{"id":25005,"date":"2010-07-31T21:08:55","date_gmt":"2010-08-01T02:08:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25005"},"modified":"2010-07-31T21:08:55","modified_gmt":"2010-08-01T02:08:55","slug":"system-emerytalny-w-polsce-bedzie-zagrozony-niewyplacalnoscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25005","title":{"rendered":"„System emerytalny w Polsce b\u0119dzie zagro\u017cony niewyp\u0142acalno\u015bci\u0105”"},"content":{"rendered":"

O polskim systemie emerytalnym, zagro\u017ceniach, jakie przed nim stoj\u0105 oraz jego reformie, rozmawiamy z ekspertem Instytutu Sobieskiego i Fundacji Republika\u0144skiej, Maciejem Rapkiewiczem.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Fronda.pl: Czy polski system emerytalny chyli si\u0119 ku upadkowi?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Maciej Rapkiewicz<\/strong>: System emerytalny w Polsce b\u0119dzie zagro\u017cony niewyp\u0142acalno\u015bci\u0105, je\u015bli nie zostan\u0105 podj\u0119te odpowiednie reformy. W obecnym systemie, aby zapewni\u0107 wyp\u0142at\u0119 \u015bwiadcze\u0144, potrzebne s\u0105 bardzo wysokie dop\u0142aty ze \u015brodk\u00f3w publicznych. W 2009 roku by\u0142o to og\u00f3\u0142em ponad 50 miliard\u00f3w z\u0142otych dop\u0142at \u0142\u0105cznie do wszystkich emerytur: tych wyp\u0142acanych z ZUS, KRUS a tak\u017ce na emerytury dla pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cb mundurowych.<\/p>\r\n\r\n

Jakie reformy nale\u017ca\u0142oby przeprowadzi\u0107, \u017ceby ten system uratowa\u0107?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Na pewno nale\u017ca\u0142oby zlikwidowa\u0107, b\u0105d\u017a przynajmniej znacz\u0105co ograniczy\u0107, emerytalne przywileje. Mimo \u017ce mamy wyznaczony wiek emerytalny na 65. lat dla m\u0119\u017cczyzn i 60. lat dla kobiet, tylko kilkana\u015bcie procent odchodz\u0105cych na emerytury w ostatnich latach wiek ten osi\u0105gn\u0119\u0142o. Ludzie odchodz\u0105 na emerytury wcze\u015bniej, tym samym znacz\u0105co obci\u0105\u017caj\u0105c system.<\/p>\r\n\r\n

Nast\u0119pnym krokiem powinno by\u0107 stopniowe zr\u00f3wnywanie wieku emerytalnego kobiet i m\u0119\u017cczyzn, a tak\u017ce wyd\u0142u\u017canie wieku emerytalnego, co ju\u017c czyni\u0105 inne kraje np. Niemcy, Holandia. Konieczna by\u0142aby r\u00f3wnie\u017c poprawa efektywno\u015bci OFE, o czym sporo m\u00f3wi si\u0119 ostatnio w \u015brodowisku eksperckim. Pewne rozwi\u0105zania s\u0105 przygotowywane tak\u017ce przez rz\u0105d.<\/p>\r\n\r\n

Czy brak reform mo\u017ce oznacza\u0107 negatywne skutki dla finans\u00f3w publicznych?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tak. Na pewno wi\u0105za\u0142oby si\u0119 to z gigantycznym obci\u0105\u017ceniem finans\u00f3w publicznych, co skutkowa\u0142oby potrzeb\u0105 przekazywania coraz wi\u0119kszych dop\u0142at do systemu ubezpiecze\u0144. Oznacza\u0142oby to de facto jeszcze wi\u0119ksze zad\u0142u\u017canie sektora finans\u00f3w publicznych i rosn\u0105cy koszt obs\u0142ugi tego zad\u0142u\u017cenia, co stanowi\u0142oby bardzo niebezpieczn\u0105 spiral\u0119. Trzeba r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o niekorzystnych zmianach demograficznych. Nasze spo\u0142ecze\u0144stwo jest spo\u0142ecze\u0144stwem, kt\u00f3re si\u0119 starzeje – rodzi si\u0119 mniej dzieci i przez to na ka\u017cdego emeryta przypada coraz mniej os\u00f3b pracuj\u0105cych. Ta sytuacja b\u0119dzie si\u0119 stale pogarsza\u0107, je\u017celi nie zmieni si\u0119 r\u00f3wnie\u017c polityka prorodzinna pa\u0144stwa.<\/p>\r\n\r\n

Wspomnia\u0142 pan o poprawie efektywno\u015bci systemu. Czy mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce obecnie nieefektywnie zarz\u0105dza on naszymi pieni\u0119dzmi?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

M\u00f3wimy w tym kontek\u015bcie o dw\u00f3ch systemach: repartycyjnym, czyli pa\u0144stwowym ZUS, oraz kapita\u0142owym, reprezentowanym przez OFE. W przypadku ZUS trudno m\u00f3wi\u0107 o zarz\u0105dzaniu aktywami w \u015bcis\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu, by\u0142oby to du\u017cym uog\u00f3lnieniem. W ZUS jedynie dokonuje si\u0119 ich waloryzacji i nale\u017ca\u0142oby pomy\u015ble\u0107 nad zmian\u0105 wska\u017anika tej waloryzacji. Obecnie emerytury s\u0105 waloryzowane o wska\u017anik wzrostu p\u0142ac. W mojej ocenie nale\u017ca\u0142oby powr\u00f3ci\u0107 do waloryzacji o wska\u017anik inflacji, co oznacza\u0142oby dla bud\u017cetu znaczne oszcz\u0119dno\u015bci. Mowa tu o kwocie dochodz\u0105cej do p\u00f3\u0142tora miliarda z\u0142otych rocznie. Natomiast nale\u017cy wprowadzi\u0107 zmiany poprawiaj\u0105ce efektywno\u015b\u0107 zarz\u0105dzania OFE, dodatkowe fundusze, zmieni\u0107 system tzw. benchmark\u00f3w dla wynik\u00f3w inwestycyjnych oraz obni\u017ca\u0107 koszt funkcjonowania systemu.<\/p>\r\n\r\n

Czy w zwi\u0105zku z cz\u0119\u015bciow\u0105 nieefektywno\u015bci\u0105 i nieustann\u0105 potrzeb\u0105 reform pa\u0144stwowego systemu ubezpiecze\u0144, lepszym pomys\u0142em nie by\u0142aby jego likwidacja i pozwolenie ludziom samym decydowa\u0107 o tym, czy si\u0119 ubezpiecza\u0107 czy nie?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Systemy emerytalne zacz\u0119to wprowadza\u0107 ju\u017c pod koniec XIX wieku. W koncepcji, kiedy ka\u017cdy ma dba\u0107 o w\u0142asn\u0105 emerytur\u0119, oddalamy si\u0119 od koncepcji, w kt\u00f3rej to rol\u0105 pa\u0144stwa jest stwarzanie instrument\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 przetrwa\u0107 obywatelowi, gdy nie jest on w stanie – z przyczyn cz\u0119sto niezale\u017cnie od siebie – zdoby\u0107 \u015brodki na w\u0142asne utrzymanie. Nale\u017cy mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce mechanizm, w kt\u00f3rym wszyscy s\u0105 w stanie zapewni\u0107 sobie \u015brodki na emerytur\u0119, nie istnieje i pozostawienie wszystkiego w r\u0119kach ludzi nie by\u0142oby dobrym rozwi\u0105zaniem. Nietrudno wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, \u017ce kto\u015b w og\u00f3le nie oszcz\u0119dza na emerytur\u0119. Co zrobi\u0107 z takim cz\u0142owiekiem?<\/p>\r\n\r\n

By\u0107 mo\u017ce wymaga\u0142oby to nie tylko reformy systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, ale tak\u017ce innych obszar\u00f3w?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W mojej ocenie takie rozwi\u0105zanie jest nierealne. Bardziej prawdopodobne wydaje mi si\u0119 rozwi\u0105zanie, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo stwarza system, w kt\u00f3rym ka\u017cdy obywatel otrzymuje emerytur\u0119 w minimalnej wysoko\u015bci. W takiej sytuacji ubezpieczony ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jego emerytura nie b\u0119dzie wysoka i mo\u017ce, a nawet powinien, my\u015ble\u0107 o zgromadzeniu dodatkowych \u015brodk\u00f3w, aby po zaprzestaniu aktywno\u015bci zawodowej jego poziom \u017cycia nie uleg\u0142 znacznemu obni\u017ceniu. Jakby si\u0119 to sprawdzi\u0142o w praktyce – te\u017c jest spraw\u0105 dyskusyjn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Czyli taki system jest nierealny do wprowadzenia?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Powiedzia\u0142bym, \u017ce jest to bardzo ma\u0142o prawdopodobne.<\/p>\r\n\r\n

Rozmawia\u0142 Igor Belczewski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Maciej Rapkiewicz<\/strong> – Absolwent Wydzia\u0142u Prawa i Administracji na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim, Akademii Ekonomicznej w Krakowie (Akademia PZU) w zakresie Ubezpieczenia gospodarcze oraz MBA – Finance and Insurance (Illinois State University i Politechnika \u0141\u00f3dzka). Jest s\u0142uchaczem studium doktoranckiego na Wydziale Ekonomii (Katedra Ubezpiecze\u0144) Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego. By\u0142 prezesem \u0141\u00f3dzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz wiceprezesem zarz\u0105du PZU TFI S.A. Ekspert Fundacji Republika\u0144skiej i Instytutu Sobieskiego.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O polskim systemie emerytalnym, zagro\u017ceniach, jakie przed nim stoj\u0105 oraz jego reformie, rozmawiamy z ekspertem Instytutu Sobieskiego i Fundacji Republika\u0144skiej, Maciejem Rapkiewiczem. Fronda.pl: Czy polski system emerytalny chyli si\u0119 ku upadkowi? Maciej Rapkiewicz: System emerytalny w Polsce b\u0119dzie zagro\u017cony niewyp\u0142acalno\u015bci\u0105, je\u015bli nie zostan\u0105 podj\u0119te odpowiednie reformy. W obecnym systemie, aby zapewni\u0107 wyp\u0142at\u0119 \u015bwiadcze\u0144, potrzebne s\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25005"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25005\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}