{"id":2585,"date":"2008-10-11T21:32:48","date_gmt":"2008-10-11T21:32:48","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2585","title":{"rendered":"Nie dla infantylnych – Opowie\u015b\u0107 o J\u00f3zefie Mackiewiczu Eberhardta"},"content":{"rendered":"

Pisarz dla doros\u0142ych: Opowie\u015b\u0107 o J\u00f3zefie Mackiewiczu<\/em>  to dziwna i fascynuj\u0105ca praca. W\u0142a\u015bciwie zupe\u0142nie nie spe\u0142nia wymog\u00f3w warsztatowych klasycznej pracy historycznej. Jest za to kuriozalnym po\u0142\u0105czeniem samopsychoanalizy autora z momentami b\u0142yskotliw\u0105 krytyk\u0105 literack\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci wielkiego J\u00f3zefa Mackiewicza przebijan\u0105 porykiwaniem na wszelkich jego wrog\u00f3w (jak i na nieprzyjaci\u00f3\u0142 autora), albo uznanych za takich.<\/p>\r\n

Pisarz dla doros\u0142ych<\/em> to labor of love<\/em>, produkt mi\u0142o\u015bci. Wydaje si\u0119, \u017ce Grzegorz Eberhardt stworzy\u0142 to dzie\u0142o w ramach osobistej terapii wychodzenia z komunizmu. Sam siebie nazywa PRLowcem. Potrzebowa\u0142 odtrutki Mackiewicza dopiero aby tak\u0105 pot\u0119\u017cn\u0105 intelektualnie dawk\u0105 wstrz\u0105s\u00f3w doj\u015b\u0107 do \u0142adu z samym sobie po 40 latach w totalitarnej klatce, albo przynajmniej pr\u00f3bowa\u0107 z niej wyj\u015b\u0107. A terapia jest bolesna. Z pracy wprost strzyka \u017c\u00f3\u0142ci\u0105, ataki ad hominem<\/em> s\u0105 norm\u0105, polemika bardzo rzadko przybiera form\u0119 kulturaln\u0105. Kurtuazj\u0105 u autora jest sardonizm. Ods\u0105dzanie od czci i wiary jest prawie powszechne.<\/p>\r\n \u00a0\r\n

Trzeba pami\u0119ta\u0107 w tym kontek\u015bcie, \u017ce Grzegorz Eberhardt uparcie wierzy, \u017ce kontynuuje Mackiewiczowsk\u0105 walk\u0119 o prawd\u0119. I dlatego z definicji uwa\u017ca, \u017ce w tym wzgl\u0119dzie musi by\u0107 bezkompromisowy. Co wi\u0119cej, walka o prawd\u0119, to walka o wolno\u015b\u0107 bowiem „tylko prawda nas wyzwoli.” I st\u0105d taka furia autora w stosunku do os\u00f3b takich jak Nina Karsov, obecna posiadaczka praw do spu\u015bcizny autorskiej Mackiewicza, czy te\u017c biurokraci w Uniwersytecie im. Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, kt\u00f3rzy skandalicznie i arbitralnie blokuj\u0105 dost\u0119p nie swoim do materia\u0142\u00f3w archiwalnych po pisarzu. Grzegorz Eberhardt jest te\u017c ostro antykomunistyczny i do pewnego stopnia antyliberalny, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o wyskakuj\u0105c\u0105 od czasu do czasu nieufno\u015b\u0107 dla wolnomularstwa. <\/p>\r\n \u00a0\r\n Cieszy te\u017c to, \u017ce autor od czasu do czasu podnosi si\u0119 z kolan i podchodzi do swego idola J\u00f3zefa Mackiewicza krytycznie. Dotyczy to zar\u00f3wno stylu pisarza, jak kilku jego towarzyskich czy politycznych wybor\u00f3w, gdzie si\u0119 myli\u0142. Najwa\u017cniejsze i najcenniejsze jednak to to, \u017ce Pisarz dla doros\u0142ych<\/em> to wielki zbi\u00f3r cytat\u00f3w i materia\u0142\u00f3w albo nigdzie indziej nie drukowanych, albo bardzo trudno dost\u0119pnych, kt\u00f3re z benedykty\u0144sk\u0105 trosk\u0105 zgromadzi\u0142 Grzegorz Eberhardt.  Cho\u0107by ze wzgl\u0119du na to tylko warto dzie\u0142o czyta\u0107. \u00a0\r\n

Naturalnie, prawie 800 stron, jawi si\u0119 pocz\u0105tkowo jak niestrawna ceg\u0142a. Barokowy styl autora, brak dyscypliny logocentrycznej, wycieczki ad hominem<\/em> i sta\u0142e dygresje te\u017c nie pomagaj\u0105. Organizacja pracy nie jest przejrzysta. Ale powoli wy\u0142ania si\u0119 metoda w tym szale\u0144stwie. Og\u00f3lnie Pisarz dla doros\u0142ych<\/em> toczy si\u0119 chronologicznie, a rozmaite wynikaj\u0105ce z chronologii w\u0105tki poboczne autor rozci\u0105ga w czasie i przestrzeni intelektualnej. Potem rzeka s\u0142\u00f3w wraca do w\u0142a\u015bciwego koryta i pod\u0105\u017ca nim znowu, a\u017c autor wpada na kolejny trop i odp\u0142ywa w niezdyscyplinowany spos\u00f3b wraz z nim.<\/p>\r\n

Jest to dzie\u0142o, kt\u00f3re mo\u017cna, a nawet nale\u017cy, kosztowa\u0107 powoli i po kawa\u0142ku. Czasami nawet warto powr\u00f3ci\u0107 do wcze\u015bniejszych fragment\u00f3w aby doceni\u0107 ogrom pracy w\u0142o\u017conej w Pisarza dla doros\u0142ych<\/em>. Bo nie jest to tylko zapis przesz\u0142o\u015bci jednego tw\u00f3rcy; jest to pr\u00f3ba przywr\u00f3cenia pami\u0119ci tak aby PRLowcy mogli sta\u0107 si\u0119 na nowo Polakami. Dlatego te\u017c Grzegorz Eberhardt nie tylko koncentruje si\u0119 na Mackiewiczu, ale r\u00f3wnie\u017c ogarnia swoim zainteresowaniem rozmaite inne wybitne postacie polonijne, kt\u00f3re zosta\u0142y zrabowane z Panteonu pami\u0119ci narodowej przez cenzur\u0119 komunistyczn\u0105. Bardzo u\u017cyteczne s\u0105 w tej mierze przypisy biograficzne. Stanowi\u0105 one nie tylko cenne wprowadzenie, ale r\u00f3wnie\u017c zach\u0119t\u0119 do dalszych bada\u0144. A na poziomie personalnym, dostajemy te\u017c wspomnienia hippisowsko-dysydencko-podziemno-solidarno\u015bciowe Grzegorza Eberhardta. Pomaga to w konstrukcji emocjonalnego i psychologicznego portretu autora, kt\u00f3ry mianowa\u0142 si\u0119 spadkobierc\u0105 J\u00f3zefa Mackiewicza. To samo w sobie jest ciekawe, ale mo\u017ce celniej by\u0142oby z tego zrobi\u0107 osobn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\r\n

 Miejmy nadziej\u0119, \u017ce powstanie druga edycja tej pracy. Powinna by\u0107 ona poprzedzona kwerend\u0105 dog\u0142\u0119bn\u0105 w archiwach Instytutu Literackiego w Pary\u017cu. Warto te\u017c pogrzeba\u0107 w Instytucie Pi\u0142sudskiego w Nowym Jorku, w Muzeum Polskim w Chicago, w Hoover Institution oraz w Instytucie Sikorskiego i Studium Polski Podziemnej w Londynie. Mo\u017cliwe, \u017ce tam zachowa\u0142a si\u0119 korespondencja czy inne dokumenty dotycz\u0105ce Mackiewicza. Mo\u017ce na koniec uda si\u0119 nareszcie wyzyska\u0107 papiery pisarza w Archiwum Emigracji w Toruniu. To, \u017ce archiwum to pozostaje zamkni\u0119te dla badaczy to prawdziwy skandal i kontynuacja komunistycznego zapisu cenzorskiego w innej formie. A praca Grzegorza Eberhardta jest jednym z m\u0142ot\u00f3w na tych i innych wrog\u00f3w wolno\u015bci s\u0142owa i bada\u0144. <\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz <\/em><\/strong><\/p>\r\n

______________________________________________ <\/p>\r\n

Grzegorz Eberhardt, Pisarz dla doros\u0142ych: Opowie\u015b\u0107 o J\u00f3zefie Mackiewiczu<\/em> (Warszawa i Wroc\u0142aw: Wydawnictwo Lena i Stowarzyszenie „Solidarno\u015b\u0107 Walcz\u0105ca,” 2008).<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Za: Strona Marka Chodakiewicza<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\t\r\n \r\n

Prof. dr Marek Jan Chodakiewicz jest historykiem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w historii Europy XIX i XX wieku. Jest absolwentem San Francisko State University<\/em> (BA) i Columbia University <\/em>(MPhil i PhD). Obecnie jest wyk\u0142adowc\u0105 elitarnej uczelni Institute of World Politics<\/em> w Waszyngtonie, kszta\u0142c\u0105cej dyplomat\u00f3w i pracownik\u00f3w wywiadu.<\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/strong> BIO<\/a><\/p><\/td>\r\n <\/tr>\r\n<\/table>\r\n

  <\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pisarz dla doros\u0142ych: Opowie\u015b\u0107 o J\u00f3zefie Mackiewiczu  to dziwna i fascynuj\u0105ca praca. W\u0142a\u015bciwie zupe\u0142nie nie spe\u0142nia wymog\u00f3w warsztatowych klasycznej pracy historycznej. Jest za to kuriozalnym po\u0142\u0105czeniem samopsychoanalizy autora z momentami b\u0142yskotliw\u0105 krytyk\u0105 literack\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci wielkiego J\u00f3zefa Mackiewicza przebijan\u0105 porykiwaniem na wszelkich jego wrog\u00f3w (jak i na nieprzyjaci\u00f3\u0142 autora), albo uznanych za takich. Pisarz dla doros\u0142ych […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2585"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2585\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}