{"id":24842,"date":"2010-07-26T22:53:35","date_gmt":"2010-07-27T03:53:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=24842"},"modified":"2010-07-26T22:53:35","modified_gmt":"2010-07-27T03:53:35","slug":"otwieranie-furtki-dla-separatyzmow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=24842","title":{"rendered":"Otwieranie furtki dla separatyzm\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Werdykt Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci nie hamuje procesu uznawania niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa, jednak\u017ce nie stanowi o legalno\u015bci kosowskiej pa\u0144stwowo\u015bci<\/em><\/h4>\r\n\r\n

Deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa nie stanowi naruszenia prawa mi\u0119dzynarodowego, poniewa\u017c prawo to nie zawiera zakazu takich deklaracji – tak brzmi werdykt Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci stanowi\u0105cy odpowied\u017a na pytanie, czy jednostronna deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci og\u0142oszona przez Tymczasowe Instytucje Samorz\u0105du Kosowa jest zgodna z prawem mi\u0119dzynarodowym. To i\u015bcie pi\u0142atowe umycie r\u0105k przez MTS oznacza przyzwolenie na jednostronne og\u0142aszanie deklaracji niepodleg\u0142o\u015bci zawsze i wsz\u0119dzie w poczuciu ca\u0142kowitej, w sensie prawnym, bezkarno\u015bci. Przyzwolenie na to, by w sporach mi\u0119dzypa\u0144stwowych rozstrzyga\u0142a tylko i wy\u0142\u0105cznie si\u0142a, a nie \u017cadne racje prawne, o merytorycznych nie wspominaj\u0105c. <\/strong>
\r\n
\r\nMo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce MTS unikn\u0105\u0142 jednoznacznej odpowiedzi w kwestii statusu Kosowa, poniewa\u017c ta udzielona jest og\u00f3lna, w\u0142a\u015bciwie wymijaj\u0105ca, samo pytanie za\u015b potraktowano bardzo dos\u0142ownie. Oczywi\u015bcie – de facto – jest to odpowied\u017a dla Serbii negatywna, poniewa\u017c nie hamuje procesu uznawania niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa przez kolejne pa\u0144stwa, a na to Serbia liczy\u0142a. Jednak\u017ce – inaczej ni\u017c podaj\u0105 to media – odpowied\u017a ta nie stanowi o legalno\u015bci kosowskiej pa\u0144stwowo\u015bci; nie m\u00f3wi nic o statusie prawnomi\u0119dzynarodowym prowincji; jedynym dokumentem okre\u015blaj\u0105cym ten status pozostaje Rezolucja 1244 Rady Bezpiecze\u0144stwa Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, a ta wyra\u017anie stwierdza, \u017ce integralno\u015b\u0107 terytorialna Jugos\u0142awii, kt\u00f3rej pa\u0144stwem sukcesyjnym jest Serbia, zostaje zachowana. M\u00f3wi nawet o tym, i\u017c okre\u015blona liczba wojska i policji Jugos\u0142awii (czyli Serbii) wr\u00f3ci do Kosowa. Realizacja zapis\u00f3w tej obowi\u0105zuj\u0105cej wci\u0105\u017c rezolucji to zreszt\u0105 temat na ksi\u0105\u017ck\u0119.
\r\nBy\u0107 mo\u017ce pytanie powinno by\u0142o brzmie\u0107: czy jednostronna deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci og\u0142oszona przez Tymczasowe Instytucje Samorz\u0105du Kosowa wp\u0142ywa na jego status prawnomi\u0119dzynarodowy? Odpowied\u017a skonstruowana analogicznie do dzisiejszej (np. deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa nie wp\u0142ywa na jego status prawnomi\u0119dzynarodowy, poniewa\u017c status ten nie zale\u017cy od takich deklaracji) oznacza\u0142aby remis ze wskazaniem na Serbi\u0119, podczas gdy dzisiejsza to remis ze wskazaniem na tzw. Republik\u0119 Kosowa. Nasuwa si\u0119 tu zreszt\u0105 kolejne, prostsze pytanie: jaki jest status prawnomi\u0119dzynarodowy Kosowa? Tym zagadnieniem zajmie si\u0119 jednak jesieni\u0105 Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych.
\r\nZatem w sytuacji Kosowa nie zmienia to wiele, owszem, otwiera to drog\u0119 do kolejnych uzna\u0144, ale jednoznacznej wskaz\u00f3wki (werdykt ma charakter doradczy) dla pa\u0144stw niezdecydowanych nie stanowi.
\r\nNatomiast w odpowiedzi MTS, \u015bci\u015blej w jej drugiej cz\u0119\u015bci, tj. uzasadnieniu, widz\u0119 niebezpiecze\u0144stwo bardzo daleko id\u0105ce, i nie dla Serbii w kwestii Kosowa – dla niej ta decyzja oznacza sytuacj\u0119 po prostu niezmiennie z\u0142\u0105 jak dotychczas – lecz dla porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego jako takiego. R\u00f3wnie\u017c dla Polski. A Rzeczpospolita jest obecnie pa\u0144stwem tak s\u0142abym, \u017ce broni\u0105c swego stanu posiadania, nie mo\u017ce polega\u0107 na obronie przed mniej lub bardziej niesprzyjaj\u0105cymi czynnikami zewn\u0119trznymi poprzez odstraszanie, a jedynie imaj\u0105c si\u0119 instrument\u00f3w prawnych.
\r\nMi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci za\u015b swoim orzeczeniem wskaza\u0142: je\u017celi jeste\u015b pewny swojej si\u0142y militarnej i ekonomicznej wzgl\u0119dem np. s\u0105siada, mo\u017cesz wygenerowa\u0107 u niego separatyzm na jakimkolwiek tle – etnicznym, wyznaniowym, ekonomicznym itp. i doprowadzi\u0107 – drog\u0105 rebelii, je\u015bli trzeba, a je\u015bli nie, to tym lepiej – do deklaracji niepodleg\u0142o\u015bci terytorium, kt\u00f3re czy to chcesz w pe\u0142ni kontrolowa\u0107, czy te\u017c po prostu chcesz doprowadzi\u0107 do os\u0142abienia, destabilizacji, wreszcie dezintegracji innego pa\u0144stwa.
\r\nA gdy kto\u015b powie: To bezprawie!, odpowiedz, co nast\u0119puje: Deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci nie stanowi naruszenia prawa mi\u0119dzynarodowego, poniewa\u017c prawo to nie zawiera zakazu takich deklaracji. Od ko\u0144ca kwietnia mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 coraz silniejsz\u0105 fal\u0119 przemocy skierowan\u0105 przeciw kosowskim Serbom, kt\u00f3ra, jak si\u0119 wydaje, nie by\u0142a ci\u0105giem przypadkowych zdarze\u0144, a nawi\u0105zywa\u0142a do zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 wyroku Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci.
\r\n
\r\nSecesja gro\u017ana dla Europy<\/strong>
\r\nKosowo w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego stanowi znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 pod protektoratem mi\u0119dzynarodowym cz\u0119\u015b\u0107 Republiki Serbii. Tymczasem przed 2,5 roku, 17 lutego 2008 r., tymczasowe alba\u0144skie w\u0142adze Kosowa og\u0142osi\u0142y deklaracj\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Jest ona sprzeczna z prawem mi\u0119dzynarodowym od Karty Narod\u00f3w Zjednoczonych poprzez Akt Ko\u0144cowy KBWE po Rezolucj\u0119 1244 Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ. Deklaracja ta jest tak\u017ce sprzeczna z prawem pa\u0144stw do zachowania integralno\u015bci terytorialnej, a przy tym nijak si\u0119 ma do prawa narod\u00f3w do samostanowienia, bo Alba\u0144czycy to prawo ju\u017c zrealizowali w postaci pa\u0144stwa o nazwie Albania. Uznanie tej deklaracji tworzy bardzo niebezpieczny precedens nie tylko dlatego, \u017ce otwiera drog\u0119 do secesji – to jest gro\u017ane samo w sobie, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce otwiera j\u0105 tam, gdzie prawo do samostanowienia ju\u017c jest zrealizowane – a to jest gro\u017ane w dw\u00f3jnas\u00f3b.
\r\nPrzypadek kosowski jest wyj\u0105tkowo odra\u017caj\u0105cym przyk\u0142adem stosowania podw\u00f3jnych standard\u00f3w w polityce mi\u0119dzynarodowej, a tak\u017ce ca\u0142kowicie ahistorycznego post\u0119powania (bez uwzgl\u0119dnienia nawet aktualnych przyczyn, nie m\u00f3wi\u0105c o g\u0142\u0119bokich racjach histotycznych).
\r\nO tym, jak kruche s\u0105 i moralne, i prawne podstawy dzia\u0142a\u0144 alba\u0144skich w\u0142adz w Kosowie, a w\u0142a\u015bciwie o ich braku \u015bwiadcz\u0105 nie tylko realia, zw\u0142aszcza warunki \u017cycia ludno\u015bci niealba\u0144skiej, przemoc, bezprawie, czystki etniczne, niszczenie \u015bwiadectw historii tej ziemi. \u015awiadcz\u0105 o tym tak\u017ce \u017ca\u0142o\u015bnie niekompetentne wypowiedzi polskich polityk\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w. Wida\u0107, \u017ce w gruncie rzeczy nie maj\u0105 o sprawie poj\u0119cia, dorabiaj\u0105 ideologi\u0119, zamiast wprost – niedyplomatycznie, stwierdzi\u0107, \u017ce w polityce liczy si\u0119 si\u0142a, a nie racje i prawo (Rosja to samo pokaza\u0142a w Gruzji, ale to Zach\u00f3d stworzy\u0142 precedens, z kt\u00f3rego Rosja skorzysta\u0142a, a nie odwrotnie). Tyle \u017ce je\u015bli tak jest, to trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce w obecnych realiach Polska jest pa\u0144stwem bardzo s\u0142abym i tym bardziej uznawanie tzw. Republiki Kosowa jest sprzeczne z polsk\u0105 racj\u0105 stanu. Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce – do pewnego stopnia analogicznie jak to by\u0142o dwukrotnie w naszej historii – paralelnie do okupacyjnych w\u0142adz w r\u00f3\u017cnym zakresie funkcjonuj\u0105 w Kosowie i Metochii instytucje Republiki Serbii. Ten nar\u00f3d, kt\u00f3ry dzieli z Polsk\u0105 w swojej historii te same do\u015bwiadczenia i zagro\u017cenia, wbrew uwarunkowaniom zewn\u0119trznym i – niestety – wewn\u0119trznym, r\u00f3wnie mocno jak my broni swojego honoru i praw.
\r\nIndagowana w sprawie statusu prawnomi\u0119dzynarodowego Kosowa w 2007 r. minister spraw zagranicznych w rz\u0105dzie Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego Anna Fotyga, potwierdzi\u0142a, \u017ce jest to cz\u0119\u015b\u0107 Republiki Serbii pod zarz\u0105dem mi\u0119dzynarodowym.
\r\nNatomiast rz\u0105d Donalda Tuska w ci\u0105gu kilku dni po og\u0142oszeniu deklaracji niepodleg\u0142o\u015bci uzna\u0142 to pa\u0144stwo, a Ministerstwo Spraw Zagranicznych w odpowiedzi na interpelacj\u0119 jednego z pos\u0142\u00f3w stwierdzi\u0142o, \u017ce Serbia od szeregu lat nie kontroluje terytorium Kosowa, zapominaj\u0105c najwyra\u017aniej, co reguluje status Kosowa: Rezolucja 1244 RB ONZ potwierdzaj\u0105ca integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 Serbii oraz porozumienie z Kumanowa zawieraj\u0105ce zgod\u0119 Serbii na obecno\u015b\u0107 si\u0142 mi\u0119dzynarodowych w Kosowie. W wyj\u0105tkowo z\u0142ym \u015bwietle postawi\u0142o to Polsk\u0119 wraz z sojusznikami p\u00f3\u0142 roku p\u00f3\u017aniej, gdy Rosja, zaatakowawszy Gruzj\u0119, uzna\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Osetii Po\u0142udniowej i Abchazji.
\r\nUznanie pa\u0144stwowo\u015bci danego podmiotu le\u017cy w kompetencjach rz\u0105du, natomiast honor Rzeczypospolitej uratowa\u0142 prezydent RP \u015bp. Lech Kaczy\u0144ski, kt\u00f3ry sprawi\u0142, i\u017c jak dot\u0105d uznanie przez Polsk\u0119 tzw. Republiki Kosowa pozosta\u0142o tylko na papierze, a zarazem wykaza\u0142, \u017ce dla niego nie istniej\u0105 podw\u00f3jne standardy w polityce mi\u0119dzynarodowej. Podkre\u015bla\u0142 wielokrotnie i w Warszawie, i w Belgradzie, i na forach mi\u0119dzynarodowych, \u017ce jest przeciwnikiem tej pa\u0144stwowo\u015bci.
\r\n
\r\nMafia posiada w\u0142asne pa\u0144stwo?<\/strong>
\r\nSytuacj\u0119 w prowincji, w skr\u00f3cie mo\u017cna scharakteryzowa\u0107 nast\u0119puj\u0105co:
\r\n1. KFOR (si\u0142y wojskowe ONZ) stale pilnuj\u0105 ca\u0142ej prowincji, w zale\u017cno\u015bci od kontyngentu z r\u00f3\u017cnym skutkiem (od W\u0142och\u00f3w in plus po Niemc\u00f3w in minus); KFOR od pocz\u0105tku mia\u0142y za zadanie ochrania\u0107 w pierwszym rz\u0119dzie w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy – po co zatem zosta\u0142y tam w og\u00f3le sprowadzone?
\r\n2. Po wkroczeniu EULEX (si\u0142y policyjne Unii Europejskiej) UNMIK (si\u0142y policyjne ONZ) ogranicza si\u0119 raczej do serbskich enklaw.
\r\n3. W odr\u00f3\u017cnieniu od KFOR i UNMIK stacjonuj\u0105cych w oparciu o Rezolucj\u0119 1244 RB ONZ, potwierdzaj\u0105c\u0105 suwerenno\u015b\u0107 Serbii nad prowincj\u0105, EULEX zosta\u0142y wys\u0142ane przez UE w zwi\u0105zku z jednostronnym og\u0142oszeniem przez ni\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci, czyli bez podstaw prawnych.
\r\n4. Spo\u015br\u00f3d 260 tys. wyp\u0119dzonych ze swych dom\u00f3w Serb\u00f3w, Cygan\u00f3w i innych niealba\u0144skich narodowo\u015bci wr\u00f3ci\u0142o zaledwie ok. 20 tys. i proces ten nie ulega przyspieszeniu, cho\u0107 jak na razie pogromy na wielk\u0105 skal\u0119 sprzed jedenastu i sze\u015bciu lat si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142y.
\r\n5. Przed okupacj\u0105 ludno\u015b\u0107 niealba\u0144ska stanowi\u0142a ok. 21-24 proc. og\u00f3\u0142u ludno\u015bci, obecnie jest to ok. 8-12 procent.
\r\n6. Minimum 100 tys. Alba\u0144czyk\u00f3w z Albanii osiedli\u0142o si\u0119 w Kosowie.
\r\n7. W prowincji panuje og\u00f3lny niedostatek i olbrzymie bezrobocie (szacunkowo 40-60 proc.), st\u0105d nie dziwi ucieczka z prowincji do stolicy, kt\u00f3rej aglomeracja skupia 1\/4, a samo miasto 1\/7 ludno\u015bci, co oznacza 2-2,5-krotny wzrost przez kilkana\u015bcie lat; zjawisko typowe dla Trzeciego \u015awiata.
\r\n9. Wyrazem stopniowo ogarniaj\u0105cej kosowskich Alba\u0144czyk\u00f3w apatii jest zni\u017ckowa tendencja uczestnictwa w wyborach; w ostatnich wyborach samorz\u0105dowych wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 \u0142\u0105cznie oko\u0142o po\u0142owy uprawnionych kosowskich Alba\u0144czyk\u00f3w.
\r\n10. Kosowo wraz z Mo\u0142dawi\u0105 i Albani\u0105 jest pa\u0144stwem o najni\u017cszym PKB, a tak\u017ce posiada najwy\u017cszy w Europie wska\u017anik \u015bmiertelno\u015bci niemowl\u0105t.
\r\n11. Jest to obszar szczeg\u00f3lnie silnie naznaczony przez przest\u0119pczo\u015b\u0107, w szczeg\u00f3lno\u015bci zorganizowan\u0105 (eksport \u017cywego towaru, przerzut narkotyk\u00f3w, kradzie\u017ce samochod\u00f3w).
\r\n12. Elita polityczna Kosowa wywodzi si\u0119 z terrorystycznych formacji UCK (ich zbrodnie jak dot\u0105d nie zosta\u0142y ukarane), a zarazem z mafii zajmuj\u0105cej si\u0119 tym, co zosta\u0142o podane wy\u017cej; to szczeg\u00f3lny przypadek nie tyle pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym jest mafia (to zdarza si\u0119 cz\u0119sto), ile mafii, kt\u00f3ra posiada w\u0142asne pa\u0144stwo; alba\u0144skich dzia\u0142aczy skupionych wok\u00f3\u0142 Ibrahima Rugovy odsuni\u0119to od wp\u0142ywu na bieg spraw przed konferencj\u0105 w Rambouillet, zast\u0119puj\u0105c ich rebeliantami z UCK.
\r\n13. Od pocz\u0105tku dzia\u0142ania si\u0142 mi\u0119dzynarodowych, a zw\u0142aszcza kolejnych wysokich przedstawicieli NZ, typowe jest stosowanie podw\u00f3jnych standard\u00f3w wzgl\u0119dem ludno\u015bci alba\u0144skiej i niealba\u0144skiej, z korzy\u015bci\u0105 dla tej pierwszej.
\r\n14. Zniszczonych zosta\u0142o ok. 150 zabytk\u00f3w sakralnych (prawos\u0142awnych), ich odbudowa idzie jeszcze wolniej ni\u017c powr\u00f3t wygnanych ludzi; trwa odbudowa siedziby arcybiskupa Kosowa i Raszki w Prizrenie – tymczasowo jest w Graczanicy; niekt\u00f3re z ocala\u0142ych zabytk\u00f3w s\u0105 formalnie pod ochron\u0105, ale drog\u0105 samowoli budowlanych d\u0105\u017cy si\u0119 do zniszczenia krajobrazu kulturowego.
\r\n15. Oko\u0142o 1,5 tys. ludzi po wkroczeniu si\u0142 okupacyjnych zgin\u0119\u0142o lub jest zaginionych; niewyja\u015bniona pozostaje sprawa porwanych os\u00f3b narodowo\u015bci niealba\u0144skiej, od kt\u00f3rych po uprowadzeniu do Albanii pobierano organy.
\r\n16. Serbowie w enklawach \u017cyj\u0105 w warunkach tym gorszych w sensie mo\u017cliwo\u015bci i \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania oraz swobody poruszania si\u0119, im mniejsze s\u0105 to enklawy; wyjazdy poza w\u0142asn\u0105 miejscowo\u015b\u0107 czy dzielnic\u0119 – w praktyce getto – w wielu miejscach mo\u017cliwe s\u0105 tylko w konwoju KFOR.
\r\n17. Na terenie Kosowa i Metochii funkcjonuj\u0105 instytucje Republiki Serbii, paralelne wzgl\u0119dem instytucji okupacyjnych (w nomenklaturze ONZ – tzw. tymczasowych).
\r\nNiezale\u017cnie od tego, co mo\u017cemy s\u0105dzi\u0107 o wewn\u0119trznej serbskiej scenie politycznej, w naszym d\u0142ugofalowym narodowym interesie i w imi\u0119 elementarnych pryncypi\u00f3w w polityce jest to, by wszelkim konkretnym krokom Belgradu w sprawie prawnomi\u0119dzynarodowego utrzymania Kosowa w granicach Serbii okaza\u0107 wsparcie. <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marek Skawi\u0144ski<\/strong><\/em>
\r\n
\r\nAutor jest ekspertem Instytutu Bada\u0144 nad Stosunkami Mi\u0119dzynarodowymi. Wielokrotnie podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Kosowie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Werdykt Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci nie hamuje procesu uznawania niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa, jednak\u017ce nie stanowi o legalno\u015bci kosowskiej pa\u0144stwowo\u015bci Deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci Kosowa nie stanowi naruszenia prawa mi\u0119dzynarodowego, poniewa\u017c prawo to nie zawiera zakazu takich deklaracji – tak brzmi werdykt Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci stanowi\u0105cy odpowied\u017a na pytanie, czy jednostronna deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci og\u0142oszona przez Tymczasowe Instytucje Samorz\u0105du Kosowa jest […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[23],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24842"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24842"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24842\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}