \u017ca\u0142ob\u0119 narodow\u0105, to komu sk\u0142adano  pod ni\u0105 wie\u0144ce i palono znicze. \u0179yj\u0105cym? To przecie\u017c jaki\u015b absurd.<\/p>\r\n\r\n<p>Budowa pomnika to kwestia decyzji, pewnej woli. Prawo tworz\u0105  obywatele danego kraju, nar\u00f3d. Jego wola zosta\u0142a wypowiedziana.  Natomiast wol\u0105 rz\u0105dz\u0105cych by\u0142o wmurowanie tablicy. I ona zawis\u0142a. Nikt  nie m\u00f3wi\u0142, \u017ce to jest miejsce zabytkowe, konserwator zabytk\u00f3w nie  sprzeciwi\u0142 si\u0119 temu. My\u015bl\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c pomnik uda\u0142oby si\u0119 zbudowa\u0107,  gdyby by\u0142a taka wola.<\/p>\r\n\r\n<p>Dla nas &#8211; rodzin ofiar katastrofy &#8211; jest to przykre i \u017cenuj\u0105ce, \u017ce  nie ma woli upami\u0119tnienia ofiar tej tragedii. Nie widzimy woli  rz\u0105dz\u0105cych. Rz\u0105dz\u0105cy m\u00f3wi\u0105 wprawdzie, \u017ce maj\u0105 tak\u0105 wol\u0119, ale nie  przejawia si\u0119 to w \u017caden spos\u00f3b w ich czynach. My b\u0119dziemy jednak  konsekwentni w d\u0105\u017ceniu do postawienia tego pomnika. Pytanie tylko, czy  uda si\u0119 to zrobi\u0107 we wsp\u00f3\u0142pracy z obecn\u0105 w\u0142adz\u0105, czy b\u0119dziemy musieli  poczeka\u0107 na nast\u0119pne.<\/p>\r\n\r\n<p>Przepisy i procedury pisz\u0105 ludzie. Je\u015bli oni b\u0119d\u0105 mieli wol\u0119, by  upami\u0119tni\u0107 t\u0119 katastrof\u0119, to do tego dojdzie. To wydarzenie by\u0142o bez  precedensu na skale \u015bwiatow\u0105. Zas\u0142anianie si\u0119 w tym przypadku  procedurami i innymi przepisami jest tylko wym\u00f3wk\u0105. Je\u015bli nie ma woli,  to zas\u0142ania si\u0119 jakimi\u015b wym\u00f3wkami. Jak by\u0142a wola, by powiesi\u0107 tablic\u0119,  to zrobiono to w tempie ekspresowym.<\/p>\r\n\r\n<p>Spraw\u0119 upami\u0119tnienia lewica wykorzysta\u0142a politycznie, przesuwaj\u0105c  dyskusj\u0119 na boczny temat. Przy tej okazji stara si\u0119 walczy\u0107 z symbolami  religijnymi w Polsce. Przypominam jednak, \u017ce krzy\u017c stoi na placu  Pi\u0142sudskiego i tam nikomu nie przeszkadza. Przecie\u017c krzy\u017ce od czasu  przyj\u0119cia chrztu przez Polsk\u0119 s\u0105 stawiane w r\u00f3\u017cnych miejscach. I to  nikomu nie przeszkadza. A tu nagle ten jeden krzy\u017c przed Pa\u0142acem  przeszkadza. Ciekawe, dlaczego i komu?<\/p>\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<p><strong>\u201eNar\u00f3d wybra\u0142 miejsce\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Ma\u0142gorzata Wassermann, c\u00f3rka Zbigniewa Wassermanna, by\u0142ego ministra:<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p>Pomnik jest potrzebny i powinien stan\u0105\u0107 pod Pa\u0142acem Prezydenckim, bo &#8211;  jak kto\u015b powiedzia\u0142 &#8211; nar\u00f3d wybra\u0142 to miejsce. Ja nie chc\u0119 m\u00f3wi\u0107 o  formie, jak\u0105 on powinien mie\u0107. Boje si\u0119, \u017ce jak zaczniemy wszyscy m\u00f3wi\u0107,  jak taki pomnik powinien wygl\u0105da\u0107, to nie uda si\u0119 go zbudowa\u0107, bo ka\u017cdy  b\u0119dzie mia\u0142 inn\u0105 koncepcj\u0119. Ka\u017cdy projekt, kt\u00f3ry b\u0119dzie \u0142adny, kt\u00f3ry w  spos\u00f3b godny b\u0119dzie upami\u0119tnia\u0142 ofiary katastrofy smole\u0144skiej, zostanie  przez nas przyj\u0119ty.<\/p>\r\n\r\n<p>Postawa Pa\u0142acu Prezydenckiego w ca\u0142ej sprawie jest niezrozumia\u0142a.  Prezydent nie zabiera g\u0142osu, a jako gospodarz tego miejsca powinien  zabra\u0107. Gdyby rz\u0105dz\u0105cym zale\u017ca\u0142o rzeczywi\u015bcie na zako\u0144czeniu sporu z  osobami, kt\u00f3re nie tyle broni\u0105 krzy\u017ca, co oczekuj\u0105 godnego upami\u0119tniania  ofiar katastrofy, to prezydent wyszed\u0142by i obieca\u0142, \u017ce powstanie pomnik  upami\u0119tniaj\u0105cy ofiary tragedii. To zako\u0144czy\u0142oby wszelkie spory. On  wtedy m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107, \u017ce zrobi\u0142 wszystko, \u017ceby ten sp\u00f3r zako\u0144czy\u0107. Ja  odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce brak stanowczego o\u015bwiadczenia prezydenta  Komorowskiego jest przyczyn\u0105 tego konfliktu. Odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce  politykom obozu rz\u0105dz\u0105cego od pocz\u0105tku towarzyszy niech\u0119\u0107 do wyja\u015bnienia  katastrofy, do os\u00f3b, kt\u00f3re w niej zgin\u0119\u0142y i ich upami\u0119tnienia.<\/p>\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<p><strong>\u201eLudzie potrzebuj\u0105 znaku\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Ksi\u0105dz Bogdan Barto\u0142d, proboszcz archikatedry \u015bw. Jana:<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p>Upami\u0119tnienie ofiar katastrofy smole\u0144skiej powinno by\u0107 bardzo wyra\u017ane  i powinno przybra\u0107 widoczn\u0105 form\u0119 architektoniczn\u0105. Za upami\u0119tnieniem  ofiar katastrofy opowiedzia\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c prezydium Konferencji  Episkopatu Polski. Ono r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi o potrzebie godnego upami\u0119tnienia.<\/p>\r\n\r\n<p>Decyzj\u0119, jak konkretnie taki pomnik mia\u0142by wygl\u0105da\u0107, pozostawiam  architektom, konserwatorowi zabytk\u00f3w i projektantom. Oni powinni si\u0119 na  ten temat wypowiedzie\u0107. Moim zdaniem taki pomnik powinien stan\u0105\u0107 gdzie\u015b  przy Krakowskim Przedmie\u015bciu, niekoniecznie obok Pa\u0142acu Prezydenckiego,  przy pomniku ksi\u0119cia Poniatowskiego. On m\u00f3g\u0142by stan\u0105\u0107 np. bli\u017cej  ko\u015bcio\u0142a seminaryjnego.<\/p>\r\n\r\n<p>Pami\u0119\u0107 o katastrofie smole\u0144skiej przetrwa, nie zostanie wymazana.  Ludzie potrzebuj\u0105 jednak znaku, przy kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 si\u0119 zatrzymywa\u0107, chwil\u0119  si\u0119 zastanowi\u0105, miejsca, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 okazj\u0105 do pomodlenia si\u0119. Nie  widz\u0119 powodu, dla kt\u00f3rego taki pomnik mia\u0142by komu\u015b przeszkadza\u0107. Nale\u017cy  przypomnie\u0107, \u017ce katastrofa w Smole\u0144sku by\u0142a olbrzymi\u0105 tragedi\u0105,  wyj\u0105tkow\u0105 w historii Polski.<\/p>\r\n\r\n<p>Przy okazji spor\u00f3w o upami\u0119tnienie ofiar katastrofy smole\u0144skiej  dosz\u0142y jednak do g\u0142osu r\u00f3\u017cne opcje polityczne, krzy\u017c pod Pa\u0142acem sta\u0142  si\u0119 ich zak\u0142adnikiem. Ten pomnik powinien by\u0107 natomiast pomnikiem  narodu, a nie jakiej\u015b opcji politycznej.<\/p>\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<p><strong>\u201ePomnik jest czym\u015b oczywistym\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>\u0141ukasz Warzecha, dziennikarz, publicysta:<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce jest zupe\u0142nie oczywiste, \u017ce taki pomnik powinien  stan\u0105\u0107. Moim zdaniem najrozs\u0105dniejsza i najciekawsza jest propozycja  Czes\u0142awa Bieleckiego. Uwa\u017cam, \u017ce dobry jest pomnik jak najprostszy.  Taki, na kt\u00f3rym b\u0119dzie tylko god\u0142o Polski i napis: \u201e10 kwietnia 2010  roku Smole\u0144sk\u201d. On jest najbardziej lapidarny i jednocze\u015bnie uwzgl\u0119dnia,  \u017ce w katastrofie smole\u0144skiej zgin\u0119li nie tylko katolicy. Symbolika jak  najoszcz\u0119dniejsza wydaje mi si\u0119 w\u0142a\u015bciwa. Po drugie pomys\u0142 Bieleckiego  jest dobrze umieszczony w przestrzeni publicznej. Wiele os\u00f3b m\u00f3wi, \u017ce  budowany jest pomnik na Pow\u0105zkach i on ju\u017c wystarczy. Jednak cmentarz  jest na uboczu przestrzeni publicznej, podobnie jak ma\u0142a tabliczka na  Pa\u0142acu Prezydenckim. Chodzi natomiast o to, \u017ceby taki pomnik znajdowa\u0142  si\u0119 w wa\u017cnym miejscu, \u017ceby id\u0105c Krakowskim Przedmie\u015bciem trzeba by\u0142o go  zauwa\u017cy\u0107. Dlatego koncepcja Czes\u0142awa Bieleckiego, by pomnik stan\u0105\u0142 po  lewej stronie Pa\u0142acu, tak \u017ce by\u0142by dobrze widoczny z oko\u0142o kilometra,  wydaje mi si\u0119 bardzo interesuj\u0105ca. W ten spos\u00f3b unikaliby\u015bmy  ewentualnych problem\u00f3w z konserwatorem zabytk\u00f3w i pr\u00f3b\u0105 wkomponowania  pomnika w pomnik ksi\u0119cia Poniatowskiego. Te problemy na pewno nale\u017ca\u0142oby  rozwi\u0105za\u0107, gdyby pomnik stan\u0105\u0142 przed Pa\u0142acem.<\/p>\r\n\r\n<p>Oczywi\u015bcie, nie oznacza to, \u017ce tylko koncepcj\u0119 przedstawion\u0105 przez  Czes\u0142awa Bieleckiego by\u0142bym w stanie poprze\u0107. Uwa\u017cam, \u017ce inne znane ju\u017c  projekty s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ciekawe i warte rozwa\u017cenia. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce  koncepcja Czes\u0142awa Bieleckiego jest jak dot\u0105d najszcz\u0119\u015bliwsza.<\/p>\r\n\r\n<p>Moim zdaniem na decyzj\u0119 co do formy tego monumentu powinny mie\u0107 wp\u0142yw  przede wszystkim rodziny ofiar. Podj\u0119cie decyzji powinno si\u0119 odby\u0107 w  drodze spokojnych uzgodnie\u0144 z rodzinami, konserwatorem, urz\u0119dnikami. Ale  to wymaga zaproszenia w dobrej atmosferze bliskich i porozmawiania z  nimi. Stanowczego o\u015bwiadczenia, \u017ce jest wola, by t\u0119 katastrof\u0119  upami\u0119tni\u0107.<\/p>\r\n\r\n<p>Bronis\u0142aw Komorowski, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce tablica jest wystarczaj\u0105cym  sposobem na upami\u0119tnienie katastrofy, chyba udaje, \u017ce nie rozumie, o co  chodzi. W wymiarze czysto materialnym powinna przejawia\u0107 si\u0119 skala  katastrofy. Je\u015bli katastrofa smole\u0144ska by\u0142a tak ekstremalna i poch\u0142on\u0119\u0142a  tak gigantyczn\u0105 liczb\u0119 ofiar &#8211; bo bior\u0105c pod uwag\u0119 ich funkcje w  pa\u0144stwie, liczba by\u0142a gigantyczna, to monument musi odpowiada\u0107 skali tej  katastrofy. Natomiast to, co zaproponowa\u0142 prezydent Komorowski, nie  odpowiada tej skali. Prezydent powinien na to spojrze\u0107 z punktu widzenia  prezydenta pa\u0144stwa a nie polityka Platformy Obywatelskiej.<\/p>\r\n\r\n<p>Mog\u0119 spekulowa\u0107 o przyczynach stanowiska obozu rz\u0105dz\u0105cego wobec  pomnika. Wydaje mi si\u0119, \u017ce prezydent nie wie, jak si\u0119 wycofa\u0107 z drogi, w  kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142 wpuszczony przez \u201eGazet\u0119 Wyborcz\u0105\u201d. Ja uwa\u017cam, \u017ce  likwidacja krzy\u017ca i agresywny stosunek do pomnika jest pomys\u0142em w\u0142a\u015bnie  jej \u015brodowiska. Moim zdaniem Platforma Obywatelska wesz\u0142a w buty, kt\u00f3re  uszy\u0142a jej \u201eWyborcza\u201d.<\/p>\r\n\r\n<p>Przez Bronis\u0142awa Komorowskiego mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c przemawia\u0107 niech\u0119\u0107 do  upami\u0119tnienia poprzednika. Prezydent nie chce zobaczy\u0107, \u017ce tu chodzi o  co\u015b innego, \u017ce chodzi m.in. o godno\u015b\u0107 pa\u0144stwa. Wydaje mi si\u0119, \u017ce jego  taktyka jest b\u0142\u0119dna. Komorowski zmarnowa\u0142 szans\u0119, jak\u0105 da\u0142 mu los. Jego  sytuacja nie by\u0142a komfortowa, ale problemy zwi\u0105zane z katastrof\u0105 m\u00f3g\u0142  obr\u00f3ci\u0107 na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107. Gdyby przyj\u0105\u0142 inny stosunek do Lecha  Kaczy\u0144skiego, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nie ma nic przeciwko upami\u0119tnieniu ofiar  tragedii z 10 kwietnia, gdyby zosta\u0142 honorowym patronem konkursu  dotycz\u0105cego budowy pomnika, to by\u0142oby go znacznie trudniej za co\u015b w tej  sprawie krytykowa\u0107. To by\u0142oby m\u0105dre wykorzystanie sytuacji. Ale zrobi\u0142  inaczej i zdaje mi si\u0119, \u017ce teraz nie wie, jak si\u0119 wycofa\u0107. Widoczna jest  r\u00f3wnie\u017c ch\u0119\u0107 podsycania konfliktu, kt\u00f3ry jest korzystny dla Platformy  Obywatelskiej. Druga strona zreszt\u0105 te\u017c bierze aktywnie udzia\u0142 w tym  scenariuszu.<\/p>\r\n\r\n<h4><em><strong>Opinie zebra\u0142 Stanis\u0142aw \u0179aryn<\/strong><\/em><\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy ofiary katastrofy smole\u0144skiej nale\u017cy upami\u0119tni\u0107 pomnikiem, gdzie powinien on stan\u0105\u0107, jak m\u00f3g\u0142by wygl\u0105da\u0107 i sk\u0105d bierze si\u0119 niech\u0119\u0107 do jego zbudowania &#8211; Fronda.pl pyta&#8230; \u201ePomnik b\u0119dzie wyrzutem sumienia\u201d Ewa Kochanowska, wdowa po Januszu Kochanowskim, Rzeczniku Praw Obywatelskich: Dla mnie jest czym\u015b oczywistym, \u017ce pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy ofiary katastrofy smole\u0144skiej powinien powsta\u0107. Staram si\u0119 wypracowa\u0107 w\u0142asn\u0105 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26056"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26056"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26056\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}