{"id":25169,"date":"2010-08-04T13:17:31","date_gmt":"2010-08-04T18:17:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25169"},"modified":"2010-08-12T19:04:47","modified_gmt":"2010-08-13T00:04:47","slug":"symbolika-ulicy-pulawskiej-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25169","title":{"rendered":"Symbolika ulicy Pu\u0142awskiej – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Rzadko kt\u00f3ra ulica tak obros\u0142a w symboliczne znaczenie, jak ulica Pu\u0142awska w Warszawie. Jest to chyba najd\u0142u\u017csza ulica w Polsce, bo ci\u0105gnie si\u0119 od Placu Unii Lubelskiej – a wi\u0119c jeszcze \u015br\u00f3dmie\u015bcia Warszawy – a\u017c do Piaseczna. Ale nie o d\u0142ugo\u015b\u0107 oczywi\u015bcie tu chodzi, tylko o historyczne konotacje. Od tej ulicy wzi\u0119\u0142a nazw\u0119 jedna z frakcji PZPR w okresie tak zwanej odwil\u017cy. Jak wiadomo, 5 marca 1953 roku umar\u0142 J\u00f3zef Stalin – i zwolna zacz\u0119\u0142o formu\u0142owa\u0107 si\u0119 pytanie, kto poniesie odpowiedzialno\u015b\u0107 za wymordowanie tylu dobrych komunist\u00f3w. Wiadomo bowiem, \u017ce mordowanie kontrrewolucjonist\u00f3w, to znaczy – arystokrat\u00f3w, ziemian, kupc\u00f3w, przemys\u0142owc\u00f3w, ch\u0142op\u00f3w, oficer\u00f3w i ksi\u0119\u017cy jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem szlachetnym, a nawet zaszczytnym, gdy\u017c toruje drog\u0119 nieub\u0142aganemu post\u0119powi, kt\u00f3rego wyrazem by\u0142a socjalistyczna rewolucja. Naganne jest tylko mordowanie dobrych towarzyszy, a ju\u017c zw\u0142aszcza – towarzyszy pochodzenia \u017cydowskiego, kt\u00f3rzy przedtem nawet zd\u0105\u017cyli si\u0119 zas\u0142u\u017cy\u0107 przy mordowaniu kontrrewolucjonist\u00f3w. Wi\u0119c kiedy umar\u0142 Stalin, w partyjnych kr\u0119gach, najpierw sowieckich, a potem i demo ludowych pojawi\u0142o si\u0119 budz\u0105ce niepok\u00f3j pytanie, kto towarzyszowi Stalinowi pomaga\u0142 w jego spi\u017cowych przedsi\u0119wzi\u0119ciach – bo ju\u017cci – wiadomo \u017ce wszystkich sam nie zastrzeli\u0142, nie potopi\u0142, ani nie podusi\u0142. W takich sytuacjach ogromnie liczy si\u0119 refleks, to znaczy – kto pierwszy wska\u017ce nieub\u0142aganym palcem winowajc\u00f3w, odwracaj\u0105c tym samym podejrzenia od samego siebie. Wiadomo bowiem, \u017ce zawsze lepiej oskar\u017ca\u0107, ni\u017c si\u0119 broni\u0107, bo ju\u017c Francuzi wymowni zauwa\u017cyli, \u017ce qui s\u2019excuse, s\u2019accuse – co si\u0119 wyk\u0142ada, \u017ce kto si\u0119 t\u0142umaczy, ten si\u0119 oskar\u017ca.<\/p>\r\n\r\n

W Polsce lepszym refleksem wykazali si\u0119 towarzysze pochodzenia \u017cydowskiego – ale zanim si\u0119 wykazali, najpierw oczywi\u015bcie namawiali si\u0119 w jednym z mieszka\u0144 przy ulicy Pu\u0142awskiej w Warszawie i st\u0105d nazwani zostali \u201ePu\u0142awianami<\/em>\u201d. Wi\u0119c \u201ePu\u0142awianie<\/em>\u201d nieub\u0142aganym palcem wskazali na zbrodniarzy pochodzenia tubylczego, kt\u00f3rzy z kolei namawiali si\u0119 w ukradzionym jakiemu\u015b kontrrewolucjoni\u015bcie pa\u0142acyku w Natolinie i st\u0105d nazwani zostali \u201eNatoli\u0144czykami<\/em>\u201d. Kiedy zatem \u201ePu\u0142awianie<\/em>\u201d nieub\u0142aganym palcem wskazali na \u201eNatoli\u0144czyk\u00f3w<\/em>\u201d, jako sprawc\u00f3w zbrodni \u201estalinowskich<\/em>\u201d (ju\u017c nie \u201ekomunistycznych<\/em>\u201d, sk\u0105d\u017ce znowu, dzi\u0119ki czemu partie komunistyczne dzia\u0142aj\u0105 sobie w Unii Europejskiej jak gdyby nigdy nic, podczas gdy \u201enazistowskie<\/em>\u201d, kt\u00f3re mordowa\u0142y wed\u0142ug kryteri\u00f3w rasowych, zosta\u0142y surowo zabronione), \u201eNatoli\u0144czycy<\/em>\u201d nie posiadali si\u0119 z oburzenia. Owszem – motywowani szlachetn\u0105 nienawi\u015bci\u0105 klasow\u0105 mordowali kontrrewolucjonist\u00f3w, kt\u00f3rych jednak nieub\u0142aganym palcem wskazywali im \u201ePu\u0142awianie<\/em>\u201d, maj\u0105cy, jak wiadomo, do wykrywania kontrrewolucjonist\u00f3w i w og\u00f3le – wrog\u00f3w klasowych, specjalnego nosa. Od tamtej pory w polskiej polityce przewija si\u0119 w\u0105tek tego antagonizmu, w kt\u00f3rym dzisiaj uczestniczy ju\u017c trzecie, a nawet czwarte pokolenie stalinowc\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwie – stalini\u0105tek. \u201ePu\u0142awianie<\/em>\u201d – je\u015bli oczywi\u015bcie nie liczy\u0107 tych, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105c z okazji, ju\u017c podczas odwil\u017cy, albo dopiero w roku 1968 czmychn\u0119li z cudnego raju i z oddalenia pr\u00f3buj\u0105 obrabowa\u0107 g\u0142upich goj\u00f3w na 65 miliard\u00f3w dolar\u00f3w – grupuj\u0105 si\u0119 w \u015brodowisku skupionym wok\u00f3\u0142 \u201eG\u0142osu Cadyka<\/em>\u201d, czyli \u201eGazety Wyborczej<\/em>\u201d, podczas gdy \u201eNatoli\u0144czycy<\/em>\u201d – albo w SLD, albo w ruchu \u201enarodowym<\/em>\u201d. Niekiedy dochodzi mi\u0119dzy nimi do ostrych spi\u0119\u0107, gdy na przyk\u0142ad Rywin przychodzi do Michnika – ale generalnie jako\u015b si\u0119 dogaduj\u0105, bo ponad podzia\u0142ami jednoczy ich konieczno\u015b\u0107 trzymania w ryzach sko\u0142owanych tubylc\u00f3w, kt\u00f3rzy, m\u00f3wi\u0105c nawiasem, objawiaj\u0105 ku jednym i drugim jak\u0105\u015b perwersyjn\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107. Nie jest to zreszt\u0105 nic osobliwego; wiktymologia, a wi\u0119c nauka o ofiarach przest\u0119pstw, zna wiele przypadk\u00f3w takiej perwersyjnej sk\u0142onno\u015bci ofiary do swego prze\u015bladowcy.<\/p>\r\n\r\n

Ale nie tylko historyczne przyczyny nadaj\u0105 ulicy Pu\u0142awskiej w Warszawie symboliczny charakter. U\u015bwiadomi\u0142em to sobie ca\u0142kiem niedawno, kiedy tamt\u0119dy przechodzi\u0142em. Id\u0105c od Placu Unii Lubelskiej w stron\u0119 Dworca Po\u0142udniowego, co i rusz natykamy si\u0119 albo na bank, albo na aptek\u0119, albo na sklepy z tani\u0105 odzie\u017c\u0105. Apteki pomi\u0144my, bo je\u015bli one cokolwiek symbolizuj\u0105, to najwy\u017cej stan zdrowia tubylc\u00f3w korzystaj\u0105cych ze sklep\u00f3w z tani\u0105 odzie\u017c\u0105. Symboliczne jest natomiast s\u0105siedztwo tych sklep\u00f3w z bankami, kt\u00f3rych przy ulicy Pu\u0142awskiej jest zatrz\u0119sienie. To s\u0105siedztwo pokazuje rozwarstwienie maj\u0105tkowe naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rym mi\u0119dzy cieniutk\u0105 warstewk\u0105 ludzi zamo\u017cnych, a morzem niedostatku prawie zupe\u0142nie nie ma klasy \u015bredniej. T\u0119 potoczn\u0105 obserwacj\u0119 potwierdza statystyka; wprawdzie Polacy zgromadzili prawie bilion z\u0142otych oszcz\u0119dno\u015bci, ale pieni\u0105dze te znajduj\u0105 si\u0119 w posiadaniu oko\u0142o 8 procent obywateli, podczas gdy ponad 60 procent gospodarstw domowych nie ma \u017cadnych oszcz\u0119dno\u015bci, a 30 procent jest pogr\u0105\u017conych po uszy w d\u0142ugach. Wygl\u0105d ulicy Pu\u0142awskiej wsparty t\u0105 statystyk\u0105 wi\u0119cej m\u00f3wi o modelu pa\u0144stwa i charakterze transformacji ustrojowej, ni\u017c wszelkie przechwa\u0142ki rz\u0105du i wspieraj\u0105cej go sejmowej bandy, a nawet – ni\u017c wszelkie ujadania opozycji, kt\u00f3ra wprawdzie ujada, ale tylko dlatego, \u017ce ma nadziej\u0119 zasi\u0105\u015b\u0107 w rz\u0105dzie – niczym w proroczym wierszu Ga\u0142czy\u0144skiego: \u201esen mam prze\u015bliczny mamo, \u017ce przyst\u0119puj\u0119 do \u2026arzy i z nimi robi\u0119 to samo<\/em>\u201d. Takie w\u0142a\u015bnie s\u0105 nast\u0119pstwa kapitalizmu kompradorskiego, ustanowionego w Polsce w 1989 roku przez sp\u00f3\u0142k\u0119 potomstwa \u201eNatoli\u0144czyk\u00f3w<\/em>\u201d z potomstwem \u201ePu\u0142awian<\/em>\u201d, kt\u00f3rych historyczne zasz\u0142o\u015bci, polityczna kohabitacja i jej widoczne skutki nadaj\u0105 ulicy Pu\u0142awskiej w Warszawie tak wielostronnie symboliczny charakter.\r\n\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Felieton \u00a0\u2022<\/strong> Gazeta internetowa \u201eSuper-Nowa\u201d (www.super-nowa.pl) \u00a0\u2022<\/strong> 4 sierpnia 2010<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rzadko kt\u00f3ra ulica tak obros\u0142a w symboliczne znaczenie, jak ulica Pu\u0142awska w Warszawie. Jest to chyba najd\u0142u\u017csza ulica w Polsce, bo ci\u0105gnie si\u0119 od Placu Unii Lubelskiej – a wi\u0119c jeszcze \u015br\u00f3dmie\u015bcia Warszawy – a\u017c do Piaseczna. Ale nie o d\u0142ugo\u015b\u0107 oczywi\u015bcie tu chodzi, tylko o historyczne konotacje. Od tej ulicy wzi\u0119\u0142a nazw\u0119 jedna z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,98,53,52,34,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25169"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25169\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}