{"id":25347,"date":"2010-08-09T19:59:49","date_gmt":"2010-08-10T00:59:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25347"},"modified":"2010-08-09T22:11:10","modified_gmt":"2010-08-10T03:11:10","slug":"jak-berman-instalowal-nauke-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25347","title":{"rendered":"Jak Berman instalowa\u0142 nauk\u0119 w Polsce"},"content":{"rendered":"<p lang=\"pl-PL\"><strong>Formalnie Berman by\u0142 tylko szarym cz\u0142onkiem Politbiura &#8211; najpierw PPR, potem PZPR &#8211; do roku 1956. W tych samych latach by\u0142  pos\u0142em. Poza tym by\u0142, kim chcia\u0142. Np. podsekretarzem stanu w Prezydium  Rady Ministr\u00f3w (1945-1950), cz\u0142onkiem prezydium rz\u0105du (1950-1952),  wicepremierem (1954-1956).<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p lang=\"pl-PL\">Wa\u017cniejsze  od podsekretarzowania i formalnych struktur by\u0142y jednak komisje, jak  np. komisja koordynacyjna do spraw wywiadu i kontrwywiadu, kt\u00f3r\u0105  powo\u0142ano 2 kwietnia 1947 r. na posiedzeniu Politbiura. W jej sk\u0142ad  weszli: Roman Romkowski, Wac\u0142aw Komar, J\u00f3zef Olszewski i Eugeniusz Szyr.   Przewodnicz\u0105cym zosta\u0142 Berman.<\/p>\r\n\r\n<p lang=\"pl-PL\">Po  zlaniu si\u0119 robotniczych partii m\u00f3zgiem komunistycznej opryczniny sta\u0142a  si\u0119 Komisja Bezpiecze\u0144stwa KC PZPR Powo\u0142a\u0142 j\u0105 Sekretariat Komitetu  Centralnego PZPR 24 lutego 1949 r. Pracowa\u0142a w sk\u0142adzie: Boles\u0142aw  Bierut, Jakub Berman, Stanis\u0142aw Radkiewicz, Roman Romkowski, Konrad  \u015awietlik, Mieczys\u0142aw Mietkowski (jednocze\u015bnie sekretarz Podstawowej  Organizacji Partyjnej PZPR w Ministerstwie Bezpiecze\u0144stwa Publicznego).  Przewodnicz\u0105cym by\u0142 oczywi\u015bcie prezydent pa\u0144stwa &#8211; Bierut. Prac\u0105  kierowa\u0142 Berman.<\/p>\r\n\r\n<p>Rzeczywisty przyw\u00f3dca  \u201epolskiej\u201d kompartii zasiada\u0142 w wielu wymy\u015blanych przez siebie  komisjach. To by\u0142a jego bro\u0144, jego miot\u0142a \u201eoprycznika\u201d, kt\u00f3r\u0105 wymiata\u0142  rywali i przyjaci\u00f3\u0142. Stwierdzanie zakresu w\u0142adzy i odpowiedzialno\u015bci,  opieraj\u0105c si\u0119 na urz\u0119dowych tytu\u0142ach Bermana, graniczy z naiwno\u015bci\u0105.   Nad skamienia\u0142e jak szkielet dinozaura struktury biurokracji Berman  przedk\u0142ada\u0142 struktury niezwykle mobilne i niezwykle nowoczesne. \u2026<\/p>\r\n\r\n<p lang=\"pl-PL\">17 stycznia 1950 r. Biuro Polityczne postanowi\u0142o powo\u0142a\u0107 <strong>Instytut Kszta\u0142cenia Kadr Naukowych przy KC.<\/strong> Utworzono wydzia\u0142y ekonomii politycznej, historii, filozofii.  Organizacj\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek Bermana Adam Schaff, kt\u00f3ry konsultowa\u0142  si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z nim i Zambrowskim. Ruszono oczywi\u015bcie z imieniem Stalina  na ustach<sup>2<\/sup>; <strong>Schaff zosta\u0142 pierwszym dyrektorem IKKN<\/strong>, <strong>honorowym rektorem by\u0142 Zygmunt Modzelewski.<\/strong> Kt\u00f3ry z nich by\u0142 Fejginem, a kt\u00f3ry R\u00f3\u017ca\u0144skim &#8211; do dyskusji. Tak czy inaczej, <strong>uczelni\u0105 rz\u0105dzi\u0142a \u201eoprycznina\u201d.<\/strong> Zauwa\u017cyli to tak\u017ce radzieccy wizytatorzy.<\/p>\r\n\r\n<p lang=\"pl-PL\">Wed\u0142ug  ich raportu (cytowanego przez autork\u0119) Schaff, Brus i Adler promowali  g\u0142\u00f3wnie \u201eniepolskich\u201d specjalist\u00f3w, a \u201eJadwiga Siekierska w rozmowie z  jednym z cz\u0142onk\u00f3w grupy podobno si\u0119 wyrazi\u0142a, \u017ce<em><strong> \u201ePolacy nie nadaj\u0105 si\u0119 do pracy naukowej<\/strong><\/em>*\u201d<sup>3<\/sup>.<\/p>\r\n\r\n<p>Nad uczelni\u0105  zawis\u0142y chmury, lecz Berman znalaz\u0142 spos\u00f3b. Sekretariat Biura  Organizacyjnego KC powo\u0142a\u0142 w tej sprawie\u2026 komisj\u0119, kt\u00f3ra stwierdzi\u0142a, \u017ce  owszem, <strong>troch\u0119 niedostateczne jest powi\u0105zanie pracy Instytutu z \u017cyciem partii<\/strong>,  \u017ce owszem da\u0142oby si\u0119 troch\u0119 podnie\u015b\u0107 poziom wyk\u0142ad\u00f3w, ale poza tym jest  dobrze. W sk\u0142ad komisji wchodzili: Modzelewski, Werfel, Schaff, Gutt,  Hoffman oraz &#8211; by\u0107 mo\u017ce &#8211; kt\u00f3ry\u015b z przedstawicieli kadry polskiego  pochodzenia.<\/p>\r\n\r\n<p>IKKN dzia\u0142a\u0142, w 1953 r. Rada Ministr\u00f3w przyzna\u0142a Instytutowi prawo nadawania stopnia kandydata nauk, w 1954 r. zmieni\u0142 nazw\u0119 na Instytut Nauk Spo\u0142ecznych.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Wyszkoleni na IKKN naukowcy zaj\u0119li wkr\u00f3tce miejsca wyrzucanych z uczelni filozof\u00f3w; historyk\u00f3w i ekonomist\u00f3w. <\/strong>Nawet sensowni do niedawna <strong>naukowcy ugi\u0119li si\u0119 pod terrorem.<\/strong> Polonista Stefan \u0179\u00f3\u0142kiewski przed om\u00f3wieniem \u201eSonet\u00f3w krymskich\u201d  zupe\u0142nie serio zacz\u0105\u0142 omawia\u0107 ceny zbo\u017ca na Krymie &#8211; wierz\u0105c w  decyduj\u0105cy wp\u0142yw bazy na nadbudow\u0119.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Mobilnym narz<\/strong><strong>\u0119dziem walki by\u0142y tzw. konferencje.<\/strong> Histori\u0119 i historyk\u00f3w ustawi\u0142a do pionu<strong> I Metodologiczna Konferencja Historyk\u00f3w Polskich (28 XII 1951 &#8211; 12 I 1951) w Otwocku.<\/strong> Podczas narad zadekretowano, \u017ce <strong>w Polsce wolno uprawia\u0107 tylko nauk\u0119 opart\u0105 na \u015bwiatopogl\u0105dzie marksistowskim.<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>To  znaczy tak\u0105, kt\u00f3ra przyjmuje za aksjomat, \u017ce nie tylko historia, ale  nawet nauka historii w IIRP miary charakter bur\u017cuazyjny, antyradziecki,  faszystowski.<\/p>\r\n\r\n<p>Do podobnych wniosk\u00f3w dochodzi\u0142y konferencje filozof\u00f3w i polonist\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>Ksi\u0105\u017cki  wa\u017cne dla narodowej to\u017csamo\u015bci &#8211; \u201eKsi\u0119gi Narodu i Pielgrzymstwa  Polskiego\u201d, \u201eNie-Boska Komedia\u201d, \u201eKr\u00f3l-Duch\u201d zakazane zosta\u0142y<strong> jako wsteczne<\/strong>,  Witold Gom\u00adbrowicz -jako pseudoawangardzista i do tego emigrant,  ostatnie wiersze Kazimierza Wierzy\u0144skiego i Jana Lechonia -jako  pi\u0142sudczykowskie i faszystowskie, \u201eDwa teatry\u201d Jerzego  Szaniawskiego-jako gloryfikacja AK.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Z filozofii wykre\u015blono oryginalnych <\/strong><strong>my<\/strong><strong>\u015blicieli polskich<\/strong> &#8211; Henryka Elzenberga i Romana Ingardena -jako idealist\u00f3w. Z  wcze\u015bniejszych pot\u0119piono Stanis\u0142awa Brzozowskiego i Edwarda  Abramowskiego &#8211; pierwszy by\u0142 prekursorem faszyzmu, drugi agentem  bur\u017cuazji. Zarzut ten wymy\u015bli\u0142 jeszcze Berman, popularyzowali jego  \u201eoprycznicy\u201d w rodzaju Adama Schaffa i Stefana \u0179\u00f3\u0142kiewskiego.<\/p>\r\n\r\n<p lang=\"pl-PL\"><strong>Rodzajem bojowego apelu dla uczonych sta<\/strong><strong>\u0142 si\u0119 I Kongres Nauki Polskiej<\/strong> (29VI-2VII1951).Na kongresie tym z inicjatywy Bermana postanowiono  powo\u0142a\u0107 PAN w miejsce PAU i Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, kt\u00f3re  zlikwidowano. Akademia powo\u0142ana zosta\u0142a najpierw decyzj\u0105 Sekretariatu  Biura Politycznego, potem ustaw\u0105 o Polskiej Akademii Nauk z 30  pa\u017adziernika 1951 r.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Prezesem zosta<\/strong><strong>\u0142 Jan Bohdan Dembowski, <\/strong>63-letni  biolog, profesor UL, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119, a nawet sko\u0144czy\u0142 studia w  Petersburgu. By\u0142 autorem ksi\u0105\u017cki o Darwinie, poza tym \u201eHistorii  naturalnej jednego pierwotniaka\u201d (1924 r), \u201e Psychologii zwierz\u0105t\u201d (1946  r.) a zw\u0142aszcza \u201ePsychologii ma\u0142p\u201d (1946 r.)-W latach 1940-1941 <strong>byt wyk\u0142adowc\u0105 kolaboranckiego Instytutu Marksizmu-Leninizmu w Wilnie<\/strong>, w 1944-1947 <strong>attache\u201d naukowym przy ambasadzie RP W Moskwie<\/strong> i jednocze\u015bnie pracownikiem moskiewskiego Instytutu Biologii Do\u015bwiadczalnej. I to by\u0142y najwi\u0119ksze zas\u0142ugi.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Berman dawa\u0142 mu ju\u017c w 1949 r. nagrod\u0119 pa\u0144stwow\u0105 I stopnia<\/strong>, zrobi\u0142 go tak\u017ce marsza\u0142kiem Sejmu I kadencji (1952-1957), zast\u0119pc\u0105 przewodnicz\u0105cego Rady Pa\u0144stwa (1952 r.), <strong>a nawet profesorem UW (1952 r.)<\/strong> i przewodnicz\u0105cym Komitetu Obro\u0144c\u00f3w Pokoju.<\/p>\r\n\r\n<p><em>Kaligula mianuj\u0105cy konia pierwszym dostojnikiem imperium i sadzaj\u0105cy go po swojej prawicy to przy Bermanie tandeciarz.<\/em><\/p>\r\n\r\n<p><em>Fragment z: <strong>BOHDAN URBANKOWSKI &#8211; Berman i jego \u201eoprycznina\u201d<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p><em>Gazeta Polska  28 lipca 2010<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Formalnie Berman by\u0142 tylko szarym cz\u0142onkiem Politbiura &#8211; najpierw PPR, potem PZPR &#8211; do roku 1956. W tych samych latach by\u0142 pos\u0142em. Poza tym by\u0142, kim chcia\u0142. Np. podsekretarzem stanu w Prezydium Rady Ministr\u00f3w (1945-1950), cz\u0142onkiem prezydium rz\u0105du (1950-1952), wicepremierem (1954-1956). Wa\u017cniejsze od podsekretarzowania i formalnych struktur by\u0142y jednak komisje, jak np. komisja koordynacyjna do [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25347"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25347"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25347\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}