{"id":2470,"date":"2008-09-08T22:40:21","date_gmt":"2008-09-08T22:40:21","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2470","title":{"rendered":"Metropolita i zbrodniarze – ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Proces beatyfikacyjny Andrzeja Szeptyckiego to jedna z najbardziej kontrowersyjnych spraw w Ko\u015bciele katolickim<\/em><\/p>\r\n

Sprawcami ludob\u00f3jstwa dokonanego na Kresach Wschodnich nie byli islamscy radyka\u0142owie czy atei\u015bci wychowani w komunistycznym duchu, ale z dziada pradziada chrze\u015bcijanie. Ci z Wo\u0142ynia nale\u017celi do Cerkwi prawos\u0142awnej; natomiast ci z Galicji do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego obrz\u0105dku greckokatolickiego. Pozostawiaj\u0105c na potrzeby innego opracowania spraw\u0119 Cerkwi, kt\u00f3ra w tym czasie by\u0142a mocno zacofana, trzeba zada\u0107 kilka pyta\u0144 pod adresem bratniego obrz\u0105dku katolickiego. Tym bardziej \u017ce mia\u0142 on w\u00f3wczas ogromny wp\u0142yw na ca\u0142\u0105 mniejszo\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105 w Polsce, a w jego duchu wychowali si\u0119 najwa\u017cniejsi ideolodzy Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a nawet dzie\u0107mi unickich ksi\u0119\u017cy. Zasadnicze pytanie dotyczy postawy arcybiskupa Andrzeja Szeptyckiego. Pochodzi\u0142 on z arystokratycznej rodziny rusi\u0144skiej, kt\u00f3ra swego czasu spolonizowa\u0142a si\u0119, przechodz\u0105c z obrz\u0105dku wschodniego na rzymski. Jego dziadkiem by\u0142 Aleksander Fredro, a bratem polski genera\u0142 Stanislaw Szeptycki. Jednak przysz\u0142y arcybiskup przeszed\u0142 z kolei na obrz\u0105dek greckokatolicki (co jednoznaczne by\u0142o z wyborem narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej). By\u0142 on cz\u0142owiekiem bardzo wykszta\u0142conym, znaj\u0105cym kilka j\u0119zyk\u00f3w. Utrzymywa\u0142 za\u017cy\u0142e kontakty z wieloma wybitnymi polskimi duchownymi, w tym te\u017c ze \u015bw. Bratem Albertem, o kt\u00f3rym napisa\u0142 wspomnienia. <\/p>\r\n

W ci\u0105gu 45-letniej pos\u0142ugi biskupiej da\u0142 si\u0119 on pozna\u0107 jako gorliwy duszpasterz, maj\u0105cy nieocenione zas\u0142ugi dla rozwoju \u017cycia religijnego. Jego tragedi\u0105 by\u0142y jednak fatalne wybory polityczne. Mo\u017cna go zrozumie\u0107, \u017ce w 1918 r. wraz z ksi\u0119ciem Wilhelmem Habsburgiem, zwanym „Wasylem Wyszywanym”, pr\u00f3bowa\u0142 na Kresach utworzy\u0107 „Samostijn\u0105 Ukrain\u0119”. Jednak popieranie nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich, szkolonych za niemieckie pieni\u0105dze, a tak\u017ce moralne wsparcie udzielone Adolfowi Hitlerowi by\u0142o ogromnym b\u0142\u0119dem. Jego poczynania ilustruje nast\u0119puj\u0105cy zapis w jednym z pami\u0119tnik\u00f3w: „Arcybiskup Andrzej Szeptycki zarz\u0105dzi\u0142 mod\u0142y dzi\u0119kczynne we wszystkich cerkwiach archidiecezji w niedziel\u0119 6 lipca 1941 r. za wyzwolenie Ukrainy i w intencji zwyci\u0119skiej hitlerowskiej armii. Sam takie nabo\u017ce\u0144stwo odprawi\u0142 w katedrze \u015bw. Jura. […] Z kolei, gdy Niemcy zdobyli Kij\u00f3w, wys\u0142a\u0142 gratulacje do Hitlera”. <\/p>\r\n

B\u0142\u0119dem by\u0142o te\u017c wspieranie zbrodniczej Dywizji SS „Galizien”, kt\u00f3ra za zgod\u0105 metropolity swoje powstanie \u015bwi\u0119towa\u0142a w katedrze we Lwowie. Msz\u0119 \u015bw. celebrowa\u0142 w\u00f3wczas biskup J\u00f3zef Slipyj (p\u00f3\u017aniejszy kardyna\u0142). Z kolei 12 ksi\u0119\u017cy unickich zosta\u0142o mianowanych kapelanami owej formacji. Duchowni ci, cho\u0107 powinni broni\u0107 ludzkiego \u017cycia, nie przeciwstawili si\u0119 swoim „owieczkom”, gdy te dokonywa\u0142y masowych mord\u00f3w na Polakach i \u017bydach. Z kolei zachowane do dzi\u015b zdj\u0119cia mszy \u015bw. polowych, na kt\u00f3rych krzy\u017c otoczony jest swastykami i znakami SS, szokuj\u0105 do dzi\u015b. Prawdziw\u0105 tragedi\u0105 by\u0142o tak\u017ce „kapela\u0144stwo” w oddzia\u0142ach UPA niekt\u00f3rych ksi\u0119\u017cy unickich, kt\u00f3rzy nie tylko \u015bwi\u0119cili narz\u0119dzia zbrodni i do mord\u00f3w zach\u0119cali, ale i mordami tymi wr\u0119cz kierowali (takie drastyczne przypadki opisuj\u0119 w najnowszej swojej ksi\u0105\u017cce). Trzeba jednak zaznaczy\u0107, \u017ce nie wszyscy ksi\u0119\u017ca uniccy ulegali nacjonalistycznemu zaczadzeniu. Byli bowiem tacy, kt\u00f3rzy pomagali Polakom i p\u0142acili za to wysok\u0105 cen\u0119. Przyk\u0142adem jest ks. Serafin Horosiewicz, kt\u00f3ry za t\u0119 pomoc zosta\u0142 przez banderowc\u00f3w spalony \u017cywcem. Wspomnie\u0107 te\u017c trzeba brata metropolity, o. Klemensa, kt\u00f3ry w swoim greckokatolickim klasztorze ukrywa\u0142 \u017cydowskie dzieci, w tym Daniela Rotfelda, p\u00f3\u017aniejszego ministra spraw zagranicznych III RP.<\/p>\r\n

Szeptycki pr\u00f3bowa\u0142 wprawdzie przeciwstawi\u0107 si\u0119 rozp\u0119tanemu przez UPA ludob\u00f3jstwu, ale jego list pasterski „Nie zabijaj” nie odni\u00f3s\u0142 skutku. By\u0142 on bowiem przyd\u0142ugawym wyk\u0142adem teologicznym, w kt\u00f3rym ani razu nie pad\u0142y s\u0142owa o mordowanych \u017bydach i Polakach. Z kolei rozdzia\u0142 pt. „Zab\u00f3jstwo brata wsp\u00f3\u0142obywatela” nacjonali\u015bci ukrai\u0144scy od razu t\u0142umaczyli, \u017ce takim bratem nie jest z pewno\u015bci\u0105 ani \u017byd, ani Lach. Morderstwa na tych ostatnich metropolita pot\u0119pi\u0142 dopiero po wkroczeniu Armii Czerwonej. Pope\u0142nij jednak wtedy jeszcze jeden b\u0142\u0105d, wysy\u0142aj\u0105c kolejny list ho\u0142downiczy, tym razem do J\u00f3zefa Stalina, w kt\u00f3rym dzi\u0119kowa\u0142 mu za przy\u0142\u0105czenie Lwowa do ZSRR. Wiernopodda\u0144czo\u015b\u0107 nic jednak nie da\u0142a, bo Sowieci wkr\u00f3tce rozbili struktury obrz\u0105dku greckokatolickiego i uwi\u0119zili jego biskup\u00f3w, wykorzystuj\u0105c jako pretekst kolaboracj\u0119 z nazistami niemieckimi. Metropolita zmar\u0142 w listopadzie 1944 r. Na liturgii pogrzebowej, rzecz znamienna, obecna by\u0142a kompania Armii Czerwonej. Umieraj\u0105c, by\u0142 arcybiskup \u015bwiadkiem katastrofy swoich plan\u00f3w politycznych. Najbardziej szokuj\u0105ce jest jednak to, \u017ce jego w\u0105tpliwa postawa w czasie wojny nie przeszkadza obecnym w\u0142adzom obrz\u0105dku stara\u0107 si\u0119 od 1958 r. o… beatyfikacj\u0119 metropolity, co wywoluje zrozumia\u0142e protesty nie tylko rodzin pomordowanych. Te kontrowersje trwaj\u0105 do dzi\u015b.<\/p>\r\n

Na koniec jeszcze jedno pytanie, tym razem dotycz\u0105ce wychowania w ukrai\u0144skich seminariach duchownych. Kiedy\u015b bowiem pyta\u0142em greckokatolickich kleryk\u00f3w o mordy na Wo\u0142yniu. W odpowiedzi us\u0142ysza\u0142em, \u017ce by\u0142a to „wojna polsko-ukrai\u0144ska”, a wszystkiemu winni byli Niemcy, Polacy i Rosjanie, kt\u00f3rzy przez wieki okupowali ruskie ziemie. UPA za\u015b, wed\u0142ug moich rozm\u00f3wc\u00f3w, walczy\u0142o nie tylko w obronie Ukrainy, ale i w obronie obrz\u0105dku greckokatolickiego. Je\u017celi tak uwa\u017ca przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 ukrai\u0144skich duchownych, to ich obrz\u0105dek jest po raz kolejny w swej historii na zakr\u0119cie. I to na nadzwyczaj niebezpiecznym. <\/p>\r\n

ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski<\/em><\/strong>
\r\nGazeta Polska 27 sierpnia 2008 r.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n \r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Proces beatyfikacyjny Andrzeja Szeptyckiego to jedna z najbardziej kontrowersyjnych spraw w Ko\u015bciele katolickim Sprawcami ludob\u00f3jstwa dokonanego na Kresach Wschodnich nie byli islamscy radyka\u0142owie czy atei\u015bci wychowani w komunistycznym duchu, ale z dziada pradziada chrze\u015bcijanie. Ci z Wo\u0142ynia nale\u017celi do Cerkwi prawos\u0142awnej; natomiast ci z Galicji do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego obrz\u0105dku greckokatolickiego. Pozostawiaj\u0105c na potrzeby innego opracowania […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2470"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2470\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}