{"id":23480,"date":"2010-06-28T14:24:21","date_gmt":"2010-06-28T19:24:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=23480"},"modified":"2010-06-28T14:24:21","modified_gmt":"2010-06-28T19:24:21","slug":"musimy-wrocic-do-aktywnej-roli-w-europie-wschodniej-rozmowa-z-prof-andrzejem-nowakiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=23480","title":{"rendered":"Musimy wr\u00f3ci\u0107 do aktywnej roli w Europie Wschodniej – rozmowa z prof. Andrzejem Nowakiem<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pojawi\u0142y si\u0119 nowe mo\u017cliwo\u015bci w naszym regionie. Wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 one z rezultatami wybor\u00f3w na W\u0119grzech, w Czechach, na S\u0142owacji. Mamy te\u017c korzystn\u0105 z naszego punktu widzenia sytuacj\u0119 w Rumunii. Razem kraje te tworz\u0105 pewn\u0105 potencjaln\u0105 si\u0142\u0119 wewn\u0105trz Unii Europejskiej – M\u00f3wi Andrzej Nowak w rozmowie z portalem Kresy.pl<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Kiedy pi\u0119\u0107 lat temu toczy\u0142a si\u0119 prezydencka kampania wyborcza dwaj g\u0142\u00f3wni kandydaci w\u0142a\u015bciwie nie r\u00f3\u017cnili si\u0119 zasadniczo w zakresie polityki wschodniej. W bie\u017c\u0105cej kampanii ostateczny pojedynek rozgrywa si\u0119 zn\u00f3w mi\u0119dzy kandydatem Platformy Obywatelskiej a kandydatem Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Tym razem jednak mamy do czynienia z dwiema odmiennymi koncepcjami polityki wschodniej. Sk\u0105d ta zmiana?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W latach 2003-2005 konsensus, o kt\u00f3rym pan m\u00f3wi, by\u0142 znacznie szerszy. Obejmowa\u0142 praktycznie wszystkie polskie partie polityczne. W\u0142\u0105cznie z SLD i prezydentem Aleksandrem Kwa\u015bniewskim, kt\u00f3rego rola w pomara\u0144czowej rewolucji by\u0142a spo\u015br\u00f3d polityk\u00f3w polskich najwi\u0119ksza. Jego stosunki z Rosj\u0105 W\u0142adimira Putina by\u0142y w tamtym czasie tak samo z\u0142e jak stosunki, kt\u00f3re Rosja Putina narzuci\u0142a Polsce pod rz\u0105dami PiS. A wynika\u0142o to ze sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy neoimperialn\u0105 wizj\u0105 Europy Wschodniej, jak\u0105 konsekwentnie realizuje Rosja Putina, a interesami Polski. Ot\u00f3\u017c konsensus w polityce wschodniej zosta\u0142 z\u0142amany przez PO z powod\u00f3w wewn\u0119trznej walki z PiS. To s\u0105 powody najgorsze z mo\u017cliwych. Z takich powod\u00f3w nigdy nie mo\u017cna zmienia\u0107 polityki zagranicznej rozumianej jako troska o interes narodowy. Sta\u0142o si\u0119 to natychmiast po przej\u0119ciu rz\u0105d\u00f3w przez Platform\u0119, gdy zadeklarowa\u0142a ona: \u201eRosja najpierw, Ukraina na bok\u201d. Jedyn\u0105 motywacj\u0105 tej wolty by\u0142o udowodnienie, \u017ce PiS nie umia\u0142o rozmawia\u0107 z Rosj\u0105, a PO umie.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017ce pan przywo\u0142a\u0107 jakie\u015b fakty?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przypomnijmy wizyt\u0119 ministra Rados\u0142awa Sikorskiego w Moskwie w styczniu 2008 roku, kt\u00f3rej celem by\u0142o przygotowanie wizyty premiera Donalda Tuska. Mia\u0142a ona miejsce dzie\u0144 wcze\u015bniej ni\u017c wizyta premier Ukrainy Julii Tymoszenko. Dzia\u0142o si\u0119 to w sytuacji, w kt\u00f3rej Rosja szanta\u017cowa\u0142a Ukrain\u0119 wstrzymaniem dostaw gazu. Wizyta ministra Sikorskiego by\u0142a wi\u0119c pewn\u0105 manifestacj\u0105 zdrady dotychczasowej polskiej polityki wschodniej. W dodatku p\u00f3\u017aniejsza wizyta premiera Tuska odby\u0142a si\u0119 w trakcie kampanii przed wyborami prezydenckimi w Rosji, a wi\u0119c wtedy, kiedy \u017caden powa\u017cny polityk nie przyje\u017cd\u017ca do kraju, w kt\u00f3rym taka kampania si\u0119 toczy.<\/p>\r\n\r\n

Ale mo\u017ce zwrot, jaki nast\u0105pi\u0142, podyktowany by\u0142 w\u0142a\u015bnie racj\u0105 stanu? Mo\u017ce mieli\u015bmy ju\u017c wtedy inn\u0105 sytuacj\u0119 geopolityczn\u0105 i geoekonomiczn\u0105 ni\u017c w okresie pomara\u0144czowej rewolucji?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

To w takim razie warto sobie zada\u0107 pytanie: co dostali\u015bmy w zamian? Dostali\u015bmy tyle, \u017ce natychmiast popsu\u0142y si\u0119 stosunki z Ukrain\u0105. Ukrai\u0144skim elitom politycznym wys\u0142any zosta\u0142 sygna\u0142, \u017ce Polska na g\u0142\u00f3wnego partnera wschodniego wybiera Rosj\u0119 Putina, a Ukraina nie mo\u017ce liczy\u0107 na wsparcie Polski w swoich d\u0105\u017ceniach prozachodnich, w tym w staraniach o cz\u0142onkostwo NATO. Tym samym ob\u00f3z pomara\u0144czowy straci\u0142 wobec spo\u0142ecze\u0144stwa ukrai\u0144skiego argumenty na rzecz integracji z Zachodem, co otworzy\u0142o w tym kraju drog\u0119 do w\u0142adzy si\u0142om prorosyjskim. Politycy PO przy r\u00f3\u017cnych okazjach w skrajnie niegodny spos\u00f3b o\u015bmieszali polityk\u0119 wschodni\u0105 prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego. Celowa\u0142 w tym zw\u0142aszcza marsza\u0142ek Bronis\u0142aw Komorowski, kt\u00f3ry w niestosownych \u017cartach kpi\u0142 sobie z zamachu na prezydenta Polski w Gruzji. By\u0142y to dzia\u0142ania nieodpowiedzialne, bez \u017cadnych zysk\u00f3w dla polskiego interesu narodowego, a z samymi dla niego stratami. Taka wewn\u0119trznie sprzeczna polityka pa\u0144stwa polskiego obni\u017ca\u0142a jego wiarygodno\u015b\u0107 na arenie mi\u0119dzynarodowej. Oczywi\u015bcie nasza pozycja w \u015bwiecie jest uzale\u017cniona te\u017c od czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. P\u00f3\u0142tora roku temu zmieni\u0142a si\u0119 administracja w Waszyngtonie. Barack Obama ma inne priorytety ni\u017c jego poprzednik. Tak wi\u0119c mo\u017cliwo\u015bci Polski w Europie Wschodniej zmniejszy\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z przyczyn obiektywnych.<\/p>\r\n\r\n

Spr\u00f3bujmy zatem skoncentrowa\u0107 si\u0119 na dniu dzisiejszym abstrahuj\u0105c od negatywnych rzeczy, jakie mia\u0142y miejsce w przesz\u0142o\u015bci. Dobrze, \u017ce pan m\u00f3wi o koniunkturze mi\u0119dzynarodowej – tutaj zreszt\u0105 chodzi nie tylko o now\u0105 administracj\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 i zwrot polityczny na Ukrainie, ale tak\u017ce o kryzys polityczny, finansowy, wreszcie to\u017csamo\u015bciowy Unii Europejskiej. Czy koncepcja polityki wschodniej prezentowana przez Platform\u0119 nie jest w obecnych okoliczno\u015bciach bardziej realistyczna od koncepcji PiS? <\/strong><\/p>\r\n\r\n

To jest kwestia wyboru mi\u0119dzy brakiem polityki wschodniej a polityk\u0105 wschodni\u0105. Premier Tusk wybiera brak polityki wschodniej, ceduj\u0105c j\u0105 wy\u0142\u0105cznie na Uni\u0119 Europejsk\u0105. Tak jak by z po\u0142o\u017cenia geopolitycznego Polski nie wynika\u0142y szczeg\u00f3lne i obowi\u0105zki i mo\u017cliwo\u015bci na wschodniej flance Unii. Wbrew pozorom wola kontynuowania polskiej polityki wschodniej wcale nie musi zawisn\u0105\u0107 w pr\u00f3\u017cni. Pojawi\u0142y si\u0119 nowe mo\u017cliwo\u015bci w naszym regionie zwi\u0105zane ze zmianami nie tylko negatywnymi. Wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 one z rezultatami wybor\u00f3w parlamentarnych na W\u0119grzech, w Czechach, na S\u0142owacji. Mamy te\u017c stabilnie korzystn\u0105 z naszego punktu widzenia sytuacj\u0119 w Rumunii. Razem kraje te tworz\u0105 pewn\u0105 potencjaln\u0105 si\u0142\u0119 wewn\u0105trz Unii Europejskiej. Mo\u017cna zrobi\u0107 z niej u\u017cytek po os\u0142abieniu lobby prorosyjskiego, kt\u00f3re d\u0142ugo dominowa\u0142o w wymienionych trzech krajach przed wyborami. W\u0119gry i S\u0142owacja by\u0142y od Rosji uzale\u017cnione nie tylko energetycznie, ale i coraz bardziej politycznie. Nowe rz\u0105dy b\u0119d\u0105 wi\u0119c szuka\u0107 w Europie sojusznik\u00f3w, aby odwr\u00f3ci\u0107 dotychczasow\u0105 tendencj\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 nie znajd\u0105 takiego sojusznika w rz\u0105dzie Donalda Tuska – rz\u0105dzie, kt\u00f3ry konsekwentnie wybiera Moskw\u0119 nie uzyskuj\u0105c nic w zamian. Ale mog\u0142yby znale\u017a\u0107 sojusznika, gdyby Polska wybra\u0142a powr\u00f3t do aktywnej roli w Europie Wschodniej.<\/p>\r\n\r\n

Rozmawia\u0142: Filip Memches<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Andrzej Nowak<\/strong> – historyk, publicysta, sowietolog, profesor Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, redaktor naczelny dwumiesi\u0119cznika \u201eArcana\u201d<\/p><\/blockquote>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pojawi\u0142y si\u0119 nowe mo\u017cliwo\u015bci w naszym regionie. Wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 one z rezultatami wybor\u00f3w na W\u0119grzech, w Czechach, na S\u0142owacji. Mamy te\u017c korzystn\u0105 z naszego punktu widzenia sytuacj\u0119 w Rumunii. Razem kraje te tworz\u0105 pewn\u0105 potencjaln\u0105 si\u0142\u0119 wewn\u0105trz Unii Europejskiej – M\u00f3wi Andrzej Nowak w rozmowie z portalem Kresy.pl Kiedy pi\u0119\u0107 lat temu toczy\u0142a si\u0119 prezydencka […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98,141],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23480"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23480"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23480\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}