{"id":25970,"date":"2010-08-19T21:44:37","date_gmt":"2010-08-20T02:44:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25970"},"modified":"2010-08-19T21:44:37","modified_gmt":"2010-08-20T02:44:37","slug":"rzad-tuska-realizuje-polityke-putina-wywiad-z-prof-andrzejem-nowakiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25970","title":{"rendered":"Rz\u0105d Tuska realizuje polityk\u0119 Putina &#8211; <em>wywiad z prof. Andrzejem Nowakiem<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Wydaje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wna linia polityki historycznej obecnych w\u0142adz jest wytyczona w tek\u015bcie Donalda Tuska opublikowanym w odpowiedzi na ankiet\u0119 tygodnika &#8222;Znak&#8221; w 1987 r.: &#8222;Co pozostanie z polsko\u015bci, gdy odejmiemy od niej ca\u0142y ten wznios\u0142o-ponuro-\u015bmieszny teatr niespe\u0142nionych marze\u0144 i nieuzasadnionych uroje\u0144? Polsko\u015b\u0107 to nienormalno\u015b\u0107 (&#8230;)&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><strong>Z prof. Andrzejem Nowakiem, historykiem, wyk\u0142adowc\u0105 na Uniwersytecie  Jagiello\u0144skim, redaktorem naczelnym dwumiesi\u0119cznika &#8222;Arcana&#8221;, rozmawia  Mariusz Bober<\/strong><br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Pomnik z kosztownego granitu dla sowieckich  \u017co\u0142nierzy i brak woli nale\u017cytego upami\u0119tnienia prezydenta Polski i  innych ofiar katastrofy smole\u0144skiej &#8211; czemu s\u0142u\u017cy polityka historyczna  Platformy Obywatelskiej?<\/strong><br \/>\r\n&#8211; Tyle niech\u0119ci wida\u0107 w ostatnich  dzia\u0142aniach obecnego prezydenta oraz innych funkcjonariuszy rz\u0105dz\u0105cej  partii, w tym generalnego konserwatora zabytk\u00f3w m. st. Warszawy (na  pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 o inicjatywie upami\u0119tnienia ofiar katastrofy  katy\u0144skiej zareagowa\u0142 zapowiedzi\u0105 wydania zakazu wzniesienia  jakiegokolwiek pomnika), \u017ce budzi to za\u017cenowanie. To wszystko przypomina  jak\u0105\u015b szokuj\u0105c\u0105 grotesk\u0119. Zw\u0142aszcza je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 inicjatyw\u0119  ods\u0142oni\u0119cia pomnika \u017co\u0142nierzy sowieckich, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walkach z  Polakami podczas Bitwy Warszawskiej. Bronis\u0142aw Komorowski wspiera\u0142 tak\u0105  inicjatyw\u0119, jeszcze zanim zosta\u0142 prezydentem. W tym przypadku  b\u0142yskawicznie zrealizowano pomys\u0142 wzniesienia ca\u0142kiem okaza\u0142ego pomnika.  W dodatku jego ods\u0142oni\u0119cie zaplanowano dok\u0142adnie w 90. rocznic\u0119 Bitwy  Warszawskiej. Sprawa pomnika w Ossowie wpisuje si\u0119 w now\u0105 polityk\u0119  historyczn\u0105 obecnych w\u0142adz wobec Rosji. <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Polityk\u0119 tzw. pojednania Platforma chce prowadzi\u0107 na kolanach.<\/strong><br \/>\r\n&#8211;  To przejaw tzw. nowego otwarcia na Rosj\u0119 Putina zapocz\u0105tkowanego z  chwil\u0105 doj\u015bcia do w\u0142adzy Platformy Obywatelskiej. Dzia\u0142ania towarzysz\u0105ce  tej polityce nasili\u0142y si\u0119 zw\u0142aszcza podczas ubieg\u0142orocznych obchod\u00f3w  70. rocznicy wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Znacz\u0105ce by\u0142o tu zw\u0142aszcza  szokuj\u0105ce wyst\u0105pienie ministra spraw zagranicznych Rados\u0142awa  Sikorskiego. Chodzi o jego artyku\u0142 w &#8222;Gazecie Wyborczej&#8221; b\u0119d\u0105cy swoistym  przywitaniem przybywaj\u0105cego do Polski premiera Rosji W\u0142adimira Putina.  Przypomn\u0119, \u017ce Sikorski napisa\u0142, i\u017c Rosja nigdy nie by\u0142a tak bliska  warto\u015bciom demokratycznym \u015bwiata zachodniego jak w\u00f3wczas, czyli w 2009  roku. A przecie\u017c w ci\u0105gu 9 lat rz\u0105d\u00f3w W\u0142adimira Putina w Rosji zosta\u0142o  zamordowanych ok. 300 dziennikarzy, wszystkie media elektroniczne  140-milionowego kraju zosta\u0142y w komplecie podporz\u0105dkowane dyspozycji  Kremla; armia rosyjska pozbawi\u0142a \u017cycia dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Czecze\u0144c\u00f3w &#8211;  obywateli Federacji Rosyjskiej&#8230; Czy te w\u0142a\u015bnie standardy tak  zachwyci\u0142y ministra Sikorskiego? Szokuj\u0105cy by\u0142 te\u017c aplauz dla  wyst\u0105pienia W\u0142adimira Putina na Westerplatte, kt\u00f3re tylko &#8222;Nasz  Dziennik&#8221; i nieliczne media skomentowa\u0142y adekwatnie do jego tre\u015bci.  Przypomnijmy, \u017ce premier Rosji de facto usprawiedliwi\u0142 sowieck\u0105 agresj\u0119  na Polsk\u0119 17 wrze\u015bnia 1939 r., twierdz\u0105c, \u017ce porozumienie  sowiecko-niemieckie by\u0142o naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 &#8222;niesprawiedliwego&#8221;  traktatu wersalskiego. Putin w tamtym przem\u00f3wieniu zwraca\u0142 si\u0119  faktycznie nie do Polski, ale zn\u00f3w do Niemiec, przypominaj\u0105c, co  zawdzi\u0119czaj\u0105 one Rosji. Milcz\u0105ce przyj\u0119cie przez stron\u0119 polsk\u0105 tego  wyst\u0105pienia oraz kolejnych porcji propagandowych k\u0142amstw Putina w  Smole\u0144sku 7 kwietnia by\u0142o r\u00f3wnie\u017c szokuj\u0105ce. Przypomn\u0119, \u017ce na  konferencji prasowej po spotkaniu z premierem Tuskiem Putin wr\u00f3ci\u0142 do  oskar\u017ce\u0144 wobec Polski o rzekome &#8222;wymordowanie&#8221; &#8211; i tu u\u017cy\u0142  &#8222;fantastycznej&#8221; liczby 35 tysi\u0119cy &#8211; je\u0144c\u00f3w rosyjskich pojmanych po  Bitwie Warszawskiej. W ten spos\u00f3b wr\u00f3ci\u0142 do propagandowego chwytu  Michai\u0142a Gorbaczowa, kt\u00f3ry nakaza\u0142 rosyjskim propagandystom szuka\u0107  &#8222;anty-Katynia&#8221;, aby &#8222;zmi\u0119kczy\u0107&#8221; wymow\u0119 sowieckiej zbrodni na polskich  oficerach z 1940 roku. Niestety, w ten schemat my\u015blenia wpisuje si\u0119  pomnik wzniesiony sowieckim \u017co\u0142nierzom w Ossowie&#8230;<br \/>\r\n <br \/>\r\n<strong>&#8230;kt\u00f3ry jest de facto pomnikiem polityki historycznej W\u0142adimira Putina. <\/strong><br \/>\r\n&#8211;  Tak, poniewa\u017c upami\u0119tnia walcz\u0105cych z Polsk\u0105 czerwonoarmist\u00f3w, i to nie  pod czerwon\u0105 gwiazd\u0105, co by\u0142oby zgodne z prawd\u0105 historyczn\u0105, ale pod  prawos\u0142awnym krzy\u017cem. To ca\u0142kowicie sprzeczne z historyczn\u0105 prawd\u0105 o  Armii Czerwonej, ale doskonale zgodne z now\u0105 syntez\u0105 historyczn\u0105, jaka  jest tworzona w Rosji na zam\u00f3wienie Kremla i rz\u0105du rosyjskiego. Polega  ona na tym, aby wszystkie podboje Zwi\u0105zku Sowieckiego usankcjonowa\u0107 jako  kontynuacj\u0119 imperium rosyjskiego, by &#8222;bia\u0142a&#8221; Rosja &#8211; w tym, co w niej  najgorsze, czyli imperializmie, zla\u0142a si\u0119 w doskona\u0142\u0105 jedno\u015b\u0107 z  imperializmem sowieckim, ale ju\u017c nie pod znakiem czerwonej gwiazdy,  tylko prawos\u0142awnego krzy\u017ca. Skrajna nieuczciwo\u015b\u0107 tego zabiegu i budowy  pomnika w Ossowie polega m.in. na tym, \u017ce to nie by\u0142a wojna prawos\u0142awia z  katolicyzmem, ani te\u017c na odwr\u00f3t. To by\u0142a wojna agresywnej ideologii  komunistycznej z ca\u0142ym Starym \u015awiatem. Szeregi Armii Czerwonej zasilali  nie tylko Rosjanie, ale tak\u017ce np. polscy komuni\u015bci, kt\u00f3rzy walczyli  przeciwko swoim rodakom! Sowiet\u00f3w wspomagali te\u017c \u0142otewscy ochotnicy,  dzieci lutera\u0144skich rodzic\u00f3w, \u017bydzi czy Ka\u0142mucy. Na pewno nie \u0142\u0105czy\u0142o  ich prawos\u0142awie! Po polskiej stronie do walki z t\u0105 nawa\u0142\u0105 stan\u0119li  przecie\u017c nie tylko Polacy, ale Ukrai\u0144cy, Bia\u0142orusini, a tak\u017ce &#8211; i to  warto by\u0142o raczej upami\u0119tni\u0107 &#8211; Rosjanie antykomuni\u015bci spod znaku Borysa  Sawinkowa czy Stanis\u0142awa Bu\u0142ak-Ba\u0142achowicza. Z politycznych przyczyn  Bronis\u0142aw Komorowski wola\u0142 jednak upami\u0119tni\u0107 nie ich, ale \u017co\u0142nierzy  Armii Czerwonej &#8211; i to jako &#8222;prawos\u0142awne&#8221; ofiary. Ofiary wojny z Polsk\u0105.  W Rosji odczytywane jest to natychmiast bezb\u0142\u0119dnie: &#8222;nowe polskie  w\u0142adze&#8221; gotowe s\u0105 uczci\u0107 &#8222;rosyjskie&#8221; ofiary &#8211; te, kt\u00f3re mo\u017ce nawet  usprawiedliwiaj\u0105 jako\u015b, a przynajmniej t\u0142umacz\u0105 Katy\u0144&#8230; Kto nie wierzy,  niech si\u0119gnie do wydania moskiewskiego dziennika &#8222;Wriemia Nowostiej&#8221; z  17 sierpnia.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Czyli obecne w\u0142adze Polski realizuj\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105 Rosji?<\/strong><br \/>\r\n&#8211;  Nie oceniam intencji. Widz\u0119 skutki. Moim zdaniem, przyczynia si\u0119 ona  faktycznie do realizacji polityki historycznej Rosji Putina. Wpisuje si\u0119  bowiem w tezy jej propagandy &#8211; \u017ce to Polacy s\u0105 odpowiedzialni za \u015bmier\u0107  rosyjskich je\u0144c\u00f3w, dlatego buduj\u0105 im pomniki, uznaj\u0105 swoj\u0105 win\u0119. Tak to  ju\u017c ujmuje kontrolowana przez Putina rosyjska prasa. Przedstawiciel  pa\u0144stwa polskiego, obecny prezydent, postanowi\u0142 uczci\u0107 czerwonoarmist\u00f3w  pomnikiem z wkomponowanym prawos\u0142awnym krzy\u017cem, kt\u00f3ry czci \u017co\u0142nierzy  armii id\u0105cej na Warszaw\u0119, by zlikwidowa\u0107 pa\u0144stwo polskie! Ona sz\u0142a po  to, by zrobi\u0107 z Polak\u00f3w bolszewik\u00f3w. Je\u017celi wi\u0119c teraz legalne w\u0142adze  Polski stawiaj\u0105 pomnik armii bolszewickiej, a w dodatku &#8222;chrzcz\u0105&#8221; go  prawos\u0142awnym krzy\u017cem, to nie tylko dokonuj\u0105 manipulacji historycznej  zgodnej z &#8222;polityk\u0105 pami\u0119ci&#8221; Putina, ale zacieraj\u0105 sens polskich walk o  niepodleg\u0142o\u015b\u0107, o Polsk\u0119 w XX wieku! Je\u015bli bowiem stawiaj\u0105 pomnik Armii  Czerwonej, kt\u00f3ra chcia\u0142a zlikwidowa\u0107 pa\u0144stwo polskie, to powstaje  pytanie: po co nasi przodkowie gin\u0119li, staj\u0105c w 1920 r. do obrony  Warszawy? <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Przedstawiciele w\u0142adz, w tym obecny sekretarz  generalny Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa Andrzej Kunert,  utrzymuj\u0105, \u017ce w ten spos\u00f3b chcieli upami\u0119tni\u0107 jedynie ofiary walk&#8230;<\/strong><br \/>\r\n&#8211;  Godny poch\u00f3wek zmar\u0142ych jest ludzkim obowi\u0105zkiem. Warto jednak  przypomnie\u0107 kilka okoliczno\u015bci. Po pierwsze, dlaczego pa\u0144stwo polskie  zadba\u0142o o efektowny, granitowy pomnik dla \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej, a  nie zdecydowa\u0142o si\u0119 na odnowienie skromnych, postawionych jeszcze przed  wojn\u0105 betonowych krzy\u017cy polskich obro\u0144c\u00f3w Ossowa i Europy? Po drugie, w  Rosji polskich cmentarzy wojennych, cmentarzy polskich ofiar  stalinowskich zbrodni nie buduje pa\u0144stwo rosyjskie &#8211; buduje je i  utrzymuje z polskich \u015brodk\u00f3w pa\u0144stwowych Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i  M\u0119cze\u0144stwa. Czy w Polsce pomniki \u017co\u0142nierzom Armii Czerwonej powinna  zatem tak\u017ce budowa\u0107 strona polska? Na pewno prosta mogi\u0142a \u017co\u0142nierska z  napisem: &#8222;Przyszli zdobywa\u0107 Warszaw\u0119. Niech spoczywaj\u0105 w pokoju&#8221; &#8211;  nale\u017cy si\u0119 tym \u017co\u0142nierzom. Ale wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c to, a przynajmniej  powinno by\u0107 wa\u017cne dla pa\u0144stwa polskiego, czy kto\u015b zgin\u0105\u0142, bo szed\u0142, by  zniszczy\u0107 Polsk\u0119, czy dlatego, \u017ce broni\u0142 naszego kraju przed wrog\u0105  armi\u0105. Nowe w\u0142adze pa\u0144stwowe Polski szybko i \u0142atwo stawiaj\u0105 pomnik  \u017co\u0142nierzom, kt\u00f3rzy szli zlikwidowa\u0107 pa\u0144stwo polskie. Jednocze\u015bnie broni\u0105  si\u0119 r\u0119kami i nogami przed upami\u0119tnieniem demokratycznie wybranego  przyw\u00f3dcy pa\u0144stwa, czyli prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w  tym roku pod Smole\u0144skiem. <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Wa\u017cniejsze staje si\u0119 uczczenie tych, kt\u00f3rzy przyszli zlikwidowa\u0107 Polsk\u0119, ni\u017c tych, kt\u00f3rzy jej bronili.<\/strong><br \/>\r\n&#8211;  Przypomn\u0119 w tym kontek\u015bcie, \u017ce to Bronis\u0142aw Komorowski by\u0142 tym  parlamentarzyst\u0105 w Sejmie kontraktowym, a tak\u017ce w Sejmie pierwszej  kadencji, kt\u00f3ry najostrzej spo\u015br\u00f3d &#8222;solidarno\u015bciowych&#8221; pos\u0142\u00f3w  protestowa\u0142 przeciwko przywr\u00f3ceniu daty 15 sierpnia jako \u015awi\u0119ta Wojska  Polskiego. T\u0142umaczy\u0142 wtedy, jako nowy minister Obrony Narodowej, \u017ce to  \u015bwi\u0119to nie odpowiada generalicji (odziedziczonej po Ludowym Wojsku  Polskim)&#8230; I teraz nagle okazuje si\u0119, \u017ce 15 sierpnia mo\u017ce by\u0107 jednak  dobr\u0105 dat\u0105 &#8211; dla upami\u0119tnienia \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej. Budzi to co  najmniej zdziwienie.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>Czy to oznacza, \u017ce obecne w\u0142adze nie s\u0105 w stanie wyartyku\u0142owa\u0107 zasad propolskiej polityki historycznej?<\/strong><br \/>\r\n&#8211;  Trudno mi to w pe\u0142ni oceni\u0107. B\u0119dzie to \u0142atwiejsze, gdy dobiegnie ko\u0144ca  czas obecnej w\u0142adzy, a czas ka\u017cdej w\u0142adzy kiedy\u015b si\u0119 ko\u0144czy&#8230; Ale mo\u017cna  ju\u017c obecnie pokusi\u0107 si\u0119 o wst\u0119pne oceny. Wydaje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wna linia  tej polityki historycznej jest wytyczona w tek\u015bcie Donalda Tuska  opublikowanym w odpowiedzi na ankiet\u0119 tygodnika &#8222;Znak&#8221; w 1987 r.: &#8222;Co  pozostanie z polsko\u015bci, gdy odejmiemy od niej ca\u0142y ten  wznios\u0142o-ponuro-\u015bmieszny teatr niespe\u0142nionych marze\u0144 i nieuzasadnionych  uroje\u0144? Polsko\u015b\u0107 to nienormalno\u015b\u0107 &#8211; takie skojarzenie narzuca mi si\u0119 z  bolesn\u0105 uporczywo\u015bci\u0105, kiedy tylko dotykam tego niechcianego tematu.  Polsko\u015b\u0107 wywo\u0142uje u mnie niezmiennie odruch buntu: historia, geografia,  pech dziejowy i B\u00f3g wie co jeszcze, wrzuci\u0142y na moje barki brzemi\u0119,  kt\u00f3rego nie mam specjalnej ochoty d\u017awiga\u0107&#8230; Pi\u0119kniejsza od Polski jest  ucieczka od Polski tej na ziemi, konkretnej, przegranej, brudnej i  biednej. I dlatego tak cz\u0119sto nas og\u0142upia, za\u015blepia, prowadzi w krain\u0119  mitu. Sama jest mitem&#8221;. W tamtym wyst\u0105pieniu \u00f3wczesny 30-letni absolwent  historii z Uniwersytetu Gda\u0144skiego, liberalny dzia\u0142acz gda\u0144skiej  opozycji, zdefiniowa\u0142 swoj\u0105 wizj\u0119 polityki historycznej. By\u0142a to wizja  radykalnie przeciwstawiona przez Donalda Tuska temu, co nazywa\u0142  nienormalno\u015bci\u0105. A rozumia\u0142 przez to kultywowanie pami\u0119ci o walkach,  zwyci\u0119stwach, pora\u017ckach i ofiarach poniesionych dla polsko\u015bci, co  symbolizuje w\u0142a\u015bnie Bitwa pod Grunwaldem czy Bitwa Warszawska.<br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>\u015arodowisko  PO twierdzi cz\u0119sto, \u017ce w ten spos\u00f3b walczy z fatalizmem w polskiej  historii, ale przecie\u017c Bitwa Warszawska jest przyk\u0142adem wspania\u0142ego  tryumfu.<\/strong><br \/>\r\n&#8211; Tak, by\u0142o to wielkie zwyci\u0119stwo nie tylko dla Polski,  ale tak\u017ce dla Europy. To nie by\u0142a bezsensowna ofiara. Pami\u0119\u0107 o Bitwie  Warszawskiej to nie anachroniczna martyrologia. Ta bitwa przynios\u0142a  realny sukces: by\u0142o nim samo utrzymanie pa\u0144stwa polskiego. Przecie\u017c bez  tej zwyci\u0119skiej bitwy nie by\u0142oby II Rzeczypospolitej i dwudziestu lat  niepodleg\u0142o\u015bci &#8211; po 123 latach niewoli. Tamto dwudziestolecie przynios\u0142o  niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119cej, cho\u0107by w dziedzinie kulturalnej, ni\u017c ca\u0142a  historia ostatniego dwudziestolecia &#8211; III RP! Bez zwyci\u0119stwa w 1920 r.  nie by\u0142oby utrwalenia dorobku \u0179eromskiego, Reymonta, nie by\u0142oby  Iwaszkiewicza (innego ni\u017c ten z ody ku czci Bieruta) ani Le\u015bmiana, nie  by\u0142oby muzyki Szymanowskiego, nie by\u0142oby przecie\u017c tak\u017ce sztuki Schulza,  ani nawet ironii Gombrowicza. Tak\u017ce dorobek ekonomiczny II RP by\u0142  bezsprzecznie poka\u017aniejszy w por\u00f3wnaniu z dwiema ostatnimi dekadami. C\u00f3\u017c  zostaje nam z tych ostatnich 20 lat poza blichtrem nowych bank\u00f3w i  sklep\u00f3w oraz styropianami, kt\u00f3rymi przykryto fasady blokowisk z PRL? Nie  mamy drugiej Gdyni! Przeciwnie, zrobili\u015bmy wszystko, by zlikwidowa\u0107  gospodarcze znaczenie tej pierwszej, by zlikwidowa\u0107 nie tylko przemys\u0142  stoczniowy, ale tak\u017ce szereg innych ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u. Nie mo\u017cemy by\u0107  dumni ze zreformowanej z\u0142ot\u00f3wki, bo przecie\u017c d\u0105\u017cymy do tego, by jak  najszybciej zast\u0105pi\u0107 j\u0105 euro&#8230; Tamta ofiara w Bitwie Warszawskiej  zosta\u0142a zamieniona na konkretn\u0105 korzy\u015b\u0107 dla ca\u0142ego Narodu, dla milion\u00f3w  Polak\u00f3w. Polska pozosta\u0142a Polsk\u0105 &#8211; wbrew zamiarom tej armii, kt\u00f3rej  \u017co\u0142nierzy uhonorowa\u0107 mia\u0142 w 90. rocznic\u0119 Bitwy Warszawskiej nowy pomnik w  Ossowie. <br \/>\r\n<br \/>\r\n<strong>By\u0107 mo\u017ce nie by\u0142oby tak\u017ce polskiego Papie\u017ca&#8230;<\/strong><br \/>\r\n&#8211;  Trudno sobie wyobrazi\u0107, by ch\u0142opiec urodzony w maju 1920 r. m\u00f3g\u0142  otrzyma\u0107 katolickie wychowanie, gdyby bolszewicy opanowali Polsk\u0119. Nie  mo\u017cna redukowa\u0107 naszej historii jedynie do ofiar, kt\u00f3rym odmawia si\u0119  sensu. Z nich wyr\u00f3s\u0142 konkretny sukces Polski w wielu wymiarach. By\u0107 mo\u017ce  dzi\u015b nie rozmawialiby\u015bmy ani w ten spos\u00f3b, ani w og\u00f3le w j\u0119zyku  polskim, gdyby Armii Czerwonej uda\u0142o si\u0119 podbi\u0107 Polsk\u0119 90 lat temu. <br \/>\r\n<br \/>\r\nDzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wydaje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wna linia polityki historycznej obecnych w\u0142adz jest wytyczona w tek\u015bcie Donalda Tuska opublikowanym w odpowiedzi na ankiet\u0119 tygodnika &#8222;Znak&#8221; w 1987 r.: &#8222;Co pozostanie z polsko\u015bci, gdy odejmiemy od niej ca\u0142y ten wznios\u0142o-ponuro-\u015bmieszny teatr niespe\u0142nionych marze\u0144 i nieuzasadnionych uroje\u0144? Polsko\u015b\u0107 to nienormalno\u015b\u0107 (&#8230;)&#8221; Z prof. Andrzejem Nowakiem, historykiem, wyk\u0142adowc\u0105 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25970"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25970\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}