{"id":2390,"date":"2008-08-14T16:33:52","date_gmt":"2008-08-14T16:33:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2390","title":{"rendered":"Pucybut czy cinkciarz? &#8211; <em>Jerzy Przystawa<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>W  wigili\u0119 Powstania Warszawskiego, spaceruj\u0105c po warszawskiej Star\u00f3wce, z  przyjemno\u015bci\u0105 zauwa\u017cy\u0142em wyrafinowanego Pucybuta, stoj\u0105cego na rogu  Placu Zamkowego, z pud\u0142em past i szczotek. Nie zauwa\u017cy\u0142em, \u017ceby kto\u015b  usi\u0142owa\u0142 skorzysta\u0107 z jego us\u0142ug &ndash; pewnie z obawy, \u017ceby Pucybut nie  pobrudzi\u0142 sobie \u015blicznej bia\u0142ej koszuli ze sztywnym ko\u0142nierzykiem, albo  innej jakiej\u015b cz\u0119\u015bci stylowej garderoby, kt\u00f3rych to cz\u0119\u015bci nie jestem w  stanie nawet nazwa\u0107. Pomimo tego, wydaje mi si\u0119, \u017ce jego przes\u0142anie  jest jasne i zrozumia\u0142e dla k\u0142\u0119bi\u0105cej si\u0119 wok\u00f3\u0142 i zajadaj\u0105cej lody  m\u0142odzie\u017cy: oto jest droga do tych upragnionych milion\u00f3w! T\u0119dy pod\u0105\u017cali  ameryka\u0144scy Rotszyldowie i Rokefelerzy: bierzcie si\u0119 do roboty, a \u015bwiat  le\u017cy przed wami otworem!<\/p>\r\n<p>Dwa  tygodnie temu min\u0119\u0142a 17 rocznica \u015bmierci Micha\u0142a Tadeusza Falzmanna, o  kt\u00f3rym pokolenie dzisiejszych student\u00f3w szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych nigdy nie  s\u0142ysza\u0142o, kt\u00f3rego zdj\u0119cia nigdy nie widzia\u0142o i nie ma bladego poj\u0119cia z  jakiego powodu nazwisko jego mia\u0142oby by\u0107 warte zapami\u0119tania. Kto\u015b mo\u017ce  s\u0142ysza\u0142 has\u0142o &bdquo;FOZZ&rdquo;, toczy\u0142 si\u0119 bowiem skandaliczny proces karny,  wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego toczy\u0142y si\u0119 jakie\u015b spory, wytaczano jakie\u015b personalne  zarzuty. Nazwisko Falzmanna, podobnie jak i jego szefa, profesora  Waleriana Pa\u0144ki, kt\u00f3rego 17 rocznic\u0119 \u015bmierci b\u0119dziemy obchodzi\u0107 (to  dobre s\u0142owo: <strong><em>obchodzi\u0107 z daleka!)<\/em><\/strong> za trzy  miesi\u0105ce &ndash; w trakcie tego procesu taktownie pomijano, a uwag\u0119  publiczno\u015bci skupiano na niezapomnianej s\u0119dzi Barbarze Piwnik i jej  zmienniku, Andrzeju Kry\u017ce. O co naprawd\u0119 w tym procesie chodzi\u0142o? Tego  nikomu nie poj\u0105\u0107: wiadomo, \u017ce o jakie\u015b <em>przekr\u0119ty<\/em>, o jakie\u015b  miliony, by\u0107 mo\u017ce tylko &bdquo;stare&rdquo; , a mo\u017ce nawet &bdquo;nowe&rdquo; &ndash; ale kogo to  dzisiaj mo\u017ce interesowa\u0107? Codziennie gazety donosz\u0105 o kolejnych  przekr\u0119tach, tu miliony, tam tylko setki tysi\u0119cy, gdzieniegdzie w og\u00f3le  jaka\u015b \u015bmieszna &bdquo;niegospodarno\u015b\u0107&rdquo;, albo &bdquo;nienale\u017cna korzy\u015b\u0107 maj\u0105tkowa&rdquo; &ndash;  kto by dzi\u015b sobie tym wszystkim g\u0142ow\u0119 zawraca\u0142? Wiadomo: gdzie drwa  r\u0105bi\u0105, tam wi\u00f3ry lec\u0105, gdzie kr\u0119c\u0105 si\u0119 miliony i miliardy, tam musz\u0105  by\u0107 &bdquo;<em>przekr\u0119ty<\/em>&rdquo;, taka jest natura rzeczy. Kapitalizm to nie  &bdquo;Caritas&rdquo;, panuj\u0105 tu twarde, m\u0119skie prawa rynku, wygrywaj\u0105 tylko ci,  kt\u00f3rzy s\u0105 sprytni i pomys\u0142owi, kt\u00f3rzy czuj\u0105 <em>Ducha Czasu<\/em>, dla  innych nie ma lito\u015bci! Dla niesprytnych, niepomys\u0142owych, dla s\u0142abych i  starych &ndash; c\u00f3\u017c, dla nich, jak si\u0119 dorobimy, stworzymy jakie\u015b ochronki,  jakie\u015b zak\u0142ady opieku\u0144cze,. Chwilowo jeszcze musz\u0105 troch\u0119 poczeka\u0107. <\/p>\r\n<p>Nazwisko Micha\u0142a Falzmanna musi by\u0107 zapomniane poniewa\u017c odziera <em>historyczn\u0105 transformacj\u0119 ustrojow\u0105<\/em> i <em>Now\u0105 Polsk\u0119<\/em> z blasku chwa\u0142y&nbsp; moralnego  zwyci\u0119stwa nad Imperium Z\u0142a i pogn\u0119bienia komunizmu. Falzmann ujawnia,  \u017ce kamieniem w\u0119gielnym polskiego kapitalizmu lat 90 nie by\u0142a ci\u0119\u017cka i  mr\u00f3wcza praca przysz\u0142ych polskich rotszyld\u00f3w, nie mobilizacja moralna  nieugi\u0119tych dywizji Solidarno\u015bci, nie bohaterstwo podziemnego oporu i  naziemnej m\u0105dro\u015bci wielkich przyw\u00f3dc\u00f3w, ale wyrafinowane, dokonywane na  wielk\u0105 skal\u0119&hellip;.cinkciarstwo.<\/p>\r\n<p>Dzisiejsza  m\u0142odzie\u017c nie wie co oznacza s\u0142owo &bdquo;cinkciarz&rdquo; i nie mo\u017ce go sobie  wyobrazi\u0107. Jest to okre\u015blenie osobnika, jakich, za p\u00f3\u017anego PRL pe\u0142no  by\u0142o pod bankami, &bdquo;peweksami&rdquo; i innymi miejscami obracaj\u0105cymi  przedmiotami zbytku, kt\u00f3rzy szli cichutko za ka\u017cdym napotkanym  cudzoziemcem szepc\u0105c &bdquo;cze\u0144d\u017cmanej, cze\u0144d\u017cmanej&rdquo;, a za krajowcami  &bdquo;dolary, dolary&hellip;&rdquo; Byli to ludzie absolutnie nie rzucaj\u0105cy si\u0119 w oczy,  szarzy, bezimienni, niczym nie przyci\u0105gaj\u0105cy uwagi przechodni\u00f3w. Ale to  w\u0142a\u015bnie oni byli cichymi bohaterami tamtych czas\u00f3w, czyni\u0105cymi nasze  \u017cycie odrobin\u0119 bardziej zno\u015bnym, bardziej komfortowym. Za 10 funt\u00f3w,  profesor uniwersytetu, m\u00f3g\u0142 odtworzy\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 miesi\u0119czn\u0105 pensj\u0119, za  nieca\u0142ego dolara kupowa\u0142o si\u0119 butelk\u0119 eksportowej w\u00f3dki. Dzi\u015b za dolara  nie kupi si\u0119 nawet fili\u017canki herbaty. Ca\u0142kiem niedawno go\u015bci\u0142em w  warszawskim hotelu &bdquo;Grand&rdquo;, gdzie mnie umieszczono, bo przyjecha\u0142em na  wa\u017cne posiedzenie wa\u017cnej naukowej komisji. Wst\u0105pi\u0142em wieczorem do baru  naprzeciwko i poprosi\u0142em o herbat\u0119. Co\u015b w moim widoku poruszy\u0142o  kasjerk\u0119, nie przywyk\u0142\u0105 do ogl\u0105dania podobnych go\u015bci w pobli\u017cu wa\u017cnego  Hotelu Grand, bo patrz\u0105c na mnie ze wsp\u00f3\u0142czuciem, powiedzia\u0142a: <em>&bdquo;Herbata droga, prosz\u0119 pana, mo\u017ce pan we\u017amie kompot&rdquo;.<\/em><\/p>\r\n<p>Jak dzisiaj wiemy (a w\u00f3wczas si\u0119 tego tylko domy\u015blali\u015bmy) byli to, prawie bez wyj\u0105tku, cisi, szarzy, &bdquo;<em>pracownicy s\u0142u\u017cb<\/em>&rdquo;, kt\u00f3rzy &bdquo;<em>na robocie<\/em>&rdquo;, nieco sobie na boku dorabiali. &bdquo;<em>Cisi<\/em>&rdquo;  mieli koncesj\u0119, gdyby si\u0119 tam pojawi\u0142 jaki\u015b cinkciarz-amator  niekoncesjowany, to szybko go przep\u0119dzano. By\u0142a to bowiem dzia\u0142alno\u015b\u0107  jak najbardziej sprzeczna z prawem. By\u0142o to przest\u0119pstwo powszechnie  akceptowane i tolerowane, bo ka\u017cdy, kto tylko m\u00f3g\u0142, z tego korzysta\u0142.  Dla nas, zwyk\u0142ych zjadaczy chleba, by\u0142 to element cichej walki z  systemem, a to, \u017ce po\u015brednikami w tej walce byli funkcjonariusze tego  systemu, nikomu specjalnie nie przeszkadza\u0142o. Wykorzystywali\u015bmy wszyscy  r\u00f3\u017cnice kurs\u00f3w wymiany w banku i na czarnym rynku. <\/p>\r\n<p>Kiedy nadesz\u0142y z\u0142ote czasy transformacji, kto\u015b &ndash; na razie nie wiemy jeszcze dok\u0142adnie <strong>KTO?<\/strong> &#8211; podpowiedzia\u0142 naszym <em>kagebistom<\/em>,  \u017ce lepszy interes ni\u017c na r\u00f3\u017cnicy kurs\u00f3w wymiany mo\u017cna zrobi\u0107 na r\u00f3\u017cnicy  oprocentowania walut w Polsce i za granic\u0105! Nazywa si\u0119 to &bdquo;<em>carry trade&rdquo;,<\/em> kt\u00f3ry wykorzystuje tzw. &bdquo;<em>spread<\/em>&rdquo;. Robi si\u0119 to po ca\u0142ym \u015bwiecie, jest tylko ryzyko zwi\u0105zane z niepewno\u015bci\u0105 co do stabilno\u015bci kurs\u00f3w wymiany i oprocentowa\u0144. &bdquo;<em>Risk<\/em>?&rdquo; &ndash; skazali nasi kagebi\u015bci &ndash; <em>&bdquo;a kakoj risk?!&rdquo;<\/em> Czy\u017c to nie my decydujemy o tym, jaki jest kurs wymiany i jakie s\u0105 stopy procentowe?! &bdquo;<em>U nas nikakowo riska byt&rsquo; nie mo\u017cet&rdquo;.<\/em><\/p>\r\n<p>I odblokowali system, niczym mechanizm blokuj\u0105cy w maszynie losuj\u0105cej totolotka! I lawina finansowa ruszy\u0142a! <\/p>\r\n<p>Postaci\u0105  symboliczn\u0105 tego odblokowania jest szary cinkciarz i ubek,  natychmiastowy miliarder i senator, Aleksander Gawronik, kt\u00f3ry jednej  nocy otworzy\u0142 na wszystkich przej\u015bciach granicznych, legalne ju\u017c,  kantory wymiany walut. Za jego \u015bladem poszli inni i przy ka\u017cdym banku i  na ka\u017cdym targu wykwit\u0142y, jak Polska d\u0142uga i szeroka te dobroczynne &bdquo;<em>transformatory pieni\u0119dzy&rdquo;. <\/em><\/p>\r\n<p>Ale na wy\u017cszym szczeblu, niedost\u0119pnym dla szeregowych <em>kagebist\u00f3w<\/em>,  na szczeblu, by tak rzec &bdquo;oficerskim&rdquo;, obejmuj\u0105cym wysokich urz\u0119dnik\u00f3w,  dyrektor\u00f3w departament\u00f3w, ministr\u00f3w, prezes\u00f3w bank\u00f3w, dyrektor\u00f3w i  prezes\u00f3w central handlu zagranicznego &ndash; tam to nowe <em>cinkciarstwo<\/em> przyj\u0119\u0142o form\u0119 bardziej wyrafinowan\u0105 i dla zwyk\u0142ego \u015bmiertelnika  niezauwa\u017caln\u0105. Tam nie chodzono do kantor\u00f3w, tam pos\u0142ugiwano si\u0119  dalekopisem, teleksem, cichymi transferami bankowymi. Jedynym  ewentualnie zauwa\u017calnym elementem tych proces\u00f3w by\u0142y co najwy\u017cej  wyrastaj\u0105ce z dnia na dzie\u0144 fortuny, przejawiaj\u0105ce si\u0119 luksusowymi  rezydencjami, jachtami i tym wszystkim, kt\u00f3re jego jest. <\/p>\r\n<p>Kiedy si\u0119 czyta biogramy &bdquo;imperator\u00f3w III RP&rdquo; zamieszczone w ksi\u0105\u017cce Gabryela i Zieleniewskiego &bdquo;<strong>Pi\u0105ta w\u0142adza, czyli kto naprawd\u0119 rz\u0105dzi Polsk\u0105?,<\/strong> wydan\u0105 ju\u017c 10 lat temu, to zadziwia uderzaj\u0105ce podobie\u0144stwo ich karier: wszyscy oni, za czas\u00f3w PRL, <em>&bdquo;robili w dolarach&rdquo;, &bdquo;eksport-import<\/em>&rdquo;, sta\u017ce zagraniczne w r\u00f3\u017cnych &bdquo;<em>biurach handlowych&rdquo;,<\/em> o zwi\u0105zkach ze &bdquo;<em>s\u0142u\u017cbami<\/em>&rdquo;, naturalnie, si\u0119 nie pisze, bo autorzy chcieli unikn\u0105\u0107 proces\u00f3w, takich jakie jeden z ich &bdquo;<em>imperator\u00f3w<\/em>&rdquo; wytoczy\u0142 autorom ksi\u0105\u017cki <strong>&bdquo;Via bank i FOZZ&rdquo;. &nbsp;<\/strong><\/p>\r\n<p>No, c\u00f3\u017c, <em>fortuna variabilis<\/em>, nasz imperator gdzie\u015b przepad\u0142 bez \u015bladu i nie&nbsp; mog\u0105  go odnale\u017a\u0107 rozsy\u0142ane po \u015bwiecie listy go\u0144cze, Mo\u017ce jeszcze kiedy\u015b  wyp\u0142ynie, gdzie\u015b na Wschodnim Wybrze\u017cu, albo w Chinach, albo na  Zabajkalu. Naszym artystom i specom od <em>piaru<\/em> trzeba  podpowiedzie\u0107, \u017ce na symbol mitu za\u0142o\u017cycielskiego III RP nie nadaje si\u0119  pyszny, kolorowy, umazany past\u0105 do but\u00f3w, pucybut! To raczej szary,  cichy, niepozorny cinkciarz, szepc\u0105cy nam do ucha na ulicy &bdquo;<em>cze\u0144d\u017cmanej, cze\u0144d\u017cmanej<\/em>&rdquo;.<\/p>\r\n<p><strong><em>Jerzy Przystawa <\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p>Za: <a class=\"content_sz\" href =\"http:\/\/dakowski.pl\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=626&amp;Itemid=53\">Strona Miros\u0142awa Dakowskiego<\/a><\/p>\r\n<p>&nbsp; <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W wigili\u0119 Powstania Warszawskiego, spaceruj\u0105c po warszawskiej Star\u00f3wce, z przyjemno\u015bci\u0105 zauwa\u017cy\u0142em wyrafinowanego Pucybuta, stoj\u0105cego na rogu Placu Zamkowego, z pud\u0142em past i szczotek. Nie zauwa\u017cy\u0142em, \u017ceby kto\u015b usi\u0142owa\u0142 skorzysta\u0107 z jego us\u0142ug &ndash; pewnie z obawy, \u017ceby Pucybut nie pobrudzi\u0142 sobie \u015blicznej bia\u0142ej koszuli ze sztywnym ko\u0142nierzykiem, albo innej jakiej\u015b cz\u0119\u015bci stylowej garderoby, kt\u00f3rych to [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2390"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2390"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}