{"id":2493,"date":"2008-09-13T13:10:20","date_gmt":"2008-09-13T13:10:20","guid":{"rendered":""},"modified":"2009-07-01T21:31:49","modified_gmt":"2009-07-02T02:31:49","slug":"po-co-komu-biay-czowiek-wywiad-z-w-cejrowskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2493","title":{"rendered":"Po co komu bia\u0142y cz\u0142owiek – wywiad z W. Cejrowskim"},"content":{"rendered":"

O podr\u00f3\u017cowaniu i ucieczkach, wy\u017cszo\u015bci Ameryki nad Afryk\u0105 i brzemieniu bia\u0142ego cz\u0142owieka rozmawiaj\u0105 Wojciech Cejrowski i Dariusz Rosiak<\/em><\/p>\r\n\r\n

Dariusz Rosiak: Po co pan podr\u00f3\u017cuje?<\/p>\r\n\r\n

Wojciech Cejrowski:<\/strong> Kiedy\u015b pokaza\u0142em moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Indianom w Amazonii i zapad\u0142a kompletna cisza. To s\u0105 na og\u00f3\u0142 ludzie bardzo ha\u0142a\u015bliwi, szczebiotliwi i wci\u0105\u017c robi\u0105 sobie r\u00f3\u017cne \u017carty i psikusy, ale t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 przegl\u0105dali w ca\u0142kowitym milczeniu – oczywi\u015bcie rozumieli jedynie zdj\u0119cia, bo tekst by\u0142 po polsku. I na koniec jeden z nich m\u00f3wi tak: \u201eJeste\u015bmy Indianami z krwi, ale ubieramy si\u0119 tak samo jak ty. A na tych zdj\u0119ciach widzimy naszych dziadk\u00f3w tak, jak oni \u017cyli i wygl\u0105dali kiedy\u015b. Tu w okolicy nie ma muze\u00f3w, gdzie mogliby\u015bmy zobaczy\u0107 ubrania naszych przodk\u00f3w czy przedmioty z czas\u00f3w, gdy \u017cyli w lesie. Nic nie pozosta\u0142o\u201d. Potem Indianin zaprowadzi\u0142 mnie do niewielkiej osady drwali licz\u0105cej jakie\u015b 500 dusz. Weszli\u015bmy do cha\u0142upy i zobaczy\u0142em takich samych dziadk\u00f3w jak ci z moich zdj\u0119\u0107, niestety te\u017c ju\u017c w koszulach. I oni na widok obrazk\u00f3w z ksi\u0105\u017cki m\u00f3wi\u0105: \u201eTo my, to my!\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Je\u017cd\u017c\u0119 po \u015bwiecie po to, by ocala\u0107 resztki unikalnych kultur. Mnogo\u015b\u0107 kultur buduje, a unifikacja rujnuje. Uwa\u017cam, \u017ce im bardziej upodobniamy si\u0119 do siebie kulturowo, tym stajemy si\u0119 ubo\u017csi. Globalizacja psuje ludzko\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Bardzo to altruistyczne i szlachetne. Pan si\u0119 czuje altruist\u0105 wobec Indian?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Motywacje mam czyste. Gdy spotykam tych ludzi, to si\u0119 autentycznie wzruszam. W osobistej relacji z cz\u0142owiekiem, o kt\u00f3rym wiem, \u017ce jest skazany na zag\u0142ad\u0119, dostaj\u0119 g\u0119siej sk\u00f3rki. No, a przy okazji takie spotkanie jest przygod\u0105 z ch\u0142opi\u0119cych marze\u0144, z powie\u015bci podr\u00f3\u017cniczej, troch\u0119 bajkowe. Gdy robi\u0119 zdj\u0119cie, nie my\u015bl\u0119, czy sprzedam je za milion dolar\u00f3w, tylko si\u0119 ciesz\u0119. Zdj\u0119cie jest dla mnie osobist\u0105 pami\u0105tk\u0105 bardzo osobistego prze\u017cycia – odpowiednikiem zapisk\u00f3w w pami\u0119tniku. Ale gdy wracam, to oczywi\u015bcie wchodz\u0119 w nasz kontekst kulturowy i te moje zapiski i zdj\u0119cia staj\u0105 si\u0119 towarem. Prze\u0142\u0105czam si\u0119 wtedy na regu\u0142y naszej kultury i staram si\u0119 spieni\u0119\u017cy\u0107 dzie\u0142o, zarobi\u0107 na chleb, na kolejn\u0105 wypraw\u0119. To jest tak jak w przypadku Polaka, kt\u00f3ry – gdy pojedzie do Anglii – to tam zachowuje si\u0119 troch\u0119 inaczej ni\u017c u siebie w domu w Gda\u0144sku czy Szczecinie. W Anglii b\u0119dzie troch\u0119 bardziej elegancki, a gdy wraca do Polski troch\u0119 bardziej chamski. To najzwyklejszy mechanizm adaptacji do \u015brodowiska. I ja te\u017c tak potrafi\u0119 si\u0119 prze\u0142\u0105cza\u0107. Gdy jad\u0119 do Ameryki, to jestem w 100 procentach Latynosem, gdy wracam do Polski, troch\u0119 trudniej prze\u0142\u0105czy\u0107 mi si\u0119 na 100-procentowego Polaka. Zostaje we mnie latynoska rado\u015b\u0107 \u017cycia – dlatego tyle macham r\u0119kami, dlatego m\u00f3wi\u0119 g\u0142o\u015bniej ni\u017c przeci\u0119tnie si\u0119 w Polsce m\u00f3wi, st\u0105d te kolorowe kiczowate koszule, chodzenie boso itd.<\/p>\r\n\r\n

Fajny ma pan spos\u00f3b na \u017cycie. Zna pan taki wiersz Kawafisa \u201eMiasto\u201d?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z poezji zatrzyma\u0142em si\u0119 na komediach Szekspira.<\/p>\r\n\r\n

To nie b\u0119d\u0119 pana katowa\u0142 cytatami, generalnie przes\u0142anie tego wiersza m\u00f3wi, \u017ce podr\u00f3\u017cowanie po to, by sobie za\u0142atwi\u0107 \u017cycie, jest ja\u0142owe i pr\u00f3\u017cne, a je\u015bli kto\u015b zmarnowa\u0142 sw\u00f3j czas w najgorszej dziurze, to \u017ceby nie wiem gdzie ucieka\u0142, jego miasto za nim p\u00f3jdzie, \u017ceby nie wiem jak si\u0119 stara\u0142, to i tak \u017cycie zmarnowa\u0142. Pan nie ucieka przed czym\u015b, panie Cejrowski?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie, ja jestem spe\u0142niony. Syty. Mam pieni\u0105dze, osi\u0105gn\u0105\u0142em sukces, nie prze\u017cywam frustracji, \u017ce czego\u015b nie zrobi\u0142em i nadrobi\u0119 to gdzie indziej. Ja mam raczej problem z nadmiarem. Tu mam rodzic\u00f3w, rodzin\u0119 i chcia\u0142bym tutaj sp\u0119dza\u0107 czas. Ale r\u00f3wnocze\u015bnie mam siln\u0105 potrzeb\u0119 bycia tam. Kiedy\u015b mnie spytano za czym t\u0119skni\u0119, gdy wigilia zastanie mnie w Ameryce? A ja na to: za niczym. W\u0142a\u015bnie na tym ta sztuczka polega. Gdy jestem tam, to jem tamtejsze potrawy wigilijne. Nie mam potrzeby chodzi\u0107 do \u017cydowskiego sklepu i kupowa\u0107 ryby w galarecie. Miejscowa wigilia jest tak samo moja jak ich. Ja ju\u017c nie wracam do Polski i nie wyje\u017cdzam do Ameryki – w obu przypadkach jad\u0119 do siebie, do swojego domu. Rodziny szlacheckie w dawnej Polsce \u017cy\u0142y podobnie: na dwa domy – rezydencja letnia, rezydencja zimowa. I przecie\u017c nie ucieka\u0142y na wie\u015b latem – przenosi\u0142y si\u0119 po prostu. Ja te\u017c si\u0119 przenosz\u0119 na zim\u0119 – do ciep\u0142ych kraj\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

A pan, panie Rosiak? Dlaczego pan je\u017adzi akurat do Afryki? Ameryka \u0141aci\u0144ska czy Ameryka P\u00f3\u0142nocna to s\u0105 kontynenty mi\u0142e, one zasysaj\u0105 imigrant\u00f3w z innych pa\u0144stw, cz\u0142owiek szybko czuje si\u0119 tam jak u siebie. Ale Afryka nie przytula, Afryka odpycha bia\u0142ego. Wi\u0119c po jak\u0105 choler\u0119 pan je\u017adzi na kontynent, kt\u00f3ry ci\u0105gle nam pluje w twarz?<\/p>\r\n\r\n

Ja pewnie nie mam wszystkiego tak \u0142adnie pouk\u0142adanego jak pan. Ja si\u0119 troch\u0119 w tym wierszu Kawafisa odnajduj\u0119. Dla mnie wyjazdy, zw\u0142aszcza do Afryki, to s\u0105 wakacje od normalno\u015bci. To jest gonienie za tym, czego tak naprawd\u0119 nie mo\u017cna poj\u0105\u0107 w pe\u0142ni, tylko jakimi\u015b kawa\u0142kami, i zreszt\u0105 ta szcz\u0105tkowo\u015b\u0107 jeszcze bardziej nakr\u0119ca cz\u0142owieka. Gdy s\u0142ysz\u0119 opowie\u015bci polskich turyst\u00f3w o tym, jak doskonale porozumiewaj\u0105 si\u0119 z czarnymi albo jak wspania\u0142e przyja\u017anie zawieraj\u0105, to nie wiem o czym oni m\u00f3wi\u0105. Ja uwa\u017cam, ze w Afryce jeste\u015bmy skazani na brak kontaktu z czarnymi. Jest ci\u0105g\u0142a podejrzliwo\u015b\u0107, zreszt\u0105 z obu stron, jest \u015bciana nie do przebicia. My patrzymy na nich jak na jakie\u015b egzotyczne okazy, oni na nas jak na chodz\u0105ce bankomaty. Oczywi\u015bcie ten dystans da si\u0119 jako\u015b skr\u00f3ci\u0107, zwykle za pomoc\u0105 pieni\u0119dzy, ale to jest sztuczny skr\u00f3t. Ja w Afryce czuj\u0119 si\u0119, jakbym by\u0142 w innym \u015bwiecie. A gdy wracam do Polski, to tak, jakbym przenosi\u0142 si\u0119 z kompletnie innego wymiaru, jakby ten czas w Afryce by\u0142 zawieszony gdzie\u015b indziej – ot, poszed\u0142em do kina na film ze sob\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

No, ale po co pan tam je\u017adzi?<\/p>\r\n\r\n

Bo ja mam w sobie ci\u0105g\u0142\u0105 potrzeb\u0119 poznawania. Zmiana mnie fascynuje, a odkrywanie nowych rzeczy jest dla mnie motorem \u017cycia. Z jednym zastrze\u017ceniem – nie mam z\u0142udze\u0144, \u017ce gdzie\u015b poza Polsk\u0105 istnieje jaki\u015b \u015bwiat marze\u0144, w kt\u00f3rym wszystko jest lepsze i \u017cycie toczy si\u0119 jak po ma\u015ble. Ono jest wsz\u0119dzie mniej wi\u0119cej takie samo. Ten wiersz Kawafisa jest prawdziwy, je\u015bli mo\u017cna tak powiedzie\u0107 o wierszu. Ja w og\u00f3le jestem fanem Polski w przeciwie\u0144stwie do pana. Podoba mi si\u0119 z ka\u017cda chwil\u0105 coraz bardziej\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ja mam ch\u0142odny stosunek, bo o inn\u0105 Polsk\u0119 walczy\u0142em z komun\u0105.<\/p>\r\n\r\n

\u2026a ja mam gor\u0105cy. To jest kraj czasem nie do zniesienia, ale jak patrz\u0119 na te ostatnie lata po 1989 roku, to mi serce ro\u015bnie. Ja tu lubi\u0119 \u017cy\u0107, st\u0105d wyrastam, przyznaj\u0119 si\u0119 do ka\u017cdej polskiej wady i zalety, do warcholstwa i heroizmu, do wszystkich kompleks\u00f3w, kt\u00f3re nosimy, i pi\u0119kna, kt\u00f3re co jaki\u015b czas si\u0119 objawia w niecodzienny spos\u00f3b. Ja mieszka\u0142em d\u0142ugo za granic\u0105, du\u017co je\u017cd\u017c\u0119 po \u015bwiecie i nigdzie nie by\u0142em zafascynowany otoczeniem tak jak w Polsce.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ja si\u0119 dobrze czuj\u0119 w Polsce tylko na wioskach, bo w og\u00f3le jestem cz\u0142owiekiem prowincji. Jak musz\u0119 przyjecha\u0107 do miasta, to troszk\u0119 si\u0119 bocz\u0119 na Polsk\u0119, bo w mie\u015bcie si\u0119 koncentruj\u0105 najgorsze z\u0142ogi. A ju\u017c szczeg\u00f3lnie do miasta sto\u0142ecznego Warszawy wysy\u0142amy odpady. Koledzy z Tr\u00f3jmiasta, kt\u00f3rzy sobie nie dawali rady po studiach, np. nie mogli zrobi\u0107 aplikacji, przyje\u017cd\u017cali do Warszawy i momentalnie j\u0105 robili.<\/p>\r\n\r\n

Zawsze mnie bawi\u0105 takie kl\u0105twy rzucane na Warszaw\u0119, zw\u0142aszcza z ust os\u00f3b, kt\u00f3re tu robi\u0105 karier\u0119. Skoro pan tak nie znosi Warszawy, to mo\u017ce niech pan wraca do Gda\u0144ska?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie da si\u0119 i w tym k\u0142opot. W bran\u017cy rozrywkowej si\u0119 nie da. Wszystko si\u0119 dzieje w stolicy, wi\u0119c nie mam innego wyj\u015bcia.<\/p>\r\n\r\n

Jest pan osob\u0105 wierz\u0105c\u0105, zabiera pan Boga ze sob\u0105 w podr\u00f3\u017ce?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W d\u017cungli naj\u0142atwiej mi si\u0119 modli\u0107. To jest takie do\u015bwiadczenie jak wychodzenie pustelnik\u00f3w na odludzie. Ja prze\u017cywam co\u015b w tym rodzaju na rzekach amazo\u0144skich. Tam jest totalna deprywacja sensoryczna, bo rzeka meandruje, ka\u017cdy zakr\u0119t jest identycznie zielony, ka\u017cdy dzie\u0144 jest identycznie monotonny. S\u0142o\u0144ce na r\u00f3wniku zawsze wstaje o 6, zachodzi o 6. I jeszcze nie ma co je\u015b\u0107. Cz\u0142owiek wios\u0142uje, 40 tysi\u0119cy uderze\u0144 pagaja dziennie. W ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni gwa\u0142townie si\u0119 chudnie, cz\u0142owiek traci potrzeb\u0119 jedzenia, pije si\u0119 troch\u0119 rano, wieczorem du\u017co, pi\u0105tego, sz\u00f3stego dnia tracimy \u0142aknienie i trzeba uwa\u017ca\u0107 na ten moment. Wtedy pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne w\u0142asne my\u015bli, jakie\u015b d\u017awi\u0119ki\u2026 I wtedy jeste\u015b najbli\u017cej Boga. Pan to ma?<\/p>\r\n\r\n

Ja mam troch\u0119 co innego. Lubi\u0119 chodzi\u0107 do ko\u015bcio\u0142a i s\u0142ucha\u0107 mszy w j\u0119zyku, kt\u00f3rego nie rozumiem. Zreszt\u0105 do tego nie trzeba \u017cadnych egzotycznych podr\u00f3\u017cy, niedawno by\u0142em na W\u0119grzech i jedyne s\u0142owo, kt\u00f3re rozumia\u0142em podczas mszy to by\u0142o \u201eJezu\u201d. Ale oczywi\u015bcie zna\u0142em ca\u0142\u0105 liturgi\u0119, wi\u0119c wiedzia\u0142em, co si\u0119 dzieje. W Dar es Salaam wyl\u0105dowa\u0142em kiedy\u015b w ko\u015bciele, gdzie czarna Matka Boska nosi\u0142a na plecach czarnego Jezusa, wszyscy aposto\u0142owie, bohaterowie wszystkich stacji Drogi Krzy\u017cowej byli czarni i msza przypomina\u0142a koncert muzyki etnicznej. A r\u00f3wnocze\u015bnie to by\u0142o moje. Dopiero w takich okoliczno\u015bciach mo\u017cna zrozumie\u0107, na czym naprawd\u0119 polega powszechno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, si\u0142a jego tradycji i atrakcyjno\u015b\u0107. To jest niezwykle wzruszaj\u0105ce poza wszystkim.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

To, co pan m\u00f3wi, to jest laudacja na cze\u015b\u0107 \u0142aciny w Ko\u015bciele. Ja wiem, \u017ce j\u0119zyki narodowe przybli\u017cy\u0142y ludziom tre\u015bci liturgii, ale przecie\u017c po kilkunastu czy kilkudziesi\u0119ciu latach my i tak nie s\u0142yszymy, co ksi\u0105dz do nas m\u00f3wi. Powtarzamy pewne formu\u0142ki mechanicznie, przecie\u017c gdy kto\u015b co tydzie\u0144 wypowiada credo, to nie dokonuje za ka\u017cdym razem rozbioru logicznego tego, co m\u00f3wi, tylko mantruje. To ju\u017c lepiej po \u0142acinie – tymi samymi s\u0142owami na ca\u0142ej planecie.<\/p>\r\n\r\n

Nie wiem, czy lepiej. Mnie podoba si\u0119, \u017ce wsz\u0119dzie jest inaczej, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wchodzi w inne kultury i pr\u00f3buje si\u0119 w nich znale\u017a\u0107. Chocia\u017c oczywi\u015bcie w wielu miejscach nie jest to proste. Kiedy\u015b rozmawia\u0142em z misjonarzem chyba z Tanzanii, kt\u00f3ry mi opowiada\u0142 jak to w buszu, w kt\u00f3rym mieszka\u0142, m\u0119\u017cczyzna najpierw sprawdza, czy kobieta jest w stanie urodzi\u0107 mu dzieci, a dopiero potem – jak ju\u017c mu urodzi\u0142a, i to najlepiej ze dw\u00f3ch syn\u00f3w – to szed\u0142 do ksi\u0119dza po \u015blub. I ten misjonarz mi m\u00f3wi: \u201eJe\u015bli ja bym pr\u00f3bowa\u0142 ich przekona\u0107 do zachowania wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci seksualnej do czasu \u015blubu, to by mnie potraktowali jak jakiego\u015b Marsjanina. Oni \u017cyj\u0105 tak od wiek\u00f3w i nie widz\u0105 w tym nic z\u0142ego\u201d. Mnie fascynuje postawa takiego ksi\u0119dza, wybory, przed kt\u00f3rymi staje.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

A dla mnie to jest proste. Ludzie pytaj\u0105 mnie czasem, jak ja, katolik, zachowuj\u0119 si\u0119, gdy spotkam czarownika, skoro religia zakazuje nam wszelkich eksperyment\u00f3w z czarami, horoskop\u00f3w, wywo\u0142ywania duch\u00f3w, itd. Ja i ten czarownik jeste\u015bmy po prostu na innym etapie rozwoju. Oni najpierw musz\u0105 dorosn\u0105\u0107 do naszego poziomu kulturowego, musz\u0105 z etapu zbieracko-\u0142owieciego, gdzie np. w\u0142asno\u015b\u0107 osobista nie istnieje, przej\u015b\u0107 w ten etap, gdy \u201eNie kradnij\u201d nabierze sensu, bo zaczniemy mie\u0107 domy, pola, ubrania. To samo dotyczy pozosta\u0142ych przykaza\u0144. Nar\u00f3d wybrany te\u017c nie dosta\u0142 dekalogu od razu po wygnaniu z raju. Ca\u0142e wieki \u017cy\u0142 bez przykaza\u0144, dosta\u0142 je dopiero po ucieczce z Egiptu. Indianie czy wszystkie inne \u201edzikie\u201d ludy musz\u0105 stopniowo dojrzewa\u0107 do ewangelii, do tego miejsca, w kt\u00f3rym my jeste\u015bmy dzisiaj. Mo\u017ce im to zabierze mniej czasu, ni\u017c zabra\u0142o nam, ale trwa\u0107 musi. I misjonarze musz\u0105 by\u0107 cierpliwi, wytrwali. W Wenezueli m\u00f3j kolega ma parafi\u0119 na sawannach. Tam panuje zwyczajowe dwu\u017ce\u0144stwo. Jedna \u017cona ma dom na sawannie na rancho, druga gospodaruje w domu w miasteczku. Te \u017cony wiedz\u0105 o sobie nawzajem i si\u0119 koleguj\u0105. Ich dzieci si\u0119 mieszaj\u0105, bo jak te z rancza id\u0105 do szko\u0142y, to mieszkaj\u0105 w mie\u015bcie z drug\u0105 \u017con\u0105 swojego ojca. A potem ten ojciec si\u0119 nawraca i pyta ksi\u0119dza: \u201eTo co ja mam teraz jedn\u0105 \u017con\u0119 odprawi\u0107? Ochrzci\u0142e\u015b mnie, da\u0142e\u015b Pierwsz\u0105 Komuni\u0119, teraz chc\u0119 si\u0119 w wierze katolickiej o\u017ceni\u0107. Z kt\u00f3r\u0105 mam si\u0119 o\u017ceni\u0107?\u201d. No i ten ksi\u0105dz nie mo\u017ce go o\u017ceni\u0107 z dwiema kobietami, wi\u0119c mu m\u00f3wi: \u201eSakramentu nie dostaniesz! Jedyne, co mog\u0119 dla ciebie zrobi\u0107, to pob\u0142ogos\u0142awi\u0107 twoje \u017cycie w takim stanie, jakie jest. Je\u015bli chcesz by\u0107 dobrym chrze\u015bcijaninem, wychowaj swoich syn\u00f3w tak, aby oni mieli po jednej \u017conie i to jest twoje zadanie na reszt\u0119 \u017cycia\u201d. Ale taka rozterka misjonarza to przecie\u017c nic egzotycznego – w Polsce te\u017c s\u0105 duszpasterstwa ma\u0142\u017ce\u0144stw niesakramentalnych i podobne k\u0142opoty etyczne.<\/p>\r\n\r\n

Gdy pan o m\u00f3wi o tym, jak Indianie powinni dorosn\u0105\u0107 do naszych warto\u015bci, to brzmi pan jak kolonizator. Pan si\u0119 czuje kolonizatorem?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ewangelia uczy, \u017ce mamy dba\u0107 nie tylko o w\u0142asne dusze, lecz tak\u017ce o dusze innych – troska o zbawienie, czyli o najwy\u017csze szcz\u0119\u015bcie dla bli\u017aniego mego. A ponadto rzeczywi\u015bcie bia\u0142y cz\u0142owiek ma misj\u0119, bo dosta\u0142 od losu prezent, dosta\u0142 wi\u0119cej ni\u017c inne rasy i to go do czego\u015b zobowi\u0105zuje. Mamy obowi\u0105zek si\u0119 dzieli\u0107 naszym dobrem, naszym moralnym dobrobytem. Kipling nazywa\u0142 to \u201ebrzemieniem bia\u0142ego cz\u0142owieka\u201d – obowi\u0105zek cywilizowania lud\u00f3w na ni\u017cszym etapie rozwoju moralnego, kulturowego. One nie s\u0105 gorsze, po prostu na ich terenie rozw\u00f3j przebiega\u0142 wolniej lub inaczej i, gdy pojawia si\u0119 bia\u0142y, to jest okazja nadrobi\u0107 zaleg\u0142o\u015bci. Ciesz\u0105 pana dotacje unijne na nadrobienie zaleg\u0142o\u015bci komunizmu? No to mnie cieszy misja cywilizacyjna bia\u0142ego cz\u0142owieka. Je\u015bli uwa\u017cam, \u017ce nasze warto\u015bci s\u0105 z\u0142e, to je zmieniam. Je\u015bli jednak uwa\u017cam, \u017ce s\u0105 dobre, to je propaguj\u0119 w\u015br\u00f3d innych. To chyba poprawna konstrukcja etyczna, prawda?<\/p>\r\n\r\n

I uwa\u017ca pan, \u017ce bia\u0142y cz\u0142owiek ci\u0105gle ma mandat do narzucania innym swoich warto\u015bci, swojego poczucia dobra i z\u0142a, swoich system\u00f3w politycznych? Czy po XX wieku, wieku, kiedy biali wymy\u015blili dwie najbardziej mordercze ideologie w historii i wyrzynali si\u0119 nawzajem jak najwi\u0119ksi barbarzy\u0144cy, mamy mandat moralny, \u017ceby uczy\u0107 innych jak \u017cy\u0107? <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Narzuca\u0107 czegokolwiek nie mamy prawa. Dobra si\u0119 nie narzuca i nigdy przemoc\u0105. Dobro si\u0119 powinno propagowa\u0107. Co si\u0119 za\u015b tyczy system\u00f3w politycznych, to chyba raczej pan uwa\u017ca, \u017ce s\u0142usznie by\u0142o najecha\u0107 Afganistan, Irak, Jugos\u0142awi\u0119 i zaprowadzi\u0107 tam demokracj\u0119. Konkwista rzeczywi\u015bcie nie by\u0142a pi\u0119kna. Ale pami\u0119tajmy, \u017ce tam istnia\u0142y w\u00f3wczas totalitarne pa\u0144stwa Aztek\u00f3w czy Ink\u00f3w. Bia\u0142y cz\u0142owiek przyszed\u0142 i by\u0142 traktowany troch\u0119 tak jak dzi\u015b armia ameryka\u0144ska w Iraku – dla cz\u0119\u015bci ludno\u015bci przyszed\u0142 wyzwoliciel, dla innych uzurpator i wr\u00f3g, kt\u00f3ry chce podbi\u0107 kraj i przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119. Tylko, \u017ce po konkwi\u015bcie do\u015b\u0107 szybko pojawi\u0142o si\u0119 miejsce we w\u0142adzach dla autochton\u00f3w. I tak jest do dzi\u015b. Indianie i Metysi skorzystali z naszych wynalazk\u00f3w (takich jak szko\u0142y powszechne czy dekalog) i nast\u0105pi\u0142 gwa\u0142towny awans kultury.<\/p>\r\n\r\n

Panie Wojtku, w Ameryce \u0141aci\u0144skiej miliony Indian ci\u0105gle \u017cyj\u0105 na poziomie wegetacji, s\u0105 sponiewierani przez Metys\u00f3w, pozbawieni szans na rozw\u00f3j…Chce si\u0119 pan powtr\u0105ca\u0107? Chce pan jednak wkroczy\u0107 z misj\u0105 cywilizacyjn\u0105 i przywo\u0142a\u0107 Metysa do porz\u0105dku? (\u015bmiech).<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jest wiele przyk\u0142ad\u00f3w tego, \u017ce Indianie sami sobie potrafi\u0105 radzi\u0107, maj\u0105 silne w\u0142adze lokalne, konkuruj\u0105 z Metysami. Plemi\u0119 Kuna w Panamie opanowa\u0142o kraj, maj\u0105 swoich pos\u0142\u00f3w, maj\u0105 banki, maj\u0105 w\u0142asne wyspy, maj\u0105 wystawy swojej kultury na Manhattanie, Metysi nie maj\u0105 tam wiele do powiedzenia. W Boliwii Indianin jest prezydentem, w coraz wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci kraju Indianie trzymaj\u0105 Metys\u00f3w za twarz. W Gwatemali wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w to potomkowie Maj\u00f3w – bardzo zwarte, pr\u0119\u017cne kultury. Znam miejsce, gdzie ksi\u0105dz Metys musi prosi\u0107 Indian o pozwolenie na odprawienie mszy, bo ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi na gruncie do nich nale\u017c\u0105cym i wieczorem Indianie sk\u0142adaj\u0105 tam swoje ofiary z k\u00f3z.<\/p>\r\n\r\n

A Afryka? Jak tam si\u0119 panu podoba spu\u015bcizna kolonizacji?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Afryka po wycofaniu si\u0119 bia\u0142ych kolonizator\u00f3w zniszczy\u0142a sama siebie. Zniszczyli zasoby, drogi, mosty, szko\u0142y; morduj\u0105 si\u0119 milionami, prze\u015bladuj\u0105 narodowo, religijnie i rasowo. Potworne zbydl\u0119cenie cz\u0142owieka. I regres cywilizacyjny. Od roku 1950 w Afryce dosz\u0142o do 21 wojen, liczba ofiar to prawie 20 milion\u00f3w. Rasistowska rze\u017a w Rwandzie – ponad 2 miliony ofiar w ci\u0105gu zaledwie kilku dni z powodu oskar\u017cenia o czary!! Afrykanie sami dla siebie s\u0105 najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem. Uwa\u017cam, \u017ce doskona\u0142ym sposobem naprawy tego z\u0142a by\u0142oby przywr\u00f3cenie dyktatury bia\u0142ego cz\u0142owieka na czas jaki\u015b.<\/p>\r\n\r\n

Na jaki?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie wiem, mo\u017ce na 200 lat, mo\u017ce na 1000. Bia\u0142y cz\u0142owiek ucywilizowa\u0142 Afryk\u0119. Czarny cz\u0142owiek zniszczy\u0142 to dobro.<\/p>\r\n\r\n

A co zrobi\u0107 z tymi nielicznymi krajami afryka\u0144skimi, kt\u00f3re – nie wiedzie\u0107 czemu – nie uleg\u0142y, jak to pan nazywa, zbydl\u0119ceniu i osi\u0105gn\u0119\u0142y sukces? Np. Botswana. Panuje tam demokracja, ludzie \u017cyj\u0105 jak na afryka\u0144skie warunki na wysokim poziomie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Cudnie, to w Botswanie ju\u017c rz\u0105dy bia\u0142ego cz\u0142owieka nie s\u0105 potrzebne. Ale w Afryce Po\u0142udniowej natychmiast trzeba przywr\u00f3ci\u0107 apartheid, bo on separowa\u0142 wrogie sobie grupy i w ten spos\u00f3b utrzymywa\u0142 porz\u0105dek. I pok\u00f3j.<\/p>\r\n\r\n

A je\u015bli czarni si\u0119 nie zgodz\u0105, to co pan proponuje?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Pasek i po ty\u0142ku. Z bandytami si\u0119 nie cackamy, oboj\u0119tne czy bandyci biali, czy czarni, tak? No to podobnie w Afryce – proponuj\u0119, \u017ceby w niekt\u00f3re miejsca powr\u00f3ci\u0142y korpusy brytyjskie i zaprowadzi\u0142y tam taki porz\u0105dek jak kiedy\u015b.<\/p>\r\n\r\n

Akurat w RPA sami Afrykanerzy sobie doskonale radzili. Strzelaj\u0105c np. do uczni\u00f3w w Soweto w 1976 roku, zabijaj\u0105c 500 nieuzbrojonych uczni\u00f3w protestuj\u0105cych przeciwko nieludzkim warunkom, w jakich \u017cyli. Wie pan, od kogo nauczyli si\u0119 czarni w Kongo barbarzy\u0144stwa, z\u0142odziejstwa, korupcji? Od belgijskiego kr\u00f3la Leopolda i jego ludzi, kt\u00f3rzy regularnie i bezkarnie dokonywali tam masakr i kradli wszystko, co si\u0119 da\u0142o. Mobutu Sese Seko tylko kontynuowa\u0142 tradycj\u0119 bia\u0142ych. Wie pan, ilu czarnych studiowa\u0142o w Rodezji za czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Iana Smitha? Pi\u0119cioro. Ja rozumiem, \u017ce pan chce by\u0107 wyrazisty, ale z t\u0105 bezwarunkow\u0105 pochwa\u0142\u0105 bia\u0142ej cywilizacji w Afryce to pan przesadzi\u0142. To jest obraz \u015bwiata, w kt\u00f3ry nie wierz\u0105 ju\u017c nawet sieroty po Imperium Brytyjskim w Londynie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Bo tacy jak pan w londy\u0144skich gazetach pior\u0105 ludziom m\u00f3zgi, podaj\u0105c efekciarskie argumenty przeciwko koloniom. Zamiast pisa\u0107 \u015bciskaj\u0105ce serduszko powiastki o pi\u0119ciorgu student\u00f3w, niech pan uprzejmie napisze, ile szk\u00f3\u0142 by\u0142o w Afryce, zanim przyszli biali. Ile by\u0142o szpitali, ile dr\u00f3g bitych, kt\u00f3rymi do tych szpitali mo\u017cna by\u0142o szybko dojecha\u0107. A potem niech pan \u0142askawie napisze, \u017ce po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez czarnych liczba dr\u00f3g bitych w Afryce spad\u0142a o 80 procent. Bia\u0142e kolonie by\u0142y doskona\u0142ym narz\u0119dziem cywilizacyjnego podnoszenia najbiedniejszych rejon\u00f3w \u015bwiata. I to nie bia\u0142y kolonializm zniszczy\u0142 Indie, tylko Ghandi. B\u0142agam, prosz\u0119 si\u0119gn\u0105\u0107 do statystyk, a potem ze mn\u0105 rozmawia\u0107 o po\u017cytku z wygnania bia\u0142ych.<\/p>\r\n\r\n

Pan sobie zdaje spraw\u0119, \u017ce pan g\u0142osi pochwa\u0142\u0119 podzia\u0142\u00f3w rasowych?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie rasowych, tylko kulturowych, do cholery!!! Jak wam brak argument\u00f3w, to pr\u00f3bujecie z oponenta robi\u0107 rasist\u0119. Niech pan sobie przeczyta, co m\u00f3wi\u0142em wcze\u015bniej, niech pan dodatkowo przeczyta kt\u00f3r\u0105\u015b z moich ksi\u0105\u017cek o Amazonii, bo rasist\u0105 jestem takim samym jak Jan Pawe\u0142 II. Poda\u0142 mi pan przyk\u0142ad Botswany, gdzie demokracja dzia\u0142a. I bardzo dobrze, niech dzia\u0142a, niech tamtejsze dzieci chodz\u0105 do szk\u00f3\u0142. Ale z drugiej strony nie ma takiego obowi\u0105zku, by wszyscy na \u015bwiecie umieli czyta\u0107 i pisa\u0107. W staro\u017cytnym Egipcie tylko kilku kap\u0142an\u00f3w czyta\u0142o, nawet kr\u00f3l nie umia\u0142. I wszystko dzia\u0142a\u0142o. Odg\u00f3rna zasada, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje wszystkich, to \u201eNie zabijaj\u201d albo \u201eNie kradnij\u201d. Ale nie ma zasady \u201eMusisz umie\u0107 pisa\u0107\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Nie ma te\u017c zasady \u201eMusisz je\u015b\u0107\u201d. Z perspektywy ciep\u0142ego pokoju w Europie g\u0142osi pan pogl\u0105dy obra\u017caj\u0105ce ludzi, kt\u00f3rym los nie sprzyja\u0142 tak jak panu, bo urodzili si\u0119 w z\u0142ym czasie i w z\u0142ym miejscu. Czy pana w og\u00f3le interesuje co\u015b takiego jak n\u0119dza, bieda na \u015bwiecie, fakt, \u017ce miliard ludzi, mi\u0119dzy innymi w tych krajach, kt\u00f3re pan odwiedza, nie ma dost\u0119pu do wody, \u017ce matki nie mog\u0105 rodzi\u0107 dzieci w higienicznych warunkach, \u017ce dzieci nie mog\u0105 i\u015b\u0107 do szko\u0142y? To jest los dw\u00f3ch trzecich ludzko\u015bci.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Interesuje. Wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 \u017cycia sp\u0119dzam w\u015br\u00f3d biednych i wiem, \u017ce najlepiej daj\u0105 sobie rad\u0119, gdy ich si\u0119 zostawi samym sobie. Owszem, gdy wybucha wulkan, jest pow\u00f3d\u017a, trzeba da\u0107 ja\u0142mu\u017cn\u0119, przys\u0142a\u0107 jedzenie, koce – interwencja w obliczu katastrofy. Ale \u017cadnych program\u00f3w pomocy, \u017cadnych d\u0142ugofalowych zasi\u0142k\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Ludzie zostawieni w spokoju sami sobie potrafi\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 \u017cycie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Kopacz srebra z Potosi, kt\u00f3ry przez 40 lat siedzi w rozpadaj\u0105cej si\u0119 kopalni i zarabia dwa dolary dziennie, te\u017c sobie sam \u017cycie u\u0142o\u017cy?Jest ca\u0142kowicie wolny, jak mu si\u0119 nie podoba, to mo\u017ce sobie wyjecha\u0107, gdzie chce.<\/p>\r\n\r\n

Pan albo ja mo\u017cemy wyjecha\u0107, dok\u0105d chcemy, ale cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie ma szko\u0142y, nie ma pieni\u0119dzy i kt\u00f3rego horyzonty si\u0119gaj\u0105 rogatek miasta, nie mo\u017ce nigdzie wyjecha\u0107.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ma\u0142o pan wie o Ameryce. Indianie migruj\u0105 masowo, ci\u0105gle zmieniaj\u0105 miejsce zamieszkania. Jak gdzie\u015b znajd\u0105 nowe z\u0142oto, to po\u0142owa tych niepi\u015bmiennych ludzi z Potosi zaraz tam leci. Jako\u015b wiedz\u0105 jak i kt\u00f3r\u0119dy, i jako\u015b znajduj\u0105 na to pieni\u0105dze. Kraje Ameryki \u0141aci\u0144skiej podpisa\u0142y umow\u0119, \u017ce \u201eIndios no tienen fronteras\u201d, czyli Indianina nie obowi\u0105zuj\u0105 granice pa\u0144stwowe. To jest kontynent wiecznej w\u0119dr\u00f3wki lud\u00f3w. Jak si\u0119 rozniesie, \u017ce gdzie\u015b jest nowa kopalnia, to na piechot\u0119 tam id\u0105 z drugiego ko\u0144ca kontynentu.<\/p>\r\n\r\n

To jest bardzo atrakcyjny obraz biednych. Traktuje pan ich jak maskotki z przepaskami na biodrach, kt\u00f3re dla pana ta\u0144cz\u0105 jakie\u015b swoje ta\u0144ce wojenne sprzed wiek\u00f3w. Pan na nich popatrzy, porobi notatki, popstryka par\u0119 zdj\u0119\u0107 i zamy\u015bli si\u0119 nad up\u0142ywem czasu. Je\u015bli si\u0119 ma mn\u00f3stwo kasy i dom nad morzem, to oczywi\u015bcie w tym obrazie nie ma \u017cadnej rysy, a Ameryka \u0141aci\u0144ska jawi si\u0119 jako jedno wielkie eldorado<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142em w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, by\u0142em ubogi, nie mia\u0142em grosza, kumplowa\u0142em si\u0119 z \u017cebrakami, spa\u0142em na kratkach od metra. Miesi\u0105cami \u017cy\u0142em bez pieni\u0119dzy i wiem, co to znaczy bieda.<\/p>\r\n\r\n

Panie Wojtku, czy pan w og\u00f3le ma dystans do siebie? Niekt\u00f3rzy ludzie si\u0119 z pana \u015bmiej\u0105, inni si\u0119 pana boj\u0105. Ten facet chodz\u0105cy po Warszawie na bosaka, g\u0142osz\u0105cy jakie\u015b obrazoburcze pogl\u0105dy. Ta emigracja do Ekwadoru. To strasznie \u015bmieszne jest, czuje pan to?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Prosz\u0119 si\u0119 \u015bmia\u0107, wyjdzie pan na g\u0142upka, bo z jednej strony taki pan otwarty na los Murzyna, a z drugiej strony taki ciasny umys\u0142owo, \u017ce musi wy\u015bmia\u0107 bosonoga.<\/p>\r\n\r\n

Wie pan, jaki jest doch\u00f3d narodowy na mieszka\u0144ca w Ekwadorze, wed\u0142ug pana, idealnego kraju do osiedlenia si\u0119? Nieco ponad 3 tysi\u0105ce dolar\u00f3w. W Polsce – kt\u00f3r\u0105 wielu Polak\u00f3w uwa\u017ca za zadupie \u015bwiata – prawie 18 tysi\u0119cy.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

No i co z tego? Je\u015bli zacznie pan przelicza\u0107 doch\u00f3d narodowy na g\u0142ow\u0119 i por\u00f3wnywa\u0107 z innymi krajami, to wyjd\u0105 panu r\u00f3\u017cne przera\u017caj\u0105ce zestawienia. Bezsensowne! Indianie rzadko obracaj\u0105 pieni\u0119dzmi oraz prawie nigdy nie rejestruj\u0105 obrot\u00f3w. Ich dochody si\u0119 nie pojawiaj\u0105 w statystykach. Jedzenie pozyskuj\u0105 bezp\u0142atnie z puszczy lub pola. Tak samo jak przez wieki.<\/p>\r\n\r\n

Je\u015bli im si\u0119 nie wiedzie w mie\u015bcie, mog\u0105 wyj\u015b\u0107 20 kilometr\u00f3w za miasto i na ziemi niczyjej postawi\u0107 dom dla swojej rodziny. W Ekwadorze niepotrzebny jest \u017caden doch\u00f3d, \u017ceby \u017cy\u0107 przyzwoicie ca\u0142ymi latami. Wystarczy w\u0142o\u017cy\u0107 troch\u0119 wysi\u0142ku fizycznego. Powo\u0142ywanie si\u0119 na pieni\u0105dze Polski i Ekwadoru nie ma sensu, bo w Ekwadorze pieni\u0105dze nie s\u0105 niezb\u0119dne do \u017cycia.<\/p>\r\n\r\n

Dop\u00f3ki pan sobie nogi nie z\u0142amie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jak sobie z\u0142ami\u0119, a b\u0119d\u0119 bez grosza, to mi j\u0105 z\u0142o\u017cy baba ze wsi za jajka, albo rodzina pomo\u017ce, albo parafia.<\/p>\r\n\r\n

A jak wylew pan b\u0119dzie mia\u0142, to te\u017c baba pana uratuje za jajka?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jak b\u0119d\u0119 mia\u0142 wylew, to umr\u0119. W Polsce na ulicy z pe\u0142nym portfelem.<\/p>\r\n\r\n

To fajnie brzmi. Pan buduje sobie takimi wypowiedziami wyrazisty wizerunek.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wszystko, co pan widzi w telewizji czy s\u0142yszy w radiu wypowiedziane przez Wojciecha Cejrowskiego, jest prawdziwe. Nie widzi pan ca\u0142ego Cejrowskiego – cz\u0119\u015b\u0107 jest schowana w spodniach – ale to, co wystawione na pokaz, jest prawd\u0105. To s\u0105 moje pogl\u0105dy, naprawd\u0119 tak my\u015bl\u0119 i tak samo si\u0119 zachowuj\u0119 i w domu, i w telewizji. Jestem sp\u00f3jny.<\/p>\r\n\r\n

Tylko po co sp\u0119dza\u0107 \u017cycie na obsesyjnym zainteresowaniu sob\u0105. To jest dobre, jak si\u0119 ma 18, 19 lat i cz\u0142owiek my\u015bli, \u017ce jest p\u0119pkiem \u015bwiata. Potem albo grz\u0119\u017aniemy w jakich\u015b mg\u0142awicowych maniach, albo zaczynamy interesowa\u0107 si\u0119 \u015bwiatem. Tym, jaki jest, co nam daje, co zabiera, co mo\u017cemy z niego wzi\u0105\u0107 i ile mu da\u0107. A co pana obchodzi w \u017cyciu, panie Cejrowski?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jedna jedyna rzecz – zbawienie duszy. Dlatego nie mog\u0119 pozostawa\u0107 oboj\u0119tny na cierpienie ludzkie, co mi pan zarzuca. Pan patrzy na \u015bwiat kolektywistycznie, troch\u0119 ideologii w tym jest, wszystko podparte liczbami, a ja patrz\u0119 na \u015bwiat indywidualistycznie. Nie interesuj\u0105 mnie masy i jakie\u015b statystyki, tylko jednostka wobec Boga. Zbawienie duszy – mojej, pa\u0144skiej, afryka\u0144skiej, ameryka\u0144skiej, ka\u017cdej duszy po kolei. Amen.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n

Za: Rzeczpospolita | Dariusz Rosiak \t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t12-09-2008, ostatnia aktualizacja 13-09-2008 00:56<\/p>\r\n\r\n


","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O podr\u00f3\u017cowaniu i ucieczkach, wy\u017cszo\u015bci Ameryki nad Afryk\u0105 i brzemieniu bia\u0142ego cz\u0142owieka rozmawiaj\u0105 Wojciech Cejrowski i Dariusz Rosiak Dariusz Rosiak: Po co pan podr\u00f3\u017cuje? Wojciech Cejrowski: Kiedy\u015b pokaza\u0142em moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Indianom w Amazonii i zapad\u0142a kompletna cisza. To s\u0105 na og\u00f3\u0142 ludzie bardzo ha\u0142a\u015bliwi, szczebiotliwi i wci\u0105\u017c robi\u0105 sobie r\u00f3\u017cne \u017carty i psikusy, ale t\u0119 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[31],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2493\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}