{"id":25561,"date":"2010-08-11T14:36:26","date_gmt":"2010-08-11T19:36:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25561"},"modified":"2010-08-11T14:36:26","modified_gmt":"2010-08-11T19:36:26","slug":"obrona-na-jeden-procent-romulad-szeremietiew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25561","title":{"rendered":"Obrona na jeden procent –Romulad Szeremietiew<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dla premiera armie oparte na poborze obywateli do s\u0142u\u017cby wojskowej, np. takie jak niemiecka Bundeswehra, to po\u017ca\u0142owania godna amatorszczyzna.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Minister obrony Bogdan Klich na konferencji prasowej w brygadzie zmechanizowanej w Weso\u0142ej (2 sierpnia br.) z dum\u0105 podkre\u015bla\u0142, \u017ce w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat dokona\u0142 rzeczy niebywa\u0142ej – stworzy\u0142 „profesjonaln\u0105” armi\u0119. Oceni\u0142, \u017ce program przyj\u0119ty przez rz\u0105d PO – PSL w sierpniu 2008 r. mo\u017ce by\u0107 pozytywnie podsumowany. „Profesjonalizacja, tak jak j\u0105 rozumieli\u015bmy wtedy, to uzawodowienie plus zmiana zasadniczych system\u00f3w. Te sprawy, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za najwa\u017cniejsze, zosta\u0142y zrealizowane”.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Obecny na konferencji Donald Tusk og\u0142osi\u0142, \u017ce w wojsku „sko\u0144czy\u0142 si\u0119 czas amator\u00f3w”. Premier zdaje si\u0119 s\u0105dzi\u0107, \u017ce armie oparte na poborze obywateli do s\u0142u\u017cby wojskowej, np. takie jak niemiecka Bundeswehra, to po\u017ca\u0142owania godna amatorszczyzna. Tusk doda\u0142 te\u017c, \u017ce jego rz\u0105d uwolni\u0142 nas od „dr\u0119cz\u0105cego m\u0142odych Polak\u00f3w od dziesi\u0119cioleci obowi\u0105zkowego poboru”. W rocznic\u0119 Bitwy Warszawskiej 1920 r. i wybuchu Powstania Warszawskiego 1944 r. szef rz\u0105du RP wyrazi\u0142 pogl\u0105d, \u017ce w\u0142o\u017cenie polskiego munduru jest dla Polaka nieprzyjemnym do\u015bwiadczeniem.<\/p>\r\n\r\n

Zapewnienia Ministerstwa Obrony Narodowej, \u017ce w Polsce tworzy si\u0119 „profesjonalne” si\u0142y zbrojne, a wi\u0119c bieg\u0142e w wykonywaniu wojennego rzemios\u0142a, sprawne w obronie kraju, propagandowo dobrze brzmi\u0105. Powstaje jednak pytanie, czy rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie to armia gwarantuj\u0105ca bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwu i obywatelom.
\r\n
\r\n Zapomniany patriotyzm<\/strong>
\r\n
\r\n Na profesjonalizm wojska musi z\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 wiele element\u00f3w. Dobre wyszkolenie, nowoczesna bro\u0144, perfekcyjne dowodzenie wojskiem (podstawowe prawo \u017co\u0142nierza – by\u0107 dobrze dowodzonym). W armii profesjonalnej na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 morale \u017co\u0142nierzy (Napoleon: Moralna si\u0142a wojska jest trzy razy wa\u017cniejsza od uzbrojenia). Konstytucja RP w art. 85 ust. 1 postanawia: „Obowi\u0105zkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny.” Ustawodawca, wpisuj\u0105c s\u0142owo „Ojczyzna” na karty Konstytucji i \u0142\u0105cz\u0105c je z obowi\u0105zkiem obrony, nawi\u0105zywa\u0142 do polskiej tradycji. Trudno jednak dostrzec, aby patriotyzm by\u0142 czynnikiem dominuj\u0105cym w procesie uzawodowienia armii. S\u0142yszymy raczej o materialnych zach\u0119tach do podj\u0119cia zawodowej s\u0142u\u017cby. Obni\u017cono te\u017c rygory dotycz\u0105ce niekaralno\u015bci przysz\u0142ych „profesjonalist\u00f3w”, co nie b\u0119dzie mia\u0142o pozytywnego wp\u0142ywu na morale wojska.<\/p>\r\n\r\n

Wojsko by\u0142o zawsze w Polsce wa\u017cn\u0105 spo\u0142ecznie i narodowo instytucj\u0105. Miejscem kszta\u0142towania postaw patriotycznych i obywatelskich s\u0142u\u017c\u0105cych w nim ludzi. Czy mo\u017cna te warto\u015bci wyliczy\u0107 w z\u0142ot\u00f3wkach? Czy kondycja wsp\u00f3\u0142czesnego \u017co\u0142nierza polskiego ma sprowadza\u0107 si\u0119 do problemu wysoko\u015bci jego zarobk\u00f3w? Nie nale\u017cy myli\u0107 obowi\u0105zku troski pa\u0144stwa o materialne warunki s\u0142u\u017cby \u017co\u0142nierzy z takimi sprawami, jak rola wojska w pa\u0144stwie i patriotyzm s\u0142u\u017cby.
\r\n
\r\n Armia ekspedycyjna<\/strong>
\r\n
\r\n W Weso\u0142ej na placu \u0107wicze\u0144 zaprezentowano premierowi jako przyk\u0142ad profesjonalizmu „szkolenie strzeleckie pododdzia\u0142u (strzelanie szkolne nr 2 z kbs Beryl oraz trening ogniowy strzelca wyborowego)”. Nie trzeba d\u0142ugich studi\u00f3w, aby celnie strzela\u0107 z broni maszynowej. Takie zadanie w pe\u0142ni profesjonalnie wykona po kr\u00f3tkim przeszkoleniu \u017co\u0142nierz z poboru. Poza wybranymi systemami uzbrojenia pos\u0142ugiwanie si\u0119 broni\u0105 na og\u00f3\u0142 nie wymaga nadzwyczajnej wiedzy i kwalifikacji. Afga\u0144scy niepi\u015bmienni partyzanci str\u0105cali nowoczesnymi ameryka\u0144skimi rakietami Stinger sowieckie \u015bmig\u0142owce pilotowane przez profesjonalist\u00f3w. Zreszt\u0105 MON, szermuj\u0105c argumentem poprawy jako\u015bci armii, nie jest wiarygodne, skoro obni\u017cy\u0142o wymagania odno\u015bnie do wykszta\u0142cenia kandydat\u00f3w na \u017co\u0142nierzy zawodowych. Paradoks „profesjonalizmu” polega te\u017c na tym, \u017ce w bud\u017cecie MON 400 milion\u00f3w z\u0142otych przeznaczono na wynaj\u0119cie agencji ochrony, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 pilnowa\u0142y, by kto\u015b nie okrad\u0142 profesjonalnych \u017co\u0142nierzy!<\/p>\r\n\r\n

Konieczno\u015b\u0107 stworzenia armii zawodowej jest rezultatem – wed\u0142ug kierownictwa MON, wst\u0105pienia Polski do NATO. Jako cz\u0142onek Sojuszu Polska przyj\u0119\u0142a zobowi\u0105zania zwi\u0105zane z realizacj\u0105 misji zbrojnych poza granicami pa\u0144stwa. Pod takie „ekspedycyjne” potrzeby MON tworzy armi\u0119.<\/p>\r\n\r\n

W 1996 r. polskie ministerstwo obrony wsp\u00f3lnie z ameryka\u0144skim o\u015brodkiem RAND Corporation og\u0142osi\u0142o raport ko\u0144cowy w zwi\u0105zku z planowanym wej\u015bciem do NATO. Postulowano w\u00f3wczas kolejne etapy tworzenia si\u0142 zbrojnych: najpierw do obrony granic Polski, nast\u0119pnie do udzielania pomocy \u015brodkowoeuropejskim cz\u0142onkom NATO, w dalszej kolejno\u015bci do innych misji NATO w Europie i na jej obrze\u017cach, a na ko\u0144cu dopiero do misji NATO w rejonach poza Europ\u0105.<\/p>\r\n\r\n

W 1996 r., w ostatnim etapie tworzenia si\u0142 zbrojnych, zalecano kreowanie zdolno\u015bci wojska do dzia\u0142a\u0144 poza Europ\u0105. Po latach priorytetem MON okaza\u0142o si\u0119 wykonanie zada\u0144 etapu ko\u0144cowego z pomini\u0119ciem etap\u00f3w poprzedzaj\u0105cych.<\/p>\r\n\r\n

Na stronie MON po\u015bwi\u0119conej uzawodowieniu stwierdza si\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie armia zawodowa jest „wy\u0142\u0105czn\u0105 podstaw\u0105 systemu obronnego pa\u0144stwa”. Tymczasem nowoczesne si\u0142y zbrojne tak nie wygl\u0105daj\u0105. Jest w nich oczywi\u015bcie element ofensywny, do dzia\u0142a\u0144 poza granicami kraju (wojska operacyjne), ale tak\u017ce komponent defensywny przeznaczony do obrony kraju i dzia\u0142a\u0144 w sytuacjach kryzysowych (wojska obrony terytorialnej). Wsz\u0119dzie zapleczem si\u0142 zbrojnych s\u0105 rezerwy dla uzupe\u0142niania obu komponent\u00f3w. Rezerw\u0119 stanowi\u0105 obywatele na co dzie\u0144 nies\u0142u\u017c\u0105cy w wojsku, ale przeszkoleni wojskowo, kt\u00f3rych b\u0119dzie mo\u017cna zmobilizowa\u0107 w razie zagro\u017cenia wojennego.
\r\n Si\u0142y zbrojne USA – na ten wz\u00f3r cz\u0119sto powo\u0142uj\u0105 si\u0119 w Polsce zwolennicy armii zawodowej – sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nie tylko z zawodowych wojsk operacyjnych, ale obok nich s\u0105 kilkusettysi\u0119czne wojska terytorialne (National Guard) i por\u00f3wnywalne liczbowo z wojskami operacyjnymi milionowe si\u0142y rezerwy (Reserve). W Polsce stworzono stutysi\u0119czne zawodowe wojska operacyjne, tworzy si\u0119 dwudziestotysi\u0119czne Narodowe Si\u0142y Rezerwy i nie ma ani jednego \u017co\u0142nierza obrony terytorialnej (minister Bogdan Klich zlikwidowa\u0142 wojska obrony terytorialnej).
\r\n
\r\n Kazus Gruzji<\/strong>
\r\n
\r\n O przydatno\u015bci w obronie kraju armii zawodowej podobnej do polskiej wskazuje przyk\u0142ad Gruzji. Rz\u0105d tego pa\u0144stwa wyda\u0142 znaczne \u015brodki na wojsko. Stworzono przy pomocy instruktor\u00f3w ameryka\u0144skich armi\u0119, w kt\u00f3rej zawodowi i kontraktowi \u017co\u0142nierze stanowili 90 procent. Zrezygnowano z tworzenia wojsk terytorialnych. Si\u0142y zbrojne Gruzji liczy\u0142y ponad 30 tys. \u017co\u0142nierzy dobrze uzbrojonych (250 czo\u0142g\u00f3w, ponad 200 podjazd\u00f3w opancerzonych, 25 samolot\u00f3w, silna artyleria). By\u0142a to znaczna si\u0142a – stosuj\u0105c gruzi\u0144skie wska\u017aniki, Polska powinna mie\u0107 armi\u0119 licz\u0105c\u0105 190 tys. \u017co\u0142nierzy. Gruzi\u0144skim „profesjonalistom” nie powiod\u0142a si\u0119 operacja zaj\u0119cia mikroskopijnej Osetii Po\u0142udniowej, gdzie op\u00f3r stawi\u0142a „milicja” osety\u0144ska, czyli miejscowa obrona terytorialna wspierana przez s\u0142aby garnizon rosyjskich „si\u0142 pokojowych”. A kiedy ruszy\u0142a ofensywa wojsk rosyjskich, tylko kilkana\u015bcie tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy (wojsko z poboru) i 150 czo\u0142g\u00f3w ze wsparciem lotnictwa, to okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wojsko gruzi\u0144skie nie potrafi broni\u0107 miast, linii komunikacyjnych i port\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Genera\u0142 Stanis\u0142aw Koziej, zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad powodami przegranej armii gruzi\u0144skiej w starciu z wojskami rosyjskimi, wskaza\u0142, \u017ce Gruzja budowa\u0142a wojsko na misje zagraniczne, zaniedbuj\u0105c obron\u0119 kraju. Przypomnia\u0142, \u017ce takie wnioski sformu\u0142owali Amerykanie: „W specjalnym raporcie stwierdzono, \u017ce jedn\u0105 z przyczyn s\u0142abo\u015bci armii gruzi\u0144skiej by\u0142o inwestowanie przez Amerykan\u00f3w przede wszystkim w przygotowania jej na potrzeby misji mi\u0119dzynarodowych, aby by\u0142a zdolna uczestniczy\u0107 razem z nami w takich operacjach, jak te w Iraku i Afganistanie” („Rzeczpospolita”, 6.04.2009).<\/p>\r\n\r\n

Wsp\u00f3\u0142czesne konflikty zbrojne maj\u0105 g\u0142\u00f3wnie tzw. asymetryczny charakter – wyst\u0119puj\u0105 w nich si\u0142y nieregularne (partyzanci, terrory\u015bci). To jednak nie wyklucza wybuchu wojen mi\u0119dzy pa\u0144stwami, jak wskazuje przyk\u0142ad Gruzji, w kt\u00f3rych dochodzi do starcia regularnych armii. A wtedy trzeba b\u0119dzie dokona\u0107 mobilizacji i wystawi\u0107 si\u0142y zbrojne zwielokrotnione do stan\u00f3w pokojowych. W Polsce postanowiono zawiesi\u0107 pob\u00f3r do wojska i zaprzestano szkolenia rezerwist\u00f3w. To oznacza, \u017ce wkr\u00f3tce b\u0119dzie kilka milion\u00f3w Polak\u00f3w zdolnych do noszenia broni, kt\u00f3rych nie b\u0119dzie mo\u017cna wykorzysta\u0107 w obronie kraju. Amerykanie, Brytyjczycy czy Francuzi w razie zagro\u017cenia b\u0119d\u0105 mieli czas na przeszkolenie swoich obywateli. Polska, le\u017c\u0105ca na skraju NATO, takiego czasu nie b\u0119dzie mia\u0142a. Nie b\u0119dzie mia\u0142a te\u017c wsparcia w pocz\u0105tkowym okresie konfliktu, skoro jej sojusznicy b\u0119d\u0105 musieli dopiero przygotowywa\u0107 si\u0119 do wspomo\u017cenia polskiej obrony.
\r\n W maju 1999 r. uczestniczy\u0142em w konferencji „Teoria sztuki wojennej w poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci poznawczej i metodologicznej” zorganizowanej przez Akademi\u0119 Obrony Narodowej. Jeden z referat\u00f3w wyg\u0142osi\u0142 \u00f3wczesny przewodnicz\u0105cy sejmowej komisji obrony Bronis\u0142aw Komorowski. Wyst\u0105pi\u0142 jako zdecydowany przeciwnik pomys\u0142\u00f3w uzawodowienia armii. Pose\u0142 krytykowa\u0142 „mit o wy\u017cszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci armii zawodowej, rzekomo lepszej od armii z poboru (narodowej)”. Komorowski uzasadnia\u0142: „\u0179adne pa\u0144stwo na \u015bwiecie nie mia\u0142o i nie ma jedynie armii zawodowej (wyj\u0105tek – gwardia papieska). Mo\u017ce mie\u0107 natomiast formacje ochotnicze (np. Legia Cudzoziemska we Francji) lub armi\u0119 sta\u0142\u0105 (czasu pokoju), ochotnicz\u0105 (np. USA), stanowi\u0105c\u0105 niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 armii mobilizowanej na czas wojny (kryzysu, kl\u0119ski itp.)”. Podkre\u015bla\u0142: „Pora\u017cki np. \u015bwietnych zawodowc\u00f3w francuskiej Legii Cudzoziemskiej w Indochinach, a potem w Algierii w walce z partyzantami to jeden z rozlicznych przyk\u0142ad\u00f3w, \u017ce zawodowstwo czy niezawodowstwo jest zupe\u0142nie marginalnym czynnikiem zwyci\u0119stwa w walce zbrojnej”.<\/p>\r\n\r\n

W kampanii wyborczej Bronis\u0142aw Komorowski zapewnia\u0142, \u017ce nie zmienia pogl\u0105d\u00f3w. Ju\u017c wykonuj\u0105c obowi\u0105zki g\u0142owy pa\u0144stwa, powo\u0142a\u0142 na szefa Biura Bezpiecze\u0144stwa Narodowego genera\u0142a Kozieja, kt\u00f3ry nie tak dawno g\u0142osi\u0142: „Po pierwsze: obrona w\u0142asnych granic”. Jaki to b\u0119dzie mia\u0142o wp\u0142yw na ocen\u0119 programu „profesjonalizacji” wojska ministra Klicha? Co zrobi\u0105 prezydent Komorowski, zwierzchnik sil zbrojnych, i jego szef BBN?
\r\n
\r\n Kto nas obroni<\/strong>
\r\n
\r\n Artyku\u0142 26 Konstytucji RP stanowi: „Si\u0142y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej s\u0142u\u017c\u0105 ochronie niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa i niepodzielno\u015bci jego terytorium oraz zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa i nienaruszalno\u015bci jego granic”.
\r\n Polska ma 38 mln ludno\u015bci i 312 tys. km2 terytorium. W razie zagro\u017cenia trzeba b\u0119dzie broni\u0107 na p\u00f3\u0142nocy i wschodzie 1603 km granic, a na terenie kraju ponad 900 miast ze stolic\u0105 na czele, 22 du\u017cych okr\u0119g\u00f3w przemys\u0142owych, g\u0142\u00f3wnych port\u00f3w lotniczych (12) i morskich (12) i ponad 30 tys. most\u00f3w i tuneli. To zadanie b\u0119dzie musia\u0142o wykona\u0107 wojsko z\u0142o\u017cone z 15 brygad wojsk operacyjnych. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce ministrowi obrony uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 armi\u0119 naprawd\u0119 profesjonaln\u0105. Jakie b\u0119d\u0105 zdolno\u015bci obronne takiej armii? Normy taktyczne przewiduj\u0105 dla brygady szeroko\u015b\u0107 pasa obrony na 20 do 30 kilometr\u00f3w. Wed\u0142ug tych norm, brygada wojsk operacyjnych mo\u017ce te\u017c broni\u0107 terenu o powierzchni 150 km2. W tym stanie rzeczy profesjonalna armia b\u0119dzie mog\u0142a broni\u0107 jedynie od 300 do 450 km polskich granic lub terenu o powierzchni 2250 km2 – oko\u0142o jednego procenta terytorium pa\u0144stwa! A przypomnijmy, \u017ce obecne zawodowe wojsko trudno uzna\u0107 za profesjonalne. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce minister Klich stwierdzi\u0142 expressis verbis, i\u017c Polska nie b\u0119dzie zdolna obroni\u0107 si\u0119 bez pomocy sojusznik\u00f3w. Kuriozalnie wygl\u0105da minister obrony og\u0142aszaj\u0105cy \u015bwiatu, \u017ce nie ma armii zdolnej obroni\u0107 pa\u0144stwo i jednocze\u015bnie twierdz\u0105cy, \u017ce stworzy\u0142 skuteczn\u0105 do jego obrony armi\u0119 profesjonaln\u0105.
\r\n Ponura wizja obrony Polski na linii rzeki Odry wydaje si\u0119 ca\u0142kiem realna.
\r\n
\r\n Dr hab. Romuald Szeremietiew<\/strong><\/em>
\r\n
\r\n Autor jest profesorem KUL, by\u0142ym wiceministrem obrony narodowej.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dla premiera armie oparte na poborze obywateli do s\u0142u\u017cby wojskowej, np. takie jak niemiecka Bundeswehra, to po\u017ca\u0142owania godna amatorszczyzna. Minister obrony Bogdan Klich na konferencji prasowej w brygadzie zmechanizowanej w Weso\u0142ej (2 sierpnia br.) z dum\u0105 podkre\u015bla\u0142, \u017ce w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat dokona\u0142 rzeczy niebywa\u0142ej – stworzy\u0142 „profesjonaln\u0105” armi\u0119. Oceni\u0142, \u017ce program przyj\u0119ty przez rz\u0105d […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[84,98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25561"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25561"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25561\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}