{"id":24997,"date":"2010-07-31T20:50:25","date_gmt":"2010-08-01T01:50:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=24997"},"modified":"2010-07-31T20:50:25","modified_gmt":"2010-08-01T01:50:25","slug":"alianci-poswiecili-nas-dla-rosji-wywiad-z-prof-witoldem-kiezunem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=24997","title":{"rendered":"Alianci po\u015bwi\u0119cili nas dla Rosji – wywiad z prof. Witoldem Kie\u017cunem<\/em>"},"content":{"rendered":"

66. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego<\/em><\/h4>\r\n\r\n

Z prof. Witoldem Kie\u017cunem, \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej ps. „Krak”, „Wypad”, cz\u0142onkiem oddzia\u0142u specjalnego „Harna\u015b” walcz\u0105cego w Powstaniu Warszawskim, odznaczonym Krzy\u017cem Virtuti Militari przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, rozmawia Mariusz Bober<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Powstanie Warszawskie trwa\u0142o 63 dni, ale przygotowywano si\u0119 do niego od pocz\u0105tku okupacji. Pana pokolenie nigdy nie z\u0142o\u017cy\u0142o broni.<\/strong>
\r\n – Niemcy pozbawili nas m\u0142odo\u015bci. Teraz m\u0142odzie\u017cy trudno jest wyobrazi\u0107 sobie, jak si\u0119 w\u00f3wczas \u017cy\u0142o. Przez pi\u0119\u0107 lat godzina policyjna od godz. 21.00 do godz. 5.00, a nieraz nawet od godz. 19.00. Nie by\u0142o telewizji, radia ani teatru czy kina. Jak wiadomo, w niemieckim kinie siedzia\u0142y wtedy „tylko \u015bwinie”. \u0179adnych zawod\u00f3w sportowych, czasem tylko grali\u015bmy w pi\u0142k\u0119 w parku \u0179eromskiego na \u0179oliborzu, zawsze jednak towarzyszy\u0142 nam strach przed tzw. \u0142apank\u0105. Gdy kto\u015b wychodzi\u0142 z domu, to nie wiedzia\u0142, czy wr\u00f3ci. Kiedy\u015b latem poszli\u015bmy nad Wis\u0142\u0119 i niemal cudem unikn\u0119li\u015bmy aresztowania. Niemcy organizowali \u0142apanki nawet na pla\u017cy. Kto\u015b przechodz\u0105cy ostrzeg\u0142 nas, zd\u0105\u017cyli\u015bmy wskoczy\u0107 do Wis\u0142y i przep\u0142yn\u0105\u0107 na drug\u0105 stron\u0119. Nawet w drodze na Msz\u0119 \u015bw. nie mo\u017cna by\u0142o czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie. Pami\u0119tali\u015bmy uroczysty \u015blub w ko\u015bciele \u015bw. Aleksandra, gdy Niemcy otoczyli \u015bwi\u0105tyni\u0119 i wszystkich aresztowali. Dlatego id\u0105c na Msz\u0119 \u015bw., zawsze stawa\u0142em blisko o\u0142tarza, licz\u0105c, \u017ce w razie czego uciekn\u0119 przez zakrysti\u0119. Ale p\u00f3\u017aniej kto\u015b u\u015bwiadomi\u0142 mi, \u017ce Niemcy na pewno obstawiliby r\u00f3wnie\u017c to wyj\u015bcie.<\/p>\r\n\r\n

Jak dla Pana zacz\u0119\u0142o si\u0119 Powstanie?<\/strong>
\r\n – Czekali\u015bmy na rozpocz\u0119cie walk od 28 lipca 1944 r., gdy zarz\u0105dzono mobilizacj\u0119. Przewie\u017ali\u015bmy bro\u0144 do mieszkania, w kt\u00f3rym zorganizowano zbi\u00f3rk\u0119 – wiedzieli\u015bmy ju\u017c, \u017ce mamy zdobywa\u0107 Komend\u0119 Miasta, naprzeciwko Hotelu Europejskiego. Ale ostatecznie \u0142\u0105cznik przyni\u00f3s\u0142 rozkaz, by zostawi\u0107 bro\u0144 i rozej\u015b\u0107 si\u0119 do dom\u00f3w. Na zbi\u00f3rk\u0119 przygotowuj\u0105c\u0105 do Powstania trzeba by\u0142o poczeka\u0107 do 1 sierpnia. W pierwszych dniach do\u015bwiadczali\u015bmy niezwyk\u0142ej solidarno\u015bci i jedno\u015bci, gdy milion ludzi czu\u0142o i my\u015bla\u0142o tak samo. Ludno\u015b\u0107 cywilna z entuzjazmem odnosi\u0142a si\u0119 do nas, chc\u0105c pomaga\u0107 w budowie barykad, oddaj\u0105c nam jedzenie itd. To by\u0142o co\u015b niesamowitego – zwyci\u0119stwo nad strachem i nad \u015bmierci\u0105, wyzwolenie z ma\u0142o\u015bci natury ludzkiej. Pami\u0119tam atak na komend\u0119 policji. W noc poprzedzaj\u0105c\u0105 t\u0119 akcj\u0119, 23 sierpnia, przed za\u015bni\u0119ciem pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 ostatni dzie\u0144 w moim \u017cyciu. Ale nie robi\u0142o to na mnie wielkiego wra\u017cenia. Gdy pr\u00f3buj\u0119 odda\u0107 \u00f3wczesny stan mojej psychiki, przypominaj\u0105 mi si\u0119 s\u0142owa z „Wesela”: „Tak by si\u0119 nam serce rwa\u0142o do ogromnych… wielkich rzeczy”. Nie zwa\u017cali\u015bmy na niebezpiecze\u0144stwo. Szli\u015bmy do walki z przekonaniem: je\u015bli zgin\u0119, to trudno, ale przynajmniej jednego Niemca zabij\u0119. Tak du\u017ca by\u0142a w nas ch\u0119\u0107 odwetu za ukradzion\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107, za morderstwa, \u0142apanki i ci\u0105g\u0142y terror.<\/p>\r\n\r\n

Kt\u00f3ra z Pana akcji by\u0142a najbardziej udana?<\/strong>
\r\n – Atak na Poczt\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105, gdy uda\u0142o mi si\u0119 wzi\u0105\u0107 kilkunastu je\u0144c\u00f3w niemieckich do niewoli oraz sporo broni i amunicji. Wa\u017cne by\u0142o opanowanie domu parafialnego ko\u015bcio\u0142a \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca ze zdobytym ci\u0119\u017ckim karabinem maszynowym, oraz komendy niemieckiej policji, kiedy r\u00f3wnie\u017c uda\u0142o mi si\u0119 zdoby\u0107 karabin maszynowy.<\/p>\r\n\r\n

Za te akcje zosta\u0142 Pan odznaczony przez samego genera\u0142a Tadeusza Bora-Komorowskiego orderem Virtuti Militari…<\/strong>
\r\n – By\u0142em tym ca\u0142kowicie zaskoczony. Kazano nam si\u0119 stawi\u0107 na ul. Kredytow\u0105 6, gdzie – jak nam powiedziano – mia\u0142a si\u0119 odby\u0107 wizytacja komendanta g\u0142\u00f3wnego AK. Spotkali\u015bmy tam wiele oddzia\u0142\u00f3w. Wywo\u0142ano 14 \u017co\u0142nierzy, w\u015br\u00f3d nich niespodziewanie znalaz\u0142em si\u0119 i ja. Dosta\u0142em te\u017c awans na podporucznika. Wcze\u015bniej za\u015b, 19 sierpnia, otrzyma\u0142em Krzy\u017c Walecznych i awans na plutonowego podchor\u0105\u017cego.<\/p>\r\n\r\n

A kt\u00f3ry moment Powstania by\u0142 najtrudniejszy?<\/strong>
\r\n – Akcja na Woli – przebicie si\u0119 przez ul. Wolsk\u0105. Potem bardzo trudne by\u0142y walki na ul. \u0179elaznej, gdzie mieli\u015bmy przeciwko sobie niemieckie czo\u0142gi. Wymy\u015bli\u0142em wtedy bomb\u0119 w\u0142asnej konstrukcji, zrobion\u0105 z niemieckiego granatu w du\u017cej puszce po konserwach i otoczonego plastikiem [silny materia\u0142 wybuchowy – red.]. Uda\u0142o si\u0119, \u0142adunek uszkodzi\u0142 czo\u0142g. Ale zaraz potem pojazd odwr\u00f3ci\u0142 luf\u0119 w naszym kierunku i wystrzeli\u0142. Na szcz\u0119\u015bcie trafi\u0142 w przeciwleg\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wyjazdowej bramy budynku. Wystrza\u0142 og\u0142uszy\u0142 mnie do tego stopnia, \u017ce sprawdza\u0142em sprawn\u0105 r\u0119k\u0105, czy wszystkie cz\u0119\u015bci cia\u0142a mam na swoim miejscu. Gorzej sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to dla mojego kolegi, podchor\u0105\u017cego o pseudonimie „\u0141o\u015b”. Zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny i trafi\u0142 do szpitala. Nast\u0119pnego dnia Niemcy zbombardowali budynek… P\u00f3\u017aniej te\u017c mia\u0142em du\u017co szcz\u0119\u015bcia. Pami\u0119tam, jak ostrzeliwa\u0142em pozycje niemieckie na ulicy Wolskiej zza beczek z piaskiem, przez ma\u0142\u0105 luk\u0119 mi\u0119dzy nimi. Zd\u0105\u017cy\u0142em wystrzeli\u0107 kilka magazynk\u00f3w, gdy przyszed\u0142 kolega, by mnie zmieni\u0107. Ju\u017c po 10 minutach zosta\u0142 trafiony… Na szcz\u0119\u015bcie prze\u017cy\u0142, cho\u0107 do ko\u0144ca Powstania le\u017ca\u0142 w szpitalu. Nieco mniej szcz\u0119\u015bcia mia\u0142em podczas walk na bazarze mi\u0119dzy Nowym \u015awiatem a ulic\u0105 Kopernika. Ostrzeliwali\u015bmy z koleg\u0105 Niemc\u00f3w przez dziur\u0119 w murze. Co pewien czas szybko wychylali\u015bmy si\u0119 przez ni\u0105, strzelali\u015bmy i cofali\u015bmy si\u0119 na swoje miejsca. Ale za kt\u00f3rym\u015b razem, gdy tylko wychyli\u0142em si\u0119, kula niemal otar\u0142a si\u0119 o moj\u0105 g\u0142ow\u0119 i wyrwa\u0142a kawa\u0142ek ucha. Nie zwa\u017ca\u0142em jednak na to.<\/p>\r\n\r\n

Pana rodzina te\u017c mia\u0142a tyle szcz\u0119\u015bcia?<\/strong>
\r\n – Na szcz\u0119\u015bcie moja mama prze\u017cy\u0142a. Zgin\u0119\u0142a natomiast, w trakcie walk w elektrowni na Powi\u015blu, moja jedyna, ukochana stryjeczna siostra, Basia Kie\u017cun. Po upadku Powstania nasze mieszkanie, tak jak ca\u0142a kamienica, wylecia\u0142o w powietrze. Stracili\u015bmy dorobek kilku pokole\u0144.<\/p>\r\n\r\n

Od pocz\u0105tku nale\u017ca\u0142 Pan do Armii Krajowej?<\/strong>
\r\n – Pierwsz\u0105 nasz\u0105 – by\u0142ych absolwent\u00f3w Gimnazjum im. Ksi\u0119cia Poniatowskiego – organizacj\u0105 konspiracyjn\u0105 by\u0142a wojskowa organizacja „Bicz”. Ju\u017c w pierwszych dniach pa\u017adziernika 1939 r. starszy o jedn\u0105 klas\u0119 gimnazjaln\u0105 kolega, Adam Rzewuski, kt\u00f3ry przed wojn\u0105 zd\u0105\u017cy\u0142 uko\u0144czy\u0107 roczny kurs Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych, zaproponowa\u0142 mi dobranie przeze mnie czw\u00f3rki koleg\u00f3w do dzia\u0142ania podziemnego w strukturze pi\u0105tkowej. Z ka\u017cdej pi\u0105tki tylko jej dow\u00f3dca zna\u0142 wy\u017cszego prze\u0142o\u017conego.<\/p>\r\n\r\n

Jakie by\u0142y zadania tej konspiracji?<\/strong>
\r\n – Naszym pierwszym zadaniem by\u0142o odnajdywanie ukrytej broni we wrze\u015bniu 1939 r. i nauka sztuki wojskowej. Na pocz\u0105tku uda\u0142o si\u0119 nam znale\u017a\u0107 skrzynk\u0119 granat\u00f3w w Cytadeli. W 1940 r. Niemcy aresztowali dw\u00f3ch naszych dow\u00f3dc\u00f3w: Adama Rzewuskiego i Bogdana Grycnera. Grycner zgin\u0105\u0142 w Palmirach, a Rzewuski w obozie koncentracyjnym. Mimo tych strat, dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjna rozwija\u0142a si\u0119 dynamicznie. Coraz cz\u0119\u015bciej jednak kto\u015b z naszych koleg\u00f3w, znajomych i cz\u0142onk\u00f3w rodzin gin\u0105\u0142 na Pawiaku czy w Auschwitz i innych obozach. Coraz bardziej narasta\u0142a wrogo\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 odwetu na Niemcach.<\/p>\r\n\r\n

W ten spos\u00f3b spontanicznie rodzi\u0142o si\u0119 pragnienie zrywu?<\/strong>
\r\n – Taka by\u0142a wtedy atmosfera. Dlatego analizowanie teraz sensu powstania przez ludzi, kt\u00f3rzy nie prze\u017cyli okupacji Warszawy, jest obci\u0105\u017cone trudno\u015bci\u0105 wczucia si\u0119 w t\u0119 atmosfer\u0119 ch\u0119ci odwetu na Niemcach, narastaj\u0105c\u0105 w miar\u0119 przed\u0142u\u017cania si\u0119 okresu niemieckiego bestialstwa.<\/p>\r\n\r\n

Do samego Powstania Niemcy nie dowiedzieli si\u0119 o Pana dzia\u0142alno\u015bci?<\/strong>
\r\n – Wiosn\u0105 1944 r. przeprowadzili aresztowania w naszej kompanii \u0142\u0105czno\u015bci pu\u0142ku AK „Baszta”, nazywanej w\u00f3wczas pseudonimem dow\u00f3dcy „Lucjan” [Jerzy Stawi\u0144ski, po wojnie znany pisarz, autor scenariuszy filmowych – przyp. red.]. Dosta\u0142em ostrze\u017cenie, \u017ce r\u00f3wnie\u017c jestem zagro\u017cony aresztowaniem. Przenios\u0142em si\u0119 do opuszczonego mieszkania, nale\u017c\u0105cego do mojego stryja. Dosta\u0142em wtedy przydzia\u0142 do oddzia\u0142u specjalnego do dzia\u0142a\u0144 dywersyjnych batalionu „Gustaw”. W mieszkaniu urz\u0105dzili\u015bmy sk\u0142ad broni naszego oddzia\u0142u. Przechowywa\u0142em: pistolety maszynowe, pistolety r\u0119czne, granaty polskie i niemieckie, amunicj\u0119, zapasowe magazynki itd.<\/p>\r\n\r\n

Wszystko by\u0142o przygotowane do Powstania?<\/strong>
\r\n – Do akcji dywersyjnych – oczywi\u015bcie, i do Powstania. Dlatego gdy w lipcu 1944 roku zobaczyli\u015bmy niemieckich maruder\u00f3w w Warszawie, jad\u0105cych nawet na ch\u0142opskich wozach, nie mogli\u015bmy usiedzie\u0107 w miejscu. Podobnie by\u0142o z reszt\u0105 warszawiak\u00f3w. W stolicy zacz\u0119\u0142o pojawia\u0107 si\u0119 coraz wi\u0119cej niemieckich samochod\u00f3w, ucieka\u0142y ca\u0142e rodziny. Wida\u0107 ju\u017c by\u0142o totalny odwr\u00f3t Niemc\u00f3w. Dosz\u0142o do tego, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy kupowa\u0107 bro\u0144 od niemieckich \u017co\u0142nierzy… Gdyby w takiej atmosferze, jaka zapanowa\u0142a, Powstanie nie wybuch\u0142o, i tak by\u0142oby wiele ofiar. Niemcy bowiem nakazali, \u017ceby 100 tys. m\u0119\u017cczyzn – mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy – zg\u0142osi\u0142o si\u0119 do kopania okop\u00f3w. Stawi\u0142o si\u0119… kilkana\u015bcie os\u00f3b. Niemcy musieli odebra\u0107 to jako otwarty bunt. Ich reakcja mog\u0142a by\u0107 tylko jedna – doprowadzi\u0107 ludzi przymusowo, np. poprzez masowe aresztowania. Inna rzecz, \u017ce w moim \u015brodowisku nie wierzyli\u015bmy, i\u017c chodzi tu o kopanie okop\u00f3w, ale o zabezpieczenie si\u0119 przed Powstaniem poprzez wyw\u00f3zk\u0119, a mo\u017ce i masowe rozstrzeliwania. Niemcy dobrze wiedzieli, \u017ce Warszawa jest najwi\u0119kszym punktem oporu w Europie. Wiadomo by\u0142o w dodatku, ju\u017c od 1942 r., \u017ce je\u015bli Hitler wygra wojn\u0119, ze stolicy Polski zrobi 200-tysi\u0119czne niemieckie miasto Warschau, bez Polak\u00f3w… Poza tym coraz cz\u0119\u015bciej nasze oddzia\u0142y przenosi\u0142y bro\u0144 do punkt\u00f3w zbi\u00f3rek. A przecie\u017c niemieckie patrole te\u017c nie spa\u0142y. Istnia\u0142o du\u017ce ryzyko, \u017ce je\u017celi jaki\u015b oddzia\u0142 wpadnie, rozp\u0119ta si\u0119 strzelanina, kt\u00f3ra \u0142atwo mog\u0142a si\u0119 w tak napi\u0119tych realiach przerodzi\u0107 w niekontrolowany wybuch. Moi koledzy mieszkali na \u0179oliborzu. W takiej sytuacji natychmiast przybiegliby do mojego mieszkania po bro\u0144. Zreszt\u0105 ja sam na pewno pospieszy\u0142bym na pomoc kolegom z innych oddzia\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Utrzyma\u0142 Pan bro\u0144 w mieszkaniu do samego Powstania?<\/strong>
\r\n – Gdy 28 lipca 1944 r. nadszed\u0142 rozkaz mobilizacji, mieli\u015bmy z dwoma kolegami przewie\u017a\u0107 j\u0105 na miejsce zbi\u00f3rki. Pami\u0119tam niezwyk\u0142\u0105 sytuacj\u0119. Przewozili\u015bmy doro\u017ck\u0105 nasz arsena\u0142 w walizkach, gdy nagle na stopie\u0144 wskoczy\u0142 niemiecki podoficer… i za\u017c\u0105da\u0142, by podwie\u017a\u0107 go szybko na czo\u0142o maszeruj\u0105cej kolumny \u017co\u0142nierzy. Nieco uspokojeni zacz\u0119li\u015bmy go wypytywa\u0107, co si\u0119 dzieje. Potwierdzi\u0142, \u017ce to kl\u0119ska Niemc\u00f3w w wojnie z Sowietami i \u017ce si\u0119 ewakuuj\u0105. By\u0107 mo\u017ce jednak dzi\u0119ki niemu dojechali\u015bmy niezatrzymywani z \u0179oliborza a\u017c do ul. Bonifraterskiej.<\/p>\r\n\r\n

Czy rzeczywi\u015bcie realna by\u0142a gro\u017aba niekontrolowanego wybuchu Powstania?<\/strong>
\r\n – Niestety tak, z powod\u00f3w, o kt\u00f3rych wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142em. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce opr\u00f3cz AK w Polsce i w Warszawie dzia\u0142a\u0142a te\u017c Armia Ludowa. Mo\u017cliwe by\u0142o, \u017ce to ona pierwsza rozpocznie Powstanie. Tym bardziej \u017ce w\u0142a\u015bnie wtedy nadaj\u0105ca z Moskwy Radiostacja im. Tadeusza Ko\u015bciuszki zacz\u0119\u0142a apele: „Rodacy – nawo\u0142ywano – chwytajcie za bro\u0144. Przysz\u0142a chwila zemsty. Armia Czerwona jest blisko, pomo\u017cemy wam. Sko\u0144czy si\u0119 ten straszny czas okupacji!”. Sam to s\u0142ysza\u0142em. Mieli\u015bmy mo\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0142uchania radia, bo matka jednego z moich koleg\u00f3w by\u0142a Niemk\u0105 i mog\u0142a legalnie mie\u0107 radioodbiornik. By\u0142a przeciwniczk\u0105 Hitlera, a jej syn wraz z nami bra\u0142 udzia\u0142 w powstaniu… Po wojnie stan\u0119\u0142a przed s\u0105dem PRL, ale proces sko\u0144czy\u0142 si\u0119 owacj\u0105 na jej cze\u015b\u0107. Podsumowuj\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zapanowa\u0142a w\u00f3wczas sytuacja jak w greckiej tragedii – by\u0142o to po\u0142o\u017cenie bez wyj\u015bcia.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego?<\/strong>
\r\n – Poniewa\u017c Powstanie nie zosta\u0142o jeszcze wystarczaj\u0105co dobrze przygotowane. Z\u0142y by\u0142 sam moment wybuchu, bo zryw stanowi\u0142 akt dywersji, a to organizuje si\u0119 tu\u017c nad ranem, a nie o godz. 17.00. Nie pomy\u015blano te\u017c o wykorzystaniu kana\u0142\u00f3w w celach dywersyjnych. Wykorzystywali\u015bmy je p\u00f3\u017aniej, g\u0142\u00f3wnie do transportu rannych i przegrupowywania si\u0119. Poza tym Stany Zjednoczone Ameryki i Francja przyzna\u0142y nam prawa kombatanckie, uznaj\u0105c AK za cz\u0119\u015b\u0107 Polskich Si\u0142 Zbrojnych… pod koniec Powstania. Tymczasem taka decyzja powinna by\u0107 podj\u0119ta najp\u00f3\u017aniej drugiego lub trzeciego dnia po jego wybuchu. Taka opiesza\u0142o\u015b\u0107 w uznaniu nas za armi\u0119 alianck\u0105 mia\u0142a charakter wr\u0119cz zbrodniczy, bo gdy Niemcy pochwycili naszych \u017co\u0142nierzy, to ich mordowali, nawet tych rannych. W ten spos\u00f3b wymordowali rannych powsta\u0144c\u00f3w ze szpitala na Star\u00f3wce.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego alianci tak p\u00f3\u017ano uznali AK za armi\u0119 sojusznicz\u0105?<\/strong>
\r\n – My\u015bl\u0119, \u017ce z powodu zdecydowanie prosowieckiej polityki prezydenta USA Franklina D. Roosevelta. Swoje stanowisko wyt\u0142umaczy\u0142 – z zastrze\u017ceniem zachowania tajemnicy przez 25 lat po swojej \u015bmierci – ks. kard. Francisowi J. Spellmannowi [metropolita Nowego Jorku w latach 1939-1967 – red.]. Hierarcha postanowi\u0142 interweniowa\u0107 u Roosevelta, gdy ten zdecydowa\u0142 si\u0119 zawrze\u0107 umow\u0119 o pomocy ze Stalinem. Kardyna\u0142 zaniepokoi\u0142 si\u0119, \u017ce w\u0142adze USA pomagaj\u0105 re\u017cimowi, kt\u00f3ry prze\u015bladuje chrze\u015bcijan. Na te uwagi Roosevelt odpowiedzia\u0142, \u017ce po pierwsze – Stalin w\u0142a\u015bnie ponownie otworzy\u0142 cerkwie prawos\u0142awne w ZSRS, a po drugie – USA po wojnie musz\u0105 mie\u0107 sojusz ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim, aby zniszczy\u0107 imperializm brytyjski, francuski itd. Ameryka\u0144ski prezydent twierdzi\u0142, \u017ce to USA zacz\u0119\u0142y w XVIII wieku proces demonta\u017cu kolonializmu brytyjskiego, ale nie zosta\u0142 on doko\u0144czony. Roosevelt liczy\u0142, \u017ce po zwyci\u0119skiej wojnie z Niemcami doprowadzi w sojuszu z ZSRS do likwidacji kolonializmu. Dlatego nie zgodzi\u0142 si\u0119 po zwyci\u0119stwie w Afryce na propozycj\u0119 Winstona Churchilla dotycz\u0105c\u0105 ataku poprzez Grecj\u0119, Jugos\u0142awi\u0119 i dalej na p\u00f3\u0142noc, a\u017c do Polski, ale zdecydowa\u0142 si\u0119 uderzy\u0107 na W\u0142ochy. Nie chc\u0105c psu\u0107 sobie relacji ze Stalinem, nie zmusi\u0142 go te\u017c do udost\u0119pnienia sowieckich lotnisk samolotom z pomoc\u0105 dla powstania. Dopiero w drugiej po\u0142owie wrze\u015bnia, po wielu naciskach z r\u00f3\u017cnych stron, doprowadzi\u0142 do zgody Stalina na l\u0105dowanie samolot\u00f3w ameryka\u0144skich z bezu\u017cytecznymi ju\u017c dla upadaj\u0105cego Powstania zrzutami broni. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce Stalin grozi\u0142 Rooseveltowi, \u017ce je\u015bli b\u0119dzie zbytnio na niego naciska\u0142, zawrze rozejm z Niemcami. Dzia\u0142anie przeciwko interesom Polski by\u0142o wi\u0119c na r\u0119k\u0119 Rooseveltowi… Nie chcia\u0142, by alianci znale\u017ali si\u0119 w Polsce jeszcze przed Sowietami, kt\u00f3rzy musieliby wtedy zadowoli\u0107 si\u0119 przedwojennymi granicami, co uderza\u0142o w ich interesy.<\/p>\r\n\r\n

Na konferencji w Teheranie w 1943 r. dokonano podzia\u0142u Europy na strefy wp\u0142yw\u00f3w. Dlatego armie alianckie celowo spowolni\u0142y front walk z Niemcami? <\/strong>
\r\n – Rzeczywi\u015bcie, kolejny element, kt\u00f3ry pogorszy\u0142 sytuacj\u0119 powstania, to zatrzymanie ofensywy antyniemieckiej przez Stalina, i to przed sam\u0105 Warszaw\u0105. Mia\u0142o to jeszcze jedn\u0105 konsekwencj\u0119. Na wstrzymaniu dzia\u0142a\u0144 na froncie wschodnim o pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy skorzystali Niemcy, kt\u00f3rzy zaatakowali Amerykan\u00f3w w Ardenach. Ponadto wyhamowanie dotychczasowego szale\u0144czego wr\u0119cz tempa ofensywy antyniemieckiej op\u00f3\u017ani\u0142o ca\u0142y wschodni front. Gdyby nie to, Sowieci byliby w Berlinie zapewne w styczniu 1945 r., a nie w maju. To oznacza, \u017ce mogliby zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119, dochodz\u0105c np. a\u017c do Monachium. A wtedy ju\u017c nie cofn\u0119liby si\u0119. Kontrolowaliby Europ\u0119. Roosevelt przysta\u0142by na to, bo mia\u0142by silnego sojusznika w walce z kolonializmem mocarstw europejskich. A wtedy zapewne do dzi\u015b \u017cyliby\u015bmy w PRL. Dlatego mo\u017cna powiedzie\u0107 paradoksalnie, \u017ce Powstanie uratowa\u0142o Europ\u0119 przed komunizmem.<\/p>\r\n\r\n

W\u0105tpi\u0142 Pan w s\u0142uszno\u015b\u0107 decyzji o rozpocz\u0119ciu walk?<\/strong>
\r\n – Nie. Powstanie by\u0142o mimo wszystko lepszym wyborem. Gdyby nie wybuch\u0142o, prawdopodobnie byliby\u015bmy mordowani tak jak \u017bydzi w obozach i rozstrzeliwani na ulicach Warszawy. Powtarzam: by\u0142a to tragedia grecka, ka\u017cde rozwi\u0105zanie by\u0142o tragiczne. Pami\u0119\u0107 o Powstaniu jest bardzo wa\u017cna. Kszta\u0142tuje to\u017csamo\u015b\u0107 Narodu, tak jak pami\u0119\u0107 o holokau\u015bcie \u0142\u0105czy i podtrzymuje to\u017csamo\u015b\u0107 narodu \u017cydowskiego. Ludzko\u015b\u0107 powinna jednak wyci\u0105gn\u0105\u0107 jeszcze inn\u0105 nauk\u0119. Trzeba zrobi\u0107 wszystko, by nie dopuszcza\u0107 do wojen. Jest niepoj\u0119te, dlaczego \u015bwiatowa historia jest nieustannie teatrem wojny. Przecie\u017c nasze \u017cycie jest takie kr\u00f3tkie…<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"66. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego Z prof. Witoldem Kie\u017cunem, \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej ps. „Krak”, „Wypad”, cz\u0142onkiem oddzia\u0142u specjalnego „Harna\u015b” walcz\u0105cego w Powstaniu Warszawskim, odznaczonym Krzy\u017cem Virtuti Militari przez gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, rozmawia Mariusz Bober Powstanie Warszawskie trwa\u0142o 63 dni, ale przygotowywano si\u0119 do niego od pocz\u0105tku okupacji. Pana pokolenie nigdy nie z\u0142o\u017cy\u0142o broni. – Niemcy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24997"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24997\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}