{"id":24449,"date":"2010-07-16T09:14:09","date_gmt":"2010-07-16T14:14:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=24449"},"modified":"2010-07-16T09:14:09","modified_gmt":"2010-07-16T14:14:09","slug":"kto-oddal-sledztwo-rosjanom-rozmowa-z-mecenasem-stefanem-hambura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=24449","title":{"rendered":"Kto odda\u0142 \u015bledztwo Rosjanom? – rozmowa z mecenasem Stefanem Hambur\u0105<\/em>"},"content":{"rendered":"

„Odby\u0142a si\u0119 rozmowa mi\u0119dzy premierem Tuskiem a premierem Putinem i prezydentem Miedwiediewem. Ten ostatni zapewni\u0142, \u017ce prokuratorzy polscy i rosyjscy b\u0119d\u0105 prowadzili wsp\u00f3lne \u015bledztwo. Dla mnie to kluczowe stwierdzenie.” Z mecenasem Stefanem Hambur\u0105, pe\u0142nomocnikiem Janusza Walentynowicza i Andrzeja Melaka, rozmawia Rafa\u0142 Kotomski („Gazeta Polska”).<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Co wed\u0142ug pana ma podstawowe znaczenie dla wyja\u015bnienia smole\u0144skiej tragedii?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Z protoko\u0142u przes\u0142uchania Edmunda Klicha przed podkomisj\u0105 Sejmowej Komisji Infrastruktury wynika, \u017ce przez pierwsze trzy dni \u015bledztwo prowadzi\u0142a wsp\u00f3lnie strona polska i rosyjska. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142o ono oddane w ca\u0142o\u015bci w r\u0119ce rosyjskie. Wed\u0142ug mnie jest to podstawowa kwestia, kt\u00f3ra powinna zosta\u0107 wyja\u015bniona.<\/p>\r\n\r\n

Polska prokuratura i inne s\u0142u\u017cby sta\u0142y si\u0119 petentem Rosjan.\u00a0
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tak, bo od tamtej chwili strona polska mo\u017ce tylko prosi\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Z pr\u00f3\u015bb niewiele wynika. Polscy prokuratorzy wojskowi bezradnie przyznaj\u0105, \u017ce Rosjanie wci\u0105\u017c nie udost\u0119pnili najbardziej kluczowych dowod\u00f3w w \u015bledztwie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Sam prokurator generalny Andrzej Seremet przyzna\u0142 niedawno w wywiadzie telewizyjnym, \u017ce brakuje materia\u0142\u00f3w dowodowych. Potwierdzi\u0142 te\u017c, \u017ce o pomoc prawn\u0105 zwr\u00f3cono si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych. To rzeczywi\u015bcie pokazuje bezradno\u015b\u0107 strony polskiej w dochodzeniu do prawdy. Z medi\u00f3w dowiadujemy si\u0119, \u017ce s\u0105 sprzeczno\u015bci w zeznaniach rosyjskich kontroler\u00f3w lotu i wypowiedziami pilot\u00f3w wojskowego Jaka. Brakuje kilkunastu sekund w przegranych zapisach czarnej skrzynki. Ca\u0142e dotychczasowe \u015bledztwo nie napawa optymizmem.<\/p>\r\n\r\n

We wnioskach dowodowych do prokuratury za kluczow\u0105 uznaje pan rozmow\u0119 polskiego premiera z Putinem i Miedwiediewem jeszcze przed odlotem na miejsce tragicznej katastrofy. Zadziwiaj\u0105ce, \u017ce deklaracje o wsp\u00f3lnym \u015bledztwie, kt\u00f3re wtedy pad\u0142y ze strony Rosjan, umkn\u0119\u0142y uwadze polskiej opinii publicznej.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przegl\u0105daj\u0105c internetow\u0105 stron\u0119 Kancelarii Premiera, znalaz\u0142em notatk\u0119 z 10 kwietnia. Wynika z niej, \u017ce przed odlotem premiera na miejsce katastrofy odby\u0142 on rozmow\u0119 z premierem Putinem i prezydentem Miedwiediewem. Ten ostatni zapewni\u0142, \u017ce prokuratorzy polscy i rosyjscy b\u0119d\u0105 prowadzili wsp\u00f3lne \u015bledztwo. Dla mnie to kluczowe stwierdzenie. Jest potwierdzeniem polsko-rosyjskiego porozumienia z 1993 r. w sprawie ruchu lotniczego wojskowych statk\u00f3w powietrznych. I prezydent Miedwiediew prawdopodobnie to porozumienie potwierdzi\u0142. By\u0142oby dziwne, gdyby premier Tusk o nim nie wiedzia\u0142 – \u015bwiadczy\u0142oby to o op\u0142akanym stanie ministerstw i pracuj\u0105cych tam urz\u0119dnik\u00f3w. Obowi\u0105zkiem premiera jest zasi\u0119gni\u0119cie informacji o stanie prawnym przed tak wa\u017cn\u0105 rozmow\u0105 z w\u0142adzami Rosji.<\/p>\r\n\r\n

Nawet zak\u0142adaj\u0105c dobr\u0105 wol\u0119 premiera, niekt\u00f3rzy politycy stwierdzili, \u017ce do Smole\u0144ska po katastrofie polecia\u0142 nieprzygotowany. Tym bardziej nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 przygotowany w czasie rozmowy telefonicznej prowadzonej jeszcze w kraju.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Gdyby tak by\u0142o, \u015bwiadczy\u0142oby bardzo \u017ale o profesjonalizmie premiera i rz\u0105du. A\u017c mi si\u0119 w to nie chce wierzy\u0107\u2026 Ale nawet je\u015bli polska i rosyjska strona w momencie tych rozm\u00f3w nie mia\u0142a pe\u0142nej wiedzy na temat porozumienia z 1993 r., to zapewnienie prezydenta Miedwiediewa o wsp\u00f3lnym \u015bledztwie jest zawart\u0105 ad hoc now\u0105 umow\u0105. I premier Tusk lec\u0105c do Smole\u0144ska, musia\u0142 o tym wiedzie\u0107. Bo faktycznie obowi\u0105zywa\u0142o ju\u017c nowe porozumienie w sprawie wsp\u00f3lnego polsko-rosyjskiego \u015bledztwa.<\/p>\r\n\r\n

Powiedzmy to wyra\u017anie: czy s\u0142own\u0105 deklaracj\u0119 Miedwiediewa z 10 kwietnia mo\u017cna traktowa\u0107 w kategoriach prawa mi\u0119dzynarodowego?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Oczywi\u015bcie. W prawie mi\u0119dzynarodowym istnieje wiele \u015brodk\u00f3w i mo\u017cliwe jest zawieranie um\u00f3w ad hoc. Zapewnienie o wsp\u00f3lnym \u015bledztwie i przyj\u0119cie go, czyli nieodrzucenie, jest polsko-rosyjsk\u0105 umow\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Rozmawia\u0142 premier, ale nie on w tym czasie by\u0142 g\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa. Obowi\u0105zki po \u015bmierci prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego przej\u0105\u0142 ju\u017c \u00f3wczesny marsza\u0142ek Sejmu, Bronis\u0142aw Komorowski. Wni\u00f3s\u0142 pan do prokuratury r\u00f3wnie\u017c o jego przes\u0142uchanie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Musimy si\u0119 dowiedzie\u0107, kto ze strony polskiej podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, by po trzech dniach odda\u0107 \u015bledztwo Rosjanom. Kto odst\u0105pi\u0142 od porozumienia z 10 kwietnia 2010 r. I nikt nie mo\u017ce si\u0119 od tej sprawy od\u017cegnywa\u0107, bo notatka o porozumieniu by\u0142a na stronie Kancelarii Premiera. Zatem wiedza na ten temat by\u0142a pe\u0142na.<\/p>\r\n\r\n

Pa\u0144skie wnioski o przes\u0142uchanie premiera Tuska i prezydenta elekta spotka\u0142y si\u0119 z du\u017cym zainteresowaniem internaut\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W ci\u0105gu kilkunastu godzin po umieszczeniu wniosk\u00f3w w internecie zapozna\u0142y si\u0119 z nimi tysi\u0105ce os\u00f3b. St\u0105d m\u00f3j apel do wszystkich ludzi dobrej woli, by zaj\u0119li si\u0119 spraw\u0105 smole\u0144skiej katastrofy. Przede wszystkim naukowcy z wielu dziedzin, bo mamy w tej kwestii jeszcze wiele do zrobienia. Mam nadziej\u0119, \u017ce otrzymamy te\u017c pomoc fachowc\u00f3w-prawnik\u00f3w badaj\u0105cych katastrofy lotnicze. Warto, by wsparli np. Stowarzyszenie Rodzin Katy\u0144 2010. Ta sprawa jest wyzwaniem nie tylko dla polskich naukowc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Stowarzyszenie Rodzin Katy\u0144 2010 wzywa obywateli innych kraj\u00f3w do dzia\u0142a\u0144 na rzecz wyja\u015bnienia tragedii.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

To dla mnie smutne i rozczarowuj\u0105ce, \u017ce rodziny s\u0105 zmuszone szuka\u0107 pomocy u obywateli innych kraj\u00f3w. Obowi\u0105zkiem polskich w\u0142adz na ka\u017cdym szczeblu powinno by\u0107 wyja\u015bnienie, co by\u0142o powodem tragedii. Wida\u0107 jednak, \u017ce rodziny ofiar coraz mniej na to licz\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Cz\u0119sto si\u0119 zdarza, \u017ce o prawd\u0119 trzeba walczy\u0107. Ale paradoksalne wydaje si\u0119 to, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy domagaj\u0105 si\u0119 wyja\u015bnienia tragedii, s\u0105 ods\u0105dzani od czci i wiary.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

To straszny paradoks. Zastanawiam si\u0119, czy nie pokazuje to pewnej \u201eabdykacji\u201d polskich w\u0142adz i polskiego pa\u0144stwa. Czy po tej katastrofie normalny obywatel mo\u017ce si\u0119 czu\u0107 w Polsce bezpiecznie i wierzy\u0107 w instytucj\u0119 pa\u0144stwa prawa? Je\u017celi \u015bmier\u0107 pierwszego obywatela RP, ministr\u00f3w, parlamentarzyst\u00f3w sprawia, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 opinii publicznej urz\u0105dza nagonk\u0119 na dochodz\u0105cych prawdy, to zastanawiam si\u0119, jak mo\u017ce ocenia\u0107 funkcjonowanie pa\u0144stwa przeci\u0119tny polski obywatel.<\/p>\r\n\r\n

Jak ocenia pan szans\u0119 apeli o mi\u0119dzynarodowe \u015bledztwo? Wystosowa\u0142 je Ruch 10 Kwietnia, a par\u0119 dni temu Stowarzyszenie Rodzin Katy\u0144 2010.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Co\u015b w tej sprawie si\u0119 ruszy\u0142o. Mamy te\u017c apel ameryka\u0144skiego kongresmena Petera Kinga. Rodziny ofiar rzeczywi\u015bcie staraj\u0105 si\u0119 umi\u0119dzynarodowi\u0107 spraw\u0119 i trudno im si\u0119 dziwi\u0107. Przebieg \u015bledztwa mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 uzasadnione obawy, \u017ce sprawy nie zostan\u0105 do ko\u0144ca wyja\u015bnione z nale\u017cyt\u0105 staranno\u015bci\u0105. Rozmawiaj\u0105c z lud\u017ami, cz\u0119sto widz\u0119 brak zaufania do funkcjonowania pa\u0144stwa prawa i wymiaru sprawiedliwo\u015bci w Polsce. Wiele os\u00f3b szuka zado\u015b\u0107uczynienia przed trybuna\u0142em w Strasburgu. Szybkie <\/a> i sprawne \u015bledztwo w sprawie katastrofy smole\u0144skiej mog\u0142o pokaza\u0107, \u017ce co\u015b si\u0119 w Polsce zmieni\u0142o. Niestety, sta\u0142o si\u0119 inaczej.<\/p>\r\n\r\n

I przekonanie, \u017ce w Polsce nie da si\u0119 doj\u015b\u0107 sprawiedliwo\u015bci, jeszcze si\u0119 utrwali\u0142o. Czy jako pe\u0142nomocnik rodzin ofiar katastrofy ma pan dostateczny dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w polskiego \u015bledztwa?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na publiczne wyst\u0105pienia polskich prokurator\u00f3w, mog\u0119 tylko wyrazi\u0107 zdziwienie, \u017ce najwa\u017cniejsze dowody tak d\u0142ugo z Rosji sp\u0142ywaj\u0105. Nie wiem, dlaczego s\u0105 tam wci\u0105\u017c przetrzymywane czarne skrzynki, a wrak samolotu nie zosta\u0142 dostatecznie zabezpieczony. Na zachodzie Europy miejsca katastrof bada si\u0119 metr po metrze, z aptekarsk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n\r\n

O niechlujnym traktowaniu dowod\u00f3w i sposobie zabezpieczenia przez Rosjan miejsca tragedii kr\u0105\u017c\u0105 ju\u017c legendy\u2026\u00a0
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dla \u015bledztwa najbardziej licz\u0105 si\u0119 pierwsze godziny i dni! Zn\u00f3w powr\u00f3c\u0119 do w\u0105tku oddania \u015bledztwa w r\u0119ce rosyjskie, bo dla mnie jest to sprawa absolutnie kluczowa. Powtarzam: jak mo\u017cna by\u0142o, po zapewnieniu prezydenta Miedwiediewa, odda\u0107 takie \u015bledztwo? Wszystko, co sta\u0142o si\u0119 potem, ca\u0142y przebieg dochodzenia, to tylko konsekwencje tej decyzji. Musimy si\u0119 dowiedzie\u0107, kto wypowiedzia\u0142 polsko-rosyjsk\u0105 umow\u0119 z 10 kwietnia 2010 r. Premier Tusk? Pe\u0142ni\u0105cy obowi\u0105zki prezydenta Komorowski? Czy mo\u017ce kto\u015b inny? Czy to by\u0142a decyzja dobrowolna, czy podj\u0119ta pod naciskiem? Czym kierowa\u0142y si\u0119 te osoby?<\/p>\r\n\r\n

Wr\u00f3c\u0119 jeszcze do rodzin ofiar smole\u0144skiej tragedii. Czy przewiduje pan, \u017ce dojdzie do ekshumacji zw\u0142ok os\u00f3b, kt\u00f3re zgin\u0119\u0142y?
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug mnie jeste\u015bmy coraz bli\u017cej pierwszych wniosk\u00f3w o ekshumacj\u0119. Po tym, jak z Moskwy przys\u0142ano ubranie by\u0142ego wicepremiera Przemys\u0142awa Gosiewskiego, coraz wi\u0119cej os\u00f3b zadaje sobie pytanie, czy rzeczywi\u015bcie w trumnach znajdowa\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bciwe szcz\u0105tki. Czy sprawa z ubraniem \u015bp. pana Gosiewskiego to wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej? Dziwi mnie, \u017ce w Moskwie wydano absolutny zakaz otwierania trumien. Powo\u0142ywano si\u0119 na prawo rosyjskie. Ale pytam: czy prawo rosyjskie obowi\u0105zuje nadal w Polsce?<\/p>\r\n\r\n

Rz\u0105d chwali si\u0119 w mediach, \u017ce wyda\u0142 ponad 9 mln z\u0142 na pomoc dla rodzin ofiar katastrofy. Ale doradca premiera Micha\u0142 Boni mia\u0142 namawia\u0107 rodziny do odst\u0105pienia od stara\u0144 o odszkodowanie.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce na obecnym etapie sprawa odszkodowa\u0144 jest dla rodzin drugorz\u0119dna. Najwa\u017cniejsze jest dotarcie do prawdy. Chocia\u017c ewentualne roszczenia s\u0105 spraw\u0105 normaln\u0105 i stygmatyzowanie rodzin z tego powodu jest niedopuszczalne. Je\u015bli do tego dojdzie, nie zdziwi\u0142bym si\u0119, gdyby wszystkie rodziny ofiar poszuka\u0142y sprawiedliwo\u015bci w Strasburgu. Mam nadziej\u0119, \u017ce tak si\u0119 nie stanie. Polska jest cz\u0142onkiem Unii Europejskiej, musi wywi\u0105zywa\u0107 si\u0119 ze swoich traktatowych zobowi\u0105za\u0144 i traktowa\u0107 obywateli podmiotowo.<\/p>\r\n\r\n

Prokuratura postanowi\u0142a odrzuci\u0107 pana wniosek o przes\u0142uchanie Tuska i Komorowskiego.
\r\n <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Dowiedzia\u0142em si\u0119 o tym z medi\u00f3w, ale nie dosta\u0142em jeszcze \u017cadnej decyzji. Kiedy takow\u0105 otrzymam, zadecyduj\u0119 o dalszych krokach.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"„Odby\u0142a si\u0119 rozmowa mi\u0119dzy premierem Tuskiem a premierem Putinem i prezydentem Miedwiediewem. Ten ostatni zapewni\u0142, \u017ce prokuratorzy polscy i rosyjscy b\u0119d\u0105 prowadzili wsp\u00f3lne \u015bledztwo. Dla mnie to kluczowe stwierdzenie.” Z mecenasem Stefanem Hambur\u0105, pe\u0142nomocnikiem Janusza Walentynowicza i Andrzeja Melaka, rozmawia Rafa\u0142 Kotomski („Gazeta Polska”). Co wed\u0142ug pana ma podstawowe znaczenie dla wyja\u015bnienia smole\u0144skiej tragedii? Z […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[98,137,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24449"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24449\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}