{"id":25000,"date":"2010-07-31T20:53:02","date_gmt":"2010-08-01T01:53:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=25000"},"modified":"2010-07-31T20:53:02","modified_gmt":"2010-08-01T01:53:02","slug":"jak-niemcy-klamali-o-powstaniu-dr-piotr-lysakowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=25000","title":{"rendered":"Jak Niemcy k\u0142amali o Powstaniu – dr Piotr \u0141ysakowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pierwsze doniesienia o Powstaniu Warszawskim pojawi\u0142y si\u0119 w niemieckiej prasie dopiero po 2 tygodniach od jego wybuchu, prawdopodobnie w momencie kiedy Niemcy nabrali przekonania, \u017ce zako\u0144czy si\u0119 ono kl\u0119sk\u0105. Decyzja propagandowa o nieinformowaniu w\u0142asnej opinii publicznej o tym wydarzeniu by\u0142a zapewne podyktowana r\u00f3wnie\u017c z\u0142ym po\u0142o\u017ceniem Niemc\u00f3w na wszystkich istotnych frontach wojennych oraz lipcowym zamachem na Hitlera. W publikacjach podkre\u015blano m.in. rzekom\u0105 skrajn\u0105 nieodpowiedzialno\u015b\u0107 organizator\u00f3w Powstania okre\u015blanego mianem jednej wielkiej „awantury”. Skutecznie przemilczano bohaterstwo \u017co\u0142nierzy AK nazywanych „bandytami” oraz zbrodnie pope\u0142niane przez Niemc\u00f3w na ludno\u015bci cywilnej. <\/strong>
\r\n
\r\n17 sierpnia w „Berliner Boersen Zeitung” w obszernym artykule „Idzie o Warszaw\u0119 – bitwa pancerna w\u015br\u00f3d bagien i krzak\u00f3w” pisano o ci\u0119\u017ckich walkach na wschodnim odcinku frontu i atakach Sowiet\u00f3w likwidowanych przez pancerne jednostki armii niemieckiej i „Waffen – SS”. W tym kontek\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 po raz pierwszy wzmianka o „Powstaniu, kt\u00f3re wzniecono 1 sierpnia w Warszawie”. O ile informacja ta we wspomnianym dzienniku jest wstydliwie „ukryta” w tre\u015bci artyku\u0142u, o tyle w nast\u0119pnych dniach zamieszczano coraz wi\u0119cej artyku\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych Powstaniu.<\/p>\r\n\r\n

Z kolei 19 sierpnia w gazecie Niemieckiego Frontu Pracy „Der Angriff” pisano: „Na pocz\u0105tku sierpnia za plecami walcz\u0105cego niemieckiego frontu wybuch\u0142o w mie\u015bcie Warszawa powstanie, jego inspirator\u00f3w nale\u017ca\u0142oby szuka\u0107 w Moskwie. Zosta\u0142o ju\u017c ustalone ponad wszelk\u0105 miar\u0119, \u017ce powsta\u0144cy mieli zupe\u0142nie fa\u0142szywe oczekiwania dotycz\u0105ce mo\u017cliwej pomocy z zewn\u0105trz. Brak szans na powodzenie ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia sta\u0142 si\u0119 jasny bardzo szybko, gdy Wehrmacht zatrzyma\u0142 uderzenie sowieckich armii w pewnej odleg\u0142o\u015bci od Warszawy (…) po tym jak pomoc dla powstania sta\u0142a si\u0119 iluzoryczna, Moskwa natychmiast poprzez radio i agencje prasowe oczy\u015bci\u0142a si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci za powstanie i zrzuci\u0142a ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za nie na rz\u0105d emigrant\u00f3w (…) Bolszewicka gra jest bardzo \u0142atwa do przejrzenia (…) np. w 'Izwiestiach’ mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce 'reakcyjna banda emigrant\u00f3w da\u0142a rozkaz do powstania ze swoich cieplutkich gabinet\u00f3w’ (…) Jest tu bardzo wyra\u017anie pokazane, \u017ce rz\u0105dcy Kremla posy\u0142aj\u0105 w pe\u0142ni \u015bwiadomie warszawskich Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy nie s\u0105 bolszewiccy, na \u015bmier\u0107”.<\/p>\r\n\r\n

Teksty opublikowano po odci\u0119ciu si\u0119 Stalina (16 sierpnia 1944 roku) od jakichkolwiek zwi\u0105zk\u00f3w z Powstaniem i od obietnic pomocy sk\u0142adanych powsta\u0144com. Natomiast brytyjskie zrzuty dla walcz\u0105cej stolicy zosta\u0142y w \u015blad za szwedzk\u0105 gazet\u0105 „Aftonbladet” okre\u015blone przez „Berliner Boersen Zeitung” jako kuriozalny „prezent” zrzucony dla „band z Warszawy (…)”. W bardzo podobnym tonie wypowiedzia\u0142a si\u0119 te\u017c „Voelkischer Beobachter” z 19 sierpnia, informuj\u0105c o tym, \u017ce wybuch w Warszawie zosta\u0142 wywo\u0142any przez „polskich bandyt\u00f3w”, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci byli m\u0142odzie\u0144cami. Ich wiek okre\u015blano na 15-21 lat. Warszawiacy mieli za\u015b odnie\u015b\u0107 si\u0119 do ruchu powsta\u0144czego niezwykle negatywnie. „Odcz\u0142owieczenie” i zr\u00f3wnanie z pospolitymi przest\u0119pcami zawdzi\u0119czali powsta\u0144cy prawdopodobnie (opr\u00f3cz utrwalonej pogardy dla Polak\u00f3w) tak\u017ce dyrektywom p\u0142yn\u0105cym z wa\u017cnych centralnych urz\u0119d\u00f3w administracji pa\u0144stwowej III Rzeszy w Berlinie.<\/p>\r\n\r\n

Z up\u0142ywem czasu ukazywa\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej (mniej lub bardziej) precyzyjnych informacji na temat wybuchu Powstania i przebiegu jego pierwszych dni. Wiadomo\u015bci te na og\u00f3\u0142 by\u0142y czerpane z zagranicznych \u015brodk\u00f3w masowego przekazu i nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce by\u0142y tak\u017ce cenzurowane, np. znaczny obszar miasta zaj\u0119ty przez Armi\u0119 Krajow\u0105 okre\u015blano jako ” (…) cz\u0119\u015bci miasta i budynki (…)”, co mia\u0142o sprawia\u0107 wra\u017cenie ograniczono\u015bci ruchu powsta\u0144czego. Informacje te podawane by\u0142y te\u017c w trybie warunkowym, a cz\u0119sto u\u017cywane wyra\u017cenie „uda\u0142o si\u0119” w odniesieniu do powsta\u0144czych sukces\u00f3w mia\u0142o je od razu i z definicji dezawuowa\u0107. Przyczyna tego stanu rzeczy by\u0142a jasna „bandy z Warszawy” nie mog\u0142y dominowa\u0107 nad heroicznymi niemieckimi \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy bronili w\u0142a\u015bnie europejskiej cywilizacji przed bolszewickim najazdem. Korzystano tak\u017ce z okazji, by cytuj\u0105c fragmenty z artyku\u0142\u00f3w brytyjskiej prasy inspirowanych przez rosyjsk\u0105 agentur\u0119 („Daily Worker”), poni\u017cy\u0107 i odebra\u0107 honor przyw\u00f3dcom Powstania i polskim liderom na Zachodzie. Wspominano o „p\u00f3\u0142faszystowskim rz\u0105dzie polskim w Londynie”, kt\u00f3ry dla w\u0142asnej satysfakcji i interes\u00f3w da\u0142 rozkaz wybuchu Powstania.<\/p>\r\n\r\n

Tragedia Powstania, wed\u0142ug niemieckiej prasy, nie wynika\u0142a z morderczego zachowania si\u0119 Niemc\u00f3w w zabijanym w\u0142a\u015bnie mie\u015bcie, lecz z „samob\u00f3jczych postaw powsta\u0144c\u00f3w”. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym stereotypem Polacy byli nieodpowiedzialni a\u017c do granic mo\u017cliwo\u015bci. W gazecie „Der Angriff” z 22 sierpnia cytowano brytyjskie opinie o tym, \u017ce „(…) sowieckie dow\u00f3dztwo celowo 'wyhamowa\u0142o’ swoje wej\u015bcie do Warszawy po to, by Polacy w Warszawie sami dali si\u0119 zlikwidowa\u0107 poprzez swoje wariackie powstanie (…)”. Z pe\u0142n\u0105 „schadenfreude” przywitano apel Polek wys\u0142any do Papie\u017ca drog\u0105 radiow\u0105 z walcz\u0105cej Warszawy, w kt\u00f3rym wo\u0142a\u0142y o pomoc dla opuszczonej stolicy Polski i pyta\u0142y, dlaczego „\u015bwiat nie troszczy si\u0119 o nasz kraj”. Kilka dni p\u00f3\u017aniej w tej samej gazecie ponownie w tym kontek\u015bcie kilka razy podkre\u015blano, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do prasy portugalskiej, kompletny bezsens „samob\u00f3jczego Powstania” i „polskiego wariactwa”. Zwracano te\u017c uwag\u0119 na pot\u0119\u017cn\u0105 presj\u0119 wywieran\u0105 na Polak\u00f3w przez wkraczaj\u0105ce wojska sowieckie, by przyjmowa\u0107 „postawy przyjazne komunistom”.<\/p>\r\n\r\n

W niemieckich gazetach nie pisano szczeg\u00f3\u0142owo, co zreszt\u0105 zrozumia\u0142e, o liczbie wymordowanej ludno\u015bci cywilnej Warszawy i stratach powsta\u0144c\u00f3w. Nie zaj\u0105kni\u0119to si\u0119 tak\u017ce ani s\u0142owem o poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzach niemieckich. Za te dramaty jednak w my\u015bl przedstawianych tekst\u00f3w byli odpowiedzialni przyw\u00f3dcy Powstania z Genera\u0142em Tadeuszem Borem-Komorowskim na czele i w\u0142adze Rzeczypospolitej na uchod\u017astwie. To w\u0142a\u015bnie byli ci, kt\u00f3rzy wywo\u0142ali t\u0119 „awantur\u0119” w porozumieniu ze Stalinem, kt\u00f3ry ostatecznie i tak wszystkich oszuka\u0142, oraz z aliantami, kt\u00f3rzy w ko\u0144cu zostawili samym sobie i powsta\u0144c\u00f3w, i warszawiak\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Podsumowuj\u0105c upadek Powstania, nieunikniony przecie\u017c w okre\u015blonej sytuacji polityczno-militarnej, Josef Goebbels m\u00f3wi\u0142: „(…) Mo\u017cna los Warszawy uzna\u0107 nieomal\u017ce za zrz\u0105dzenie Opatrzno\u015bci. Miasto zosta\u0142o po raz drugi w tej wojnie ca\u0142kowicie zniszczone, a przecie\u017c tutaj zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna”. S\u0142owa te s\u0105 kwintesencj\u0105 opinii niemieckiej prasy o Powstaniu Warszawskim.<\/p>\r\n\r\n

Dr Piotr \u0141ysakowski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

<\/strong>Autor jest historykiem, specjalizuje si\u0119 w historii Niemiec. Pracownik Biura Edukacji Publicznej IPN w Warszawie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pierwsze doniesienia o Powstaniu Warszawskim pojawi\u0142y si\u0119 w niemieckiej prasie dopiero po 2 tygodniach od jego wybuchu, prawdopodobnie w momencie kiedy Niemcy nabrali przekonania, \u017ce zako\u0144czy si\u0119 ono kl\u0119sk\u0105. Decyzja propagandowa o nieinformowaniu w\u0142asnej opinii publicznej o tym wydarzeniu by\u0142a zapewne podyktowana r\u00f3wnie\u017c z\u0142ym po\u0142o\u017ceniem Niemc\u00f3w na wszystkich istotnych frontach wojennych oraz lipcowym zamachem na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25000\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}