{"id":2404,"date":"2008-08-19T12:19:21","date_gmt":"2008-08-19T12:19:21","guid":{"rendered":""},"modified":"2025-07-19T20:37:32","modified_gmt":"2025-07-20T00:37:32","slug":"spr-o-eruv-na-long-island-mieszkacy-nie-chc-napywu-ydw-gubernator-stanu-popiera-rabinw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2404","title":{"rendered":"Sp\u00f3r o Eruv<\/em> na Long Island: Mieszka\u0144cy nie chc\u0105 nap\u0142ywu \u017byd\u00f3w, gubernator stanu popiera rabin\u00f3w"},"content":{"rendered":"

David Paterson, gubernator stanu Nowy Jork spotka\u0142 si\u0119 ze spo\u0142eczno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105 w synagodze na Long Island, gdzie wyrazi\u0142 swoje poparcie dla prac polegaj\u0105cych na demarkacji obszaru \u017cydowskiego, okre\u015blanego poj\u0119ciem Eruv<\/em>. Gubernator Paterson uzna\u0142 \u017c\u0105dania spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej do oznaczania Eruv<\/em>, jako „spraw\u0119 praw obywatelskich”. „Mam nadziej\u0119, \u017ce przyniesiemy tolerancj\u0119, zrozumienie i wsp\u00f3\u0142czucie dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 budowa\u0107 Eruv<\/em>” – powiedzia\u0142 Paterson.<\/p>\r\n

Eruv<\/em> jest wyznaczonym przez Talmud poj\u0119ciem, polegaj\u0105cym na symbolicznym po\u0142\u0105czeniu domostw celem uchylenia obowi\u0105zuj\u0105cych podczas szabasu zakaz\u00f3w np. noszenia rzeczy poza domem czy podr\u00f3\u017cowania. Wymy\u015blone przez talmudycznych rabin\u00f3w sposoby podst\u0119pnego omijania zakaz\u00f3w, zebrane w przepisy Eruv<\/em> („zmieszanie podw\u00f3rek”, „zmieszanie granic”), polegaj\u0105 na oznaczaniu ulic r\u00f3\u017cnego rodzaju znakami wyznaczaj\u0105cymi w ten spos\u00f3b nowe granice „domostwa”. W wyniku tego, ortodoksyjny \u017byd przestrzegaj\u0105cy szabasowych zakaz\u00f3w, mo\u017ce swobodnie porusza\u0107 si\u0119 d\u017awigaj\u0105c r\u00f3\u017cne rzeczy czy te\u017c podr\u00f3\u017cowa\u0107 w wyznaczonych granicach. W praktyce, na latarniach, s\u0142upach, ogrodzeniach wielu ulic ameryka\u0144skich zwisaj\u0105 tajemnicze tasiemki, nitki, druciki czy przybite s\u0105 plastikowe rurki, kt\u00f3re dla nieobeznanego z tematem przechodnia stanowi\u0105 co najwy\u017cej rodzaj estetycznego chaosu, jednak dla ortodoksyjnego \u017byda s\u0105 wa\u017cnym znakiem, \u017ce ca\u0142y czas znajduje si\u0119 na „swoim podw\u00f3rku”. Jak stwierdzaj\u0105 \u017cydowscy komentatorzy,<\/a> oznaczenia Eruv<\/em> „tworz\u0105 fizyczne przypomnienie dla ortodoksyjnego \u017byda, o konieczno\u015bci odseparowania si\u0119 od otaczaj\u0105cego \u015brodowiska”.<\/p>\r\n

Warto r\u00f3wni\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce pomimo tego, i\u017c konstrukcje tego typu instalowane s\u0105 w miejscach publicznych (np. na nale\u017c\u0105cych do lokalnych samorz\u0105d\u00f3w lampach ulicznych czy nale\u017c\u0105cych do firm telekomunikacyjnych s\u0142upach telefonicznych), w sporach na ten temat skutecznie unika si\u0119 podejmowania w\u0105tku o tzw. separacji Pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a, co w oczywisty spos\u00f3b ma tutaj miejsce.<\/p>\r\n

Sp\u00f3r na Long Island dotyczy\u0142 sprzeciwu spo\u0142eczno\u015bci nie\u017cydowskiej mieszkaj\u0105cej w Westhampton Beach (ok 150 km od Manhattanu), kt\u00f3ra obawia si\u0119 nap\u0142ywu ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w. Jak pisze izraelska agencja JTA<\/em>: „Niekt\u00f3rzy dostrzegli antysemickie akcenty w sprzeciwie wobec planu [oznaczania obszaru symbolami Eruv<\/em>], ostrzegaj\u0105c i\u017c Eruv<\/em> m\u00f3g\u0142by by\u0107 magnesem dla nap\u0142ywu ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w do tego rejonu.”<\/p>\r\n

Sprzeciw spo\u0142eczno\u015bci nie\u017cydowskiej spowodowa\u0142 tymczasowe wycofanie si\u0119 rabina Marc Schneier z projektu oznaczania rejonu, jednak zakulisowe naciski zaowocowa\u0142y wizyt\u0105 samego gubernatora i jego jednoznacznym poparciem. „Chc\u0119 by ludzie wiedzieli, \u017ce w mie\u015bcie jest nowy szeryf” – powiedzia\u0142 gubernator Paterson ku aplauzie zgromadzonych w synagodze \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n

54-letni David Paterson jest pierwszym czarnym gubernatorem stanu Nowy Jork. Przej\u0105\u0142 on t\u0119 funkcj\u0119 po rezygnacji \u017cydowskiego gubernatora Eliota Spitzera, zamieszanego w afer\u0119 korzystania z us\u0142ug prostytutki. Paterson podczas spotkania 2 sierpnia br. w synagodze, przyzna\u0142 publicznie, \u017ce przeprowadzone przez niego kilka miesi\u0119cy testy DNA wykaza\u0142y „dwa oznaczenia \u017cydowskiego pochodzenia”, cho\u0107 nie rozwija\u0142 tego tematu.<\/p>\r\n

Warto doda\u0107, \u017ce i katolicka hierarchia ko\u015bcielna uczestniczy w ceremonii oznaczania Eruv<\/em>. Np. w grudniu 2006 roku kardyna\u0142 Justin Rigali z Archidiecezji w Filadelfii (okre\u015blany niekiedy jako „ortodoksyjny” hierarcha katolicki…), z rado\u015bci\u0105 uczestniczy\u0142 w ceremonii powieszenia oznacze\u0144 Eruv<\/em> na bramie seminarium \u015bw. Boromeusza, a nast\u0119pnie pozowa\u0142 do fotografii [zdj\u0119cia tutaj<\/a>] prezentuj\u0105c specjalny „certyfikat wdzi\u0119czno\u015bci” otrzymany od Marka Solomona z miejscowego „Komitetu Eruv<\/em>„. Kardyna\u0142 Rigali przemawiaj\u0105c podczas ceremoni, wyrazi\u0142 swoj\u0105 rado\u015b\u0107 w zwi\u0105zku z „mi\u0119dzyreligijn\u0105 kooperacj\u0105”.<\/p>\r\n

LM<\/em><\/strong>
\r\nWashington, DC | 08-19-2008 | www.bibula.com<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

ZOB. R\u00d3WNIE\u017b:<\/p>\r\n