{"id":24646,"date":"2010-07-20T22:08:49","date_gmt":"2010-07-21T03:08:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=24646"},"modified":"2010-07-20T22:08:49","modified_gmt":"2010-07-21T03:08:49","slug":"meki-odtworcze-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=24646","title":{"rendered":"M\u0119ki (od)tw\u00f3rcze – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ach, jak ci\u0119\u017cko si\u0119 dzisiaj wybi\u0107 pracownikowi przemys\u0142u rozrywkowego zw\u0142aszcza, gdy Pan B\u00f3g da\u0142 mu wprawdzie talent – ale ma\u0142y! Zreszt\u0105 i wcze\u015bniej tak by\u0142o. W czasie gdy uniwersytety zajmowa\u0142y si\u0119 jeszcze nauk\u0105, a nie szama\u0144stwem i nie do pomy\u015blenia by\u0142o umieszczenie w\u015br\u00f3d dyscyplin akademickich tzw. \u201egender studies<\/em>\u201d, czyli – jak powiedzia\u0142by dr Kurkiewicz, okre\u015blaj\u0105cy siebie samego \u201ep\u0142ciownikiem<\/em>\u201d – \u201edociek\u00f3w p\u0142ciowych<\/em>\u201d – na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim wyk\u0142ada\u0142 filozofi\u0119 ksi\u0105dz profesor Stefan Pawlicki. Zosta\u0142 tam przys\u0142any przez samego papie\u017ca Leona XIII, kt\u00f3ry w specjalnym li\u015bcie tak go rekomendowa\u0142: \u201ewielkie \u015bwiat\u0142o posy\u0142am wam<\/em>\u201d. Teraz oczywi\u015bcie takich wybitnych postaci ju\u017c nie ma; nawet s\u0142awny \u201eruch obrony godno\u015bci<\/em>\u201d, zainicjowany przez \u201edrogiego Bronis\u0142awa<\/em>\u201d, czyli nieboszczyka prof. Geremka, na swoich przyw\u00f3dc\u00f3w wysun\u0105\u0142 dw\u00f3ch konfident\u00f3w S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. W tej sytuacji ju\u017c nic zaskoczy\u0107 nas nie mo\u017ce; nauka nie tylko si\u0119 prostytuuje, ale i w stachanowskim tempie degraduje. Jak tak dalej p\u00f3jdzie, to tylko patrze\u0107, jak do rangi dyscypliny akademickiej zostanie awansowana astrologia i mn\u00f3stwo ambicjoner\u00f3w zacznie si\u0119 z niej doktoryzowa\u0107 i habilitowa\u0107, jak za komuny z centralizmu demokratycznego, a wi\u0119c czego\u015b, czego nigdy nie by\u0142o, nie ma i nie b\u0119dzie.<\/p>\r\n\r\n

Ale zostawmy na razie tych wszystkich ob\u0142\u0105kanych docent\u00f3w, spoconych w pogoni za \u201egrantami<\/em>\u201d i wr\u00f3\u0107my do czas\u00f3w, kiedy ludzko\u015b\u0107, przynajmniej w naszym kr\u0119gu cywilizacyjnym, osi\u0105gn\u0119\u0142a szczyt rozwoju cywilizacyjnego i moralnego. Nie by\u0142o wtedy \u017cadnych temat\u00f3w tabu, jakimi dzi\u015b dyskurs publiczny zosta\u0142 poprzegradzany za spraw\u0105 totalniak\u00f3w, za\u015b arty\u015bci i naukowcy, bez l\u0119ku przed prokuratorem czy niezawis\u0142ym s\u0105dem, snuli teorie na przyk\u0142ad na temat pa\u0144stwa – \u017ce dajmy na to, jest ono nast\u0119pstwem podboju ras; rasa podb\u00f3jcza ujarzmia ras\u0119 podbit\u0105 przy pomocy ca\u0142ego systemu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie jest pa\u0144stwem. Taka teori\u0119 sformu\u0142owa\u0142 prof. Ludwik Gumplowicz i chocia\u017c u\u017cywa\u0142 zakazanego dzisiaj s\u0142owa \u201erasa<\/em>\u201d, mo\u017cna spokojnie go przypomina\u0107, poniewa\u017c by\u0142 \u017bydem, a \u017bydom, podobnie zreszt\u0105 jak Murzynom, w odr\u00f3\u017cnieniu od Aryjczyk\u00f3w, wolno by\u0107 rasistami. Zreszt\u0105 Gumplowicz \u201eras\u0105<\/em>\u201d nazywa\u0142 to, co dzisiaj nazywane jest \u201egrupami etnicznymi<\/em>\u201d, wi\u0119c tym bardziej prokuraturze, niezawis\u0142ym s\u0105dom, ani hebesom z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, co to na zlecenie MSW i za jego pieni\u0105dze produkuj\u0105 brednie na temat \u201ej\u0119zyka nienawi\u015bci<\/em>\u201d – nic do tego.<\/p>\r\n\r\n

Ot\u00f3\u017c w tym w\u0142a\u015bnie okresie, nie bez kozery nazywanym \u201epi\u0119kn\u0105 epok\u0105<\/em>\u201d, studenci UJ zapytali ks. prof. Stefana Pawlickiego, sk\u0105d w\u0142a\u015bciwie w epoce Renesansu nast\u0105pi\u0142a taka eksplozja ducha ludzkiego i to we wszystkich dziedzinach? Ks Pawlicki odpar\u0142, \u017ce sk\u0142ada si\u0119 na to szereg zagadkowych przyczyn, a w\u015br\u00f3d nich i ta, \u017ce w tamtych czasach by\u0142o wielu hojnych mecenas\u00f3w, kt\u00f3rzy za udane dzie\u0142a sztuki znakomicie p\u0142acili – co nies\u0142ychanie pobudza\u0142o tw\u00f3rczego ducha w artystach. Teraz ju\u017c tak nie p\u0142ac\u0105 – pose\u0142 Janusz Palikot tylko nieudolnie parodiuje tamt\u0105 hojno\u015b\u0107, a i tak za te okruszki korumpuje sobie wyrobnik\u00f3w przemys\u0142u rozrywkowego – co z rozbrajaj\u0105c\u0105 szczero\u015bci\u0105 przyznali aktorzy Teatru \u00d3smego Dnia. W og\u00f3le ten Pozna\u0144 nie ma jako\u015b szcz\u0119\u015bcia nie tylko do baka\u0142arzy, ale i do artyst\u00f3w. Jeden z warszawskich aktor\u00f3w, bodaj\u017ce Lawi\u0144ski wspomina\u0142, \u017ce \u201ePolacy z zaboru pruskiego, to jakie\u015b zabiedzone, malutkie. Na odjezdnym podarowa\u0142em im moj\u0105 dach\u0119 futrzan\u0105. Futerka sobie z niej poszyli i czapeczki tak\u017ce<\/em>\u201d. W takiej sytuacji nic dziwnego, \u017ce pose\u0142 Palikot za kilka srebrnik\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 na ka\u017cde skinienie nie tylko wszystkich aktor\u00f3w tego teatru, ale nawet inspicjent\u00f3w i wo\u017anych. Oczywi\u015bcie na tym tle pragnienie wyr\u00f3\u017cnienia si\u0119 musi wyst\u0119powa\u0107 jeszcze silniej i to nawet u artyst\u00f3w z prawdziwego zdarzenia. Oto co napisa\u0142a w Pary\u017cu Maria Pawlikowska-Jasnorzewska: \u201esto tysi\u0119cy tancerek rze\u017abionych jak b\u00f3stwa zdepta\u0142o twoje serce i jego z\u0142\u0105 pych\u0119<\/em>\u201d.<\/p>\r\n\r\n

Pani Olga Jackowska, u\u017cywaj\u0105ca pseudonimu \u201eKora<\/em>\u201d tak pisa\u0107, ma si\u0119 rozumie\u0107, nie potrafi, ale przecie\u017c i ona na sw\u00f3j spos\u00f3b musi prze\u017cywa\u0107 dramat, maskuj\u0105c go pozorami dobrych stron pospolito\u015bci. \u201eTylko dlatego \u017ce jeste\u015b nikim mo\u017cesz pogada\u0107 z drugim cz\u0142owiekiem<\/em>\u201d – \u015bpiewa w \u201eMetamorfozach<\/em>\u201d – piosence o pretensjonalnym tytule. Ale po c\u00f3\u017c tu gada\u0107, skoro intymna rozmowa nie wykracza poza to, \u201eco zwyk\u0142e\u015b jada\u0107 na \u015bniadanie i czy w tygodniu kochasz si\u0119 razy siedem, czy te\u017c pi\u0119\u0107<\/em>\u201d. Gdyby w tek\u015bcie pojawi\u0142o si\u0119 jeszcze \u017c\u0105danie nazwisk, adres\u00f3w i kontakt\u00f3w, to \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji tw\u00f3rczej objawi\u0142oby si\u0119 w ca\u0142ej krasie, ale na szcz\u0119\u015bcie Apollo ustrzeg\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Inna rzecz, \u017ce wymagania politycznej poprawno\u015bci, od kt\u00f3rych spe\u0142nienia zale\u017cy dopuszczenie do rynku w przemy\u015ble rozrywkowym, musz\u0105 szalenie tw\u00f3rc\u00f3w wyja\u0142awia\u0107. I chyba w nast\u0119pstwie tej ja\u0142owizny z jednej strony, a funduszami publicznymi \u201ena kultur\u0119<\/em>\u201d, to znaczy – na przedsi\u0119wzi\u0119cia przemys\u0142u rozrywkowego z drugiej strony, zrodzi\u0142 si\u0119 gatunek, robi\u0105cy ostatnio szalon\u0105 konkiet\u0119 – rekonstrukcje historyczne. Tu nie trzeba niczego wymy\u015bla\u0107, wi\u0119c startowa\u0107 mo\u017ce nawet cz\u0142owiek bez krzty wyobra\u017ani. Musi tylko mie\u0107 znajomo\u015bci w\u015br\u00f3d dysponent\u00f3w publicznej forsy, \u017ceby mu ca\u0142y interes sfinansowali. Na przyk\u0142ad pan Rafa\u0142 Betlejewski postanowi\u0142 specjalizowa\u0107 si\u0119 we wstrz\u0105saniu naszymi sumieniami i wykombinowa\u0142 sobie, \u017ce najlepiej b\u0119dzie, jak tymi sumieniami b\u0119dzie wstrz\u0105sa\u0142 wzbudzaj\u0105c poczucie winy za holokaust. I wstrz\u0105\u015bnie i zas\u0142ynie – bo jak\u017ce nie zas\u0142yn\u0105\u0107 komu\u015b, kto wychodzi naprzeciw oczekiwaniom zar\u00f3wno niemieckim, jak i \u017cydowskim? Teoretycznie – jak to m\u00f3wi\u0105 – \u201ewszystko gra i koliduje<\/em>\u201d – ale s\u0119k w tym, \u017ce pan Betlejewski zatrzyma\u0142 si\u0119 w p\u00f3\u0142 kroku. Wprawdzie kupi\u0142 stodo\u0142\u0119, wprawdzie urz\u0105dzi\u0142 festyn z piwem i kie\u0142baskami, a potem nawet stodo\u0142\u0119 podpali\u0142 – \u017ce to niby tak samo, jak w Jedwabnem – ale c\u00f3\u017c z tego, kiedy bez \u017cadnych ludzi w \u015brodku? Po\u017car pustej stodo\u0142y niczyim sumieniem nie wstrz\u0105\u015bnie, to chyba jasne, a je\u015bli ju\u017c – to tylko stra\u017cackim i tak oto, na skutek braku wystarczaj\u0105cej konsekwencji po stronie pomys\u0142odawcy kuracji wstrz\u0105sowej nikt nie zosta\u0142 widowiskiem udelektowany: ani Polacy – bo wyczuli, \u017ce pan Rafa\u0142 pragnie jednym susem wskoczy\u0107 na szczyt Parnasu odbijaj\u0105c si\u0119 od ich reputacji, ani \u017bydzi – bo na widok p\u0142on\u0105cej, pustej stodo\u0142y, nabrali w\u0105tpliwo\u015bci, czy pan Rafa\u0142 aby z nich sobie nie zakpi\u0142, ani nawet przygodni widzowie, no bo c\u00f3\u017c takiego nadzwyczajnego, \u017ce pali si\u0119 stodo\u0142a? A gdyby poszed\u0142 na ca\u0142o\u015b\u0107, gdyby w tej stodole przynajmniej kilka os\u00f3b spali\u0142, to kto wie – je\u015bli nawet niezawis\u0142y s\u0105d przysoli\u0142by mu kar\u0119, to przecie\u017c zas\u0142yn\u0105\u0142by jako m\u0119czennik sztuki – mo\u017ce nie od razu z takim przytupem, jak Roman Pola\u0144ski – ale zawsze. \u201eI ty\u015b si\u0119 zl\u0105k\u0142 – syn szlachecki!<\/em>\u201d Dlatego przy nast\u0119pnych inscenizacjach historycznych trzeba i\u015b\u0107 na maksymalny autentyzm – jak w Wielkim Bracie, gdzie pewnie ju\u017c nied\u0142ugo doczekamy si\u0119 je\u015bli nie zab\u00f3jstwa na \u017cywo, to przynajmniej jakiego\u015b efektownego gwa\u0142tu, jako dzie\u0142a sztuki.\r\n\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Felieton \u00a0\u2022<\/strong> Gazeta internetowa \u201eSuper-Nowa\u201d (www.super-nowa.pl) \u00a0\u2022<\/strong> 21 lipca 2010<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ach, jak ci\u0119\u017cko si\u0119 dzisiaj wybi\u0107 pracownikowi przemys\u0142u rozrywkowego zw\u0142aszcza, gdy Pan B\u00f3g da\u0142 mu wprawdzie talent – ale ma\u0142y! Zreszt\u0105 i wcze\u015bniej tak by\u0142o. W czasie gdy uniwersytety zajmowa\u0142y si\u0119 jeszcze nauk\u0105, a nie szama\u0144stwem i nie do pomy\u015blenia by\u0142o umieszczenie w\u015br\u00f3d dyscyplin akademickich tzw. \u201egender studies\u201d, czyli – jak powiedzia\u0142by dr Kurkiewicz, okre\u015blaj\u0105cy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[22,34],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24646"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24646"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24646\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}