{"id":24555,"date":"2010-07-18T21:38:39","date_gmt":"2010-07-19T02:38:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=24555"},"modified":"2010-07-18T21:40:46","modified_gmt":"2010-07-19T02:40:46","slug":"zachowanie-prokuratury-jest-upokarzajace-i-dodatkowo-bolesne-wywiad-z-magdalena-merta-wdowa-po-wiceministrze-kultury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=24555","title":{"rendered":"„Zachowanie prokuratury jest upokarzaj\u0105ce i dodatkowo bolesne” – wywiad z Magdalen\u0105 Mert\u0105, wdow\u0105 po wiceministrze kultury<\/em>"},"content":{"rendered":"

O przebiegu \u015bledztwa dotycz\u0105cego przyczyn smole\u0144skiej katastrofy, wsp\u00f3\u0142pracy z prokuratur\u0105 i dzia\u0142aniach rz\u0105du – m\u00f3wi w wywiadzie dla portalu Fronda.pl Magdalena Merta, wdowa po wiceministrze kultury.<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Fronda.pl: <\/strong>Jaki jest Pani status w \u015bledztwie dotycz\u0105cym przyczyn katastrofy smole\u0144skiej?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Magdalena Merta: Tu w Polsce z mocy prawa bliscy ofiar tej tragedii maj\u0105 status osoby pokrzywdzonej. Daje nam to prawo do wgl\u0105du w akta, zar\u00f3wno w cz\u0119\u015b\u0107 jawn\u0105 i niejawn\u0105. Tak przynajmniej stanowi prawo. Inaczej jest ze statusem pokrzywdzonego w Rosji. Tam musieliby\u015bmy si\u0119 stara\u0107 o niego. Nie jeste\u015bmy przekonani, czy nale\u017cy to robi\u0107. Z jednej strony dawa\u0142oby to nam prawo wgl\u0105du w akta \u015bledztwa rosyjskiego, jednak nie mamy pewno\u015bci, \u017ce otrzymaliby\u015bmy rzeczywi\u015bcie wgl\u0105d w ca\u0142o\u015b\u0107 akt, a nie w t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 chc\u0105 nam pokaza\u0107 rosyjscy \u015bledczy.<\/p>\r\n\r\n

Po drugie w statusie pokrzywdzonego w Rosji znajduje si\u0119 pewna pu\u0142apka. Przyjmuj\u0105c go mamy bowiem obowi\u0105zek stawiania si\u0119 na ka\u017cde wezwanie prokuratora, \u017ceby sk\u0142ada\u0107 zeznania. Je\u015bli z jakiego\u015b powodu si\u0119 nie stawimy, wolno nas doprowadzi\u0107 si\u0142\u0105. Istnieje ewentualnie mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ceby\u015bmy sk\u0142adali te zeznania przed polskimi \u015bledczymi, a oni by przekazywali je Rosji, ale nie mamy pewno\u015bci, \u017ce zastosowano by w\u0142a\u015bnie t\u0119 procedur\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Na czym polega pu\u0142apka tych rozwi\u0105za\u0144?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, \u017ce rosyjska prokuratura chce kogo\u015b widzie\u0107 codziennie przez p\u00f3\u0142 roku. Oznacza\u0142oby to zupe\u0142n\u0105 dezorganizacj\u0119 naszego \u017cycia. Patrzymy wi\u0119c sceptycznie na to, czy nale\u017cy wk\u0142ada\u0107 Rosjanom w r\u0119ce takie narz\u0119dzie n\u0119kania. By\u0107 mo\u017ce warto upowa\u017cni\u0107 kogo\u015b, by w imieniu rodzin ofiar dzia\u0142a\u0142 w Rosji. Jednak nawet wtedy prokuratorzy rosyjscy mog\u0105 \u017c\u0105da\u0107 naszej obecno\u015bci, a nie obecno\u015bci pe\u0142nomocnika. Po drugie mo\u017cemy upowa\u017cni\u0107 tylko prawnika tam akredytowanego, kt\u00f3ry jest cz\u0142onkiem rosyjskiej izby adwokackiej. Takim ludziom niekoniecznie musimy ufa\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Nie wiadomo r\u00f3wnie\u017c, czy pe\u0142nomocnik cokolwiek zdzia\u0142a w Rosji, czy jego praca przyniesie jakie\u015b efekty. Chcemy si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 do Pani adwokat Kariny Moskalenko – rosyjskiej obro\u0144czyni praw cz\u0142owieka, kt\u00f3ra by\u0107 mo\u017ce poradzi nam jak post\u0105pi\u0107 w tej sprawie, i wska\u017ce nam prawnik\u00f3w, kt\u00f3rym mogliby\u015bmy zaufa\u0107. Osobn\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce koszty wynaj\u0119cia pe\u0142nomocnika nie s\u0105 refundowane. W wielu rodzinach zabrak\u0142o g\u0142\u00f3wnego, a cz\u0119sto jedynego \u017cywiciela. Nasza sytuacja materialna nie jest przesadnie dobra, dodatkowe obci\u0105\u017cenie czyni\u0142oby j\u0105 jeszcze trudniejsz\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Czy jako pokrzywdzeni maj\u0105 Pa\u0144stwo zagwarantowany dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w polskiego \u015bledztwa?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z wykonaniem prawa do wgl\u0105du w akta jest \u017ale. Prokuratura utrudnia nam dost\u0119p do dokument\u00f3w jak tylko mo\u017ce. Z niewiadomych powod\u00f3w udost\u0119pniana jest wszystkim rodzinom tylko jedna kopia materia\u0142\u00f3w. To powoduje, \u017ce tworzy si\u0119 wielotygodniowa czy nawet wielomiesi\u0119czna kolejka rodzin, kt\u00f3re te dokumenty chc\u0105 zobaczy\u0107. W praktyce nie mamy r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pu do akt tajnych. Mimo naszych wniosk\u00f3w o dost\u0119p do nich, nie s\u0105 one nam pokazywane.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z mocy prawa mamy prawo wgl\u0105du w nie. W zwi\u0105zku z tym prokuratura po prostu nie odpowiada na nasze wnioski. Prokuratorzy nie mog\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce si\u0119 nie zgadzaj\u0105, wi\u0119c nie m\u00f3wi\u0105 po prostu nic. Na pytanie, dlaczego, te\u017c nie udziela si\u0119 odpowiedzi. Traktujemy to jako pr\u00f3b\u0119 upokorzenia nas, jak z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107 ze strony z\u0142ych ludzi.<\/p>\r\n\r\n

Nie maj\u0105 Pa\u0144stwo \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci dyscyplinowania prokuratury?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Problem polega na tym, \u017ce prokuratorzy nie pracuj\u0105 zgodnie z Kodeksem Post\u0119powania Administracyjnego. On nak\u0142ada\u0142by obowi\u0105zek udzielenia odpowiedzi na nasze wnioski w okre\u015blonym prawem terminie. Jednak Kodeks Post\u0119powania Karnego, na podstawie kt\u00f3rego toczy si\u0119 \u015bledztwo, nie wyznacza \u017cadnych termin\u00f3w odpowiedzi na jakiekolwiek wnioski. Teoretycznie mo\u017cemy wi\u0119c czeka\u0107 na zgod\u0119 prokuratora 6 lat, a mo\u017ce 70… jak z poprzednim Katyniem.<\/p>\r\n\r\n

Prokuratura mog\u0142aby chocia\u017c poinformowa\u0107 wnioskodawc\u00f3w, jak zamierza dalej post\u0119powa\u0107, kiedy odpowie na wnioski. Jednak to si\u0119 nie dzieje. Ten urz\u0105d w og\u00f3le jest bardzo nam nieprzyjazny.<\/p>\r\n\r\n

Na czym polega ta nieprzyjazno\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zachowanie prokuratury jest upokarzaj\u0105ce i dodatkowo bolesne. Do naszego b\u00f3lu po stracie bliskich nam os\u00f3b do\u0142\u0105cza si\u0119 b\u00f3l wynikaj\u0105cy z takiej zwyk\u0142ej ludzkiej niech\u0119ci.<\/p>\r\n\r\n

Spotykamy si\u0119 ze z\u0142o\u015bliwo\u015bci\u0105 na ka\u017cdym kroku. Ostatnio sze\u015b\u0107 tom\u00f3w akt zosta\u0142o wy\u0142\u0105czonych z dost\u0119pu, poniewa\u017c przysz\u0142y z Moskwy i zosta\u0142y wys\u0142ane do t\u0142umaczenia. Nie wiadomo jednak, dlaczego do t\u0142umacza musia\u0142a trafi\u0107 akurat ta kopia, kt\u00f3r\u0105 udost\u0119pnia si\u0119 rodzinom ofiar. Przecie\u017c t\u0142umacz przysi\u0119g\u0142y korzysta z orygina\u0142\u00f3w. Dlaczego wi\u0119c nam zabrano wgl\u0105d w t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 akt? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar oraz ich bliskich nale\u017cy do pokolenia, kt\u00f3re z przymusu uczy\u0142o si\u0119 j\u0119zyka rosyjskiego. Poradziliby\u015bmy sobie wi\u0119c z przeczytaniem tych dokument\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Sk\u0105d Pani zdaniem bierze si\u0119 niech\u0119tna postawa prokurator\u00f3w prowadz\u0105cych \u015bledztwo?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie rozumiem tego zupe\u0142nie. Og\u00f3lnie z post\u0119powania czynnik\u00f3w oficjalnych rozumiemy bardzo niewiele. Zar\u00f3wno Polacy, jak i Rosjanie zachowuj\u0105 si\u0119 tak, jakby mieli wiele do ukrycia. Ka\u017cda sprawa, kt\u00f3ra nas dziwi, jak niech\u0119\u0107 do powo\u0142ania mi\u0119dzynarodowej komisji, kt\u00f3ra mia\u0142aby zaj\u0105\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 katastrofy smole\u0144skiej, utrudnianie nam dost\u0119pu do akt, czy brak wyst\u0105pienia o wydanie Polsce wraku rz\u0105dowego samolotu, sk\u0142ada si\u0119 na obraz niezrozumia\u0142y.<\/p>\r\n\r\n

Czego w\u0142adza w Polsce tak si\u0119 boi, \u017ce nie chce komisji mi\u0119dzynarodowej, co takiego mo\u017ce ona ustali\u0107, \u017ce jej prace s\u0105 tak niepo\u017c\u0105dane? Je\u015bli t\u0142umaczeniem jest to, \u017ce nie chce si\u0119 dra\u017cni\u0107 strony rosyjskiej i pogarsza\u0107 stosunk\u00f3w z Moskw\u0105, to my\u015bl\u0119, \u017ce to si\u0119 oka\u017ce nieskuteczne. Ca\u0142a sytuacja prowokuje ludzi do dawania wyrazu niech\u0119ci wobec Rosjan, nie s\u0142u\u017cy pojednaniu, tylko wzmacnia w ludziach obraz, \u017ce Rosjanie s\u0105 \u017ali, a Polacy si\u0119 przed nimi p\u0142aszcz\u0105. My\u015bl\u0119, \u017ce opinia publiczna nabiera coraz gorszego mniemania o sposobie prowadzenia \u015bledztwa. S\u0105dz\u0119, \u017ce gdy Polacy patrz\u0105 jak si\u0119 ob\u015bciskuje Tusk z Putinem to przypominaj\u0105 sobie u\u015bciski Gierka z Bre\u017cniewem i wci\u0105\u017c o Rosjanach my\u015bl\u0105 tak samo \u017ale.<\/p>\r\n\r\n

Czy w ramach polskiego \u015bledztwa maj\u0105 Pa\u0144stwo mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywania na jego prowadzenie, sk\u0142adania wniosk\u00f3w formalnych?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Teoretycznie mamy, ale takie wnioski pozostaj\u0105 bez rozpatrzenia. To \u015bledztwo jest prowadzone w spos\u00f3b bardzo chaotyczny, nie ma w nim \u017cadnej my\u015bli przewodniej. Nikt tak naprawd\u0119 nie zadaje sobie pytania, dlaczego dosz\u0142o do katastrofy. Dodatkowo, na wnioski, wpinane w akta sprawy, prawie nie udziela si\u0119 odpowiedzi. Mnie to bardzo zaskoczy\u0142o. By\u0142am przez wiele lat urz\u0119dniczk\u0105, moje kompetencje zosta\u0142y potwierdzone przez Krajow\u0105 Szko\u0142\u0119 Administracji Publicznej, wi\u0119c urz\u0119dowy obieg dokument\u00f3w nie jest mi obcy. Je\u015bli w jakich\u015b dokumentach znajduj\u0105 si\u0119 wnioski, pod nimi powinna si\u0119 znale\u017a\u0107 odpowied\u017a na nie. W tych dokumentach jest tak tylko kilkakrotnie. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wniosk\u00f3w jest wpi\u0119ta bez \u017cadnego komentarza i \u015blad\u00f3w odpowiedzi. Ja nawet pyta\u0142am mojego adwokata, czy prokuratura inaczej archiwizuje w\u0142asne dokumenty. Mecenas powiedzia\u0142, \u017ce nie, oni po prostu nie odpowiadaj\u0105 na przysy\u0142ane im pisma. Odpowiedzi takie mo\u017cna policzy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki.<\/p>\r\n\r\n

Jak Pani ocenia przydatno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re Polska otrzyma\u0142a do tej pory z Rosji? Mecenas Rafa\u0142 Rogalski m\u00f3wi\u0142 ostatnio, \u017ce nie ma w nich materia\u0142\u00f3w kluczowych dla badania przyczyny tragedii pod Smole\u0144skiem.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marta Kochanowska powiedzia\u0142a publicznie, \u017ce w tych 35 tomach akt do czegokolwiek nadaje si\u0119 zaledwie 150 stron. Tylko tyle wnosi co\u015b do ca\u0142ej sprawy. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 dokument\u00f3w zosta\u0142a natomiast przeniesiona do cz\u0119\u015bci tajnej, do kt\u00f3rej w praktyce nie mamy dost\u0119pu.<\/p>\r\n\r\n

Wci\u0105\u017c nie ma w tych materia\u0142ach dokument\u00f3w dotycz\u0105cych wa\u017cnych kwestii. Brakuje np. dokumentacji medycznej. Nie ma nagra\u0144 z wie\u017cy kontroli lot\u00f3w w Smole\u0144sku. Znamy przebieg rozm\u00f3w, dzi\u0119ki zeznaniom kapitana Jaka-40 Artura Wolsztyna, ale nagra\u0144 Rosjanie nam nie przekazali. Podobnie jak czarnych skrzynek. One s\u0105 bardzo potrzebne, poniewa\u017c ujawniony stenogram nie zgadza si\u0119 z tym co us\u0142ysza\u0142a za\u0142oga Jaka. Dodatkowo s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, czy stenogram nie zosta\u0142 spreparowany, poniewa\u017c podobno ujawniony zapis trwa za d\u0142ugo.<\/p>\r\n\r\n

Odmawia si\u0119 nam r\u00f3wnie\u017c zapisu fonetycznego rozm\u00f3w z Tupolewa. Wtedy mo\u017cna by\u0142oby zweryfikowa\u0107 rzetelno\u015b\u0107 stenogramu, ustali\u0107 rzeczywisty przebieg rozm\u00f3w mi\u0119dzy za\u0142og\u0105 a kontrolerem lotu, sprawdzi\u0107 czy z zapisu co\u015b wyci\u0119to. Brak tych materia\u0142\u00f3w jest dla nas niezrozumia\u0142y. Nie rozumiem, dlaczego Rosja nie chce nam ich przekaza\u0107, dlaczego Polacy mieliby nie mie\u0107 dost\u0119pu do tak wa\u017cnych materia\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Bliscy ofiar katastrofy smole\u0144skiej nie s\u0105 jednak jednomy\u015blni, czy rodziny powinny mie\u0107 dost\u0119p do zapis\u00f3w fonetycznych rozm\u00f3w pilot\u00f3w z wie\u017c\u0105. Rodziny cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi s\u0105, o ile wiem, przeciwne przekazaniu tych materia\u0142\u00f3w Polsce. Ale dlaczego mia\u0142oby to by\u0107 tajemnic\u0105 przed Polakami. Zgin\u0105\u0142 ich prezydent, dlaczego nie mieliby oni wiedzie\u0107, co dzia\u0142o si\u0119 na pok\u0142adzie Tupolewa. Moim zdaniem maj\u0105 do tego dobre prawo. Podobno jedna z wd\u00f3w powiedzia\u0142a, \u017ce serce by jej p\u0119k\u0142o, gdyby ca\u0142a Polska us\u0142ysza\u0142a, co jej m\u0105\u017c m\u00f3wi\u0142 przed \u015bmierci\u0105. Ale to nie jest w\u0142asno\u015b\u0107 tej pani, ja nie przyjmuj\u0119 takiego argumentu. Mo\u017ce mi serce p\u0119knie, je\u015bli nie us\u0142ysz\u0119 takiego zapisu. Uwa\u017cam, \u017ce mam do niego prawo. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce podobno nagra\u0142y si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c g\u0142osy z kabiny pasa\u017cerskiej.<\/p>\r\n\r\n

Czy strona rz\u0105dowa jest w jakikolwiek spos\u00f3b zaanga\u017cowana w to \u015bledztwo?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie, oficjalnie nie. Gdy rodziny ofiar wyst\u0119puj\u0105 z jakim\u015b apelem do strony rz\u0105dowej, szef Kancelarii Premiera Tomasz Arabski przysy\u0142a nam pismo, \u017ce \u015bledztwo prowadzi prokuratura, a nie rz\u0105d i \u017ceby\u015bmy tam si\u0119 zwracali.<\/p>\r\n\r\n

Oficjalnie strona rz\u0105dowa nie wyst\u0119puje wi\u0119c w tej sprawie. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce ca\u0142e \u015bledztwo jest sterowane przez w\u0142adze. Obawiam si\u0119, \u017ce opiesza\u0142o\u015b\u0107 prokuratury w tej sprawie to nie przypadek. Bo w imi\u0119 czego \u015bledczy mieliby tak post\u0119powa\u0107. Obawiam si\u0119, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 na mocy jakiego\u015b odg\u00f3rnego polecenia, czy zgodnie z narzucon\u0105 im lini\u0105 post\u0119powania.<\/p>\r\n\r\n

\u015aledztwo prokuratury mia\u0142oby by\u0107 ustawione?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wiele publikacji Instytutu Pami\u0119ci Narodowej pozwala zyska\u0107 rozeznanie dotycz\u0105ce prowadzenia niekt\u00f3rych \u015bledztw w PRLu. One by\u0142y prowadzone tak, by niczego nie wyja\u015bni\u0107. \u015aledztwo ws. przyczyn katastrofy smole\u0144skiej bardzo je przypomina. Ono jest prowadzone podobnie do \u015bledztw ws. \u015bmierci Grzegorza Przemyka, Stanis\u0142awa Pyjasa, ksi\u0119dza Suchowolca, Zycha. To podobie\u0144stwo jest uderzaj\u0105ce.<\/p>\r\n\r\n

Mam takie wra\u017cenie, \u017ce nikt nie zada\u0142 sobie trudu, by sprawdzi\u0107 najbardziej nasuwaj\u0105ce si\u0119 i wynikaj\u0105ce z logiki kwestie. To bardzo dziwne, bo du\u017co uwagi przywi\u0105zuje si\u0119 do spraw, kt\u00f3re z daleka pachn\u0105 hucp\u0105. Nie podejmuje si\u0119 natomiast dzia\u0142a\u0144 dotycz\u0105cych powa\u017cnych w\u0105tk\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Czy kt\u00f3ra\u015b z hipotez dotycz\u0105cych przyczyn katastrofy jest Pani zdaniem prawdopodobna?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

My\u015bl\u0119, \u017ce trudno obali\u0107 tez\u0119, \u017ce samolot zosta\u0142 naprowadzony na niew\u0142a\u015bciwy tor. Wed\u0142ug zezna\u0144 \u015bwiadk\u00f3w, Tupolew nadlatywa\u0142 dok\u0142adnie tam, gdzie l\u0105dowa\u0107 pr\u00f3bowa\u0142 chwil\u0119 wcze\u015bniej rosyjski I\u0142-76. On nie trafi\u0142 w lotnisko i musia\u0142 odlecie\u0107. My si\u0119 nie upieramy, \u017ce to jaki\u015b z\u0142y cz\u0142owiek pokierowa\u0142 specjalnie tak tym samolotem. Mo\u017ce by\u0142 po prostu pijany, skacowany. Ale nie wykluczamy tak\u017ce, \u017ce by\u0142 morderc\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Z wielk\u0105 uwag\u0105 ws\u0142uchujemy si\u0119 tak\u017ce w g\u0142osy ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy komentuj\u0105 spos\u00f3b rozbicia si\u0119 samolotu. Wed\u0142ug nich przy szybko\u015bci 280 kilometr\u00f3w na godzin\u0119 on nie powinien si\u0119 rozpa\u015b\u0107 w ten spos\u00f3b. Stan samolotu po katastrofie budzi zdziwienie i niepok\u00f3j, szczeg\u00f3lnie gdy por\u00f3wnuje si\u0119 go do innych katastrof lotniczych. B\u0119dziemy wyst\u0119powa\u0107 o to, by skrupulatnie zbadano szcz\u0105tki Tupolewa. Najlepiej, gdyby zrobi\u0142y to jakie\u015b zachodnie instytuty. Nie do ko\u0144ca ufamy ludziom, kt\u00f3rzy mogliby takie analizy zrobi\u0107 w Polsce.<\/p>\r\n\r\n

Wykonanie analiz szcz\u0105tk\u00f3w Tupolewa wymaga sprowadzenia wraku do Polski. Dlaczego jest to tak wa\u017cne by znalaz\u0142 si\u0119 on tutaj?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Historia \u015bledztw ws. przyczyn katastrof lotniczych pokazuje, \u017ce nawet drobne cz\u0119\u015bci maszyny mog\u0105 wnie\u015b\u0107 du\u017co do poznania przyczyn rozbicia si\u0119 samolotu. To nie przypadek, \u017ce Amerykanie podnie\u015bli z dna oceanu wrak airbusa, i mimo \u017ce operacja kosztowa\u0142a gigantyczne pieni\u0105dze. Zastanawiamy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, ile na tym wraku jest krwi naszych bliskich. Nie rozumiemy jak mo\u017cna by\u0142o nie sprowadzi\u0107 tego samolotu do Polski od razu.<\/p>\r\n\r\n

Nie wiadomo r\u00f3wnie\u017c, czy ten wrak jest w ca\u0142o\u015bci. Dosz\u0142y nas plotki, \u017ce nie ma \u015blad\u00f3w po kokpicie samolotu. Na \u017cadnym zdj\u0119ciu nie wida\u0107 tej cz\u0119\u015bci maszyny. Nie wiadomo co si\u0119 z nim sta\u0142o.<\/p>\r\n\r\n

Jak odbiera Pani decyzj\u0119 o nieprzejmowaniu \u015bledztwa ws. katastrofy? Czy by\u0142a ona \u201egrzechem pierworodnym\u201d, kt\u00f3ry obecnie powoduje, \u017ce Polska nie ma mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywania na \u015bledztwo?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zadaje sobie pytanie, na ile by\u0142a to decyzja Donalda Tuska. Bardzo bym chcia\u0142a pozna\u0107 tre\u015b\u0107 jego rozmowy z W\u0142adimirem Putinem. Mo\u017ce Tusk nie mia\u0142 wyboru. Uwa\u017cam jednak, \u017ce to co si\u0119 sta\u0142o jest haniebne i bardzo \u017ale \u015bwiadczy o naszej suwerenno\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Wyobra\u017amy sobie, \u017ce tam spada samolot francuski lub izraelski. W tej sytuacji ca\u0142y teren zosta\u0142by natychmiast otoczony, \u015bledztwo prowadzone by\u0142oby przez te kraje, a s\u0142u\u017cby rosyjskie trzymane by\u0142yby na odleg\u0142o\u015b\u0107 kilometra od miejsca tragedii.<\/p>\r\n\r\n

Po szcz\u0105tkach naszych bliskich natomiast depta\u0142 kto chcia\u0142. Po katastrofie zlecieli si\u0119 okoliczni mieszka\u0144cy w\u0142a\u017c\u0105c na miejsce katastrofy, zw\u0142oki by\u0142y okradane, terenu zupe\u0142nie nie zabezpieczono. Miejsce katastrofy tak przeszukano, \u017ce miejscowy ksi\u0105dz znalaz\u0142 miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej kawa\u0142ek ludzkiego cia\u0142a i pochowa\u0142 go na cmentarzu w Smole\u0144sku. Kto\u015b do tego dopu\u015bci\u0142, kto\u015b pozwoli\u0142, \u017ceby ta sytuacja tak wygl\u0105da\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

Analogia katastrofy smole\u0144skiej ze zbrodni\u0105 katy\u0144sk\u0105 nasuwa si\u0119 sama. Czy polityka informacyjna medi\u00f3w w Polsce nie przypomina\u0142a Pani typowej dla PRLowskiej propagandy tabuizacji sprawy?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

B\u0105d\u017amy sprawiedliwi, media r\u00f3\u017cnie opisywa\u0142y katastrof\u0119 smole\u0144sk\u0105. Na \u015brodowisko \u201eGazety Polskiej\u201d mogli\u015bmy liczy\u0107, \u201eMisja specjalna\u201d w ka\u017cdym programie wspomina\u0142a o tocz\u0105cym si\u0119 \u015bledztwie ws. przyczyn katastrofy. Czujemy du\u017ce wsparcie ze strony medi\u00f3w, kt\u00f3re nie musz\u0105 si\u0119 ba\u0107 w\u0142adzy, kt\u00f3re nie s\u0105dz\u0105, \u017ce fikcyjna poprawa w stosunkach polsko-rosyjskich jest spraw\u0105 nadrz\u0119dn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

My\u015bl\u0119, \u017ce zarzuci\u0107 mo\u017cna co\u015b jedynie tym mediom, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 pasem transmisyjnym oficjalnych medi\u00f3w rosyjskich, oraz tym, kt\u00f3re nie s\u0105 niezale\u017cne od rz\u0105dz\u0105cej Polsk\u0105 formacji. Do nich mo\u017cna mie\u0107 zastrze\u017cenia. Wielu dziennikarzy w prywatnych rozmowach pr\u00f3bowa\u0142o jednak by\u0107 uczciwymi. M\u00f3wili, \u017ce oni – jak my – nie odrzucaj\u0105 ewentualno\u015b\u0107 zamachu na rz\u0105dowy samolot, ale zaznaczali, \u017ce nie mog\u0105 tego g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107. M\u00f3wili tak, jakby si\u0119 przed nami usprawiedliwiali.<\/p>\r\n\r\n

Tak\u017ce media mediom nie r\u00f3wne. Na pewno dziwny by\u0142 obecny w \u015brodkach masowego przekazu ton agresji i deprecjonowanie g\u0142os\u00f3w odmiennych od oficjalnie przyj\u0119tej linii. Monika Olejnik zarzuci\u0142a nam, \u017ce mamy obsesj\u0119 smole\u0144sk\u0105. Rozumiem, \u017ce ona ma tak\u0105 intuicj\u0119, bo nie ma przecie\u017c wiedzy, \u017ce to by\u0142 wypadek, i to najlepiej zawiniony przez pilot\u00f3w. Moja te\u015bciowa, matka, kt\u00f3ra straci\u0142a swoje jedyne dziecko, jest jednak zdania, \u017ce to nie by\u0142 wypadek, \u017ce wszyscy zostali zamordowani, i \u017ce kto\u015b z Polski pos\u0142a\u0142 ich na \u015bmier\u0107. Ona ma tak\u0105 intuicj\u0119. I czy intuicja matki nie wydaje si\u0119 by\u0107 bli\u017csza prawdy ni\u017c intuicja kompletnie nie zwi\u0105zanej ze spraw\u0105 dziennikarki. Zw\u0142aszcza, \u017ce zagmatwanie \u015bledztwa daje poszlaki, przemawiaj\u0105ce raczej za wersj\u0105 mojej te\u015bciowej.<\/p>\r\n\r\n

A jak\u0105 intuicj\u0119 ma Pani?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

My zadajemy sobie pytanie o mo\u017cliwy zamach, ale przecie\u017c woleliby\u015bmy, \u017ceby to by\u0142 zwyk\u0142y wypadek. Jak straszna jest my\u015bl, \u017ce kto\u015b z premedytacj\u0105 odebra\u0142 nam naszych bliskich. Jak straszna jest my\u015bl, \u017ce kto\u015b z Polski m\u00f3g\u0142by ich pos\u0142a\u0107 na \u015bmier\u0107. M\u00f3j m\u0105\u017c by\u0142 przecie\u017c cz\u0142onkiem obecnego rz\u0105du. Wprawdzie odziedziczonym po poprzednikach, ale mimo to by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 tej w\u0142adzy, i zachowywa\u0142 si\u0119 wobec niej lojalnie. My\u015bl, \u017ce kto\u015b z Polski m\u00f3g\u0142 pos\u0142a\u0107 go na rze\u017a, jest przera\u017caj\u0105ca. Ja wola\u0142abym, \u017ceby tak nie by\u0142o. Nie odrzucam i nie odrzuc\u0119 \u017cadnego argumentu, kt\u00f3ry \u015bwiadczy\u0142by, \u017ce to nie by\u0142 zamach. \u0141atwiej by\u0142oby mi \u017cy\u0107 ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce B\u00f3g tak chcia\u0142, a nie \u017ali ludzie.<\/p>\r\n\r\n

Wierzy Pani, \u017ce dowiemy si\u0119 dlaczego rz\u0105dowy Tupolew si\u0119 rozbi\u0142?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Musz\u0119 wierzy\u0107, bo nie mia\u0142abym po co \u017cy\u0107. B\u0119dziemy robi\u0107 wszystko, by prawda o tej katastrofie ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne. Zdajemy sobie jednak spraw\u0119, z jakim krajem mamy do czynienia, wiemy ile trwa \u015bledztwo katy\u0144skie. Do dzi\u015b nie znamy np. los\u00f3w skrzy\u0144 katy\u0144skich. Mamy nadziej\u0119, \u017ce w tej sprawie b\u0119dziemy czeka\u0107 mniej ni\u017c 70 lat. Czy przyczyny da si\u0119 wyja\u015bni\u0107, o to trzeba pyta\u0107 ekspert\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Jak wiadomo nie wpuszczono na miejsce wypadku polskich archeolog\u00f3w. Sk\u0142amano, \u017ce ziemia zosta\u0142a przesiana, ale tak naprawd\u0119 wpuszczono tam tylko buldo\u017cery i zaorano teren. Archeolodzy s\u0105 mimo tego optymistami. Je\u015bli uda im si\u0119 w ko\u0144cu dojecha\u0107 na miejsce tragedii, mog\u0105 jeszcze wiele znale\u017a\u0107 w tamtejszej ziemi. Oni m\u00f3wi\u0105, \u017ce sobie poradz\u0105. W ko\u0144cu s\u0105 to ludzie potrafi\u0105cy odnajdywa\u0107 rzeczy skryte pod ziemi\u0105 od setek lat.<\/p>\r\n\r\n

Czy Pani zdaniem po katastrofie smole\u0144skiej Polska si\u0119 zmieni\u0142a, czy Polacy s\u0105 inni po 10 kwietnia?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce podzia\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c by\u0142y w 1989 roku. My\u015bl\u0119, \u017ce s\u0105 to tak naprawd\u0119 ju\u017c dwie Polski. W ludziach od\u017cy\u0142a te\u017c ch\u0119\u0107 manifestowania swoich uczu\u0107. Taka, z jak\u0105 mieli\u015bmy do czynienia w PRLu. Ja te\u017c odczuwam tak\u0105 pokus\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Manifestowanie uczu\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z symbolami. Jak Pani odbiera wzywanie do usuni\u0119cia krzy\u017ca sprzed Pa\u0142acu Prezydenckiego?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

To kolejny policzek wymierzony bliskim ofiar katastrofy smole\u0144skiej. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to ma\u0142pia z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107. Krzy\u017c to naj\u015bwi\u0119tszy symbol. Walka z krzy\u017cem? Jakie\u017c to niegodne, niskie. Rozumiem, \u017ce ten symbol najbardziej bodzie w oczy, ale dla nas to symbol Tego, kt\u00f3ry si\u0119 nami opiekuje, pomaga nam najbardziej, do kt\u00f3rego si\u0119 uciekamy w naszych modlitwach. Uwa\u017cam, \u017ce mamy obowi\u0105zek broni\u0107 tego krzy\u017ca. Powiedzie\u0107 Z\u0142emu i jego akolitom: nie. Mam wra\u017cenie, \u017ce obrona tego krzy\u017ca jest zrobieniem kroku w stron\u0119 Chrystusa, jest powiedzeniem Mu: jeste\u015bmy Ci wierni.<\/p>\r\n\r\n

Je\u015bli jednak dojdzie do zlikwidowania krzy\u017ca b\u0119d\u0119 apelowa\u0142a, by\u015bmy uk\u0142adali przed Pa\u0142acem Prezydenckim krzy\u017c z kwiat\u00f3w, cho\u0107by trzeba by\u0142o robi\u0107 to codziennie od nowa, jak to mia\u0142o miejsce za czas\u00f3w PRLu na Pl. Zwyci\u0119stwa. Takie symboliczne miejsce jest Polakom bardzo potrzebne. Ten nar\u00f3d straci\u0142 swojego prezydenta. Powinien m\u00f3c sk\u0142ada\u0107 mu ho\u0142d. Dobrze by\u0142oby, gdyby z czasem przed pa\u0142acem stan\u0105\u0142 pomnik Pary Prezydenckiej. Wtedy to tam sk\u0142adaliby\u015bmy wie\u0144ce w ho\u0142dzie prezydentowi, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na s\u0142u\u017cbie w czasie tak szczytnej misji. Do tego czasu harcerski krzy\u017c powinien zosta\u0107 tam, gdzie jest. To przecie\u017c tak\u017ce wyraz naszej narodowej solidarno\u015bci po katastrofie smole\u0144skiej.<\/p>\r\n\r\n

Rozmawia\u0142 Stanis\u0142aw \u0179aryn<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O przebiegu \u015bledztwa dotycz\u0105cego przyczyn smole\u0144skiej katastrofy, wsp\u00f3\u0142pracy z prokuratur\u0105 i dzia\u0142aniach rz\u0105du – m\u00f3wi w wywiadzie dla portalu Fronda.pl Magdalena Merta, wdowa po wiceministrze kultury. Fronda.pl: Jaki jest Pani status w \u015bledztwie dotycz\u0105cym przyczyn katastrofy smole\u0144skiej? Magdalena Merta: Tu w Polsce z mocy prawa bliscy ofiar tej tragedii maj\u0105 status osoby pokrzywdzonej. Daje nam […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[98,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24555"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24555\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}