{"id":2421,"date":"2008-08-24T11:06:55","date_gmt":"2008-08-24T11:06:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2421","title":{"rendered":"W pogoni za luxtorped\u0105"},"content":{"rendered":"

Siedemdziesi\u0105t lat temu przejazd luxtorped\u0105 z Zakopanego do Krakowa trwa\u0142 2 godziny 18 minut. Dzi\u015b poci\u0105g nazywany ekspresem wlecze si\u0119 3 godziny 5 minut. W III RP Polskie Koleje Pa\u0144stwowe sta\u0142y si\u0119 kolejami III klasy.<\/em><\/p>\r\n\r\n \r\n
 <\/td>\r\n <\/tr>\r\n<\/table>\r\n\r\n\r\n

W Unii Europejskiej je\u017adzi si\u0119 poci\u0105gami w rodzaju TGV, konkurencyjnymi wobec samolot\u00f3w, a Polskie Koleje Pa\u0144stwowe wlok\u0105 si\u0119 w ogonie przewo\u017anik\u00f3w. W wagonach europejskich linii nie tylko jest czysto, ale te\u017c mo\u017cna skorzysta\u0107 z Internetu, a kiedy wyczerpie si\u0119 bateria, pod\u0142\u0105czy\u0107 komputer do gniazdka i pracowa\u0107, nie trac\u0105c czasu. W polskich poci\u0105gach, nawet ekspresowych, zdarza si\u0119, \u017ce jedynym miejscem, gdzie da si\u0119 pod\u0142\u0105czy\u0107 laptop z wyczerpan\u0105 bateri\u0105, bywa brudna toaleta. Je\u015bli nawet gniazdka znajduj\u0105 si\u0119 przy fotelach, nierzadko s\u0105 nieczynne. Takie nieprzyjemne przygody przytrafia\u0142y mi si\u0119 wielokrotnie, gdy tylko znalaz\u0142em si\u0119 za granic\u0105 na pok\u0142adzie polskich poci\u0105g\u00f3w, w tym EuroCity, a jeszcze cz\u0119\u015bciej, gdy pracowa\u0142em nad tekstami, wracaj\u0105c z reporta\u017cu, koncert\u00f3w czy teatralnych premier.<\/p>\r\n

Tymczasem przed wojn\u0105 koleje by\u0142y dum\u0105 Polak\u00f3w. Wed\u0142ug rozk\u0142adu jazdy nasi dziadkowie regulowali zegarki. Europejska konwencja kolejowa zobowi\u0105zywa\u0142a w\u00f3wczas pa\u0144stwa do trzymania si\u0119 przyj\u0119tych rozk\u0142ad\u00f3w i nieodst\u0119powania od nich na wi\u0119cej ni\u017c 5 minut. II Rzeczpospolita tym standardom sprosta\u0142a. III RP nie daje rady.<\/p>\r\n

Dzi\u015b poci\u0105gi s\u0105 symbolem gigantycznych zaniedba\u0144 i b\u0142\u0119dnych decyzji kolejnych ekip rz\u0105dowych, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce PKP, zamiast si\u0119 rozwija\u0107, u\u0142atwiaj\u0105c obywatelom szybk\u0105 i wygodn\u0105 podr\u00f3\u017c, odstraszaj\u0105.Berli\u0144czyk na dojazd nad morze, do Lubeki, potrzebuje 2 godziny 30 minut. Mieszka\u0144cy stolicy Polski b\u0119d\u0105 w tym czasie w po\u0142owie drogi do Gda\u0144ska, a jest to por\u00f3wnywalna d\u0142ugo\u015b\u0107 trasy. Krakowianie, podr\u00f3\u017cuj\u0105c nad polskie morze, sp\u0119dzaj\u0105 w wagonach a\u017c 8 godzin. Przemy\u015blanie minimum 11 godzin 13 minut, wroc\u0142awianie docieraj\u0105 do Świnouj\u015bcia w 6 godzin 40 minut. Dlatego, bior\u0105c pod uwag\u0119 tak\u017ce inne wzgl\u0119dy, coraz cz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 pla\u017ce w Chorwacji. W ten spos\u00f3b Polska traci miliardy z\u0142otych. Dla polityk\u00f3w nie jest to oczywi\u015bcie wi\u0119kszy problem. Og\u0142aszaj\u0105c kolejne plany rozwoju PKP, lataj\u0105 na posiedzenia rz\u0105du, Sejmu i Senatu samolotami, na kt\u00f3re przeci\u0119tnego Polaka nie sta\u0107.<\/p>\r\n

Tym bardziej warto przypomnie\u0107 dokonania rz\u0105d\u00f3w i kolejarzy w latach mi\u0119dzywojennych, kiedy Polska wychodzi\u0142a z zabor\u00f3w i nie mia\u0142a bezpo\u015brednich po\u0142\u0105cze\u0144 z Warszawy do Lwowa ani z Warszawy do Poznania. Ju\u017c kilka lat p\u00f3\u017aniej poci\u0105gi mkn\u0119\u0142y z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 100 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. A 20 lat po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci skr\u00f3cono czas przejazdu \u015brednio o po\u0142ow\u0119.<\/p>\r\n

Przegl\u0105dam rozk\u0142ady jazdy. Najwi\u0119ksza poprawa nast\u0105pi\u0142a na trasie Warszawa – Wilno, kt\u00f3r\u0105 poci\u0105g pospieszny w 1919 r. przeje\u017cd\u017ca\u0142 w 20 godzin, bywa\u0142o, \u017ce pod ostrza\u0142em. W 1937 r. pokonanie 423 km zajmowa\u0142o 5 godzin 30 minut. Sk\u0142ad nazywa\u0142 si\u0119 „Gwiazda P\u00f3\u0142nocy”, ale zyska\u0142 te\u017c przydomek „Lataj\u0105cy Wilnianin”. „Strza\u0142a Ba\u0142tyku” zawozi\u0142a letnik\u00f3w z Warszawy na Hel w 6 godzin 50 minut. Jakiego post\u0119pu dokona\u0142y PKP przez 70 lat? Jedziemy 7 minut kr\u00f3cej!<\/p>\r\n

Szybciej ju\u017c by\u0142o!<\/h3>\r\n

Polskie Koleje Pa\u0144stwowe odziedziczy\u0142y po zaborcach trakcje parowe – m\u00f3wi Bogdan Pokropi\u0144ski, autor ksi\u0105\u017cki o luxtorpedzie. – W powsta\u0142ym w 1926 r. Ministerstwie Komunikacji, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142o Ministerstwo Kolei \u017belaznych, silna by\u0142a grupa parowoziarzy. Koleje spalinowe uwa\u017cali za niepowa\u017cne nowinkarstwo.<\/p>\r\n

Prze\u0142omu dokona\u0142y koleje prywatne, w\u0105skotorowe, operuj\u0105ce na trasie do Wilanowa i Gr\u00f3jca. Uzyskiwa\u0142y \u015bwietne wyniki ekonomiczne. A jednak Ministerstwo Komunikacji dostrzeg\u0142o konieczno\u015b\u0107 zmian i wykorzystania nowych technologii, dopiero gdy wybuch\u0142 wielki kryzys gospodarczy. Najpierw spalinowe sk\u0142ady wypo\u017cyczano na pr\u00f3b\u0119 z zagranicy, dopiero potem kupowano. Tak powsta\u0142o nowoczesne szybkie po\u0142\u0105czenie Wieliczka – Krak\u00f3w. W 1933 r. dokonano pierwszego zakupu luxtorpedy od firmy Austro Daimler Puch.<\/p>\r\n

Je\u017adzi\u0142a na trasie Warszawa – Krak\u00f3w – Zakopane. By\u0142 to sk\u0142ad ekspresowy, kt\u00f3ry dzi\u015b nazwaliby\u015bmy raczej autobusem na szynach. Ale rozwija\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 do 115 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Podr\u00f3\u017cowa\u0142o nim 60 os\u00f3b.– Jako dzieciak podziwia\u0142em luxtorped\u0119, jak sun\u0119\u0142a mostem Średnicowym nad Wis\u0142\u0105 z Dworca Wschodniego – wspomina Bogdan Pokropi\u0144ski. – Ludzie przystawali na jej widok i krzyczeli: Lux-torpeda! Luxtorpeda! Mia\u0142a pi\u0119kny aerodynamiczny kszta\u0142t. W tamtych czasach to by\u0142 szok!Poci\u0105g pokonywa\u0142 tras\u0119 z Warszawy do Zakopanego w 6 godzin. Dzi\u015b \u017caden ekspres nie jedzie kr\u00f3cej. Luxtorpeda zatrzymywa\u0142a si\u0119 w Skar\u017cysku-Kamiennej, Kielcach i Krakowie, a dalej tylko po to, \u017ceby zmieni\u0107 kierunek jazdy. Odbywa\u0142o si\u0119 to niezwykle szybko, sk\u0142ad obs\u0142ugiwa\u0142o bowiem dw\u00f3ch maszynist\u00f3w operuj\u0105cych dwoma silnikami usadowionych w dw\u00f3ch kabinach – z przodu i z ty\u0142u pojazdu. Komunikowali si\u0119 za pomoc\u0105 pok\u0142adowego telefonu i dzwonk\u00f3w. Rekord przejazdu na odcinku Krak\u00f3w – Zakopane wyni\u00f3s\u0142 niewiele ponad 140 minut. By\u0142 o trzy kwadranse lepszy ni\u017c czas, kt\u00f3ry PKP osi\u0105ga dzi\u015b.<\/p>\r\n

Tu\u017c przed wojn\u0105 motowagon pokonywa\u0142 dystans mi\u0119dzy Katowicami i Krakowem w 60 minut. Dzi\u015b EuroCity t\u0119 tras\u0119 przeje\u017cd\u017ca w 1 godzin\u0119 21 minut. Z Warszawy do Łodzi szybkobie\u017cne wagony dowozi\u0142y pasa\u017cer\u00f3w w 80 minut, rozwijaj\u0105c szybko\u015b\u0107 do 130 km na godzin\u0119. Od 1935 r., za\u015b dzi\u0119ki u\u017cyciu przek\u0142adni hydraulicznych, nawet do 135 km na godzin\u0119. Teraz najkr\u00f3tszy przejazd na tej trasie trwa 91 minut.<\/p>\r\n

Po uruchomieniu luxtorpedy poci\u0105gi spalinowe do ruchu lokalnego na Litwie zamawiano w polskiej fabryce Lillpopa. Wagony szybkobie\u017cne zacz\u0119\u0142y te\u017c budowa\u0107 Zak\u0142ady Cegielskiego. A w chrzanowskim Fabloku (dzisiejszy Bumar) polscy in\u017cynierowie opracowali nowy model luxtorped z silnikami wysokopr\u0119\u017cnymi.<\/p>\r\n

– Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie spotka\u0107 si\u0119 z maszynistami, kt\u00f3rzy je obs\u0142ugiwali – m\u00f3wi Bogdan Pokropi\u0144ski. – We wrze\u015bniu 1939 r. trzy poci\u0105gi, w tym jeden zakupiony jeszcze za granic\u0105, zosta\u0142y spalone w czasie nalot\u00f3w na lokomotywowni\u0119 w Krakowie, dwie sp\u0142on\u0119\u0142y w Skar\u017cysku. Dwie ocala\u0142y i je\u017adzi\u0142y z szyldem „Tylko dla Niemc\u00f3w”. Wozi\u0142y ich do Zakopanego i Krynicy, a nawet do Austrii.<\/p>\r\n

Na \u015bwiatowej wystawie w Pary\u017cu w 1937 r. parow\u00f3z Polskich Kolei Pa\u0144stwowych PM-36 zdoby\u0142 wraz ze specjalnymi wagonami turystycznymi najwy\u017csze odznaczenia.<\/p>\r\n

– Pami\u0119tam, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo bardzo interesowa\u0142o si\u0119 kolej\u0105, bo wi\u0105za\u0142a si\u0119 ona z wielkim cywilizacyjnym post\u0119pem – m\u00f3wi Bogdan Pokropi\u0144ski. – Kiedy zbudowano na wystaw\u0119 parysk\u0105 parow\u00f3z PM-36 z op\u0142ywow\u0105 otulin\u0105, komentowano to powszechnie. To by\u0142 parow\u00f3z, kt\u00f3ry rozwija\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 do 130 km na godzin\u0119!<\/p>\r\n

Dancing i k\u0105piel w wagonie<\/h3>\r\n

Przedwojenne PKP bi\u0142y te\u017c wsp\u00f3\u0142czesne polskie koleje jako\u015bci\u0105 us\u0142ug gastronomicznych.<\/p>\r\n

Wagony restauracyjne dba\u0142y o promocj\u0119. Na fotosach z 1938 r. mo\u017cna podziwia\u0107 siedzenia obite sk\u00f3r\u0105, stoliki nakryte bia\u0142ym obrusem, wazoniki ze \u015bwie\u017cymi kwiatami. W wydawnictwach reklamowych podkre\u015blano, \u017ce posi\u0142ki seryjne – w ten spos\u00f3b nazywano \u015bniadanie, obiad, podwieczorek i kolacj\u0119 – maj\u0105 ceny nie wy\u017csze ni\u017c w przyzwoitej restauracji. Poza obiadem trzydaniowym mo\u017cna by\u0142o zam\u00f3wi\u0107 dro\u017cszy – sze\u015bciodaniowy. Oferta na lato 1938 r. by\u0142a nast\u0119puj\u0105ca: \u015bniadanie kosztowa\u0142o 1,75 z\u0142, ma\u0142y obiad i kolacja – 3,25 z\u0142, du\u017cy obiad – 6,50 z\u0142.<\/p>\r\n

Polskie Koleje Pa\u0144stwowe przywi\u0105zywa\u0142y te\u017c ogromn\u0105 wag\u0119 do rozwoju turystyki, bo to naturalne \u017ar\u00f3d\u0142o zysk\u00f3w wszystkich przewo\u017anik\u00f3w. Do poci\u0105g\u00f3w turystycznych do\u0142\u0105czano wagon barowo-dansingowo-kinowy. Patrz\u0105c na wagony barowe, mo\u017cna by\u0107 pewnym, \u017ce pasa\u017cerowie czuli si\u0119 w nich jak w warszawskim Bristolu. Elegancki kontuar baru obramowany by\u0142 srebrn\u0105 lad\u0105, otacza\u0142y go wysokie sto\u0142ki. Stoliki okr\u0105g\u0142e, krzes\u0142a wygodne. W ka\u017cdej chwili mo\u017cna by\u0142o rozwiesi\u0107 ekran i ogl\u0105da\u0107 film. Na linii Warszawa – Zwardo\u0144 uruchomiono specjalne nocne poci\u0105gi, kt\u00f3rych pasa\u017cerowie, jad\u0105c na narty, sp\u0119dzali podr\u00f3\u017c na dansingu i bryd\u017cu.<\/p>\r\n

Rewelacj\u0105 by\u0142y wagony k\u0105pielowe. Ich wystr\u00f3j przypomina\u0142 kajut\u0119 ekskluzywnego statku pasa\u017cerskiego utrzyman\u0105 w bieli.<\/p>\r\n

Imponuj\u0105ce by\u0142o wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie przedwojennych przedsi\u0119biorstw komunikacyjnych. Aby skr\u00f3ci\u0107 podr\u00f3\u017c z Warszawy do Zakopanego, stworzono po\u0142\u0105czenie lotniczo-poci\u0105gowe. Ze stolicy lecia\u0142o si\u0119 do Krakowa, a dalej w Tatry jecha\u0142o motowagonem. Podr\u00f3\u017c trwa\u0142a 4,5 godziny. Widz\u0105c niedomagania na niekt\u00f3rych liniach, kolej nie waha\u0142a si\u0119 uruchomi\u0107 w\u0142asnych po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych, kt\u00f3re uzupe\u0142nia\u0142y \u017celazne szlaki. W 1937 r. skorzysta\u0142o z nich blisko 3 miliony pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\r\n

Liderem w\u015br\u00f3d polskich poci\u0105g\u00f3w by\u0142 luksusowy „Nord-Express” Mi\u0119dzynarodowego Towarzystwa Wagon\u00f3w Sypialnych. Z pocz\u0105tku \u0142\u0105czy\u0142 Pary\u017c z Leningradem. Przedzia\u0142y nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od pokoi hotelowych, wyposa\u017cone by\u0142y w pi\u0119kn\u0105 \u0142azienk\u0119. Dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu Warszawy z Moskw\u0105 „Nord Express” sta\u0142 si\u0119 jednym z najs\u0142ynniejszych i najwa\u017cniejszych poci\u0105g\u00f3w na \u015bwiecie. Z Warszawy do Pary\u017ca jecha\u0142o si\u0119 22 godziny. Teraz kolej\u0105 mo\u017cna dojecha\u0107 do stolicy Francji szybciej, tylko korzystaj\u0105c z us\u0142ug przewo\u017anik\u00f3w niemieckich i francuskich. \u017benuj\u0105co wypadaj\u0105 dzisiejsze po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzynarodowe. Z niemieckiego Breslau do Berlina jecha\u0142o si\u0119 5 godzin. Dzi\u015b z polskiego Wroc\u0142awia jedzie si\u0119 tam minimum 6 godzin.– Z przera\u017ceniem zauwa\u017cam bez\u0142ad na trasach kolejowych – m\u00f3wi Bogdan Pokropi\u0144ski. – Kiedy parow\u00f3z nawali\u0142, na gwa\u0142t szukano zmiennika, odpinano od poci\u0105gu towarowego, wszystko robi\u0142o si\u0119 biegiem, bo kolej walczy\u0142a o presti\u017c. W tej chwili stoi si\u0119, czeka, nic si\u0119 nikomu nie chce, a czas p\u0142ynie. Organizacja jest do bani. Jakby dzieci bawi\u0142y si\u0119 w przedszkolu drewnian\u0105 kolejk\u0105. Wielo\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ek wywo\u0142uje ba\u0142agan, rozk\u0142ad jazdy nie jest skoordynowany. Na przesiadk\u0119 czeka si\u0119 godzin\u0119, dwie, a poczekalnie s\u0105 pozamykane na k\u0142\u00f3dk\u0119. Przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107 \u015bwietlice dworcowe. To obraz n\u0119dzy i rozpaczy. Przed wojn\u0105, kiedy przychodzi\u0142a wiosna, wystawiano na perony kwietniki, wszystko by\u0142o pomalowane, nie brakowa\u0142o ludzi do sprz\u0105tania. \u017baden dworzec nie by\u0142 przytuliskiem dla kloszard\u00f3w.<\/p>\r\n

Ze smutkiem czyta si\u0119 dzi\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119 „Drogi \u017celazne Rzplitej” wydan\u0105 przez Ministerstwo Komunikacji tu\u017c przed wojn\u0105: „Je\u017celi masz zamiar uda\u0107 si\u0119 w podr\u00f3\u017c, nie pytaj o poci\u0105g starej ciotki, kt\u00f3ra podr\u00f3\u017cowa\u0142a przed o\u015bmiu laty, ani kolegi, kt\u00f3ry by\u0142 tam raz noc\u0105, graj\u0105c do tego w bryd\u017ca. Pami\u0119taj, \u017ce w trosce o dobro podr\u00f3\u017cnych koleje przyspieszaj\u0105 bieg poci\u0105g\u00f3w i zmieniaj\u0105 trasy, co wp\u0142ywa zn\u00f3w na zmian\u0119 rozk\u0142adu jazdy”. O tempie zmian przekonuje do\u0142\u0105czony do ksi\u0105\u017cki aneks zatytu\u0142owany „Zmiany w czasie druku”. Informowano w nim o nowym po\u0142\u0105czeniu Gdynia – Katowice, nocnym Warszawa – Wiede\u0144 oraz Warszawa – Ciechocinek. Z przyczyn niezale\u017cnych od Towarzystwa Mi\u0119dzynarodowych Wagon\u00f3w Sypialnych zawieszono po\u0142\u0105czenie Warszawa – Moskwa. Zbli\u017ca\u0142a si\u0119 wojna. Po niej by\u0142o ju\u017c tylko wolniej.<\/p>\r\n

Rzeczpospolita | Jacek Cie\u015blak \t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t22-08-2008, ostatnia aktualizacja 22-08-2008 17:24 <\/div>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Przedwojenna Lux-Torpeda, <\/em>p\u0119dzi\u0142a z Zakopanego do Krakowa w 2 godziny 18 minut. Dzi\u015b poci\u0105g nazywany ekspresem wlecze si\u0119 3 godziny 5 minut.
\r\nPrzyk\u0142ad pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu+ lat komunistycznego post\u0119pu…
\r\nPicture source: przelom.pl<\/a><\/span><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n

Zakup Lux-Torpedy<\/h2>\r\n

Chyba \u017caden z je\u017cd\u017c\u0105cych w Polsce pojazd\u00f3w szynowych nie jest otoczony tak\u0105 legend\u0105, jak tzw. Lux-Torpeda. Podobno – przed wojn\u0105 – na jej widok ludzie dos\u0142ownie wyba\u0142uszali oczy. Srebrna, b\u0142yszcz\u0105ca, op\u0142ywowa – w niczym nie przypomina\u0142a ci\u0119\u017ckich, ociekaj\u0105cych oliw\u0105 parowoz\u00f3w, jakie kr\u00f3lowa\u0142y w\u00f3wczas na polskich torach. <\/em><\/p>\r\n

Dzi\u015b Lux-Torpeda nie by\u0142aby, oczywi\u015bcie, niczym nadzwyczajnym. Jednak w epoce, w kt\u00f3rej trakcje innego rodzaju, ni\u017c parowa, by\u0142y wci\u0105\u017c nowo\u015bci\u0105, faktycznie mog\u0142a si\u0119 ona wydawa\u0107 czym\u015b niezwyk\u0142ym. <\/em><\/p>\r\n

Kupiona w Austrii<\/strong><\/p>\r\n

Lux-Torpeda by\u0142 to czteroosiowy, motorowy (nap\u0119dzany silnikami spalinowymi) wagon pasa\u017cerski. Jego pierwszy egzemplarz PKP zakupi\u0142y w 1933 r. w austriackiej firmie Austro-Daimler. Pomy\u015blne wyniki przeprowadzonych test\u00f3w zadecydowa\u0142y o w\u0142\u0105czeniu go do eksploatacji. <\/p>\r\n

Jak wielka limuzyna<\/strong><\/p>\r\n

Lux-Torpeda mia\u0142a do\u015b\u0107 oryginalny wygl\u0105d. Swym kszta\u0142tem przypomina\u0142a wielk\u0105, wyd\u0142u\u017con\u0105 limuzyn\u0119 (wysuni\u0119te do przodu maski silnik\u00f3w), opart\u0105 – rzecz jasna – nie na gumowych ko\u0142ach, ale na dw\u00f3ch czteroko\u0142owych w\u00f3zkach. Ze zdj\u0119\u0107 Lux-Torpedy wynika, \u017ce nie mia\u0142a ona sprz\u0119g\u00f3w, a wi\u0119c nie mog\u0142a si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 z innymi pojazdami szynowymi. <\/p>\r\n

Rzeczywi\u015bcie „Torpeda”? <\/strong><\/p>\r\n

Jak \u0142atwo si\u0119 zorientowa\u0107, sama nazwa „Lux-Torpeda” sugerowa\u0142a dwie cechy omawianego wagonu silnikowego: wygod\u0119 podr\u00f3\u017cowania i du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Jak jednak by\u0142o w rzeczywisto\u015bci?<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c, nie jako\u015b rewelacyjnie. Pierwsza Lux-Torpeda produkcji Austro-Daimler z 1933 r. z dwoma silnikami benzynowymi mog\u0142a je\u017adzi\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 100 km\/h. Nieco szybsze by\u0142y nast\u0119pne Lux-Torpedy, kt\u00f3rych pi\u0119\u0107 egzemplarzy zbudowano w latach 1934-35 w fabryce lokomotyw w Chrzanowie. By\u0142y one wyposa\u017cone w silniki Diesla, a ich dopuszczalna pr\u0119dko\u015b\u0107 wynosi\u0142a 115km\/h. <\/p>\r\n

2 godziny 18 minut z Zakopanego do Krakowa <\/strong><\/p>\r\n

Gdzie je\u017adzi\u0142y Lux-Torpedy? Ot\u00f3\u017c, wszystkie tego typu wagony stacjonowa\u0142y w Krakowie. Ich podstawow\u0105 tras\u0105 by\u0142a licz\u0105ca 147 km linia z Krakowa do Zakopanego. Pokonywa\u0142y j\u0105 one (z „wizyt\u0105” po drodze w Rabce, lecz bez zatrzymywania si\u0119 w Chab\u00f3wce) rzeczywi\u015bcie szybko – w ci\u0105gu oko\u0142o 2 h 45 min. <\/p>\r\n

W 1936 r. Lux-Torpeda przejecha\u0142a podobno t\u0119 tras\u0119 w czasie 2 h 18 minut. Je\u015bli tak rzeczywi\u015bcie by\u0142o, to wed\u0142ug wszelkiego prawdopodobie\u0144stwa  by\u0142by to nie pobity do dzi\u015b rekord \u015bredniej pr\u0119dko\u015bci na tej linii – warto przypomnie\u0107, \u017ce najszybszy obecnie na tym odcinku poci\u0105g, jakim jest ekspres „Tatry” relacji Zakopane – Warszawa Wschodnia jedzie z Zakopanego do Krakowa G\u0142\u00f3wnego 3 godziny i 6 minut. <\/p>\r\n

Lux-Torpedy kursowa\u0142y te\u017c na trasach z Krakowa do Katowic i z Krakowa do Krynicy. Podobno je\u017adzi\u0142y te\u017c na trasie z Krakowa do Warszawy przez Kielce, ale informacja ta nie jest pewna.    <\/p>\r\n

Co z niej zosta\u0142o? <\/strong><\/p>\r\n

Interesuj\u0105c\u0105, zw\u0142aszcza dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kolei, kwesti\u0105 jest to, czy kt\u00f3ra\u015b z Lux-Torped zachowa\u0142a si\u0119 do dzi\u015b. Ot\u00f3\u017c, jedyn\u0105 rzecz\u0105, jaka ewentualnie mo\u017ce by\u0107 pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po Lux-Torpedzie, jest stoj\u0105cy na zapleczu Muzeum Kolejnictwa w Warszawie (na bocznych torach mi\u0119dzy Muzeum, a Dworcem Zachodnim) kompletnie zdezelowany wagon motorowy. Czy jest to jednak dawna Lux-Torpeda? Zdaje si\u0119, \u017ce nie – najprawdopodobniej jest to w\u0142oski wagon serii SD80, zakupiony przez PKP ju\u017c po II wojnie \u015bwiatowej. Podobny do Lux-Torpedy, lecz nie taki sam. <\/p>\r\n

Wygl\u0105da wi\u0119c na to, \u017ce jedyn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po Lux-Torpedzie s\u0105 stare opisy i zdj\u0119cia.<\/p>\r\n

Bart\u0142omiej Koz\u0142owski, 2006<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za: polska.pl <\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Siedemdziesi\u0105t lat temu przejazd luxtorped\u0105 z Zakopanego do Krakowa trwa\u0142 2 godziny 18 minut. Dzi\u015b poci\u0105g nazywany ekspresem wlecze si\u0119 3 godziny 5 minut. W III RP Polskie Koleje Pa\u0144stwowe sta\u0142y si\u0119 kolejami III klasy. Luxtorpeda na dworcu w Zakopanem Źr\u00f3d\u0142o: NAC   W Unii Europejskiej je\u017adzi si\u0119 poci\u0105gami w rodzaju TGV, konkurencyjnymi wobec samolot\u00f3w, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2421"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2421"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2421\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}