{"id":25229,"date":"2010-08-05T20:59:14","date_gmt":"2010-08-06T01:59:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25229"},"modified":"2010-08-05T21:38:54","modified_gmt":"2010-08-06T02:38:54","slug":"wielka-hucpa-%e2%80%93-norman-finkelstein","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25229","title":{"rendered":"Wielka hucpa \u2013 Norman Finkelstein<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n

W trakcie pracy nad t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce oto obcho\u00addz\u0119 swoist\u0105 rocznic\u0119. Dwadzie\u015bcia lat temu, zbieraj\u0105c materia\u0142y do rozprawy doktorskiej o teorii syjonizmu, zetkn\u0105\u0142em si\u0119 ze \u015bwie\u017co w\u00f3wczas wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 na temat konfliktu izraelsko-palesty\u0144\u00adskiego, pt. Od niepami\u0119tnych czas\u00f3w: \u017ar\u00f3d\u0142a arabsko-\u017cydowskiego konfliktu o Palestyn\u0119<\/em> [w oryginale: From Time Immemorial: The Origins of the Arab-Jewish Conflict over Palestine – przyp. t\u0142um.]<\/em> pi\u00f3ra Joan Peters[1]<\/sup><\/sup><\/a>. Tyln\u0105 ok\u0142adk\u0119 ksi\u0105\u017cki, maj\u0105cej zrewolucjonizowa\u0107 nasze rozumienie tego konfliktu, zdobi\u0142y strzeliste pochwa\u0142y ze strony czo\u0142owych postaci amery\u00adka\u0144skiej humanistyki (Saula Bellowa, Eliego Wiesela, Barbary Tuchman, Lucy Dawidowicz i innych). Ksi\u0105\u017cka szybko zacz\u0119\u0142a zbiera\u0107 dziesi\u0105tki recenzji w najwi\u0119kszych ameryka\u0144skich me\u00addiach – recenzji rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 od ekstazy po nabo\u017cn\u0105 wr\u0119cz cze\u015b\u0107. Jej pierwsze wydanie, kt\u00f3re ostatecznie zamieni\u0142o si\u0119 w sie\u00addem \u201etwardook\u0142adkowych\u201d dodruk\u00f3w, w ca\u0142ym kraju osi\u0105gn\u0119\u0142o status bestsellera. G\u0142\u00f3wna teza ksi\u0105\u017cki Peters, na poz\u00f3r podparta blisko dwoma tysi\u0105cami przypis\u00f3w i do\u015b\u0107 zawi\u0142\u0105 analiz\u0105 demo\u00adgraficzn\u0105, by\u0142a taka, \u017ce w przededniu syjonistycznej kolonizacji Palestyna by\u0142a praktycznie niezamieszkana, za\u015b po tym, jak \u017bydzi doprowadzili zasiedlone przez siebie pustostany do rozkwitu, Ara\u00adbowie z s\u0105siednich kraj\u00f3w i innych cz\u0119\u015bci Palestyny zacz\u0119li prze\u00adnosi\u0107 si\u0119 na tereny \u017cydowskie, udaj\u0105c autochton\u00f3w. Tym sposobem otrzymali\u015bmy niejako naukowy dow\u00f3d na to, \u017ce Golda Meir mia\u0142a jednak racj\u0119, twierdz\u0105c, \u017ce Palesty\u0144czycy nie istniej\u0105.<\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a>W gruncie rzeczy Od niepami\u0119tnych czas\u00f3w<\/em> by\u0142o mon\u00adstrualn\u0105 bujd\u0105. Cytowane \u017ar\u00f3d\u0142a zosta\u0142y zniekszta\u0142cone, klu\u00adczowe dane w analizie demograficznej sfa\u0142szowane, za\u015b ob\u00adszerne fragmenty stanowi\u0142y zwyczajny plagiat syjonistycznych tekst\u00f3w propagandowych. Udokumentowanie tego oszustwa i, co by\u0142o nieco trudniejsze, upublicznienie krytycznej analizy w mediach, okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 dla mnie punktem zwrotnym. Od tego czasu znaczna cz\u0119\u015b\u0107 mojego \u017cycia, w ten czy inny spos\u00f3b, dotyka konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego[2]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Patrz\u0105c wstecz, po dw\u00f3ch dekadach bada\u0144 i przemy\u015ble\u0144, uderza mnie jak nieskomplikowany jest konflikt izraelsko-palesty\u0144ski. Nie ma ju\u017c mi\u0119dzy naukowcami powa\u017cniejszego sporu co do danych historycznych, przynajmniej tych odnosz\u0105cych si\u0119 do okresu od pierwszych osiedli syjonistycznych z ko\u0144ca XIX wieku do utworzenia Izraela w roku 1948[3]<\/sup><\/sup><\/a>. Taka zgoda nie zawsze by\u0142a jednak regu\u0142\u0105. Przez d\u0142ugi czas wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y dwie jaskrawo rozbie\u017cne wizje konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego. Z jednej strony mieli\u015bmy g\u0142\u00f3wny nurt, czyli to, co mo\u017cna by do\u015b\u0107 akuratnie nazwa\u0107 wersj\u0105 przesz\u0142o\u015bci a la Exodus – hero\u00adiczn\u0105, oficjaln\u0105 syjonistyczn\u0105 opowie\u015b\u0107 uwiecznion\u0105 w bestsellerowym utworze historycznym Leona Urisa[4]<\/sup><\/sup><\/a>. Z drugiej strony istnia\u0142a, wyrzucona poza nawias godnych szacunku opinii, skromna dysydencka literatura podwa\u017caj\u0105ca utarte m\u0105dro\u015bci. Aby da\u0107 jeden znamienny przyk\u0142ad, wedle powszechnie lanso\u00adwanej izraelskiej wersji zdarze\u0144 Palesty\u0144czycy zostali w 1948 roku uchod\u017acami, poniewa\u017c to arabskie rozg\u0142o\u015bnie radiowe nak\u0142ania\u0142y ich do ucieczki. Jednak ju\u017c na pocz\u0105tku lat 60-tych dwaj naukowcy – Palesty\u0144czyk Walid Khalidi i Irlandczyk Erskine Childers – po zbadaniu archiw\u00f3w arabskich rozg\u0142o\u015bni radiowych z okresu wojny 1948 roku stwierdzili, \u017ce \u017cadne ta\u00adkie oficjalne wezwania ze strony Arab\u00f3w nie mia\u0142y miejsca[5]<\/sup><\/sup><\/a>. Takie rewelacje mia\u0142y jednak nik\u0142e b\u0105d\u017a wr\u0119cz zerowe szanse w konfrontacji z powszechnie lansowanymi opiniami. Tym nie\u00admniej, pocz\u0105wszy od p\u00f3\u017anych lat 1980-tych, ci\u0105g\u0142y strumie\u0144 opracowa\u0144 naukowych, przede wszystkim autorstwa Izraelczy\u00adk\u00f3w, rozprawi\u0142 si\u0119 w znacznej mierze z syjonistyczn\u0105 mitologi\u0105 zaciemniaj\u0105c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a konfliktu[6]<\/sup><\/sup><\/a>. Wszyscy powa\u017cni naukowcy uznali ju\u017c zatem, \u017ce \u201earabskie audycje radiowe\u201d by\u0142y syjo\u00adnistyczn\u0105 fabrykacj\u0105, oraz \u017ce na Palesty\u0144czykach dokonano w 1948 roku czystki etnicznej; akademicka debata skupi\u0142a si\u0119 teraz na nieco w\u0119\u017cszej, cho\u0107 r\u00f3wnie wa\u017cnej kwestii, czy owa czystka by\u0142a zamierzon\u0105 konsekwencj\u0105 polityki syjonistycznej, czy te\u017c niezamierzonym ubocznym skutkiem wojny. Osta\u00adtecznie w przypadku tych i innych pokrewnych problem\u00f3w to interpretacja dysydencka, okazuj\u0105c si\u0119 by\u0107 bli\u017csz\u0105 prawdzie, zast\u0105pi\u0142a oficjaln\u0105 interpretacj\u0119 syjonistyczn\u0105 i po gor\u0105cych po\u00adlemikach w \u015bwiecie akademickim wykrystalizowa\u0142 si\u0119 szeroki consensus co do danych historycznych.<\/p>\r\n\r\n

Podobny proces zast\u0119powania i upraszczania dotychczaso\u00adwych interpretacji wyst\u0105pi\u0142, przypadkiem mniej wi\u0119cej w tym samym czasie, w kwestiach zwi\u0105zanych z prawami cz\u0142owieka. A\u017c do p\u00f3\u017anych lat 1980-tych walczy\u0142y ze sob\u0105 dwie zasadni\u00adczo sprzeczne opinie na temat przestrzegania przez Izrael praw cz\u0142owieka na Terytoriach Okupowanych. Wedle oficjalnego stanowiska izraelskiego, nag\u0142a\u015bnianego przez najwi\u0119ksze media, Palesty\u0144czycy na Zachodnim Brzegu i w Gazie korzystali z naj\u00adbardziej \u201eliberalnej\u201d i \u201e\u0142agodnej\u201d okupacji. Jednakowo\u017c garstka dysydent\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie izraelskich i palesty\u0144skich dzia\u0142aczy ruchu obrony praw cz\u0142owieka, takich jak Izrael Szahak, Felicia Langer, Lea Tsemel, czy Raja Szehadeh, oskar\u017ca\u0142a Izrael np. o systema\u00adtyczne maltretowanie i torturowanie palesty\u0144skich aresztant\u00f3w. W owym czasie istnia\u0142a niewielka liczba niezale\u017cnych organiza\u00adcji obrony praw cz\u0142owieka i wszystkie one albo wybiela\u0142y Izra\u00adelczyk\u00f3w, albo te\u017c zachowywa\u0142y ostro\u017cne milczenie na temat jawnego gwa\u0142cenia przez Izrael praw cz\u0142owieka. Zakrawa na skandal, \u017ce informacje o torturowaniu przez Izrael palesty\u0144skich aresztant\u00f3w po raz pierwszy zosta\u0142y ujawnione opinii publicznej (kt\u00f3ra jednak je w\u00f3wczas zlekcewa\u017cy\u0142a) nie przez organizacje obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka, takie jak Amnesty International, lecz za spraw\u0105 \u015bledztwa dziennikarskiego opublikowanego przez lon\u00addy\u0144ski Sunday Times[7]<\/a><\/sup><\/sup>. Pod koniec lat 1980-tych, jak ju\u017c wspo\u00admnia\u0142em, sprawy zacz\u0119\u0142y przybiera\u0107 nowy obr\u00f3t[8]<\/sup><\/sup><\/a>. Brutalnego zd\u0142awienia pierwszej, w zasadzie pokojowej, intifady, kt\u00f3ra roz\u00adpocz\u0119\u0142a si\u0119 pod koniec 1987 roku, nie da\u0142o si\u0119 ju\u017c ani ukry\u0107, ani zignorowa\u0107 – jak grzyby po deszczu pojawia\u0142y si\u0119 nowe organi\u00adzacje praw cz\u0142owieka, zar\u00f3wno lokalne izraelskie i palesty\u0144skie, jak i mi\u0119dzynarodowe, za\u015b te starsze coraz bardziej uodparnia\u0142y si\u0119 na zewn\u0119trzne naciski.<\/p>\r\n\r\n

Przygotowuj\u0105c rozdzia\u0142 tej ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119cony przestrzega\u00adniu przez Izrael praw cz\u0142owieka na Terytoriach Okupowanych, przeczyta\u0142em dos\u0142ownie tysi\u0105ce stron raport\u00f3w na ten temat, pu\u00adblikowanych przez liczne, wojowniczo niezale\u017cne i wysoce pro\u00adfesjonalne organizacje, takie jak Amnesty International, Huma\u0144 Rights Watch, B\u2019Tselem (Izraelskie Centrum Informacji nt. Prze\u00adstrzegania Praw Cz\u0142owieka na Terytoriach Okupowanych), Spo\u00ad\u0142eczny Komitet przeciw Torturom w Izraelu, Lekarze na rzecz Praw Cz\u0142owieka (Izrael), z kt\u00f3rych ka\u017cda dysponuje w\u0142asnym zespo\u0142em obserwator\u00f3w i badaczy. Z wyj\u0105tkiem jednej drobnej kwestii nie natrafi\u0142em na \u017caden fakt, co do kt\u00f3rego organizacje te r\u00f3\u017cni\u0142yby si\u0119 zdaniem. Je\u015bli idzie o przestrzeganie przez Izrael praw cz\u0142owieka mo\u017cna dzi\u015b m\u00f3wi\u0107 nie tyle o szerokim consen\u00adsusie – jak ma to miejsce w przypadku kwestii historycznych – ale o bezwarunkowej jednomy\u015blno\u015bci. Wszystkie wymienione organizacje zgadzaj\u0105 si\u0119 na przyk\u0142ad co do tego, \u017ce palesty\u0144scy aresztanci byli systematycznie maltretowani i torturowani, a ca\u0142\u00adkowita liczba takich przypadk\u00f3w prawdopodobnie si\u0119ga dzi\u015b ju\u017c dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy.<\/p>\r\n\r\n

<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Skoro jednak, jak twierdz\u0119, panuje powszechna zgoda co do stanu faktycznego, mamy do czynienia z doprawdy dziw\u00adnym zjawiskiem: sk\u0105d bowiem bior\u0105 si\u0119 te nami\u0119tne kontro\u00adwersje wok\u00f3\u0142 oceny konfliktu palesty\u0144sko-izraelskiego? Moim zdaniem, wyja\u015bnienie tego pozornego paradoksu wymaga przede wszystkim zasadniczego rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy kontro\u00adwersjami rzeczywistymi a tymi sztucznie wprowadzanymi do obiegu publicznego. Aby zilustrowa\u0107 rzeczywist\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 zda\u0144, rozwa\u017cmy ponownie kwesti\u0119 palesty\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w. Jest ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce zainteresowane strony zgodz\u0105 si\u0119 co do fakt\u00f3w, jednak dojd\u0105 do diametralnie przeciwstawnych wnio\u00adsk\u00f3w natury moralnej, prawnej i politycznej. Tak wi\u0119c, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, w \u015brodowisku akademickim panuje powszechna zgoda co do tego, \u017ce Palesty\u0144czycy zostali w 1948 roku podda\u00adni czystce etnicznej. Czo\u0142owy izraelski historyk zajmuj\u0105cy si\u0119 tym tematem, Benny Morris, kt\u00f3ry zrobi\u0142 wi\u0119cej ni\u017c ktokol\u00adwiek inny dla ustalenia, co si\u0119 rzeczywi\u015bcie sta\u0142o, jest zdania, \u017ce z moralnego punktu widzenia by\u0142o to dobre rozwi\u0105zanie – podobnie jak w jego opinii \u201eunicestwienie\u201d ameryka\u0144skich In\u00addian by\u0142o dobrym rozwi\u0105zaniem. Uwa\u017ca on, \u017ce Palesty\u0144czycy nie maj\u0105 prawa powr\u00f3ci\u0107 do swych dom\u00f3w i \u017ce pod wzgl\u0119dem politycznym wielkim b\u0142\u0119dem Izraela w 1948 roku by\u0142o to, \u017ce nie \u201eprzeprowadzono masowych wysiedle\u0144 i nie oczyszczono ca\u0142ego kraju – ca\u0142ej Krainy Izraela a\u017c po Jordan\u201d z Palesty\u0144czy\u00adk\u00f3w[9]<\/sup><\/sup><\/a>. Jakkolwiek odra\u017caj\u0105ce moralnie, wnioski te z pewno\u015bci\u0105 nie mog\u0105 by\u0107 okre\u015blone mianem fa\u0142szywych. Wracaj\u0105c do uni\u00adwersytetu, na kt\u00f3rym pracuj\u0105 przecie\u017c normalni ludzie, mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cne osoby zgodz\u0105 si\u0119, zar\u00f3wno co do fakt\u00f3w, jak i do implikacji moralnych i prawnych, lecz mimo to r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 wnioskami natury politycznej. Noam Chomsky zgadza si\u0119, \u017ce Palesty\u0144czycy zostali faktycznie wygnani, \u017ce by\u0142o to dzia\u0142anie o charakterze przest\u0119pczym, oraz \u017ce Palesty\u0144czycy maj\u0105 prawo do powrotu. Jednak uwa\u017ca on, \u017ce wprowadzenie tego prawa w \u017cycie jest politycznie niemo\u017cliwe, za\u015b domaganie si\u0119 tego bezcelowe – w gruncie rzeczy jego zdaniem roztacza\u00adnie takiej z\u0142udnej nadziei przed palesty\u0144skimi uchod\u017acami jest g\u0142\u0119boko niemoralne. Inni z kolei, wr\u0119cz przeciwnie, utrzymu\u00adj\u0105, i\u017c moralne i legalne prawo nie ma \u017cadnego sensu, je\u015bli nie mo\u017cna z niego skorzysta\u0107, i \u017ce w praktyce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrealizowania prawa do powrotu[10]<\/sup><\/sup><\/a>. Nie jest tu naszym celem rozstrzyganie, kto ma racj\u0119, a kto si\u0119 myli – chcia\u0142em jedynie pokaza\u0107, \u017ce nawet w\u015br\u00f3d uczciwych i przyzwoitych ludzi mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 rzeczywista i uprawniona r\u00f3\u017cnica w ocenach po\u00adlitycznych.<\/p>\r\n\r\n

To powiedziawszy, nale\u017cy wszelako podkre\u015bli\u0107, i\u017c – przy\u00adnajmniej w gronie os\u00f3b podzielaj\u0105cych zwyk\u0142e warto\u015bci moralne – zakres politycznej niezgody jest do\u015b\u0107 w\u0105ski, podczas gdy zakres zgody do\u015b\u0107 szeroki. W ci\u0105gu ostatniego \u0107wier\u0107wiecza spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa w wi\u0119kszo\u015bci zgadza\u0142a si\u0119 co do tego, \u017ce kon\u00adflikt izraelsko-palesty\u0144ski rozwi\u0105za\u0107 nale\u017cy poprzez ustanowienie dw\u00f3ch pa\u0144stw, co zak\u0142ada\u0142oby ca\u0142kowite wycofanie si\u0119 Izraela z Zachodniego Brzegu i Gazy oraz pe\u0142ne uznanie pa\u0144stwa Izra\u00adel w jego granicach sprzed czerwca 1967 roku. Pomijaj\u0105c Stany Zjednoczone, Izrael i zazwyczaj ten czy inny atol na Po\u0142udnio\u00adwym Pacyfiku, Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych, demonstruj\u0105c rzadko spotykan\u0105 i konsekwentn\u0105 jednomy\u015blno\u015b\u0107, corocznie ponawia postulat takiego w\u0142a\u015bnie rozwi\u0105zania. Rezolu\u00adcja Narod\u00f3w Zjednoczonych z 1989 roku zatytu\u0142owana \u201eKwestia palesty\u0144ska\u201d, wzywaj\u0105ca do zawarcia porozumienia w sprawie utworzenia dw\u00f3ch pa\u0144stw i \u201ewycofania si\u0119 Izraela z terytori\u00f3w palesty\u0144skich okupowanych od 1967 roku\u201d zosta\u0142a przeg\u0142osowa\u00adna stosunkiem g\u0142os\u00f3w 151 do 3 – opr\u00f3cz Stan\u00f3w Zjednoczonych i Izraela sprzeciw zg\u0142osi\u0142o jedynie wyspiarskie pa\u0144stwo Domini\u00adka. Pi\u0119tna\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, pomimo pot\u0119\u017cnych przemian geopoli\u00adtycznych – w tym czasie znikn\u0105\u0142 ca\u0142y blok sowiecki i narodzi\u0142o si\u0119 wiele nowych pa\u0144stw – consensus wci\u0105\u017c trwa\u0142. Rezolucja Zgroma\u00addzenia Og\u00f3lnego z 2004 roku, \u201ePokojowe rozwi\u0105zanie kwestii pa\u00adlesty\u0144skiej\u201d, podkre\u015blaj\u0105ca \u201ekonieczno\u015b\u0107 realizacji wizji dwupa\u0144stwowej\u201d oraz \u201ewycofanie si\u0119 Izraela z terytorium palesty\u0144skiego okupowanego od 1967 roku\u201d przesz\u0142a stosunkiem g\u0142os\u00f3w 160 do 6 – opr\u00f3cz Stan\u00f3w Zjednoczonych i Izraela sprzeciw tym razem zg\u0142osi\u0142y Mikronezja, Wyspy Marshalla, Palau i Uganda[11]<\/sup><\/sup><\/a>. Gdyby debata skupi\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na obszarach rzeczywistej niezgody, konflikt prawdopodobnie m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 sprawnie rozwi\u0105zany – tyle, \u017ce nie po my\u015bli izraelskich i ameryka\u0144skich elit.<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kontrowersji wok\u00f3\u0142 konfliktu izraelsko-pa\u00adlesty\u0144skiego jest w moim przekonaniu sztucznie podsycana. Wzbudzanie tych kontrowersji ma oczywi\u015bcie cel polityczny: odwr\u00f3cenie uwagi od udokumentowanych fakt\u00f3w, b\u0105d\u017a te\u017c ich zniekszta\u0142cenie. Zasadniczo mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o trzech \u017ar\u00f3d\u0142ach sztucznego sporu: 1) zafa\u0142szowaniu przyczyn konfliktu; 2) ci\u0105g\u0142ym przywo\u0142ywaniu antysemityzmu i Holokaustu[12]<\/sup><\/sup><\/a>; oraz 3) pojawieniu si\u0119 mn\u00f3stwa ba\u0142amutnych publikacji na ten te\u00admat. W niniejszym wprowadzeniu kr\u00f3tko i po kolei om\u00f3wi\u0119 wszystkie te \u017ar\u00f3d\u0142a. Zasadnicza cz\u0119\u015b\u0107 pracy skupia si\u0119 jednak na punkcie drugim i trzecim.<\/p>\r\n\r\n

Cz\u0119sto s\u0142yszy si\u0119, \u017ce konflikt izraelsko-palesty\u0144ski jest tak wyj\u0105tkowo subtelny i skomplikowany, \u017ce nie mo\u017cna go ani ana\u00adlizowa\u0107, ani tym bardziej rozwi\u0105za\u0107 w \u017caden konwencjonalny spos\u00f3b. Okre\u015bla si\u0119 go na przemian jako starcie religii, kultur, cywilizacji. Nawet z regu\u0142y trze\u017awi obserwatorzy, jak izraelski pisarz Meron Benvenisti, zwykli twierdzi\u0107, i\u017c jest to w istocie \u201epierwotna, nieprzejednana, endemiczna wojna pasterska\u201d[13]<\/sup><\/sup><\/a>. Tego rodzaju sformu\u0142owania w gruncie rzeczy bardziej zaciem\u00adniaj\u0105 spraw\u0119 ni\u017c cokolwiek wyja\u015bniaj\u0105. Bez w\u0105tpienia konflikt ten rodzi szereg trudnych problem\u00f3w, zar\u00f3wno teoretycznych, jak i praktycznych, jednak to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o prak\u00adtycznie wszystkich konfliktach. \u015awietnie nadaje si\u0119 on te\u017c do analizy por\u00f3wnawczej, pami\u0119taj\u0105c oczywi\u015bcie o ograniczonej prawomocno\u015bci jakichkolwiek analogii historycznych. Apologeci Izraela unikaj\u0105 takich por\u00f3wna\u0144 i wci\u0105\u017c peroruj\u0105 o wyj\u0105tkowo\u00ad\u015bci konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego z oczywistego wzgl\u0119du: w jakimkolwiek z por\u00f3wnywalnych przypadk\u00f3w – euro-amery- ka\u0144skiego podboju Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, czy re\u017cimu apartheidu w RPA – to Izrael sta\u0142by w tej analogii po \u201ez\u0142ej stronie\u201d[14]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Powa\u017cna analiza konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego rzad\u00adko ucieka si\u0119 do <\/strong>rozbudowanych wyja\u015bnie\u0144, cho\u0107by z tego jed\u00adnego powodu, \u017ce jego \u017ar\u00f3d\u0142a s\u0105 tak banalne. W 1937 roku bry\u00adtyjskiej komisji kr\u00f3lewskiej pod przewodnictwem lorda Peela powierzono zadanie ustalenia przyczyn konfliktu palesty\u0144skie\u00adgo i mo\u017cliwych sposob\u00f3w jego rozwi\u0105zania. W odniesieniu do palesty\u0144skich Arab\u00f3w raport stwierdza\u0142, co nast\u0119puje: \u201eprze\u00admo\u017cnym pragnieniem arabskich przyw\u00f3dc\u00f3w (\u2026) by\u0142a (\u2026) niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d oraz: \u201enale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce palesty\u0144scy Arabowie (\u2026) pozazdroszcz\u0105 swym nacjonalistycznym po\u00adbratymcom, kt\u00f3rzy odnie\u015bli sukces w krajach za ich p\u00f3\u0142nocn\u0105 i po\u0142udniow\u0105 granic\u0105 i b\u0119d\u0105 starali si\u0119 im dor\u00f3wna\u0107\u201d. Arabskie resentymenty anty\u017cydowskie Brytyjczycy przypisywali temu, i\u017c realizacja \u017cydowskich roszcze\u0144 w stosunku do Palestyny uniemo\u017cliwi\u0142aby Arabom utworzenie w\u0142asnego niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa oraz obawom Arab\u00f3w o to, \u017ce w \u017cydowskim pa\u0144stwie staliby si\u0119 obywatelami drugiej kategorii. W konkluzji napisa\u00adno, i\u017c \u201ebez w\u0105tpienia\u201d \u201eprzyczyny le\u017c\u0105ce u pod\u0142o\u017ca\u201d wrogo\u00ad\u015bci arabsko-\u017cydowskiej to \u201epo pierwsze, arabskie pragnienie niepodleg\u0142o\u015bci; po drugie, niech\u0119\u0107 Arab\u00f3w do ustanowienia w Palestynie Domu Narodu \u017bydowskiego <\/sup>[<\/em>Jewish National Home – okre\u015blenie u\u017cywane przez przedstawicieli ruchu syjo\u00adnistycznego, kt\u00f3ry przybra\u0142 form\u0119 instytucjonaln\u0105 pod przyw\u00f3dztwem Theodora Herzla (zwo\u0142anie I Kongresu Syjonistycznego w 1897 r.); pojawi\u0142o si\u0119 ono r\u00f3wnie\u017c w tzw. Deklaracji Balfoura z 1917 r., og\u0142aszaj\u0105cej brytyjskie poparcie dla utworzenia pa\u0144stwa \u017cydowskiego na terytorium Palestyny – przyp. t\u0142um.]<\/em> wzmagana obawami przed \u017cydowsk\u0105 dominacj\u0105\u201d. Unikaj\u0105c afektowanych sformu\u0142o\u00adwa\u0144 w stylu \u201epierwotnej, nieprzejednanej, endemicznej wojny pasterskiej\u201d Benvenisti\u2019ego, a zamiast tego jawnie wskazuj\u0105c na \u017ar\u00f3d\u0142a niepokoj\u00f3w w Palestynie, komisja pisa\u0142a:<\/p>\r\n\r\n

Konflikt ten nie jest te\u017c w swej istocie konfliktem na tle rasowym, wyp\u0142ywaj\u0105cym z dawnej instynktownej wrogo\u00ad\u015bci Arab\u00f3w do \u017byd\u00f3w. Tarcia mi\u0119dzy Arabami a \u017bydami na innych terenach arabskiego \u015bwiata (\u2026) zdarza\u0142y si\u0119 rzadko, b\u0105d\u017a wr\u0119cz w og\u00f3le ich nie by\u0142o, dop\u00f3ki nie wywo\u0142a\u0142 ich sp\u00f3r palesty\u0144ski. Z kolei dok\u0142adnie takie same problemy polityczne – wzburzenie, rebelia i rozlew krwi – wyst\u0119puj\u0105 w Iraku, Syrii i Egipcie, gdzie przecie\u017c nie ma \u017cadnych \u201eDom\u00f3w Narodo\u00adwych\u201d. Jest tedy do\u015b\u0107 oczywiste, i\u017c problem palesty\u0144ski jest ze swej natury polityczny. Podobnie jak gdzie indziej, jest to pro\u00adblem wojowniczego nacjonalizmu. Jedyna r\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce w Palestynie arabski nacjonalizm jest nierozerwalnie zwi\u0105zany z wrogo\u015bci\u0105 wzgl\u0119dem \u017byd\u00f3w. Powody takiego stanu rzeczy, co trzeba podkre\u015bli\u0107, s\u0105 r\u00f3wnie oczywiste. Po pierw\u00adsze, ustanowienie Domu Narodowego [dla \u017byd\u00f3w] od samego pocz\u0105tku wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ca\u0142kowit\u0105 negacj\u0105 praw wynikaj\u0105cych z zasady samostanowienia narod\u00f3w. Po drugie, wkr\u00f3tce oka\u00adza\u0142o si\u0119, \u017ce nie jest to zwyk\u0142a przeszkoda na drodze do naro\u00addowego samostanowienia, jakich wiele, ale najwyra\u017aniej jest to jedyna powa\u017cna przeszkoda. Po trzecie, wraz z pojawieniem si\u0119 Domu pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c strach, \u017ce gdy zostanie ustanowiony samorz\u0105d – je\u015bli w og\u00f3le to si\u0119 stanie – mo\u017ce on nie by\u0107 na\u00adrodowy w sensie arabskim, ale raczej mo\u017ce oznacza\u0107 rz\u0105dy wi\u0119kszo\u015bci \u017cydowskiej. Oto dlaczego trudno jest by\u0107 arabskim patriot\u0105, nie czuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie nienawi\u015bci do \u017byd\u00f3w[15]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Niesprawiedliwo\u015b\u0107 wyrz\u0105dzona Palesty\u0144czykom przez sy\u00adjonizm jest ewidentna i – wykluczaj\u0105c argumenty rasistowskie – ca\u0142kowicie bezsporna: ich prawo do samostanowienia, a mo\u017ce nawet do rodzimej ziemi, zosta\u0142o pogwa\u0142cone. Poczynania sy\u00adjonist\u00f3w przeciwko prawom miejscowej ludno\u015bci starano si\u0119 usprawiedliwi\u0107 na kilka sposob\u00f3w, jednak \u017caden z nich nie wy\u00adtrzymywa\u0142 cho\u0107by pobie\u017cnej krytyki. Uznanie zestawu argu\u00adment\u00f3w przedstawianych przez ruch syjonistyczny zak\u0142ada\u0142oby akceptacj\u0119 bardzo specyficznej syjonistycznej doktryny ide\u00adologicznej, g\u0142osz\u0105cej \u201ehistoryczne prawa\u201d \u017byd\u00f3w do Palestyny oraz koncepcj\u0119 \u017cydowskiej \u201ebezdomno\u015bci\u201d. Przyk\u0142adowo rosz\u00adczenie \u201ehistorycznego prawa\u201d opiera\u0142o si\u0119 na tym, \u017ce \u017bydzi wy\u00adwodz\u0105 si\u0119 z Palestyny i zamieszkiwali j\u0105 dwa tysi\u0105ce lat temu. Roszczenie to nie mia\u0142o ani charakteru historycznego, ani nie opiera\u0142o si\u0119 na \u017cadnym uznanym poj\u0119ciu prawa. Historyczne nie by\u0142o w tym sensie, \u017ce przechodzi\u0142o do porz\u0105dku dziennego nad dwoma tysi\u0105cleciami nie\u017cydowskiego osadnictwa w Pale\u00adstynie oraz dwoma tysi\u0105cleciami \u017cydowskiego osadnictwa poza Palestyn\u0105. Nie by\u0142o to r\u00f3wnie\u017c prawo, chyba \u017ce w my\u015bl mistycz\u00adnej i romantycznej ideologii nacjonalistycznej, kt\u00f3rej realizacja musia\u0142aby doprowadzi\u0107 do katastrofy – co w gruncie rzeczy si\u0119 sta\u0142o. Przypominaj\u0105c swym syjonistycznym ziomkom, \u017ce \u201ehistoryczne prawo\u201d \u017byd\u00f3w do Palestyny jest \u201ekategori\u0105 raczej metafizyczn\u0105 ni\u017c polityczn\u0105\u201d, oraz \u017ce wyp\u0142ywaj\u0105c w istocie z \u201enajg\u0142\u0119bszych pok\u0142ad\u00f3w judaizmu\u201d, kategoria ta \u201ewi\u0105\u017ce ra\u00adczej nas ni\u017c Arab\u00f3w\u201d, nawet syjonistyczny pisarz Ernst Simon podkre\u015bla\u0142, \u017ce nie dawa\u0142o ono \u017bydom \u017cadnego prawa do Pale\u00adstyny bez przyzwolenia ze strony Arab\u00f3w[16]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Inny rodzaj usprawiedliwienia w cudowny spos\u00f3b radzi\u0142 sobie z gwa\u0142tem zadanym rdzennej populacji, po prostu utrzy\u00admuj\u0105c, \u017ce w chwili przybycia \u017byd\u00f3w Palestyna by\u0142a (prawie) niezamieszkana[17]<\/sup><\/sup><\/a>. Jak na ironi\u0119, argument ten okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 przekonuj\u0105cym dowodem pope\u0142nionej niegodziwo\u015bci: jest to bowiem przyznanie nie wprost, i\u017c gdyby Palestyna by\u0142a za\u00admieszkana – a tak w rzeczywisto\u015bci by\u0142o – poczynania syjo\u00adnist\u00f3w by\u0142yby moralnie nie do obrony. Ci, kt\u00f3rzy nie negowali palesty\u0144skiej obecno\u015bci, a funkcjonowali przy tym poza zasi\u0119\u00adgiem ideologii syjonistycznej, nie byli w stanie przed\u0142o\u017cy\u0107 \u017cad\u00adnego usprawiedliwienia poza rasistowskim: w wielkim planie wszechrzeczy los \u017byd\u00f3w mia\u0142 by\u0107 po prostu wa\u017cniejszy od losu Arab\u00f3w. Je\u015bli nawet nie przyznawali tego na forum publicz\u00adnym, to w ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie prywatnie w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b Brytyjczycy rozumieli Deklaracj\u0119 Balfoura. Jak stwierdzi\u0142 sam Balfour: \u201e\u015awiadomie i w pe\u0142ni s\u0142usznie odrzucamy zasad\u0119 sa\u00admostanowienia\u201d w odniesieniu do \u201eobecnych mieszka\u0144c\u00f3w\u201d Palestyny, poniewa\u017c \u201esprawa \u017byd\u00f3w spoza Palestyny [ma] znaczenie og\u00f3lno\u015bwiatowe\u201d, za\u015b syjonizm jest \u201ezakorzeniony w odwiecznych tradycjach, obecnych potrzebach i przysz\u0142ych nadziejach, dalece bardziej donios\u0142ych ni\u017c pragnienia i uprze\u00addzenia 700 tysi\u0119cy Arab\u00f3w zamieszkuj\u0105cych aktualnie t\u0119 sta\u00adro\u017cytn\u0105 krain\u0119\u201d. Dla Herberta Samuela, cz\u0142onka gabinetu (a zarazem pierwszego brytyjskiego Wysokiego Komisarza Pale\u00adstyny w okresie Mandatu [Mandat Palesty\u0144ski zosta\u0142 ustanowiony przez Lig\u0119 Narod\u00f3w w 1922 r. i powierzo\u00adny Wielkiej Brytanii, kt\u00f3ra wcze\u015bniej przej\u0119\u0142a kontrol\u0119 nad tymi terenami w wyniku zwyci\u0119stwa nad Turcj\u0105 – przyp. t\u0142um.]<\/em>), jakkolwiek odmawianie miejscowej ludno\u015bci rz\u0105d\u00f3w wi\u0119kszo\u015bciowych sta\u0142o \u201ew ca\u0142kowitej sprzecz\u00adno\u015bci z jednym z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w, dla jakich walczyli alianci\u201d, tym niemniej by\u0142o ono dopuszczalne, poniewa\u017c dawna \u017cydow\u00adska obecno\u015b\u0107 w Palestynie \u201eowocowa\u0142a w zdarzenia kulturalne i duchowe o donios\u0142ym znaczeniu dla ca\u0142ej ludzko\u015bci, w ude\u00adrzaj\u0105cym przeciwie\u0144stwie do mizernego dorobku ostatniego tysi\u0105clecia\u201d. Za\u015b wedle Winstona Churchilla, zeznaj\u0105cego przed Komisj\u0105 Peela, lokalna ludno\u015b\u0107 nie mia\u0142a do Palestyny wi\u0119cej praw ni\u017c \u201epies ogrodnika do ogrodu, cho\u0107by i pies ten przele\u017ca\u0142 w ogrodzie szmat czasu\u201d, z drugiej za\u015b strony \u201eludziom tym nie dzia\u0142a si\u0119 \u017cadna krzywda z tego powodu, \u017ce rasa silniejsza, ja\u00adko\u015bciowo wy\u017csza, a w ka\u017cdym razie pe\u0142niejsza \u015bwiatowej m\u0105\u00addro\u015bci, by uj\u0105\u0107 to w ten spos\u00f3b, przysz\u0142a i zaj\u0119\u0142a w\u0142a\u015bciwe sobie miejsce\u201d[18]<\/sup><\/sup><\/a>. Rzecz nie w tym, \u017ce Brytyjczycy byli rasistami, ale raczej w tym, i\u017c odmawiaj\u0105c rdzennej populacji podstawowych praw, mogli odwo\u0142a\u0107 si\u0119 jedynie do argument\u00f3w rasistowskich. Zmuszeni do usprawiedliwienia fakt\u00f3w dokonanych, stali si\u0119 rasistami nie z upodobania, ale wskutek okoliczno\u015bci: w \u017caden inny spos\u00f3b nie da\u0142o si\u0119 bowiem wyt\u0142umaczy\u0107 tak ra\u017c\u0105cej nie\u00adsprawiedliwo\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Jeszcze jeden ostatni argument wart jest om\u00f3wienia, cho\u0107\u00adby tylko ze wzgl\u0119du na sw\u0105 znamienit\u0105 proweniencj\u0119 i cz\u0119ste cytowanie. Isaac Deutscher, marksistowski historyk, w formie paraboli przedstawi\u0142 nie tyle nawet usprawiedliwienie, co apro\u00adbuj\u0105ce wyja\u015bnienie ex post facto podeptania praw Palesty\u0144czy\u00adk\u00f3w:<\/p>\r\n\r\n

Pewien cz\u0142owiek wyskoczy\u0142 z ostatniego pi\u0119tra p\u0142on\u0105\u00adcego budynku, w kt\u00f3rym \u015bmier\u0107 ponios\u0142o ju\u017c wielu cz\u0142on\u00adk\u00f3w jego rodziny. Uda\u0142o mu si\u0119 uratowa\u0107 \u017cycie, ale spadaj\u0105c poturbowa\u0142 osob\u0119 stoj\u0105c\u0105 na dole, \u0142ami\u0105c jej r\u0119ce i nogi. Co prawda skacz\u0105cy m\u0119\u017cczyzna nie mia\u0142 wyboru, tym niemniej dla m\u0119\u017cczyzny z po\u0142amanymi ko\u0144czynami sta\u0142 si\u0119 on przyczy\u00adn\u0105 nieszcz\u0119\u015bcia. Gdyby obydwaj zachowywali si\u0119 racjonalnie, nie zostaliby wrogami. Ten, kt\u00f3ry uciek\u0142 z pal\u0105cego si\u0119 domu, doszed\u0142szy do siebie, spr\u00f3bowa\u0142by wspom\u00f3c i pocieszy\u0107 towa\u00adrzysza cierpienia; za\u015b ten drugi m\u00f3g\u0142by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce pad\u0142 ofiar\u0105 okoliczno\u015bci, na kt\u00f3re \u017caden z nich nie mia\u0142 wp\u0142y\u00adwu. Ale sp\u00f3jrzcie, co b\u0119dzie, gdy ludzie ci zaczn\u0105 zachowywa\u0107 si\u0119 irracjonalnie. Poturbowany m\u0119\u017cczyzna wini drugiego za swoje nieszcz\u0119\u015bcie i przyrzeka mu zemst\u0119. Ten drugi z kolei obawiaj\u0105c si\u0119 odwetu ze strony okaleczonego, ubli\u017ca mu, kopie go i obija przy ka\u017cdej okazji. Kopany ponownie poprzysi\u0119ga zemst\u0119, za co zn\u00f3w jest bity i karany. Zaciek\u0142a wrogo\u015b\u0107, maj\u0105ca wszak tak przypadkowy pocz\u0105tek, krzepnie, zatruwa umys\u0142y obu ludzi i k\u0142adzie si\u0119 cieniem na ca\u0142ej ich egzystencji[19]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Opis ten przypisuje syjonizmowi z jednej strony zbyt ma\u0142o, z drugiej za\u015b zbyt wiele. Syjonistyczna odmowa uznania praw Palesty\u0144czyk\u00f3w, maj\u0105ca sw\u0105 kulminacj\u0119 w ich wygnaniu, bynajmniej nie wynika\u0142a z wypadku, kt\u00f3remu nie mo\u017cna by\u0142o zapobiec. By\u0142a ona rezultatem systematycznego, sumiennego wcielania w \u017cycie – przez wiele dziesi\u0119cioleci i wbrew gwa\u0142tow\u00adnemu, cz\u0119sto zabarwionemu przemoc\u0105, sprzeciwowi – ideologii politycznej, kt\u00f3ra za cel stawia\u0142a sobie utworzenie demograficz\u00adnie \u017cydowskiego pa\u0144stwa w Palestynie. Sugerowa\u0107, \u017ce syjoni\u015bci nie mieli wyboru – lub jak w innym miejscu ujmuje to Deutscher, \u017ce pa\u0144stwo \u017cydowskie by\u0142o \u201ehistoryczn\u0105 konieczno\u015bci\u0105\u201d[20]<\/sup><\/sup><\/a> – to odmawia\u0107 ruchowi syjonistycznemu pot\u0119\u017cnego i pod wieloma wzgl\u0119dami imponuj\u0105cego wysi\u0142ku woli (oraz zwi\u0105zanej z nim odpowiedzialno\u015bci moralnej), skierowanego w\u0142a\u015bnie w tym, a nie innym kierunku. Wyp\u0119dzenie Palesty\u0144czyk\u00f3w nie przydarzy\u0142o si\u0119 tak ot, w wyniku dzia\u0142ania jakiej\u015b nieuchronnej bezosobowej zewn\u0119trznej si\u0142y, zmuszaj\u0105cej Palesty\u0144czyk\u00f3w do odej\u015bcia, a \u0179y\u00add\u00f3w do zaj\u0119cia ich miejsca. Gdyby tak w istocie by\u0142o, to dlaczego po II wojnie \u015bwiatowej syjoni\u015bci przymuszali, cz\u0119sto do\u015b\u0107 obce\u00adsowo, \u017cydowskich wygna\u0144c\u00f3w do wyjazdu do Palestyny i sprze\u00adciwiali si\u0119 ich osiedlaniu gdzie indziej? Dlaczego stymulowali, by\u0107 mo\u017ce nawet uciekaj\u0105c si\u0119 do przemocy, exodus \u017byd\u00f3w ze \u015bwiata arabskiego do Palestyny? Dlaczego po utworzeniu Izra\u00adela wzywali do zej\u015bcia si\u0119 \u015bwiatowego \u017cydostwa, w czym cz\u0119sto pobrzmiewa\u0142a nuta frustracji i rozczarowania? Je\u015bli po wojnie syjonistyczni przyw\u00f3dcy odm\u00f3wili Palesty\u0144czykom oczywi\u00adstej rekompensaty, uniemo\u017cliwiaj\u0105c im powr\u00f3t do rodzinnych dom\u00f3w, a zamiast tego d\u0105\u017cyli do zape\u0142nienia opuszczonej prze\u00adstrzeni ludno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105, to nie dlatego, \u017ce zachowywali si\u0119 irracjonalnie, ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce z punktu widzenia ich celu politycznego by\u0142o to dzia\u0142anie w pe\u0142ni racjonalne.<\/p>\r\n\r\n

Deutscher naturalnie zdaje sobie z tego wszystko spraw\u0119. W gruncie rzeczy przyznaje on, i\u017c \u201eod samego pocz\u0105tku syjo\u00adnizm d\u0105\u017cy\u0142 do stworzenia czysto \u017cydowskiego pa\u0144stwa, ch\u0119tnie oczyszczaj\u0105c kraj z jego arabskich mieszka\u0144c\u00f3w\u201d[21]<\/sup><\/sup><\/a>. Utrzymy\u00adwa\u0107, jakoby przyw\u00f3dcy syjonistyczni dzia\u0142ali irracjonalnie, odmawiaj\u0105c \u201ewyeliminowania b\u0105d\u017a z\u0142agodzenia krzywd\u201d Palesty\u0144czyk\u00f3w[22]<\/sup><\/sup><\/a>, to de facto twierdzi\u0107, i\u017c irracjonalny jest sam syjonizm: przyjmuj\u0105c bowiem, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 krzywd\u0105 Pa\u00adlesty\u0144czyk\u00f3w by\u0142o wyzucie ich z ojczystej ziemi, usuni\u0119cie tej krzywdy przez \u201eracjonalnych\u201d syjonist\u00f3w oznacza\u0142oby, i\u017c sam syjonizm i jego najwi\u0119ksze historyczne osi\u0105gni\u0119cie z 1948 roku straci\u0142oby racj\u0119 bytu. No i skoro d\u0105\u017cenie do \u201eoczyszczenia kraju z jego arabskich mieszka\u0144c\u00f3w\u201d by\u0142o irracjonalne, to jakim cu\u00addem pa\u0144stwo \u017cydowskie, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie temu zawdzi\u0119cza swoje istnienie, mia\u0142oby by\u0107 \u201ehistoryczn\u0105 konieczno\u015bci\u0105\u201d? R\u00f3wnie g\u0142upie jest twierdzenie, jakoby Palesty\u0144czycy post\u0119powali ir\u00adracjonalnie, \u201eobwiniaj\u0105c\u201d syjonist\u00f3w \u201eza swoje nieszcz\u0119\u015bcie\u201d i nie rozumiej\u0105c, i\u017c s\u0105 \u201eofiar\u0105 okoliczno\u015bci, nad kt\u00f3rymi nikt nie mia\u0142 kontroli\u201d. Je\u015bli co\u015b jest irracjonalne, to raczej przeko\u00adnanie, \u017ce syjoni\u015bci nie ponosz\u0105 \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci za to, co si\u0119 sta\u0142o. Deutscher niemal bez chwili wytchnienia wychwa\u00adla osi\u0105gni\u0119cia syjonist\u00f3w w Palestynie: \u201ePowstanie Izraela to w rzeczy samej (\u2026) zjawisko jedyne w swoim rodzaju, cud i geniusz historii, kt\u00f3ry zar\u00f3wno w \u017bydach, jak i nie-\u017bydach budzi podziw i zdumienie\u201d[23]<\/sup><\/sup><\/a>. Czy\u017c to nie tr\u0105ci prymitywn\u0105 hagiografi\u0105? Jak mo\u017cna opiewa\u0107 moralne i materialne wysi\u0142ki, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do niew\u0105tpliwego sukcesu, a r\u00f3wnocze\u015bnie zas\u0142ania\u0107 si\u0119 \u201ehistoryczn\u0105 konieczno\u015bci\u0105\u201d i \u201eprzypadkowymi\u201d \u201eokoliczno\u015bciami\u201d, aby zrzuci\u0107 z siebie jak\u0105kolwiek odpowie\u00addzialno\u015b\u0107 za ciemn\u0105 stron\u0119 tych dzia\u0142a\u0144?[24]<\/sup><\/sup><\/a> Ta sama skoncentro\u00adwana wola, skrupulatna troska o szczeg\u00f3\u0142y i trze\u017awa premedy\u00adtacja, kt\u00f3re stworzy\u0142y Izrael, stworzy\u0142y te\u017c jego ofiary.<\/p>\r\n\r\n

Gwa\u0142c\u0105c podstawowe prawa rdzennej ludno\u015bci i \u0142ami\u0105c uznane w \u015bwiecie regu\u0142y, obok miejscowych palesty\u0144skich Arab\u00f3w wyr\u00f3s\u0142 w Palestynie nowy byt spo\u0142eczno-ekonomicz- ny i – co by\u0142o nieuniknione – pocz\u0105\u0142 dopomina\u0107 si\u0119 o swoje prawo do samostanowienia. W odr\u00f3\u017cnieniu od uprzedniego sy\u00adjonistycznego roszczenia do Palestyny, opartego na wyimagi\u00adnowanym \u201eprawie historycznym\u201d, to roszczenie wydawa\u0142o si\u0119 by\u0107 rzeczywistym prawem, spe\u0142niaj\u0105cym og\u00f3lnie przyj\u0119te kry\u00adteria: osadnictwo \u017cydowskie stanowi\u0142o teraz \u017cyw\u0105, organiczn\u0105, wyodr\u0119bnion\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Co prawda, jej powstanie wymaga\u0142o u\u017cycia si\u0142y: prototyp \u017cydowskiego pa\u0144stwa w og\u00f3le nie m\u00f3g\u0142by zaistnie\u0107, gdyby nie \u201estalowy he\u0142m i lufa karabinu\u201d (Mosze Dajan) syjonistycznych osadnik\u00f3w, maj\u0105cych znacz\u0105ce wsparcie \u201eobcych bagnet\u00f3w\u201d (Dawid Ben-Gurion), czyli sprawuj\u0105cego tzw. Mandat nad Palestyn\u0105 Imperium Brytyjskiego[25]<\/sup><\/sup><\/a>. Kwestia, w kt\u00f3rym momencie roszczenie wyegzekwowane przemoc\u0105 zyskuje status prawa, jest do\u015b\u0107 skomplikowana i najprawdopo\u00addobniej nierozwi\u0105zywalna na poziomie abstrakcji. Intuicyjny argument, \u017ce moralno-prawny pr\u00f3g zostaje przekroczony, gdy nowe pokolenie, urodzone ju\u017c na tej ziemi, zg\u0142asza swe rosz\u00adczenie do niej z racji swego urodzenia, rozwi\u0105zuje tyle\u017c proble\u00adm\u00f3w, ile stwarza nowych. Czy\u017c nie stanowi to bowiem bod\u017aca do uporczywego sprzeciwiania si\u0119 prawu mi\u0119dzynarodowemu i opinii publicznej? Taka, ma si\u0119 rozumie\u0107, by\u0142a istota podej\u015bcia syjonistycznego: je\u015bli stworzy si\u0119 odpowiednie fakty dokonane i up\u0142ynie dostatecznie d\u0142ugi czas, nie b\u0119dzie ju\u017c mo\u017cna odwr\u00f3\u00adci\u0107 twardej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Wobec powy\u017cszego, na pierwszy plan wysuwa si\u0119 jeszcze jedna okoliczno\u015b\u0107. Narody Zjednoczone uhonorowa\u0142y ruch syjonistyczny legalnym tytu\u0142em do ponad po\u0142owy Palestyny oko\u0142o trzydzie\u015bci lat po tym, jak syjonistyczni osadnicy w nast\u0119pstwie Deklaracji Balfoura i wbrew pot\u0119\u017cnemu sprzeciwowi rdzennej ludno\u015bci, wzi\u0119li si\u0119 na serio, \u201ear po arze i ko\u017al\u0119 po ko\u017al\u0119ciu\u201d [w oryginale dunum by dimitm, goat by goat (\u201edunum” to jednostka miary u\u017cywana w Izraelu = 1000 m2); jest to najprawdopodobniej nawi\u0105zanie do wypowiedzi jednego z przyw\u00f3dc\u00f3w syjonistycznych – przyp. t\u0142um.]<\/em> za tworzenie fakt\u00f3w dokonanych w Palestynie. Tymczasem ponad trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat up\u0142yn\u0119\u0142o ju\u017c, odk\u0105d \u017cydowscy osadnicy zacz\u0119li tworzy\u0107 fakty dokonane tak\u017ce na Zachodnim Brzegu i w Gazie. Czy te dzia\u0142ania tak samo nie zas\u0142uguj\u0105 obecnie na legitymizacj\u0119? A je\u015bli nie, to dlaczego? W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie, kiedy w 1937 roku Komisja Peela po raz pierwszy zaproponowa\u0142a podzia\u0142 Palestyny, argumentuj\u0105c, i\u017c wykrystalizowa\u0142a si\u0119 ju\u017c odr\u0119bna spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska, palesty\u0144scy Arabowie stanowczo odrzucili \u017cydowskie roszczenia jako gwa\u0142t na prawach rdzennej ludno\u015bci; podobnie uczynili w 1947 roku, kiedy Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych ratyfikowa\u0142o rezolucj\u0119 o podziale (cho\u0107 oficjalnie ruch syjonistyczny sprzeciwi\u0142 si\u0119 rekomendacjom Komisji Peela, a zaakceptowa\u0142 rekomendacje ONZ, w gruncie rzeczy w obu przypadkach zajmowa\u0142 stanowisko do\u015b\u0107 ambiwalentne). \u0141atwo zrozumie\u0107 racje Palesty\u0144czyk\u00f3w[26]<\/sup><\/sup><\/a>, cho\u0107 z perspektywy czasu nietrudno te\u017c zauwa\u017cy\u0107, jak nieroztropne by\u0142o z ich strony odrzucenie decyzji o podziale.<\/p>\r\n\r\n

Osadnictwo \u017cydowskie na ziemiach przemoc\u0105 wydartych Palesty\u0144czykom doprowadzi\u0142o do konfliktu praw, kt\u00f3ry na gruncie abstrakcyjnym m\u00f3g\u0142 wydawa\u0107 si\u0119 nierozstrzygalny, jednak po wojnie czerwcowej 1967 roku, kiedy problem ten przybra\u0142 now\u0105 form\u0119, pojawi\u0142o si\u0119 te\u017c jego praktyczne rozwi\u0105zanie. Stoj\u0105c wobec nieub\u0142aganego faktu istnienia Izraela i nie maj\u0105c \u017cadnej realnej alternatywy politycznej, Palesty\u0144czycy przeci\u0119li teoretyczny w\u0119ze\u0142 gordyjski w po\u0142owie lat 70-tych, w praktyce rezygnuj\u0105c z legalnego tytu\u0142u do oko\u0142o 80% swej historycznej ojczyzny. Pomijaj\u0105c kwesti\u0119 uchod\u017ac\u00f3w, jedyny naprawd\u0119 skomplikowany aspekt konfliktu izraelsko-pale\u00adsty\u0144skiego zosta\u0142 tym samym przezwyci\u0119\u017cony. Rozwi\u0105zanie to pozostaje jednak prowizoryczne i kruche. Je\u015bli Izrael podj\u0105\u0142by nowe dzia\u0142ania na Terytoriach Okupowanych, podwa\u017caj\u0105ce uk\u0142ad dwu-pa\u0144stwowy, konflikt ponownie uleg\u0142by komplikacji. I to bynajmniej nie na gruncie \u201ehistorycznej konieczno\u015bci\u201d, czy \u201eprzypadkowych\u201d \u201eokoliczno\u015bci\u201d. Podobnie jak wcze\u015bniejszy konflikt mia\u0142 swe \u017ar\u00f3d\u0142o w \u015bwiadomym odm\u00f3wieniu Palesty\u0144\u00adczykom podstawowych praw, tak i niemo\u017cno\u015b\u0107 rozwi\u0105zania konfliktu w nowej postaci wyp\u0142ywa\u0107 b\u0119dzie z tej samej roz\u00admy\u015blnej niesprawiedliwo\u015bci – z odebrania Palesty\u0144czykom ich praw w nawet najbardziej okrojonej postaci.<\/p>\r\n\r\n

Benny Morris, mimo swej aprobaty dla etnicznego oczyszczenia Palestyny i wr\u0119cz patologicznej nienawi\u015bci do Palesty\u0144czyk\u00f3w[27]<\/sup><\/sup><\/a>, potrafi\u0142 dostrzec doskonale racjonalne i nie\u00adskomplikowane motywy, stoj\u0105ce ze palesty\u0144skim sprzeciwem wobec \u017cydowskiego osadnictwa: \u201eStrach przed wysiedleniem i wyw\u0142aszczeniem z ziemi mia\u0142 si\u0119 sta\u0107 g\u0142\u00f3wnym motorem arabskiej wrogo\u015bci wobec syjonizmu\u201d[28]<\/sup><\/sup><\/a>. Niezwyk\u0142e w wy\u00adpowiedzi Morrisa jest nie tyle to, co powiedzia\u0142, ale raczej to, czego nie powiedzia\u0142: nie ma w niej \u017cadnych odwo\u0142a\u0144 do \u201earabskiego antysemityzmu\u201d, do \u201earabskiego wstr\u0119tu do no\u00adwoczesno\u015bci\u201d, do kosmicznej \u201ewalki\u201d. Nie ma o nich wzmian\u00adki, poniewa\u017c nie s\u0105 one wcale potrzebne, by zrozumie\u0107, co si\u0119 sta\u0142o – najbanalniejsze wyja\u015bnienie przypadkiem okazuje si\u0119 by\u0107 w zupe\u0142no\u015bci wystarczaj\u0105ce. W rzeczy samej, w jakimkol\u00adwiek por\u00f3wnywalnym przypadku myl\u0105ce frazesy, tak typowe dla opis\u00f3w konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego, zosta\u0142yby s\u0142usznie wy\u015bmiane. Opieraj\u0105c si\u0119 najazdowi Europejczyk\u00f3w, rdzenni Amerykanie [Native American, okre\u015blenie Indian – przyp. t\u0142um.]<\/em> dopu\u015bcili si\u0119 wielu odra\u017caj\u0105cych zbrod\u00adni. Jednak, aby zrozumie\u0107, dlaczego do tego dosz\u0142o, nie trzeba wdawa\u0107 si\u0119 w analiz\u0119 defekt\u00f3w ich charakteru czy cywilizacji. Krytykuj\u0105c praktyk\u0119 rozwodzenia si\u0119 w dokumentach rz\u0105do\u00adwych nad \u201eokrucie\u0144stwami\u201d rdzennych Amerykan\u00f3w, Helen Hunt Jackson, dzia\u0142aj\u0105ca u schy\u0142ku XIX wieku pryncypialna obro\u0144czyni Indian, pisa\u0142a: \u201eIndianie, kt\u00f3rzy dopu\u015bcili si\u0119 tych \u00abokropno\u015bci\u00bb, odpierali po prostu napa\u015b\u0107 i w starciach st\u0105d wynik\u0142ych zabijali ludzi, kt\u00f3rzy kradli im ziemie i uzurpowali sobie do nich prawo. (\u2026) Co zrobi\u0142aby spo\u0142eczno\u015b\u0107 bia\u0142ych, postawiona w identycznej sytuacji, jak ta, w jakiej znajduj\u0105 si\u0119 Cherokee?\u201d[29]<\/sup><\/sup><\/a><\/p>\r\n\r\n

Wydaje si\u0119, \u017ce ta zwyczajna ludzka zdolno\u015b\u0107 empatii wystarczy\u0142aby tak\u017ce, aby poj\u0105\u0107 motywy stoj\u0105ce za \u201eokru\u00adcie\u0144stwami\u201d palesty\u0144skimi. Wyobra\u017acie sobie reakcj\u0119, gdyby jaki\u015b historyk postawi\u0142 hipotez\u0119, \u017ce si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 india\u0144skiego oporu wzgl\u0119dem bia\u0142ych by\u0142 \u201eantychrystianizm\u201d czy \u201eanty-europejsko\u015b\u0107\u201d. Jaki sens maj\u0105 tak egzotyczne wyt\u0142umaczenia – poza tym jednym, \u017ce wyja\u015bnienie najoczywistsze mog\u0142oby by\u0107 politycznie niepoprawne? Oczywi\u015bcie w tamtych czasach \u017cadne g\u0142\u0119bokie wyja\u015bnienia tego rodzaju nie by\u0142y potrzebne. Autochtoni powstrzymywali ko\u0142o post\u0119pu, wi\u0119c musieli zosta\u0107 wyt\u0119pieni, i tyle. Dla dobra \u201eludzko\u015bci\u201d i \u201ecywilizacji\u201d, jak pisa\u0142 Theodore Roosevelt, by\u0142o \u201eniezmiernie wa\u017cne\u201d, aby Ameryka P\u00f3\u0142nocna zosta\u0142a zdobyta przez \u201ewy\u017cszy lud\u201d. Cho\u0107 dla rdzen\u00adnej populacji oznacza\u0142o to \u201eb\u00f3l i cierpienie, potworn\u0105 n\u0119dz\u0119 i nieszcz\u0119\u015bcie\u201d, nie mog\u0142o by\u0107 inaczej: \u201e\u015awiat prawdopodobnie w og\u00f3le nie poszed\u0142by naprz\u00f3d, gdyby nie wyparcie i podb\u00f3j dzikich i barbarzy\u0144skich lud\u00f3w\u201d. I dalej: \u201eOsadnik i pionier ma w gruncie rzeczy sprawiedliwo\u015b\u0107 po swojej stronie: ten wielki kontynent nie m\u00f3g\u0142 wszak pozosta\u0107 li tylko rezerwatem zwie\u00adrzyny dla odra\u017caj\u0105cych dzikus\u00f3w\u201d[30]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\r\n\r\n

Dopiero wiele p\u00f3\u017aniej, gdy cz\u0142owiecze\u0144stwo tych \u201eod\u00adra\u017caj\u0105cych dzikus\u00f3w\u201d zosta\u0142o zatwierdzone – przynajmniej formalnie – pojawi\u0142a si\u0119 potrzeba bardziej wysublimowanej argumentacji. Stany Zjednoczone mog\u0142y si\u0119 otwarcie przyzna\u0107 do \u201eb\u00f3lu i cierpienia\u201d zadanego autochtonom, poniewa\u017c los rdzennej populacji by\u0142 – zar\u00f3wno w przeno\u015bni, jak i dos\u0142ownie – w znacznej mierze martw\u0105 kwesti\u0105. W przypadku Palesty\u00adny sprawy maj\u0105 si\u0119 inaczej, zatem aby uciec od oczywistych wniosk\u00f3w, posi\u0142kowa\u0107 si\u0119 trzeba najbardziej wyszukanymi wyja\u015bnieniami. Ostatnie wypowiedzi Benny\u2019ego Morrisa wywo\u0142a\u0142y taki szok, poniewa\u017c by\u0142y cofni\u0119ciem si\u0119 do XIX wieku. Odpu\u015bci\u0142 on sobie ideologiczne bicie piany, w\u0142a\u015bciwe wsp\u00f3\u0142czesnym apologetom Izraela, i uzasadni\u0142 wysiedlenia na gruncie konfliktu mi\u0119dzy \u201ebarbarzy\u0144cami\u201d a \u201ecywilizacj\u0105\u201d. Podobnie jak wyparcie rdzennych Amerykan\u00f3w przez \u201ewielk\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 demokracj\u0119\u201d by\u0142o jego zdaniem korzystne dla ludzko\u015bci, tak samo korzystne jest wyparcie Palesty\u0144czyk\u00f3w przez pa\u0144stwo \u017cydowskie. \u201eS\u0105 przypadki – pisze on odwa\u017cnie – kiedy ca\u0142o\u015bciowe ostateczne dobro usprawiedliwia surowe i okrutne czyny, pope\u0142niane w toku historycznego procesu\u201d. Czy nie brzmi to jak przemowa Roosevelta? Dzi\u015b jednak nie wypada ju\u017c g\u0142osi\u0107 tak grubia\u0144skich pogl\u0105d\u00f3w[31]<\/sup><\/sup><\/a>. Aby nie obra\u00adzi\u0107 tedy wsp\u00f3\u0142czesnej wra\u017cliwo\u015bci moralnej, oczywisto\u015b\u0107 przy\u00adkry\u0107 trzeba grub\u0105 warstw\u0105 mistyfikacji. Za wszelk\u0105 cen\u0119 ukry\u0107 trzeba elementarn\u0105 prawd\u0119, i\u017c podobnie jak w przesz\u0142o\u015bci \u201esi\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 arabskiej wrogo\u015bci\u201d jest \u201estrach przed wysiedleniem i wyw\u0142aszczeniem\u201d – strach, kt\u00f3rego racjonalnych podstaw nie\u00adpodobna kwestionowa\u0107, a wr\u0119cz ka\u017cdego dnia uzasadniaj\u0105 go na nowo izraelskie poczynania.<\/p>\r\n\r\n

Aby zaprzeczy\u0107 oczywistemu, lobby izraelskie ucieka si\u0119 do jeszcze jednego fortelu, rozgrywaj\u0105c karty Holokaustu i \u201enowego antysemityzmu\u201d. W swej poprzedniej pracy anali\u00adzowa\u0142em, w jaki spos\u00f3b nazistowski holokaust zosta\u0142 przekuty w ideologiczn\u0105 bro\u0144, maj\u0105c\u0105 odeprze\u0107 uzasadnion\u0105 krytyk\u0119 Izraela[32]<\/sup><\/sup><\/a>. W niniejszej ksi\u0105\u017cce przygl\u0105dam si\u0119 pewnej odmia\u00adnie tej taktyki, a mianowicie \u201enowemu antysemityzmowi\u201d. W gruncie rzeczy zarzut nowego antysemityzmu nie jest ani nowy, ani nie dotyczy antysemityzmu. Kiedykolwiek Izrael znajduje si\u0119 pod wzmo\u017con\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 presj\u0105, aby wy\u00adcofa\u0142 si\u0119 z Terytori\u00f3w Okupowanych, jego apologeci montuj\u0105 kolejn\u0105 drobiazgowo dopracowan\u0105 kampani\u0119 medialn\u0105, alar\u00admuj\u0105c\u0105, \u017ce oto \u015bwiat zalewa fala antysemityzmu. Je\u015bli bli\u017cej si\u0119 temu przyjrze\u0107, spos\u00f3b pi\u0119tnowania antysemityzmu przez lobby izraelskie ma trzy cechy charakterystyczne: przesad\u0119 i rozmijanie si\u0119 z prawd\u0105; b\u0142\u0119dne klasyfikowanie czego\u015b, co w gruncie rzeczy jest uzasadnion\u0105 krytyk\u0105 polityki Izraela; oraz nieusprawiedliwione, cho\u0107 \u0142atwe do przewidzenia, uog\u00f3l\u00adnianie krytyki Izraela na \u017byd\u00f3w w og\u00f3lno\u015bci. \u015amiem twierdzi\u0107, \u017ce je\u015bli pojawienie si\u0119 resentyment\u00f3w anty\u017cydowskich zbiega si\u0119 w czasie z brutalnymi represjami Izraela wobec Palesty\u0144\u00adczyk\u00f3w (a co do tego zgadzaj\u0105 si\u0119 wszystkie opracowania), w\u00f3wczas rozs\u0105dek, o moralno\u015bci ju\u017c nie wspominaj\u0105c, nakazu\u00adje po\u0142o\u017cy\u0107 kres okupacji. Pe\u0142ne wycofanie si\u0119 Izraela z zaj\u0119tych ziem wybi\u0142oby tak\u017ce pot\u0119\u017cn\u0105 bro\u0144 z r\u0119ki tych prawdziwych antysemit\u00f3w (a kt\u00f3\u017c mo\u017ce w\u0105tpi\u0107 w ich istnienie?), kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105 izraelsk\u0105 polityk\u0119 jako \u015bwietny pretekst do de\u00admonizowania \u017byd\u00f3w. Im g\u0142o\u015bniej \u017bydzi sprzeciwia\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 izraelskiej okupacji, tym mniej b\u0119dzie tych nie-\u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy kryminaln\u0105 polityk\u0119 Izraela i bezkrytyczne dla niej poparcie (a wr\u0119cz inspiracj\u0119) ze strony czo\u0142owych organizacji \u017cydowskich mylnie bra\u0107 b\u0119d\u0105 za wyraz typowych \u017cydowskich przekona\u0144.<\/p>\r\n\r\n

Rozpocz\u0105\u0142em to Wprowadzenie od przywo\u0142ania pe\u0142nej przek\u0142ama\u0144 ksi\u0105\u017cki Od niepami\u0119tnych czas\u00f3w<\/em>, jako \u017ce g\u0142\u00f3wnym powodem, dla kt\u00f3rego wok\u00f3\u0142 konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego panuje tyle kontrowersji, jest pot\u0119\u017cny zalew szalbierstw, przy\u00adbieraj\u0105cych mask\u0119 powa\u017cnej nauki. W \u017cyciu intelektualnym wyst\u0119puje jednak, jakkolwiek niedoskona\u0142y, mechanizm kontroli jako\u015bci. W praktyce przyjmuje on z regu\u0142y posta\u0107 sekwencji sceptycznych pyta\u0144. Gdy kto\u015b cytuje ksi\u0105\u017ck\u0119, zawieraj\u0105c\u0105 jakie\u015b kompletne bzdury, z regu\u0142y s\u0142yszy pytanie \u201eGdzie wyk\u0142ada au\u00adtor?\u201d albo \u201eKto wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119?\u201d, albo \u201eKto j\u0105 poleca\u0142?\u201d, albo \u201eJakie otrzyma\u0142a recenzje [w czo\u0142owym pi\u015bmie bran\u017cowym]?\u201d. Odpowiedzi na te pytania stanowi\u0105 z regu\u0142y mniej lub bardziej dok\u0142adn\u0105 miar\u0119 wiarygodno\u015bci publikacji. Uderzaj\u0105c\u0105 cech\u0105 konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego jest fakt, \u017ce w jego przypad\u00adku wspomniane mechanizmy kontroli jako\u015bci dzia\u0142aj\u0105 s\u0142abiutko, b\u0105d\u017a wr\u0119cz wcale[33]<\/sup><\/sup><\/a>. Autor ksi\u0105\u017cki mo\u017ce wyk\u0142ada\u0107 na jednym z najlepszych uniwersytet\u00f3w, ksi\u0105\u017cka mo\u017ce by\u0107 wydana przez ciesz\u0105ce si\u0119 presti\u017cem wydawnictwo, mo\u017ce ona uzyska\u0107 mn\u00f3\u00adstwo wzmianek w prasie, jak r\u00f3wnie\u017c recenzji w znacz\u0105cych mediach g\u0142\u00f3wnego nurtu, a mimo to by\u0107 wierutn\u0105 bzdur\u0105. Naj\u00ad\u015bwie\u017csz\u0105 pozycj\u0105 w tym k\u0142amliwym gatunku i przedmiotem drugiej cz\u0119\u015bci niniejszej ksi\u0105\u017cki jest bestseller profesora prawa z Uniwersytetu Harvarda, Alana Dershowitza, G\u0142os za Izraelem<\/em>[34]<\/sup><\/sup><\/a>. Mo\u017cna uczciwie stwierdzi\u0107, \u017ce G\u0142os za Izraelem<\/em> bije na g\u0142ow\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 Od niepami\u0119tnych<\/em> czas\u00f3w<\/em> pod wzgl\u0119dem ilo\u015bci przek\u0142ama\u0144 i nale\u017cy do najbardziej spektakularnych przyk\u0142ad\u00f3w akademickiej nierzetelno\u015bci w\u015br\u00f3d publikacji na temat konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego. Zreszt\u0105 Dershowitz pe\u0142nymi gar\u015bciami czerpie z przek\u0142ama\u0144 zawartych w dziele Peters. Z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce Peters fa\u0142szowa\u0142a rzeczywiste \u017ar\u00f3d\u0142a, natomiast Dershowitz idzie krok dalej, cytuj\u0105c \u017ar\u00f3d\u0142a zupe\u0142nie absurdalne, b\u0105d\u017a po prostu wysysaj\u0105c wszystko z palca. W dalszej cz\u0119\u015bci niniejszej ksi\u0105\u017cki zestawiam tezy Dershowitza z ustaleniami wszystkich powa\u017c\u00adniejszych organizacji praw cz\u0142owieka w sprawie przestrzegania tych\u017ce praw przez Izrael na Terytoriach Okupowanych. Pokazu\u00adj\u0119, \u017ce w rozdzia\u0142ach G\u0142osu za Izraelem<\/em> po\u015bwi\u0119conych prawom cz\u0142owieka – a by by\u0107 szczerym, tak\u017ce we wszystkich innych – trudno znale\u017a\u0107 cho\u0107by jedno stwierdzenie, kt\u00f3re nie opiera\u0142oby si\u0119 na przeinaczeniu uznanego \u017ar\u00f3d\u0142a, odwo\u0142aniu do \u017ar\u00f3d\u0142a nie\u00addorzecznego, b\u0105d\u017a po prostu nie by\u0142oby wzi\u0119te z sufitu. Oczywi\u00ad\u015bcie problem nie polega na tym, \u017ce Dershowitz jest szarlatanem. Tu chodzi o systematyczn\u0105 zinstytucjonalizowan\u0105 stronniczo\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozwala ksi\u0105\u017ckom w rodzaju G\u0142osu za Izraelem<\/em> zyskiwa\u0107 status krajowych bestseller\u00f3w. Gdyby nie harvardzki rodow\u00f3d Dershowitza, pochwa\u0142y s\u0142ane pod adresem jego ksi\u0105\u017cki przez Mario Cuomo, Henry\u2019ego Louisa Gatesa juniora, Eliego Wiesela i Floyda Abramsa[35]<\/sup><\/sup><\/a>, przychylne wzmianki w takich mediach, jak New York Times i Boston Globe[36]<\/sup><\/sup><\/a> itd., G\u0142os za Izraelem<\/em> cieszy\u0142\u00adby si\u0119 popularno\u015bci\u0105 na miar\u0119 ostatniej publikacji Towarzystwa P\u0142askiej Ziemi.<\/p>\r\n\r\n

Celem niniejszej ksi\u0105\u017cki jest zerwanie zas\u0142ony rzekomych kontrowersji, zaciemniaj\u0105cych istot\u0119 konfliktu izraelsko-pa\u00adlesty\u0144skiego. Jestem przekonany, \u017ce ktokolwiek zapozna si\u0119 z bezstronnie przedstawionymi faktami, uzna niesprawie\u00addliwo\u015b\u0107, jak\u0105 wyrz\u0105dzono Palesty\u0144czykom. Mam nadziej\u0119, \u017ce ksi\u0105\u017cka ta da czytelnikom impuls do dzia\u0142ania w oparciu o prawd\u0119, by\u015bmy w ko\u0144cu mogli razem osi\u0105gn\u0105\u0107 sprawiedliwy i trwa\u0142y pok\u00f3j w Izraelu i Palestynie.<\/p>\r\n\r\n

Norman G. Finkelstein, \u201eWielka hucpa – o pozorowaniu antysemityzmu i fa\u0142szowaniu historii\u201d
\r\n (Beyond Chutzpah – On the Misuse of Anti-Semitism and the Abuse of History)<\/em><\/p>\r\n\r\n

Zobacz r\u00f3wnie\u017c: Norman Finkelstein – Izraelskie Abu Ghraib<\/a><\/strong><\/p>\r\n\r\n

<\/sup><\/p>\r\n\r\n


\r\n <\/sup><\/p>\r\n\r\n

\r\n[1]<\/sup><\/sup><\/a> Nowy Jork: Harper and Row, 1984.\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

[2]<\/sup><\/sup><\/a> Wi\u0119cej nt. kontekstu sprawy Peters, zob. zw\u0142aszcza Edward Said, Conspiracy of Praise,<\/em> w: Edward Said i Christopher Hitchens (red.), Blaming the Victims: Spurious Scholarship and the Palestinian Question,<\/em> Nowy Jork 2001; obszerna dokumenta\u00adcja fa\u0142szerstw zawartych w ksi\u0105\u017cce Peters, zob. Norman G. Finkelstein, Image and Reality of the Israel-Palestine Conflict<\/em>, wyd. drugie, Nowy Jork 2003, Rozdz. 2; najnowsze mutacje tego oszustwa, zob. ibid., s. xxxii.<\/p>\r\n\r\n

[3]<\/sup><\/sup><\/a> Pozostaje jeszcze kilka punkt\u00f3w spornych, np. czy przyw\u00f3dztwo syjonistyczne od pocz\u0105tku planowa\u0142o \u201eprzeniesienie\u201d Palesty\u0144czyk\u00f3w poza terytorium Palestyny. Spory wok\u00f3\u0142 wojny czerwcowej 1967 r. i jej nast\u0119pstw wynikaj\u0105 przede wszystkim z dw\u00f3ch przyczyn: g\u0142\u00f3wne izraelskie archiwa wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 zamkni\u0119te oraz, co wa\u017cniejsze, polityczne reperkusje wojny czerwcowej – w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b okupa\u00adcja izraelska – trwaj\u0105 do tej pory. Jedyna mniej lub bardziej \u017cywa kwestia polityczna si\u0119gaj\u0105ca pocz\u0105tk\u00f3w izraelskiej pa\u0144stwowo\u015bci to kwestia palesty\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w, co wydaje si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 pewne zwi\u0105zane z ni\u0105, cho\u0107 niezbyt silne, kontrowersje.<\/p>\r\n\r\n

[4]<\/sup><\/sup><\/a> Zostawiaj\u0105c na boku apologi\u0119 syjonizmu, warto odnotowa\u0107 czysty rasizm Urisa. Arabowie, ich wioski i ich domy co do jednego \u201e\u015bmierdz\u0105\u201d, b\u0105d\u017a pogr\u0105\u017cone s\u0105 we \u201ewszechogarniaj\u0105cym fetorze\u201d i \u201eobrzydliwych wyziewach\u201d. Arabscy m\u0119\u017cczy\u017ani ca\u0142ymi dniami po prostu \u201ewyleguj\u0105 si\u0119 bezmy\u015blnie\u201d – ma si\u0119 rozumie\u0107 z wyj\u0105tkiem tych chwil, kiedy planuj\u0105 \u201ejaki\u015b szwindel, jawi\u0105cy im si\u0119 zreszt\u0105 jako zupe\u0142nie na\u00adturalny spos\u00f3b post\u0119powania\u201d, lub kiedy oddaj\u0105 si\u0119 praktykowaniu \u201earabskiej etyki (\u2026) – cudacznego sposobu rozumowania, dopuszczaj\u0105cego ka\u017cd\u0105 zbrodni\u0119 poza morderstwem\u201d, czy wreszcie kiedy \u201ewpadaj\u0105 w histeri\u0119 w obliczu najmniejszej cho\u0107by prowokacji\u201d. Je\u015bli idzie o sam\u0105 Palestyn\u0119, zanim \u017bydzi zdzia\u0142ali tam cuda, by\u0142a to \u201ebezwarto\u015bciowa pustynia na po\u0142udniu, jeden wielki od\u0142\u00f3g po\u015brodku i zwyk\u0142e bagno na p\u00f3\u0142nocy\u201d; \u201ekraina gnij\u0105cych bagien, zerodowanych wzg\u00f3rz, kamienistych p\u00f3l i bezp\u0142odnej gleby, wyja\u0142owionej przez tysi\u0105c lat arabskiego i tureckiego zanie\u00addbania (\u2026). Arabskie \u017cycie nie rozbrzmiewa\u0142o pie\u015bni\u0105 ani \u015bmiechem, ani rado\u015bci\u0105 (\u2026). W tej atmosferze podst\u0119p, zdrada, mord, oszustwo i zazdro\u015b\u0107 sta\u0142y si\u0119 spo\u00adsobem \u017cycia. Okrutne realia, w jakich formowa\u0142 si\u0119 arabski charakter, wprawia\u0142y w zdumienie osoby z zewn\u0105trz. Na porz\u0105dku dziennym by\u0142o okrucie\u0144stwo brata wzgl\u0119dem brata\u201d. Prawd\u0119 rzek\u0142szy, oficjalna propaganda syjonistyczna nie uleg\u0142a pod tym wzgl\u0119dem wi\u0119kszej zmianie (Leon Uris, Exodus, Nowy Jork 1958, ss. 181, 213, 216, 227-9, 253, 334, 352-3).<\/p>\r\n\r\n

[5]<\/sup><\/sup><\/a> Walid Khalidi, \u201eWhy Did the Palestinians Leave?\u201d, Middle East Forum (lipiec 1959). Erskine Childers, \u201eThe Other Exodus\u201d, Spectator (12 maja 1961).<\/p>\r\n\r\n

[6]<\/sup><\/sup><\/a> Poza pracami \u015bci\u015ble naukowymi, powsta\u0142o na ten temat tak\u017ce mn\u00f3stwo literatury popularnej. Zainteresowani na pocz\u0105tek mog\u0105 zapozna\u0107 si\u0119 z \u201eThe New Historiogra\u00adphy: Israel and Its Past\u201d, w ksi\u0105\u017cce Benny\u2019ego Morrisa, 1948 and After: Israel and the Palestinians<\/em>, Oxford 1990, ss. 1-34.<\/p>\r\n\r\n

[7]<\/sup><\/sup><\/a> Patrz Rozdz. 6<\/a><\/strong> niniejszej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\r\n\r\n

[8]<\/sup><\/sup><\/a> Pierwszym powa\u017cnym ciosem w nieskalany wizerunek Izraela – jego pierwsz\u0105 pora\u017ck\u0105 na gruncie public relations<\/em> – by\u0142a inwazja na Liban w czerwcu 1982 r. Warto odnotowa\u0107 pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego rzeczywiste izraelskie dzia\u0142ania wreszcie wy\u00adsz\u0142y w\u00f3wczas na \u015bwiat\u0142o dzienne. Jakkolwiek przyczyni\u0142a si\u0119 do tego niew\u0105tpliwie pospolita brutalno\u015b\u0107 i liczba izraelskich zbrodni podczas inwazji w 1982 r., to wed\u0142ug wytrawnego \u015brodkowowschodniego korespondenta Roberta Fiska, g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142 najwyra\u017aniej fakt, \u017ce w odr\u00f3\u017cnieniu od wcze\u015bniejszych wojen ani arabskie dyk\u00adtatury, ani nadzwyczaj subtelna izraelska machina public relations<\/em> nie by\u0142y w stanie w pe\u0142ni kontrolowa\u0107, czy te\u017c manipulowa\u0107, reporta\u017cami wojennymi: \u201eRz\u0105d liba\u0144ski by\u0142 bowiem zbyt s\u0142aby, a jego s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa zbyt podzielone, aby narzuci\u0107 cenzur\u0119 zachodnim dziennikarzom stacjonuj\u0105cym w Bejrucie. (\u2026) Reporterzy po\u00addr\u00f3\u017cuj\u0105cy z oddzia\u0142ami izraelskimi mieli radykalnie ograniczon\u0105 swobod\u0119 porusza\u00adnia si\u0119, a czasem poddawani byli tak\u017ce cenzurze, lecz ich koledzy w Bejrucie mogli porusza\u0107 si\u0119 swobodnie i pisa\u0107, co chc\u0105. Po raz pierwszy dziennikarze mogli z bliska obserwowa\u0107 \u015brodkowowschodni\u0105 wojn\u0119 oczyma strony arabskiej<\/em> i zobaczyli, \u017ce rzekomo niezwyci\u0119\u017cona armia izraelska, ze swym wysokim morale i jasno postawio\u00adnymi celami wojskowymi skierowanymi przeciwko \u00abterrorystom\u00bb, nie mia\u0142a wiele wsp\u00f3lnego z istniej\u0105c\u0105 legend\u0105. Izraelczycy dzia\u0142ali brutalnie, maltretowali wi\u0119\u017a\u00adni\u00f3w, tysi\u0105cami zabijali cywil\u00f3w, k\u0142amali na temat swych dzia\u0142a\u0144 i przygl\u0105dali si\u0119, jak ich uzbrojeni sprzymierze\u0144cy wyrzynaj\u0105 osoby znajduj\u0105ce schronienie w obozie dla uchod\u017ac\u00f3w. W gruncie rzeczy zachowywali si\u0119 zupe\u0142nie jak \u00abniecywilizowane\u00bb armie arabskie, kt\u00f3re oczerniali przez minione trzydzie\u015bci lat. Reporta\u017ce z Libanu (\u2026) stanowi\u0142y dla Izraelczyk\u00f3w nowe, odbieraj\u0105ce spok\u00f3j do\u015bwiadczenie. Stracili oni monopol na prawd\u0119\u201d. Oto jeszcze jedna oznaka, jak tragiczne w skutkach by\u0142y represje skierowane przeciwko Arabom. (Robert Fisk, Pity the Nation<\/em>, Nowy Jork 1990, s. 407, kursywa w oryginale).<\/p>\r\n\r\n

[9]<\/sup><\/sup><\/a> Ari Shavit, \u201eSurvival of the Fittest\u201d, wywiad z Bennym Morrisem, Haaretz<\/em> (9 stycznia 2004). Wnikliwy komentarz na ten temat, zob. Barach Kimmerling, \u201eIs Ethnic Cleansing of Arabs Getting Legitimacy from a New Israeli Historian?\u201d, Tikkun<\/em> (27 stycznia 2004); w kwestii niedawnych o\u015bwiadcze\u0144 Morrisa zob. tak\u017ce Finkelstein, Image and Reality<\/em>, ss. xxix-xxx.<\/p>\r\n\r\n

[10]<\/sup><\/sup><\/a> Zob. np. Salman Abu Sitta, \u201eThe Implementation of the Right of Return\u201d, w: Ro\u00adane Carey (red.), The New Intifada: Resisting Israel\u2019s Apartheid<\/em>., Nowy Jork 2001, ss. 299-319.<\/p>\r\n\r\n

[11]<\/sup><\/sup><\/a> Rezolucja 44\/42 Zgromadzenia Og\u00f3lnego ONZ \u201eKwestia palesty\u0144ska\u201d, 6 grud\u00adnia 1989; Rezolucja 58\/21 Zgromadzenia Og\u00f3lnego ONZ, \u201ePokojowe rozwi\u0105zanie kwestii palesty\u0144skiej\u201d, 22 stycznia 2004. Wi\u0119cej nt. tych wypowiedzi ONZ, zob. Finkelstein, Image and Reality<\/em>, ss. xvii-xviii.<\/p>\r\n\r\n

[12]<\/sup><\/sup><\/a> W niniejszym tek\u015bcie \u201enazistowski holokaust\u201d okre\u015bla rzeczywiste wydarzenie historyczne, podczas gdy \u201eHolokaust\u201d odnosi si\u0119 do ideologicznej instrumentalizacji tego wydarzenia. Zob. Norman G. Finkelstein, The Holocaust Industry: Reflections on the Exploitation of Jewish Suffering,<\/em> wyd. drugie, Nowy Jork 2003, s. 3 i Rozdz. 2 (wyd. pol. na podstawie pierwszego wydania ameryka\u0144skiego: Przedsi\u0119\u00adbiorstwo holokaust,<\/em> Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 2001 [przyp. t\u0142um.]).<\/p>\r\n\r\n

[13]<\/sup><\/sup><\/a> Meron Benvenisti, \u201eTwo generations growing up in Jerusalem\u201d, New York Times Magazine (16 pa\u017adziernika 1988); podobne sformu\u0142owania mo\u017cna znale\u017a\u0107 w jego Intimate Enemies: Jews and Arabs in a Shared Land,<\/em> Berkeley 1995, ss. 9, 19.<\/p>\r\n\r\n

[14]<\/sup><\/sup><\/a> Por\u00f3wnanie z euro-ameryka\u0144skim podbojem Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, zob. Norman G. Finkelstein, The Rise and Fall of Palestine: A Personal Account of the Intifada Years, <\/em>Minneapolis 1996, ss. 104-21; por\u00f3wnanie z apartheidem, zob. Finkelstein, Image and Reality,<\/em> s. xxvii oraz Rozdz. 7.<\/p>\r\n\r\n

[15]<\/sup><\/sup><\/a> Raport Kr\u00f3lewskiej Komisji ds. Palestyny, Londyn: HMSO 1937, ss. 76, 94, 110, 131, 136, 363; podkre\u015blenia dodane.<\/p>\r\n\r\n

[16]<\/sup><\/sup><\/a> Yosef G\u00f3rny, Zionism and the Arabs, 1882-1948: A Study of Ideology, Oxford 1987, s. 197. Analiza tych syjonistycznych uzasadnie\u0144, zob. Finkelstein, Image and Reality, ss. 101-2.<\/p>\r\n\r\n

[17]<\/sup><\/sup><\/a> T\u0142o i dyskusja, zob. Finkelstein, Image and Reality, ss. 89-98.<\/p>\r\n\r\n

[18]<\/sup><\/sup><\/a> Isaiah Friedman, The Question of Palestine: British-Jewish-Arab Relations, 1914- 1918, Londyn 1992, ss. 13-4 (Samuel), 325-26 (Balfour); por. s. 331. Clive Ponting, Churchill, Londyn 1994, s. 254. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozasyjonistycznych wersji usprawie\u00addliwienia \u0142\u0105czy\u0142a w sobie tez\u0119 \u201epustej ziemi\u201d z tez\u0105 o charakterze rasistowskim: w r\u0119kach arabskich Palestyna pozostawa\u0142a rzadko zaludniona i ja\u0142owa, podczas gdy \u017bydzi, nosiciele cywilizacji i post\u0119pu, mieli zrobi\u0107 (lub po fakcie: zrobili) z niej pro\u00adduktywny u\u017cytek, w ten spos\u00f3b nabywaj\u0105c do niej prawo.<\/p>\r\n\r\n

[19]<\/sup><\/sup><\/a> Isaac Deutscher, The Non-Jewish Jew and Other Essays, Nowy Jork 1968, ss. 136-7; podobne sformu\u0142owania, zob. ss. 116, 122.<\/p>\r\n\r\n

[20]<\/sup><\/sup><\/a> Ibid., s. 112.<\/p>\r\n\r\n

[21]<\/sup><\/sup><\/a> Ibid., s. 137.<\/p>\r\n\r\n

[22]<\/sup><\/sup><\/a> Ibid., ss. 137-8.<\/p>\r\n\r\n

[23]<\/sup><\/sup><\/a> Ibid., s. 118.<\/p>\r\n\r\n

[24]<\/sup><\/sup><\/a> W gruncie rzeczy refleksje Deutschera nt. syjonizmu, cho\u0107 cechuje je niebywa\u0142a spostrzegawczo\u015b\u0107 – niemal ka\u017cda strona pe\u0142na jest \u015bwie\u017cych spojrze\u0144 i niespotykanie trafnych prognoz – ska\u017cone s\u0105 (przynajmniej do momentu jego ci\u0119tej krytyki Izra\u00adela po wojnie czerwcowej 1967 r.) typowo syjonistyczn\u0105, rasistowsk\u0105 apologetyk\u0105: kibuce by\u0142y \u201e\u017cydowskimi oazami rozrzuconymi po\u015br\u00f3d dawnej arabskiej pustyni\u201d (s. 99); przed osadnictwem \u017cydowskim \u201ena palesty\u0144skiej pustyni nie istnia\u0142o \u017cadne zorganizowane spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d (s. 100); syjonistyczne roszczenie, i\u017c \u201ePalestyna jest i na zawsze pozostanie \u017cydowska\u201d mo\u017cna postawi\u0107 na r\u00f3wni z arabskim przekona\u00adniem, i\u017c \u201e\u017bydzi to (\u2026) naje\u017ad\u017acy i agresorzy\u201d (s. 116); itd.<\/p>\r\n\r\n

[25]<\/sup><\/sup><\/a> Benny Morris, Israel\u2019s Border Wars, 1949-1956, Oxford 1993, s. 380 (Dajan).
\r\n Zob. Finkelstein, Image and Reality<\/em>, ss. 98-110, dyskusja (Ben-Gurion na s. 106).<\/p>\r\n\r\n

[26]<\/sup><\/sup><\/a> Przekonuj\u0105ce uzasadnienie powod\u00f3w, stoj\u0105cych za odrzuceniem przez Palesty\u0144czyk\u00f3w rozwi\u0105zania opartego na podziale kraju, zob. Walid Khalidi, \u201eRevisiting the UNGA Partition Resolution\u201d, Journal of Palestine Studies, jesie\u0144 1997, ss. 5-21.<\/p>\r\n\r\n

[27]<\/sup><\/sup><\/a> Okre\u015bli\u0142 on Palesty\u0144czyk\u00f3w mianem \u201echorych, psychotycznych seryjnych zab\u00f3j\u00adc\u00f3w\u201d, kt\u00f3rych Izrael musi \u201euwi\u0119zi\u0107\u201d b\u0105d\u017a \u201erozstrzela\u0107\u201d, tudzie\u017c \u201ebarbarzy\u0144c\u00f3w\u201d, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych \u201etrzeba zbudowa\u0107 co\u015b na kszta\u0142t klatki\u201d. Zob. wywiad w Haaretz oraz cytowane wy\u017cej strony z Image and Reality<\/em>, po\u015bwi\u0119cone niedawnym wypowie\u00addziom Morrisa.<\/p>\r\n\r\n

[28]<\/a> <\/sup><\/sup>Benny Morris, Righteous Victims: A History of the Zionist-Arab Conflict, 1881- 1999, Nowy Jork 1999, s. 37.<\/p>\r\n\r\n

[29]<\/sup><\/sup><\/a> Helen Hunt Jackson, A Century of Dishonor, Nowy Jork 1981, s. 265.<\/p>\r\n\r\n

[30]<\/sup><\/sup><\/a> Te i podobne sformu\u0142owania, zob. Theodore Roosevelt, The Winning of the West, Nowy Jork 1889, 1: 118-9, 121; 4: 7, 54-6, 65,200-1.<\/p>\r\n\r\n

[31]<\/sup><\/sup><\/a> Tego rodzaju wypowiedzi Roosevelta s\u0105 wr\u0119cz wymazywane z pami\u0119ci – na pr\u00f3\u017cno by\u0142oby szuka\u0107 w wydawanych obecnie biografiach jakiejkolwiek wzmianki o jego cytowanych wy\u017cej deklaracjach, czy te\u017c o dziesi\u0105tkach im podobnych, kt\u00f3ry\u00admi naje\u017cone by\u0142y jego opublikowane pisma i listy.<\/p>\r\n\r\n

[32]<\/sup><\/sup><\/a> Finkelstein, Holocaust lndustry.<\/p>\r\n\r\n

[33]<\/sup><\/sup><\/a> Dodajmy, \u017ce zastrze\u017cenie to odnosi si\u0119 tak\u017ce do sfery \u201estudi\u00f3w nad Holokaustem\u201d. Krytyka tego stanu rzeczy przez Raula Hilberga, nestora naukowc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 nazistowskim holokaustem, po kolejnej \u017ceruj\u0105cej na holokau\u015bcie mistyfikacji, zob. Finkelstein, Holocaust Industry, s. 60.<\/p>\r\n\r\n

[34]<\/sup><\/sup><\/a> Wszystkie komentarze w tej ksi\u0105\u017cce odnosz\u0105 si\u0119 do pierwszego wydania The Case for Israel<\/em> w twardej oprawie, opublikowanego w sierpniu 2003 r. przez oficyn\u0119 John Wiley and Sons, Inc. Niemal natychmiast po ukazaniu si\u0119 G\u0142osu za Izraelem<\/em>, przedstawiaj\u0105c liczne dowody, publicznie oskar\u017cy\u0142em autora o oszustwo (zob. www.normanfinkelstein.com<\/a> w dziale \u201eThe Dershowitz Hoax\u201d). W pierwszej edycji mi\u0119kkook\u0142adkowej, opublikowanej w sierpniu 2004 r., Dershowitz wprowadzi\u0142 pew\u00adne zmiany, maj\u0105ce zatrze\u0107 \u015blady oszustwa.<\/p>\r\n\r\n

[35]<\/sup><\/sup><\/a> Zob. ich pochwalne komentarze nt. ksi\u0105\u017cki w witrynie www.amazon.com.<\/p>\r\n\r\n

[36]<\/sup><\/sup><\/a> W New York Times Sunday Book Review Ethan Bronner pochwali\u0142 Dershowitza za jego \u201einteligentn\u0105 polemik\u0119\u201d, umiej\u0119tne \u201ekonstruowanie argument\u00f3w\u201d oraz \u201eszcze\u00adg\u00f3lnie skuteczne wykazywanie hipokryzji wielu krytyk\u00f3w Izraela\u201d (\u201eThe New Hi\u00adstorians\u201d, 9 pa\u017adziernika 2003). Bronner zasiada w radzie redakcyjnej Timesa, gdzie jest \u201eekspertem\u201d od konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego. Jonatan Dorfman z Boston Globe wpad\u0142 niemal w ekstaz\u0119, opisuj\u0105c jak Dershowitz \u201e\u015bciga wrog\u00f3w Izraela (\u2026) z moc\u0105 i precyzj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 rozprawie s\u0105dowej\u201d oraz wychwalaj\u0105c autora za \u201eprzed\u00adstawienie na nowo pewnych oczywistych prawd na temat Izraela – prawd, kt\u00f3re przyjaciele Izraela musz\u0105 przekaza\u0107 dalej, z kt\u00f3rymi jego wrogowie musz\u0105 si\u0119 zmie\u00adrzy\u0107 (\u2026), za\u015b kawiarniani politycy dobrze pozna\u0107, zanim zaczn\u0105 wyg\u0142asza\u0107 na temat Izraela opinie proste, \u0142atwe – i b\u0142\u0119dne\u201d (\u201eDershowitz makes the \u00abCase\u00bb\u201d, 26 listopa\u00adda 2003). Obydwie te recenzje ukaza\u0142y si\u0119 na d\u0142ugo po szerokim rozpowszechnieniu dowod\u00f3w wskazuj\u0105cych, \u017ce ksi\u0105\u017cka Dershowitza to stek bzdur.\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W trakcie pracy nad t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce oto obcho\u00addz\u0119 swoist\u0105 rocznic\u0119. Dwadzie\u015bcia lat temu, zbieraj\u0105c materia\u0142y do rozprawy doktorskiej o teorii syjonizmu, zetkn\u0105\u0142em si\u0119 ze \u015bwie\u017co w\u00f3wczas wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 na temat konfliktu izraelsko-palesty\u0144\u00adskiego, pt. Od niepami\u0119tnych czas\u00f3w: \u017ar\u00f3d\u0142a arabsko-\u017cydowskiego konfliktu o Palestyn\u0119 [w oryginale: From Time Immemorial: The Origins of the Arab-Jewish Conflict […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[61,53,54],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25229"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25229\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}