{"id":24906,"date":"2010-07-28T22:44:49","date_gmt":"2010-07-29T03:44:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=24906"},"modified":"2010-07-28T22:44:49","modified_gmt":"2010-07-29T03:44:49","slug":"ustawowa-chrystofobia-%e2%80%94-wywiad-z-prof-jackiem-bartyzelem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=24906","title":{"rendered":"Ustawowa chrystofobia \u00e2\u20ac\u201d wywiad z prof. Jackiem Bartyzelem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ustawowa chrystofobia \u201d\u201d wywiad z\u00a0prof. Jackiem Bartyzelem dla \u201eNaszego Dziennika\u201d<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z prof. Jackiem Bartyzelem, kierownikiem Katedry Hermeneutyki Polityki na Wydziale Politologii i Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, rozmawiaj\u0105 Piotr Czartoryski-Sziler i Ma\u0142gorzata Rutkowska.<\/em><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Przedstawiciele PO twierdz\u0105, \u017ce nasycenie przestrzeni publicznej pomnikami, symbolami wiary rozbija narodow\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Czy nie jest odwrotnie \u201d\u201d to brak symboli, z kt\u00f3rymi mo\u017ce uto\u017csamia\u0107 si\u0119 Nar\u00f3d, prowadzi do jego atomizacji?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Oczywi\u015bcie. W Polsce na szcz\u0119\u015bcie nie brak i miejsc, i symbolicznych znak\u00f3w, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 si\u0119 odnale\u017a\u0107 w tym poczuciu wsp\u00f3lnotowo\u015bci i to\u017csamo\u015bci. Prezydent Lech Kaczy\u0144ski zosta\u0142 przecie\u017c jednak pochowany na Wawelu, a wi\u0119c w miejscu najbardziej intensywnie przepojonym t\u0105 symbolik\u0105 narodow\u0105. W sporze o krzy\u017c na Krakowskim Przedmie\u015bciu wyr\u00f3\u017cni\u0142bym dwie p\u0142aszczyzny, kt\u00f3re si\u0119 na siebie nak\u0142adaj\u0105. Pierwsza z nich to p\u0142aszczyzna zasadnicza, og\u00f3lna, kt\u00f3r\u0105 mogliby\u015bmy nazwa\u0107 za \u015bw. Tomaszem tez\u0105, a dotyczy kwestii obecno\u015bci krzy\u017ca w sferze publicznej w og\u00f3le. Druga to hipoteza, czyli sprawa tego konkretnego krzy\u017ca przed Pa\u0142acem Prezydenckim. Na p\u0142aszczy\u017anie pierwszej odpowied\u017a chrze\u015bcijanina jest oczywista \u201d\u201d krzy\u017c nie tylko ma prawo by\u0107 obecny w sferze publicznej, ale obowi\u0105zkiem nie tylko os\u00f3b prywatnych, ale i wsp\u00f3lnoty narodowej, politycznej jest uznawa\u0107 w ten spos\u00f3b kr\u00f3lowanie Chrystusa, nie tylko w ludzkich duszach, ale i w spo\u0142eczno\u015bci. Ta og\u00f3lna teza zosta\u0142a tutaj w\u0142\u0105czona w pewien bardziej dora\u017any, polityczny kontekst. Krzy\u017c postawiony na Krakowskim Przedmie\u015bciu by\u0142 znakiem jakiego\u015b wyj\u0105tkowego prze\u017cycia, zwi\u0105zanego z konkretnym wydarzeniem i z konkretnymi osobami.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Przyniesionym z potrzeby serca\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d To prawda, dlatego traktowa\u0142bym jego obecno\u015b\u0107 w tym miejscu jako stacj\u0119, etap do czego\u015b. Najlepszym rozwi\u0105zaniem wydaje si\u0119 by\u0107 umieszczenie przed Pa\u0142acem Prezydenckim tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej tragedi\u0119 smole\u0144sk\u0105. Krzy\u017c w og\u00f3le jest symbolem odkupicielskiej m\u0119ki Jezusa Chrystusa, natomiast ten konkretny krzy\u017c upami\u0119tnia tragiczne wydarzenie.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Pomniki-krzy\u017ce w Gda\u0144sku, w Gdyni, w Poznaniu \u201d\u201d polska pami\u0119\u0107 wyra\u017ca si\u0119 w po\u0142\u0105czeniu symboliki religijnej ze znakami narodowymi. Dlaczego ten zwi\u0105zek jest tak silny?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d To jest spontaniczny zrost, kt\u00f3ry wyrasta z idei artysty i z oczekiwa\u0144 zbiorowego mecenasa, czyli Narodu. Byliby\u015bmy zdziwieni, gdyby pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy osob\u0119 czy jakie\u015b wydarzenie tego nie uwzgl\u0119dnia\u0142. On wyra\u017ca naturalne przekonanie, \u017ce nie mo\u017cna polsko\u015bci zrozumie\u0107 bez Chrystusa.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Tym bardziej bol\u0105 wypowiedzi neguj\u0105ce sens umieszczenia znaku krzy\u017ca w pomniku ku czci ofiar katastrofy\u2026<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d To wr\u0119cz \u015bwiadczy\u0142oby o jakiej\u015b dziwnej cenzurze czy nak\u0142adanym kaga\u0144cu, gdyby pomys\u0142 upami\u0119tniania mia\u0142 inny charakter, tym bardziej \u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 z tragizmem \u015bmierci. W czasie \u017ca\u0142oby, og\u00f3lnonarodowych pogrzeb\u00f3w pojawi\u0142o si\u0119 kilka g\u0142os\u00f3w ze strony \u015brodowisk laickich czy wojuj\u0105co antyreligijnych, \u017ce w Polsce nie ma symboliki laickiej, kt\u00f3ra pozwala\u0142aby \u017cegna\u0107 wysokich rang\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych. Nie ma, i to jest oczywiste. \u0179al, z\u0142o\u015b\u0107 tych \u015brodowisk \u015bwiadcz\u0105 o ich kompletnej alienacji od tego, czym \u017cyje, co czuje wsp\u00f3lnota. Wida\u0107, jak ci ludzie nie potrafi\u0105 wsp\u00f3\u0142odczuwa\u0107 z nami. Niekt\u00f3rzy zwracali uwag\u0119, \u017ce ta w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 jest wyrazem bezdennego smutku ateizmu.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d W jaki spos\u00f3b mo\u017cna wykorzysta\u0107 potencja\u0142, kt\u00f3ry uwidoczni\u0142 si\u0119 w Narodzie po 10 kwietnia?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Ten potencja\u0142 powinien prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na pewne dzia\u0142ania, jaki\u015b ruch, kt\u00f3ry konsekwentnie broni\u0142by i podnosi\u0142 sprawy rzeczywistej obecno\u015bci w prawie, obyczajach, w \u017cyciu publicznym tego, co wynika z nakaz\u00f3w Ewangelii. Ostatnio by\u0142a okazja ku temu, by bardziej zmobilizowa\u0107 si\u0119 przeciwko bezczeszczeniu przestrzeni publicznej przez takie imprezy, jak parada homoseksualna. Z obron\u0105 krzy\u017ca wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 rzeczy, kt\u00f3re maj\u0105 nie tylko charakter symboliczny, ale jak najbardziej realny. Wola\u0142bym wi\u0119c, \u017ceby ci politycy czy te partie, kt\u00f3re teraz w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w obron\u0119 krzy\u017ca, tak\u017ce w sferze realnej, ju\u017c nie symbolicznej, walczy\u0142y o to, co wynika z tej identyfikacji z chrze\u015bcija\u0144stwem. Tu jednak bywa bardzo r\u00f3\u017cnie, przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 ustawa o ochronie \u017cycia sprzed dw\u00f3ch lat czy obecnie kwestia in vitro. Tutaj ich stanowisko jest dwuznaczne, niekonsekwentne. Prawdziwa walka o krzy\u017c w tej chwili odbywa si\u0119 w Europie przed Europejskim Trybuna\u0142em Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu w zwi\u0105zku ze spraw\u0105 krzy\u017ca we W\u0142oszech. Ani jednak rz\u0105d polski i partia rz\u0105dz\u0105ca, ani najwi\u0119ksza partia opozycyjna nie czyni\u0105 stara\u0144, by poprze\u0107 W\u0142ochy w tej kwestii. To by\u0142aby w pe\u0142ni szczera i konsekwentna obrona krzy\u017ca.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Chrystofobia to zjawisko zataczaj\u0105ce w Europie szerokie kr\u0119gi. Czym charakteryzuj\u0105 si\u0119 \u015brodowiska walcz\u0105ce z krzy\u017cem?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d To w\u0142a\u015bnie one wykorzysta\u0142y sp\u00f3r o krzy\u017c przed Pa\u0142acem Prezydenckim do tego, \u017ceby przenie\u015b\u0107 kwesti\u0119 krzy\u017ca sprzed Pa\u0142acu Prezydenckiego z pu\u0142apu Tomaszowej hipotezy na p\u0142aszczyzn\u0119 tezy og\u00f3lnej. Sp\u00f3r ten umo\u017cliwi\u0142 podniesienie ich sta\u0142ego postulatu walki z krzy\u017cem, czyli domagania si\u0119 laicyzacji i wyrzucenia symboliki chrze\u015bcija\u0144skiej ze sfery publicznej. Ta sprawa da\u0142a im or\u0119\u017c do tego, \u017ceby wyartyku\u0142owa\u0107 swoj\u0105 wrogo\u015b\u0107 do krzy\u017ca i chrze\u015bcija\u0144stwa. Ze sporu o ten konkretny krzy\u017c, kt\u00f3ry ma by\u0107 w tym miejscu lub innym, robi si\u0119 sp\u00f3r o to, czy w og\u00f3le krzy\u017c ma \u201ek\u0142u\u0107 w oczy\u201d w miejscach publicznych.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Jest to wygodne dla Platformy, kt\u00f3ra usi\u0142uje przyci\u0105gn\u0105\u0107 do siebie lewicowy elektorat.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Wydaje mi si\u0119, \u017ce przede wszystkim aktywne s\u0105 tutaj \u015brodowiska nowolewicowe. Natomiast Platforma Obywatelska zajmuje stanowisko typowe dla XIX-wiecznych libera\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy znajdowali si\u0119 pomi\u0119dzy katolikami a si\u0142ami rewolucji. Jak pisa\u0142 w\u00f3wczas katolicki my\u015bliciel Donoso Cort\u00c3\u00a9s, gdyby libera\u0142 by\u0142 na dziedzi\u0144cu palatium Pi\u0142ata w Jerozolimie i mia\u0142 stawa\u0107 przed wyborem: czy ukrzy\u017cowa\u0107 Chrystusa czy Barabasza, to powiedzia\u0142by, \u017ceby t\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 kwesti\u0119 od\u0142o\u017cy\u0107 do nast\u0119pnej sesji parlamentarnej. Libera\u0142 bowiem najch\u0119tniej zamiata pod dywan niewygodne dla niego kwestie, \u017ceby nie mie\u0107 problemu. Nie chce wybiera\u0107 mi\u0119dzy Chrystusem a Barabaszem. Ulubione jego s\u0142owo to kompromis, konsensus. Szuka po\u015bredniego rozwi\u0105zania. Ale w fundamentalnych sprawach nie da si\u0119 znale\u017a\u0107 nic po\u015bredniego. Libera\u0142 oszukuje wi\u0119c sam siebie. Czasami uda si\u0119 odwlec jakie\u015b rozstrzygni\u0119cie, ale zawsze przyjdzie chwila, kiedy trzeba b\u0119dzie dokona\u0107 wyboru. I wtedy okazuje si\u0119, \u017ce nie istnieje trzecie stanowisko, czyli typowo liberalne.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d We Francji walka z krzy\u017cem trwa od czas\u00f3w rewolucji 1789 roku.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Jak prze\u015bledzimy histori\u0119 Francji, to zobaczymy, \u017ce ta walka jest troch\u0119 jak sinusoida, kt\u00f3ra w pewnych momentach si\u0119 nasila, a w pewnych s\u0142abnie. Walka z krzy\u017cem zacz\u0119\u0142a si\u0119 oczywi\u015bcie od rewolucji 1789 roku, p\u00f3\u017aniej trend ten troch\u0119 os\u0142ab\u0142. Nast\u0119pnie mamy zn\u00f3w bardzo intensywny okres terroru Komuny Paryskiej i bardzo silny antykatolicyzm III Republiki z kulminacj\u0105 w postaci ustawy o separacji Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa w 1905 roku. Os\u0142ab\u0142o to troch\u0119 po I wojnie \u015bwiatowej. Jednak przez ca\u0142y wiek XIX si\u0142y katolickie i antykatolickie we Francji mniej wi\u0119cej si\u0119 r\u00f3wnowa\u017cy\u0142y, natomiast po II wojnie \u015bwiatowej katolicyzm francuski nieomal zanik\u0142, a Francja sta\u0142a si\u0119 krajem faktycznie zdechrystianizowanym. Op\u00f3r przeciwko takiemu stanowi rzeczy jest tam bardzo s\u0142aby, bo w\u0142a\u015bciwie wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w francuskich wychowana jest w przekonaniu, \u017ce pa\u0144stwo powinno by\u0107 laickie. To oczywi\u015bcie u\u0142atwia si\u0142om antykatolickim, kt\u00f3re wci\u0105\u017c przyznaj\u0105 si\u0119 do masonerii, walk\u0119 z krzy\u017cem. Jeszcze w XIX wieku katolicyzm francuski by\u0142 du\u017c\u0105 si\u0142\u0105, dzisiaj autentyczn\u0105 si\u0142\u0105 religijn\u0105 jest tam islam. To te\u017c popycha cz\u0119sto katolik\u00f3w do obrony laickiego status quo, \u017ceby nie dopu\u015bci\u0107 do odg\u00f3rnej islamizacji. W gruncie rzeczy nie ma tam dzi\u015b formalnej walki z zorganizowanym \u201d\u201d tak jak w XIX wieku \u201d\u201d katolicyzmem, kt\u00f3ry broni\u0142 tradycji Francji, \u201enajstarszej c\u00f3ry Ko\u015bcio\u0142a\u201d, bo takiego katolicyzmu jako realnej si\u0142y spo\u0142ecznej nie ma dzi\u015b we Francji, jest natomiast konsekwentne usuwanie w cie\u0144 pozosta\u0142o\u015bci pami\u0105tek tego duchowego dziedzictwa.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Dlaczego g\u0142os katolik\u00f3w zosta\u0142 tak zmarginalizowany?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Owszem, bywa, \u017ce katolicy protestuj\u0105 czy wyst\u0119puj\u0105 w jakiej\u015b poszczeg\u00f3lnej kwestii, np. obrony wolnej szko\u0142y, ale nie ma katolicyzmu jako zorganizowanej si\u0142y, kt\u00f3ra by stawia\u0142a postulaty stricte katolickie. S\u0105 tylko jakie\u015b drobne \u015brodowiska w przestrzeni metapolityki, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 tradycj\u0119 kontrrewolucyjn\u0105, ale stanowi\u0105 one w \u017cyciu politycznym zupe\u0142ny margines. Nominalni katolicy, zar\u00f3wno laikat, jak i hierarchia, w gruncie rzeczy pogodzili si\u0119 z laickim charakterem republiki, kt\u00f3ry opiera si\u0119 na rozdziale Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa, i to w bardzo rygorystycznej wersji. W efekcie we Francji nie mo\u017cna np. postawi\u0107 krzy\u017ca przy drodze publicznej. Im s\u0142absza skala oporu katolik\u00f3w, tym bardziej metody walki z Ko\u015bcio\u0142em maj\u0105 charakter administracyjny, a nie krwawych represji. W czasie rewolucji ksi\u0119\u017cy gilotynowano, sp\u0142awiano w dziurawych barkach, jak w Wandei. Dzi\u015b, gdy s\u0105 inne realia spo\u0142eczne, Ko\u015bci\u00f3\u0142 prze\u015bladuje si\u0119, wykorzystuj\u0105c ustawodawstwo, a nie fizyczn\u0105 przemoc.<\/p>\r\n\r\n

\u201d\u201d Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Rozmawiali Piotr Czartoryski-Sziler, Ma\u0142gorzata Rutkowska<\/em><\/p>\r\n\r\n

Pierwodruk: \u201eNasz Dziennik\u201d nr 174 (3800), 28 lipca 2010 roku.","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ustawowa chrystofobia \u201d\u201d wywiad z\u00a0prof. Jackiem Bartyzelem dla \u201eNaszego Dziennika\u201d Z prof. Jackiem Bartyzelem, kierownikiem Katedry Hermeneutyki Polityki na Wydziale Politologii i Studi\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, rozmawiaj\u0105 Piotr Czartoryski-Sziler i Ma\u0142gorzata Rutkowska. \u201d\u201d Przedstawiciele PO twierdz\u0105, \u017ce nasycenie przestrzeni publicznej pomnikami, symbolami wiary rozbija narodow\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Czy nie jest odwrotnie \u201d\u201d to […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[100],"class_list":["post-24906","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-publicystyka","tag-anti-catholicism-anti-christianity"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24906\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}