{"id":23549,"date":"2010-06-30T13:59:59","date_gmt":"2010-06-30T17:59:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=23549"},"modified":"2010-06-30T13:59:59","modified_gmt":"2010-06-30T18:59:59","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=23549","title":{"rendered":"Ten okropny Ku Klux Klan – Dariusz Ratajczak<\/em>"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cej przedstawiamy kolejny interesuj\u0105cy felieton autorstwa zmar\u0142ego niedawno historyka. Zapraszamy do lektury. <\/em><\/strong><\/p>\n\n

Dawno temu ogl\u0105daj\u0105c jakie\u015b jankeskie filmid\u0142o, us\u0142ysza\u0142em zabawny dialog prowadzony pomi\u0119dzy przedstawicielem \u201erasy kaukaskiej\u201d (czyli bia\u0142ym) a \u201eAfroamerykaninem\u201d. Murzyn rzek\u0142 do \u201ebia\u0142asa\u201d: Harold, skurczybyku, kiedy wreszcie przestaniesz chla\u0107?!\u201d.\u201d Wtedy, kiedy ty, g\u0142upi z\u0142amasie, zostaniesz <Wielkim Smokiem> Ku-Klux-Klanu\u201d- odrzek\u0142 z niezm\u0105conym spokojem pijaczyna . Tak, dworowanie sobie z tej organizacji sta\u0142o si\u0119 obecnie modne. Nic dziwnego- dzisiejsi \u201eKlansmeni\u201d sprz\u0105taj\u0105cy mi\u0119dzystanowe autostrady, tudzie\u017c uciekaj\u0105cy przed rozjuszonym t\u0142umem pejsatych starozakonnych na przedmie\u015bciach Chicago, wzbudzaj\u0105 tylko drwin\u0119. Ale nie zawsze tak by\u0142o. Niegdy\u015b pot\u0119\u017cny KKK wzbudza\u0142 skrajne i przeciwstawne uczucia: od autentycznego uwielbienia po r\u00f3wnie prawdziwy strach oraz nienawi\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n\n

Narodziny KKK wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z inicjatyw\u0105 6 by\u0142ych \u017co\u0142nierzy konfederackich, kt\u00f3rzy spotkawszy si\u0119 p\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 1866 r. w Fort Pulaski (Tennessee), postanowili stworzy\u0107 fraternistyczn\u0105 organizacj\u0119-rodzaj klubu- nios\u0105c\u0105 pomoc frontowym towarzyszom dzielnej, lecz zwyci\u0119\u017conej Armii Po\u0142udnia. Jej pocz\u0105tkowe dwa cz\u0142ony nawi\u0105zywa\u0142y do greckiego s\u0142owa \u201ekyklos\u201d (kr\u0105g, zgromadzenie) ; ostatni by\u0142 uk\u0142onem w stron\u0119 2 za\u0142o\u017cycieli, w \u017cy\u0142ach kt\u00f3rych p\u0142yn\u0119\u0142a szkocka krew.<\/p>\n\n

Rok p\u00f3\u017aniej, na I zje\u017adzie KKK, w jego szeregach nast\u0105pi\u0142a zasadnicza reorganizacja. Stworzono zhierarchizowan\u0105 struktur\u0119 z Wielkim Czarownikiem (Grand Wizard) na czele, kt\u00f3ry sprawowa\u0142 w\u0142adz\u0119 nad \u201eNiewidzialnym Imperium Po\u0142udnia\u201d. Zosta\u0142 nim legendarny kawalerzysta, genera\u0142 Nathan Bedford Forrest- cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wygra\u0142 wszystkie bitwy\u2026 i przegra\u0142 wojn\u0119.\u00a0 Wypracowano r\u00f3wnie\u017c program zasadzaj\u0105cy si\u0119 na obronie Konstytucji, by\u0142ych \u017co\u0142nierzy Konfederacji oraz- co najwa\u017cniejsze- ochronie praw bia\u0142ej wi\u0119kszo\u015bci regionu.<\/p>\n\n

Po prawdzie by\u0142o co i kogo broni\u0107.\u00a0 Jankesi- niepomni umiarkowania i rozwagi Abrahama Lincolna- zaprowadzili na Po\u0142udniu, w ramach tzw. Rekonstrukcji, opresyjny re\u017cim wojskowy b\u0119d\u0105cy de facto okupacj\u0105 wrogiego terytorium. Ka\u017cdego Po\u0142udniowca, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0142onkiem w\u0142adz cywilnych lub s\u0142u\u017cy\u0142 w konfederackiej armii (a wi\u0119kszo\u015b\u0107 bia\u0142ych ze stan\u00f3w po\u0142udniowych przesz\u0142a przez jej szeregi) pozbawiono prawa wyborczego. Prawo g\u0142osu przys\u0142ugiwa\u0142o natomiast czarnym- w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci analfabetom nie maj\u0105cym najmniejszego poj\u0119cia o rz\u0105dzeniu, s\u0105dzeniu czy prowadzeniu biznesu. W regionie kwit\u0142a obrzydliwa, jawna korupcja. Przybywaj\u0105cy z P\u00f3\u0142nocy administracyjni z\u0142odzieje (zwano ich \u201ecarpetbaggers\u201d) na pot\u0119g\u0119 kupowali g\u0142osy czarnych. Ich facjaty-pazerne, chciwe- widniej\u0105ce na karykaturach wr\u0119cz prowokuj\u0105 do przywo\u0142ania historycznego prawid\u0142a: dzieje p\u0142yn\u0105, lecz ryje pozostaj\u0105. Podobnie post\u0119powali miejscowi\u00a0 kolaboranci (\u201escalawags\u201d). Wysokimi podatkami wyko\u0144czono ca\u0142e rodziny. Na wsi i w miastach dawali o sobie zna\u0107 murzy\u0144scy przest\u0119pcy. Gwa\u0142cili i rabowali niemal bezkarnie. W razie wpadki \u201eczarne s\u0105dy\u201d uwalnia\u0142y ich od winy.<\/p>\n\n

W\u0142a\u015bnie wtedy KKK przeszed\u0142 do ofensywy. Sta\u0142 si\u0119 czym\u015b w rodzaju tajnego zwi\u0105zku walcz\u0105cego z radykalnymi Republikanami z P\u00f3\u0142nocy, rodzimymi zdrajcami i rozwydrzonymi by\u0142ymi niewolnikami. Stosowa\u0142 przy tym terror, kt\u00f3ry dotyka\u0142 r\u00f3wnie\u017c ludzi niewinnych. Jest kwesti\u0105 otwart\u0105, czy dzia\u0142ania KKK by\u0142y\u00a0 kontynuacj\u0105 wojny domowej, czy te\u017c by\u0142a to zupe\u0142nie nowa jako\u015b\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce oba te elementy przenika\u0142y si\u0119 wzajemnie. Wprawdzie Po\u0142udniowcy porzucili my\u015bl o secesji, ale twardo stali na gruncie przedwojennych wolno\u015bci stanowych. Wierzyli te\u017c w unikalno\u015b\u0107, nadrz\u0119dno\u015b\u0107 i dominacj\u0119 cywilizacji bia\u0142ego cz\u0142owieka. W tym przekonaniu utwierdzali ich pastorzy i duchowni innych wyzna\u0144.<\/p>\n\n

Rozwiejmy przy okazji pewien mit. Ot\u00f3\u017c powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce KKK w okresie \u201eRekonstrukcji\u201d(czyli w latach nast\u0119puj\u0105cych niemal bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu wojny secesyjnej) przybra\u0142 ju\u017c wybitnie antykatolicki albo \u201eparamaso\u0144ski\u201d charakter. Nie jest to zbyt \u015bcis\u0142y s\u0105d. Wprawdzie w Klanie dominowali wszelkiej ma\u015bci protestanci , ale takie w\u0142a\u015bnie by\u0142o Po\u0142udnie: przewa\u017cnie anglosasko-protestanckie; \u015bci\u015blej:\u201dnowoprotestanckie\u201d.\u00a0 Jednak w takiej po\u0142udniowej Luizjanie, gdzie swe pi\u0119tno odcisn\u0119li Francuzi i Hiszpanie, przy\u0142\u0105czali si\u0119 do niego r\u00f3wnie\u017c katolicy. Dopiero na pocz\u0105tku XX wieku, w drugiej \u201eErze\u201d istnienia Klanu (o czym za chwil\u0119), zwyci\u0119\u017cy\u0142y tendencje wrogie Ko\u015bcio\u0142owi Katolickiemu. Wi\u0105za\u0142o to si\u0119 mniej z doktryn\u0105, a bardziej z nap\u0142ywem nowych fal katolickich imigrant\u00f3w zagra\u017caj\u0105cych\u00a0 homogeniczno\u015bci, odr\u0119bno\u015bci i samo\u015bwiadomo\u015bci Po\u0142udnia. W trzeciej natomiast \u201eErze\u201d Klanu (szczerze m\u00f3wi\u0105c: wo\u0142aj\u0105cej o lito\u015b\u0107\u00a0 \u201eerce\u201d) rozpocz\u0119tej w latach 50-tych XX w. wraz z nasileniem si\u0119 postulat\u00f3w zniesienia segregacji rasowej, organizacja (raczej lu\u017ane grupy i grupki) porzuci\u0142a has\u0142a antykatolickie na rzecz wsp\u00f3lnej walki chrze\u015bcijan z nowymi niebezpiecze\u0144stwami. Jednym z nich jest-zdaniem Klanu- \u201esupremacja \u017cydowska\u201d w USA. Nie musz\u0119 dodawa\u0107, \u017ce dla ameryka\u0144skich \u017byd\u00f3w KKK jest bardzo wygodnym przeciwnikiem. Zaryzykuj\u0119 nawet stwierdzenie, i\u017c wygodniejszym od p. Wojciechem A. Wierzewskiego- optymistycznego znajomego uwielbianej przeze mnie pani Natalii Dueholm i zwolennika dialogu mi\u0119dzy \u017cydowskim Goliatem oraz zupe\u0142nie bezbronnym (pozbawionym,hmh\u2026, j\u0105der) polskim Dawidem. W ka\u017cdym razie w ostatnich latach katolicy stoj\u0105cy na czele klanowych organizacji nie wywo\u0142uj\u0105 wi\u0119kszego zdziwienia. Zreszt\u0105 w obecnej dobie wszystko jest mo\u017cliwe- nawet Mulat(i bardzo dobrze!) przewodz\u0105cy lokalnej prawicowej i\u00a0 antyfederalnej milicji obywatelskiej.<\/p>\n\n

Powr\u00f3\u0107my jednak do okresu \u201eRekonstrukcji\u201d, czyli lat 60-tych i 70-tych XIX w. Szeregi KKK wzrastaj\u0105 lawinowo. Oblicza si\u0119, \u017ce w tym czasie przy\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 do niego 500 tysi\u0119cy Po\u0142udniowc\u00f3w (wi\u0119cej ni\u017c liczy\u0142a Armia Krajowa w czasie ostatniej wojny, a m\u00f3wimy o \u201eprza\u015bnym\u201d wieku XIX!). Powstawa\u0142y gazety, stowarzyszenia, kluby sportowe z \u201eklanem\u201d w nazwie (gdyby w tym czasie \u017cy\u0142 na Po\u0142udniu ameryka\u0144ski odpowiednik\u00a0 p. Jurka Owsiaka- zapewne by\u0142by aktywist\u0105 KKK!). Organizacja zaadoptowa\u0142a na swoje potrzeby str\u00f3j nawi\u0105zuj\u0105cy do chrze\u015bcija\u0144skich ascetyk\u00f3w. Sto\u017ckowy kaptur na g\u0142owie mia\u0142 pierwotnie symbolizowa\u0107\u2026 anonimowe czynienie dobra. Wkr\u00f3tce jednak zabobonni Murzyni zacz\u0119li uwa\u017ca\u0107 przebranych \u201eKlansmen\u00f3w\u201d za duchy konfederackich \u017co\u0142nierzy. Si\u0142\u0105 rzeczy wi\u0119c bia\u0142e prze\u015bcierad\u0142a i szaty ( w tej kolejno\u015bci) sta\u0142y si\u0119 godn\u0105 uwagi broni\u0105 psychologiczn\u0105.<\/p>\n\n

Jej dzia\u0142anie wyja\u015bni\u0119 na przyk\u0142adzie szeroko niegdy\u015b dyskutowanego wydarzenia. Ot\u00f3\u017c Klan \u201enamierzy\u0142\u201d Murzyna podpalaj\u0105cego stodo\u0142y w pobli\u017cu-jak pech, to pech- kwatery g\u0142\u00f3wnej KKK w Pulaski. Szybko z\u0142o\u017cono mu stosown\u0105 wizyt\u0119 w jasn\u0105, ksi\u0119\u017cycow\u0105 noc. Jeden z je\u017ad\u017ac\u00f3w mia\u0142 pod bia\u0142\u0105 szat\u0105 gumowy w\u0105\u017c umieszczony ko\u0144cem w nieprzemakalnej torbie. Rozkaza\u0142 przera\u017conemu Murzynowi przynie\u015b\u0107 wiadro wody, nast\u0119pnie \u201ewychyli\u0142 je duszkiem\u201d twierdz\u0105c, i\u017c po raz pierwszy zaspokoi\u0142 pragnienie od czasu bitwy pod Shiloh! Od tej pory Murzynowi odechcia\u0142o si\u0119 psot. Nikt nie jest na tyle g\u0142upi, aby zadziera\u0107 ze zjawami.<\/p>\n\n

Jeszcze na prze\u0142omie lat 60\/70-tych XIX w. na cz\u0142onk\u00f3w KKK spad\u0142y okrutne represje ze strony rz\u0105du i stanowej administracji. Organizacj\u0119 zdelegalizowano, nast\u0105pi\u0142y masowe aresztowania. Nawet za posiadanie klanowego stroju grozi\u0142a kara \u015bmierci. Forrest- prawdziwy \u201elisowczyk\u201d- stan\u0105\u0142 jednak na wysoko\u015bci zadania. Po uchwaleniu przez Kongres XV poprawki zakazuj\u0105cej pozbawiania kogokolwiek praw politycznych ze wzgl\u0119du na kolor sk\u00f3ry, przynale\u017cno\u015b\u0107 rasow\u0105 i poprzedni stan prawny, organizacj\u0119 formalnie rozwi\u0105za\u0142, stawiaj\u0105c na lokalne struktury dzia\u0142aj\u0105ce w spos\u00f3b tajny. KKK umar\u0142 \u017ceby \u017cy\u0107!<\/p>\n\n

By\u0142o to doprawdy znakomite posuni\u0119cie. W ci\u0105gu 20 lat ca\u0142e Po\u0142udnie pozby\u0142o si\u0119 rz\u0105d\u00f3w radykalnych Republikan\u00f3w i czarnych. Usankcjonowane to zosta\u0142o decyzj\u0105 S\u0105du Najwy\u017cszego (\u201ePlessy versus Ferguson\u201d) z 1896 r. oznaczaj\u0105c\u0105 wprowadzenie segregacji rasowej (w najwi\u0119kszym uproszczeniu: formalnie r\u00f3wni, ale osobno).<\/p>\n\n

W tym miejscu kr\u00f3tka, acz\u00a0 konieczna dygresja. Stosunki mi\u0119dzy Po\u0142udniowcami a Parti\u0105 Republika\u0144sk\u0105 by\u0142y napi\u0119te a\u017c do lat 50-tych XX w. D\u0142ugo pami\u0119tano\u00a0 wyczyny republika\u0144skich radyka\u0142\u00f3w doby ponurej \u201eRekonstrukcji\u201d. Dlatego te\u017c na Po\u0142udniu przez dziesi\u0105tki lat g\u0142osowano na Demokrat\u00f3w. Odwr\u00f3cenie przymierzy nast\u0105pi\u0142o dopiero p\u00f3\u0142 wieku temu, gdy Republikanie w rodzaju Barry Goldwatera i innych sprzeciwili si\u0119, zreszt\u0105 bezskutecznie, forsowanej przez \u201esi\u0142y post\u0119pu\u201d integracji rasowej.<\/p>\n\n

W okresie nast\u0119puj\u0105cym po \u201eRekonstrukcji\u201d Amerykanie, w tym rz\u0105d federalny, zacz\u0119li zmienia\u0107 zdanie na temat KKK. Prze\u0142omem by\u0142 film \u201eNarodziny Narodu\u201d, kt\u00f3ry uzna\u0142 organizacj\u0119 za symbol ponownego zjednoczenia P\u00f3\u0142nocy z Po\u0142udniem w jeden \u201ebia\u0142y nar\u00f3d\u201d. Du\u017ce znaczenie propagandowe odegra\u0142o r\u00f3wnie\u017c legendarne \u201ePrzemin\u0119\u0142o z wiatrem\u201d. Tak oto formowa\u0142a si\u0119 druga \u201eEra\u201d Klanu. Do odnowionego KKK wst\u0105pi\u0142y miliony Amerykan\u00f3w- tak\u017ce tych z P\u00f3\u0142nocy. Nale\u017celi do niego senatorowie, kongresmeni, stanowi gubernatorzy, duchowni, biznesmeni. Po specjalnym pokazie \u201eNarodzin Narodu\u201d w Bia\u0142ym Domu , KKK zosta\u0142 osobi\u015bcie pochwalony przez prezydenta Wilsona. Uzna\u0142 on, \u017ce Klan ocali\u0142 cywilizacj\u0119 na Po\u0142udniu, czyli zachowa\u0142 j\u0105 dla ca\u0142ej Ameryki. W tych latach \u201eEncyclopaedia Britannica\u201d twierdzi\u0142a, \u017ce KKK doby \u201eRekonstrukcji\u201d by\u0142 organizacj\u0105 rycersk\u0105, stworzon\u0105 w celach samoobrony przed \u201erekonstrukcyjnymi zamiarami Kongresu Stan\u00f3w Zjednoczonych\u201d. Wed\u0142ug szacownego wydawnictwa powody powstania KKK by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce:\u201d\u2026 nieobecno\u015b\u0107 stabilnego rz\u0105du na Po\u0142udniu przez kilka lat po wojnie secesyjnej\u2026 korupcja i tyra\u0144skie rz\u0105dy obcych, renegat\u00f3w i czarnych\u2026 pozbawienie prawa wyborczego bia\u0142ych\u2026 rozbrojenie bia\u0142ych\u2026 gwa\u0142ty na bia\u0142ych kobietach dokonywane przez czarnych m\u0119\u017cczyzn\u2026\u201d.<\/p>\n\n

Uczciwie pisz\u0105c- jest w tych stwierdzeniach sporo racji. Mo\u017cna i trzeba nawet protestowa\u0107 przeciwko wielu poczynaniom KKK, ale w \u017cyciu nie ma skutku bez przyczyny!<\/p>\n\n

Nowy Klan okaza\u0142 si\u0119 jednak kolosem na glinianych nogach. Gdy w latach 20- tych XX w. w\u0142adze wyda\u0142y akty ograniczaj\u0105ce masow\u0105 imigracj\u0119- urok organizacji zmala\u0142. Swoje \u201etrzy grosze\u201d dorzuci\u0142y te\u017c pot\u0119\u017cniej\u0105ce \u201e\u017cydowskie media\u201d, oskar\u017caj\u0105c KKK o sianie nienawi\u015bci, przemoc itd.<\/p>\n\n

Nie by\u0142o to ca\u0142kiem zgodne z prawd\u0105. Odnowiony KKK zerwa\u0142 w zasadzie z rewolucyjnymi praktykami okresu \u201eRekonstrukcji\u201d, ograniczaj\u0105c si\u0119 do funkcji czego\u015b na kszta\u0142t klubu spo\u0142ecznego. Niekt\u00f3rzy jednak \u201eKlansmeni\u201d reagowali agresywnie na ohydne zbrodnie, a ju\u017c na pewno te, ofiar\u0105 kt\u00f3rych pada\u0142y kobiety i dzieci. Pami\u0119ta\u0107 bowiem nale\u017cy, \u017ce Klan mia\u0142 swoisty kod honorowy u\u015bwi\u0119caj\u0105cy kobieco\u015b\u0107 i macierzy\u0144stwo. Na przyk\u0142ad gwa\u0142t na kobiecie uwa\u017ca\u0142 za najgorsz\u0105 z najgorszych zbrodni. Z\u0142apany \u201ein flagranti\u201d przest\u0119pca nie m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na mi\u0142osierdzie, lecz brutalny lincz. Spraw\u0119 za\u0142atwiano w gronie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. Inna sprawa, \u017ce gin\u0119li r\u00f3wnie\u017c niewinni ludzie- ofiary pomy\u0142ek, pom\u00f3wie\u0144 i rasowych uprzedze\u0144.<\/p>\n\n

Jak wspomnia\u0142em wy\u017cej, trzecia \u201eEra\u201d Klanu narodzi\u0142a si\u0119 w p\u00f3\u017anych latach 50-tych XX w. w zwi\u0105zku z \u017c\u0105daniami zniesienia segregacji rasowej. Ale to ju\u017c inna historia. Pozostawiam j\u0105 p. Natalii Dueholm,dla kt\u00f3rej strach jest naturalnym wrogiem.<\/p>\n\n

Dariusz Ratajczak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poni\u017cej przedstawiamy kolejny interesuj\u0105cy felieton autorstwa zmar\u0142ego niedawno historyka. Zapraszamy do lektury. Dawno temu ogl\u0105daj\u0105c jakie\u015b jankeskie filmid\u0142o, us\u0142ysza\u0142em zabawny dialog prowadzony pomi\u0119dzy przedstawicielem \u201erasy kaukaskiej\u201d (czyli bia\u0142ym) a \u201eAfroamerykaninem\u201d. Murzyn rzek\u0142 do \u201ebia\u0142asa\u201d: Harold, skurczybyku, kiedy wreszcie przestaniesz chla\u0107?!\u201d.\u201d Wtedy, kiedy ty, g\u0142upi z\u0142amasie, zostaniesz <Wielkim Smokiem> Ku-Klux-Klanu\u201d- odrzek\u0142 z niezm\u0105conym spokojem pijaczyna . […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[31],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23549"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23549"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23549\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23549"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23549"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23549"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}