{"id":23442,"date":"2010-06-26T20:08:13","date_gmt":"2010-06-27T01:08:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=23442"},"modified":"2010-06-26T20:08:13","modified_gmt":"2010-06-27T01:08:13","slug":"tajemnica-izraela-na-tle-historii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=23442","title":{"rendered":"Tajemnica Izraela na tle historii"},"content":{"rendered":"

Nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce zagadnienie narodu \u017cydowskiego jest tyle\u017c trudne, co fascynuj\u0105ce. Trudne, gdy\u017c nar\u00f3d ten jest obecny w ca\u0142ej historii, zar\u00f3wno boskiej, jak i ludzkiej. Nie ma takiego okresu historycznego, o kt\u00f3rym mo\u017cnaby napisa\u0107 z pomini\u0119ciem \u017byd\u00f3w. Autor Jezusa widzianego oczami w\u0119druj\u0105cego \u017cyda<\/em> (Editions Fleg, s. 177) pisze, \u017ce \u201ehistoria zna dwie tajemnice. Tajemnic\u0105 jest Jezus, tak jak tajemnic\u0105 jest Izrael! Czy musz\u0119 m\u00f3wi\u0107, co powstanie, gdy z\u0142o\u017cymy razem te dwie tajemnice? Tajemnica trzecia, jeszcze bardziej niezg\u0142\u0119biona ni\u017c dwie poprzednie!\u201d.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Zagadnienie fascynuj\u0105ce, kt\u00f3\u017c bowiem potrafi my\u015ble\u0107 o narodzie \u017cydowskim nie odczuwaj\u0105c jednocze\u015bnie podziwu i \u017calu? Nar\u00f3d \u017cydowski da\u0142 \u015bwiatu Chrystusa, aby wyrzec si\u0119 Go i postawi\u0107 Go przed obliczem Pi\u0142ata; nar\u00f3d bez w\u0142asnego pa\u0144stwa, niezdolny do \u017cycia po\u015br\u00f3d innych.<\/p>\r\n\r\n

Nar\u00f3d \u017cydowski jest jeszcze bardziej fascynuj\u0105cy z uwagi na mnogo\u015b\u0107 swoich talent\u00f3w. To dzi\u0119ki swoim osi\u0105gni\u0119ciom \u017bydzi zajmuj\u0105 pozycje w rz\u0105dach, w mi\u0119dzynarodowej i krajowej polityce i ekonomii; s\u0105 obecni w skomplikowanych mechanizmach finansowych, w \u015bwiecie medi\u00f3w i rozrywki; wywieraj\u0105 wp\u0142yw na ca\u0142o\u015bciowo poj\u0119ty spos\u00f3b \u017cycia i opini\u0119 publiczn\u0105. Przez dwa tysi\u0105ce lat po\u015bwi\u0119caj\u0105 si\u0119 temu wszystkiemu z wyj\u0105tkow\u0105 determinacj\u0105. I kiedy my\u015bli si\u0119 o tym narodzie, \u017cyj\u0105cym w samym \u015brodku innych narod\u00f3w, w\u015br\u00f3d najbardziej zr\u00f3\u017cnicowanych kolei losu, lecz zawsze i wsz\u0119dzie niezmiennym i nienaruszonym, to mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce jest to najwi\u0119kszy r\u00f3d na ziemi!<\/p>\r\n\r\n

\u017bydzi s\u0142usznie roszcz\u0105 sobie prawo do posiadania najwi\u0119kszego z rod\u00f3w, gdy\u017c maj\u0105 sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat nieprzerwanej historii. Najwi\u0119kszego z rod\u00f3w, gdy\u017c w nim Chrystus, Syn Boga \u017cywego przyj\u0105\u0142 swoje Cia\u0142o. Jest to nar\u00f3d, kt\u00f3ry, chocia\u017c w mniejszo\u015bci, jest tu i wsz\u0119dzie – i tak by\u0142o przez dwadzie\u015bcia wiek\u00f3w historii chrze\u015bcija\u0144stwa. Gdzie jest jego pocz\u0105tek? Jak i dlaczego trwa? Jakie jest jego przeznaczenie w historii? Jak\u0105 postaw\u0119 nale\u017cy wobec niego przyj\u0105\u0107? Niniejszy artyku\u0142 jest pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi na powy\u017csze pytania.<\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 ten b\u0119dzie pr\u00f3b\u0105 wyja\u015bnienia zagadnienia \u017cydowskiego – wyja\u015bnienia teologicznego, kt\u00f3re jest w tym przypadku jedynym mo\u017cliwym. Teologia jest nauk\u0105 traktuj\u0105c\u0105 o tajemnicach Bo\u017cych. Tajemnice te s\u0105 niezbadanymi zrz\u0105dzeniami Najwy\u017cszego, kt\u00f3re s\u0105 nam znane dzi\u0119ki temu, \u017ce On raczy\u0142 je nam objawi\u0107. Bez tego objawienia nie mieliby\u015bmy o nich poj\u0119cia.<\/p>\r\n\r\n

Katolicka teologia naucza, \u017ce \u017bydzi s\u0105 przedmiotem specjalnego Bo\u017cego powo\u0142ania. Tylko w \u015bwietle teologii mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 zagadnienie \u017cydowskie. Ani psychologia, ani nauki biologiczne, ani nawet studia czysto historyczne nie s\u0105 w stanie dostarczy\u0107 wyja\u015bnienia tajemnicy narodu \u017cydowskiego. Problem tego narodu mie\u015bci si\u0119 w wymiarze uniwersalnym i wiecznym, ze swojej natury wymagaj\u0105cym wyja\u015bnienia uniwersalnego i wiecznego, kt\u00f3re jest aktualne dzi\u015b, wczoraj i na zawsze. Nar\u00f3d \u017cydowski wymaga wyja\u015bnienia wiecznego, tak jak B\u00f3g, to jest wyja\u015bnienia teologicznego.<\/p>\r\n\r\n

To, co wy\u0142ania si\u0119 z tego wyja\u015bnienia, w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 do usprawiedliwienia ani dzia\u0142a\u0144 filosemickich, ani antysemickich. Obie te postawy wykazuj\u0105 tendencj\u0119 do upraszczania sytuacji, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci jest g\u0142\u0119bsza i bardziej uniwersalna. Teologia katolicka, rzucaj\u0105c \u015bwiat\u0142o na tajemnic\u0119 narodu \u017cydowskiego, uka\u017ce relacje mi\u0119dzy \u017cydami i chrze\u015bcijanami, kt\u00f3rzy musz\u0105 \u017cy\u0107 oddzielnie, dop\u00f3ki B\u00f3g w swym mi\u0142osierdziu nie doprowadzi do usprawiedliwienia \u017cyd\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Nar\u00f3d \u017cydowski w \u015bwietle teologii katolickiej<\/h2>\r\n\r\n

\u017bydzi nie s\u0105 podobni do innych narod\u00f3w, kt\u00f3re dzi\u015b powstaj\u0105, a jutro odchodz\u0105, tworz\u0105c podziwu godne cywilizacje ograniczone w czasie i przestrzeni. Pami\u0119tamy wielkie imperia Egipcjan, Asyryjczyk\u00f3w, Pers\u00f3w, Grek\u00f3w czy Rzymian: ich chwa\u0142a by\u0142a chwa\u0142\u0105 przemijaj\u0105c\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Nar\u00f3d \u017cydowski to ma\u0142a enklawa na skrzy\u017cowaniu Wschodu i Zachodu, kt\u00f3ra zosta\u0142a uczyniona niepozorn\u0105 dla osi\u0105gni\u0119cia jej celu: przechowania tajemnicy Boga poprzez wieki. Przechowanie tej tajemnicy nie wymaga\u0142o stworzenia cywilizacji, gdy\u017c to jest rzecz\u0105 ludzk\u0105. A misja nale\u017ca\u0142a do spraw Bo\u017cych.<\/p>\r\n\r\n

Nar\u00f3d \u017cydowski jest narodem teologicznym, kt\u00f3ry B\u00f3g stworzy\u0142 dla siebie. Moj\u017cesz m\u00f3wi nam w Ksi\u0119dze Rodzaju, jak na dwa tysi\u0105ce lat przed Jezusem Chrystusem Pan B\u00f3g wezwa\u0142 patriarch\u0119 Abrahama, \u017cyj\u0105cego w Ur chaldejskim, w Mezopotamii, i powiedzia\u0142 mu:<\/p>\r\n\r\n

    \r\n\t
  1. Wyjd\u017a z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, kt\u00f3ry ci uka\u017c\u0119.<\/li>\r\n\t
  2. Uczyni\u0119 bowiem z ciebie wielki nar\u00f3d, b\u0119d\u0119 ci b\u0142ogos\u0142awi\u0142 i twoje imi\u0119 rozs\u0142awi\u0119: staniesz si\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem.<\/li>\r\n\t
  3. B\u0119d\u0119 b\u0142ogos\u0142awi\u0142 tym, kt\u00f3rzy ciebie b\u0142ogos\u0142awi\u0107 b\u0119d\u0105,<\/li>\r\n\t
  4. a tym, kt\u00f3rzy tobie b\u0119d\u0105 z\u0142orzeczyli, i ja b\u0119d\u0119 z\u0142orzeczy\u0142. Przez ciebie b\u0119d\u0105 otrzymywa\u0142y b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo ludy ca\u0142ej ziemi (Rdz 12).<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n

    Tak wi\u0119c nar\u00f3d \u017cydowski, synowie Abrahama, maj\u0105 sw\u00f3j pocz\u0105tek w Bogu – On jest Tym, kt\u00f3ry wybra\u0142 ich spo\u015br\u00f3d reszty ludzko\u015bci i obieca\u0142 im b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, w taki spos\u00f3b, \u017ce przez nich b\u0119d\u0105 otrzymywa\u0142y b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo ludy ca\u0142ej ziemi. Izrael jest zatem wielki wielko\u015bci\u0105 teologiczn\u0105. Czy jednak wielko\u015b\u0107 ta zawiera si\u0119 jedynie w potomkach z cia\u0142a Abrahama, patriarchy od kt\u00f3rego Izrael bierze pocz\u0105tek, czy te\u017c raczej opiera si\u0119 na wierze, jak\u0105 mia\u0142 Abraham w Bo\u017c\u0105 Obietnic\u0119 Odkupiciela?<\/p>\r\n\r\n

    Jest to niezwykle istotne pytanie. Je\u015bli b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Bo\u017ce przeznaczone s\u0105 tylko dla Abrahamowych potomk\u00f3w z cia\u0142a, wtedy nar\u00f3d \u017cydowski by\u0142by wybrany i b\u0142ogos\u0142awiony po\u015br\u00f3d innych narod\u00f3w ziemi jedynie z powodu faktu, \u017ce tworz\u0105 go synowie Abrahama. Je\u015bli jednak b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa s\u0105 zarezerwowane dla wiary w Bo\u017c\u0105 Obietnic\u0119, wtedy proste pokrewie\u0144stwo rodowe jest bezwarto\u015bciowe. Koniecznym jest by\u0107 potomkiem Abrahama z wiary w Obietnic\u0119, to jest duchowym potomkiem na p\u0142aszczy\u017anie wiary.<\/p>\r\n\r\n

    Izmael i Izaak<\/h2>\r\n\r\n

    Co jest zatem podstaw\u0105 wielko\u015bci Izraela w \u015bwietle Bo\u017cego planu? Aby to wyja\u015bni\u0107, B\u00f3g da\u0142 Abrahamowi dw\u00f3ch syn\u00f3w. Pierwszy z nich, Izmael, narodzi\u0142 si\u0119 z niewolnicy Hagar, a dokona\u0142o si\u0119 to w zgodzie ze zwyk\u0142ym porz\u0105dkiem natury. Drugi zosta\u0142 dany Abrahamowi na przek\u00f3r wszelkiej nadziei przez jego \u017con\u0119 Sar\u0119, kt\u00f3ra pocz\u0119\u0142a go w staro\u015bci, zgodnie z Obietnic\u0105 Bo\u017c\u0105. Zosta\u0142 nazwany Izaakiem.<\/p>\r\n\r\n

    To wobec Izaaka i jego potomk\u00f3w B\u00f3g potwierdzi\u0142 Przymierze zawarte z Abrahamem. Pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Izmaelowi, lecz na spos\u00f3b czysto materialny, obiecuj\u0105c uczyni\u0107 go g\u0142ow\u0105 wielkiego narodu. Od Izmaela wywodz\u0105 si\u0119 dzisiejsi Arabowie, kt\u00f3rzy tak zaci\u0119cie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 wej\u015bciu \u017byd\u00f3w do Palestyny. To dlatego Abraham, przekonany przez Sar\u0119 i po otrzymaniu rozkazu od Boga, oddali\u0142 niewolnic\u0119 Hagar i Izmaela (Rdz 21).<\/p>\r\n\r\n

    Co jest rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra kryje si\u0119 za tymi dwoma synami Abrahama? \u015aw. Pawe\u0142, wielki Aposto\u0142 Bo\u017cych tajemnic m\u00f3wi nam, \u017ce Izmael i Izaak byli figurami dw\u00f3ch narod\u00f3w (Ga 4). Izmael, pierworodny i naturalny potomek niewolnicy Hagar, wyobra\u017ca Synagog\u0119 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3ra cieszy si\u0119 swym potomstwem z cia\u0142a Abrahama. Lecz Izaak, zrodzony cudownie przez niep\u0142odn\u0105 Sar\u0119 zgodnie z Obietnic\u0105 Bo\u017c\u0105, wyobra\u017ca Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry tak jak Izaak narodzi\u0142 si\u0119 z wiary w Obietnic\u0119 Chrystusa. Tak wi\u0119c to nie rodowe pokrewie\u0144stwo z Abrahamem przynosi zbawienie, lecz duchowa jedno\u015b\u0107 z Chrystusem poprzez wiar\u0119. Nar\u00f3d \u017cydowski, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 pocz\u0105tek od Abrahama, b\u0119dzie w stanie dost\u0105pi\u0107 zbawienia – nie przez fakt swego materialnego pochodzenia od Abrahama, lecz dzi\u0119ki zjednoczeniu z Chrystusem w wierze.<\/p>\r\n\r\n

    Wszyscy, kt\u00f3rzy s\u0105 zjednoczeni z Chrystusem tworz\u0105 b\u0142ogos\u0142awione dziedzictwo Abrahama i patriarch\u00f3w i s\u0105 przedmiotem Bo\u017cych Obietnic. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki to Sara, uczyniona p\u0142odn\u0105 dzi\u0119ki mocy Bo\u017cej. Duch jest tym, kt\u00f3ry daje \u017cycie, podczas gdy cia\u0142o na nic si\u0119 nie przyda, zgodnie z tym, co mia\u0142 powiedzie\u0107 Jezus Chrystus: \u201eDuch daje \u017cycie; cia\u0142o na nic si\u0119 nie przyda. S\u0142owa, kt\u00f3re Ja wam powiedzia\u0142em, s\u0105 duchem i \u017cyciem\u201d (J 6, 63).<\/p>\r\n\r\n

    Czy mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107, aby nar\u00f3d ten lub jego cz\u0119\u015b\u0107 – zjednoczony z Abrahamem wi\u0119zami cielesnego pokrewie\u0144stwa – uwierzy\u0142, \u017ce jedynie owa genealogiczna wi\u0119\u017a sama w sobie daje usprawiedliwienie i zbawienie? Jak najbardziej mog\u0142o – i w rzeczywisto\u015bci si\u0119 zdarzy\u0142o. Ju\u017c \u015bw. Pawe\u0142 uzmys\u0142awia nam ten fakt pisz\u0105c, \u017ce dzi\u0119ki zrz\u0105dzeniu Bo\u017cemu \u201eAbraham mia\u0142 dw\u00f3ch syn\u00f3w, jednego z niewolnicy, a drugiego z wolnej. Lecz ten z niewolnicy urodzi\u0142 si\u0119 tylko wed\u0142ug cia\u0142a, ten za\u015b z wolnej – na skutek obietnicy\u201d (Ga 4, 22-23).<\/p>\r\n\r\n

    Wszystko to zosta\u0142o powiedziane w sensie alegorycznym – Izmael, syn niewolnicy wyobra\u017ca prosty fakt cielesnej wi\u0119zi z Abrahamem, natomiast na\u015bladowanie Abrahama poprzez wiar\u0119 w Jezusa Chrystusa symbolizowane jest przez Izaaka, syna Obietnicy.<\/p>\r\n\r\n

    Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c poczyni\u0107 rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy s\u0105 prawdziwymi Izraelitami, gdy\u017c na\u015bladuj\u0105 Abrahamow\u0105 wiar\u0119 w Boga, wierz\u0105c w Jezusa Chrystusa (reprezentowani przez Izaaka), a Izraelitami, kt\u00f3rzy s\u0105 cielesnymi potomkami Abrahama, lecz nie na\u015bladuj\u0105 jego wiary (wyobra\u017ceni przez Izmaela). Izmael prze\u015bladowa\u0142 Izaaka. \u015aw. Pawe\u0142 komentuj\u0105c ten fakt dodaje: \u201eAle jak w\u00f3wczas ten, kt\u00f3ry si\u0119 urodzi\u0142 tylko wed\u0142ug cia\u0142a, prze\u015bladowa\u0142 tego, kt\u00f3ry si\u0119 urodzi\u0142 wed\u0142ug ducha, tak dzieje si\u0119 i teraz\u201d (Ga 4, 29).<\/p>\r\n\r\n

    \u015aw. Pawe\u0142 wyra\u017ca tutaj teologiczn\u0105 konieczno\u015b\u0107, dzi\u0119ki kt\u00f3rej Izmael prze\u015bladowa\u0142 Izaaka, Synagoga prze\u015bladuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, a \u017bydzi zjednoczeni z Abrahamem jedynie wi\u0119zami cia\u0142a prze\u015bladuj\u0105 chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy s\u0105 prawdziwymi Izraelitami, zjednoczonymi z Chrystusem poprzez wiar\u0119. Ta sama tajemnica jest nam objawiona przez dw\u00f3ch syn\u00f3w, kt\u00f3rych B\u00f3g da\u0142 patriarsze Izaakowi: Ezawa i Jakuba. Powr\u00f3\u0107my do Ksi\u0119gi Rodzaju (25, 21-26): \u201eIzaak modli\u0142 si\u0119 do Pana za sw\u0105 \u017con\u0119, gdy\u017c by\u0142a ona niep\u0142odna. Pan wys\u0142ucha\u0142 go, i Rebeka, \u017cona Izaaka, sta\u0142a si\u0119 brzemienna. A gdy walczy\u0142y z sob\u0105 dzieci w jej \u0142onie, pomy\u015bla\u0142a: \u00abJe\u015bli tak bywa, to czemu mnie si\u0119 to przytrafia?\u00bb. Posz\u0142a wi\u0119c zapyta\u0107 o to Pana. A Pan jej powiedzia\u0142: \u00abDwa narody s\u0105 w twym \u0142onie, dwa odr\u0119bne ludy wyjd\u0105 z twych wn\u0119trzno\u015bci; jeden b\u0119dzie silniejszy od drugiego, starszy b\u0119dzie s\u0142ug\u0105 m\u0142odszego\u00bb. Kiedy nadszed\u0142 czas porodu, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w \u0142onie jej by\u0142y bli\u017ani\u0119ta. I wyszed\u0142 pierwszy syn czerwony, ca\u0142y pokryty ow\u0142osieniem, jakby p\u0142aszczem; nazwano go wi\u0119c Ezaw. Zaraz potem ukaza\u0142 si\u0119 brat jego, trzymaj\u0105cy Ezawa za pi\u0119t\u0119; dano mu przeto imi\u0119 Jakub\u201d.<\/p>\r\n\r\n

    W swoim Li\u015bcie do Rzymian \u015bw. Pawe\u0142 ods\u0142ania tajemnic\u0119 Izraela, ukazuj\u0105c Ezawa, starszego wed\u0142ug cia\u0142a, jako nar\u00f3d \u017cydowski zjednoczony z Abrahamem prostymi wi\u0119zami krwi, oraz m\u0142odszego brata, Jakuba, jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki (tworzony przez \u017byd\u00f3w i pogan) zjednoczony z Chrystusem poprzez wiar\u0119, a wi\u0119c preferowany przed Ezawem. W ten spos\u00f3b wype\u0142ni\u0142y si\u0119 s\u0142owa Pisma, gdzie B\u00f3g gani \u017cyd\u00f3w za ich niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 i zanik szczerej ofiary, a zarazem powo\u0142uje pogan, aby w ka\u017cdym miejscu sk\u0142adali Mu ofiar\u0119 godn\u0105: \u201eUmi\u0142owa\u0142em was – m\u00f3wi Pan – wy za\u015b pytacie: W czym si\u0119 przejawia, \u017ce nas umi\u0142owa\u0142e\u015b? Czy\u017c Ezaw nie by\u0142 bratem Jakuba? – wyrocznia Pana – a Ja [jednak] umi\u0142owa\u0142em Jakuba. Ezawa za\u015b mia\u0142em w nienawi\u015bci i odda\u0142em g\u00f3ry jego na spustoszenie, a dobytek jego szakalom pustyni\u201d (Ml 1, 2-3). Jak jest napisane: \u201eJakuba umi\u0142owa\u0142em, a Ezawa mia\u0142em w nienawi\u015bci\u201d (Rz 9, 13).<\/p>\r\n\r\n

    Tak wi\u0119c Ko\u015bci\u00f3\u0142 przezwyci\u0119\u017cy\u0142 Synagog\u0119, chocia\u017c Synagoga ci\u0105gle idzie \u015bladem Ezawa, kt\u00f3ry \u201e(…)znienawidzi\u0142 Jakuba (…) i taki powzi\u0105\u0142 zamiar (…) Zabij\u0119 mojego brata Jakuba\u201d (Rdz 27, 41).<\/p>\r\n\r\n

    Wielko\u015b\u0107 narodu \u017cydowskiego<\/h2>\r\n\r\n

    Odwo\u0142ali\u015bmy si\u0119 do wspomnianych wyobra\u017ce\u0144 odnajdywanych u Patriarch\u00f3w i interpretowanych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, w celu ukazania zar\u00f3wno wielko\u015bci, jak i ogromnej z\u0142o\u017cono\u015bci tkwi\u0105cej u samych pocz\u0105tk\u00f3w narodu \u017cydowskiego.<\/p>\r\n\r\n

    Nar\u00f3d ten posiada lini\u0119 teologiczn\u0105, wybran\u0105 i u\u015bwi\u0119con\u0105 w celu ukazania i przyniesienia \u015bwiatu cia\u0142a naszego Boskiego Mistrza, Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry musia\u0142 nadej\u015b\u0107 i kt\u00f3rego oczekiwali poganie. Oto, co decyduje o wielko\u015bci narodu \u017cydowskiego: jest on u\u015bwi\u0119cony i naznaczony, aby przynie\u015b\u0107 nam Tego, \u201ekt\u00f3ry jest Drog\u0105, Prawd\u0105 i \u0179yciem\u201d. Dlaczego, m\u00f3wi\u0105c \u015bci\u015ble, jest on u\u015bwi\u0119cony? Dlaczego wywodzi si\u0119 z rodu Abrahama? Z jakich powod\u00f3w musi przynie\u015b\u0107 nam Chrystusa? Innymi s\u0142owy, czy to Chrystus jest Tym, kt\u00f3ry u\u015bwi\u0119ca r\u00f3d Izraela, czy te\u017c mo\u017ce to r\u00f3d \u017cydowski u\u015bwi\u0119ca Chrystusa?<\/p>\r\n\r\n

    Faktem jest, \u017ce Chrystus, zgodnie z tym, co przepowiedzia\u0142 Izajasz (Rz 9, 33), zosta\u0142 po\u0142o\u017cony w\u015br\u00f3d narodu \u017cydowskiego jako kamie\u0144 obrazy, ska\u0142a zgorszenia. Gdyby na\u015bladuj\u0105c pokor\u0119 Abrahama \u017bydzi uwierzyli w Chrystusa jako w u\u015bwi\u0119ciciela ich rodu, wtedy zostaliby nazwani korzeniem i pniem tego p\u0142odnego Drzewa Oliwnego, kt\u00f3rym mia\u0142 by\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa, Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Z drugiej strony, je\u015bli mieliby, utwierdzeni w swej dumie narodowej, odrzuci\u0107 Chrystusa, wtedy sami zgotowaliby sobie los dzikiego drzewa winnego rodz\u0105cego zgni\u0142e owoce.<\/p>\r\n\r\n

    W pierwszym przypadku b\u0119d\u0105 narodem Izaaka, Jakuba i Abla, w drugim natomiast odegraj\u0105 rol\u0119 Izmaela, Ezawa i Kaina. Zawsze jednak ten r\u00f3d wybranych b\u0119dzie dzier\u017cy\u0142 palm\u0119 pierwsze\u0144stwa po\u015br\u00f3d innych narod\u00f3w ziemi. Je\u015bli przyjmie Chrystusa, b\u0119dzie pierwsz\u0105 i najlepsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, korzeniem i pniem Drzewa Oliwnego rodz\u0105cego owoc \u017cycia wiecznego, jak naucza \u015bw. Pawe\u0142 Aposto\u0142. Je\u015bli odrzuci Chrystusa, b\u0119dzie pierwszy w kr\u00f3lestwie nieprawo\u015bci. Wielki Aposto\u0142, \u015bw. Pawe\u0142, kt\u00f3ry z dum\u0105 nazywa siebie Izraelit\u0105, podkre\u015bla owo \u017cydowskie pierwsze\u0144stwo w dobrym lub z\u0142ym: \u201eUcisk i utrapienie spadn\u0105 na ka\u017cdego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dopuszcza si\u0119 z\u0142a, najpierw na \u017byda, a potem na Greka\u201d (Rz 2, 9). I dalej: \u201eNa czym wi\u0119c polega wy\u017cszo\u015b\u0107 \u017byda? I jaki po\u017cytek z obrzezania? Wielki pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem. Najpierw ten, \u017ce zosta\u0142y im powierzone s\u0142owa Bo\u017ce\u201d (Rz 3, 1-2).<\/p>\r\n\r\n

    Tak wi\u0119c \u017bydzi s\u0105 pierwszymi, je\u015bli chodzi o godno\u015b\u0107, najwa\u017cniejszymi w tajemnicy \u0142aski. Sam pie\u0144 tego drzewa, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, jest \u017cydowski. Patriarchowie s\u0105 \u017bydami, \u017bydami s\u0105 \u015bw. Jan Chrzciciel i \u015bw. J\u00f3zef, Matka Bo\u017ca pochodzi z tego rodu, jak r\u00f3wnie\u017c nasz Naj\u015bwi\u0119tszy Zbawiciel, w kt\u00f3rym b\u0142ogos\u0142awione s\u0105 wszystkie narody ziemi. Aposto\u0142owie s\u0105 \u017bydami, Ewangeli\u015bci s\u0105 \u017bydami, tak samo pierwszy M\u0119czennik, \u015bw. Szczepan jest \u017bydem.<\/p>\r\n\r\n

    C\u00f3\u017c za nar\u00f3d, ten nar\u00f3d teologiczny b\u0119d\u0105cy samym pniem drzewa, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142! Jak\u0105 warto\u015b\u0107 maj\u0105 narody poga\u0144skie, b\u0119d\u0105ce tylko marnymi dzikimi oliwkami, wobec tego Drzewa Oliwnego? C\u00f3\u017c warte s\u0105 nauczanie Grek\u00f3w lub pot\u0119ga poga\u0144skiego Rzymu? Samo g\u0142upstwo, m\u00f3wi \u015bw. Pawe\u0142, gdy\u017c narody te nic nie przynios\u0142y je\u015bli chodzi o dzie\u0142o zbawienia, tak jak to uczyni\u0142 Izrael. Je\u015bli narody poga\u0144skie – poczynaj\u0105c od Grek\u00f3w – pragn\u0105 wst\u0105pi\u0107 na drog\u0119 zbawienia, to musz\u0105 to uczyni\u0107 przez mi\u0142o\u015b\u0107, korzystaj\u0105c z og\u00f3lnego odrzucenia narodu \u017cydowskiego, kt\u00f3re dokona\u0142o si\u0119 po to, aby i poganie mogli by\u0107 wszczepieni. To dlatego \u015bw. Pawe\u0142 naucza, \u017ce upadek cz\u0119\u015bci Izraela sta\u0142 si\u0119 sposobno\u015bci\u0105 dla zbawienia pogan: \u201eJe\u017celi za\u015b niekt\u00f3re zosta\u0142y odci\u0119te, a na ich miejsce zosta\u0142e\u015b wszczepiony ty, kt\u00f3ry by\u0142e\u015b dziczk\u0105 oliwn\u0105, i razem [z innymi ga\u0142\u0119ziami] z tym samym korzeniem z\u0142\u0105czony na r\u00f3wni z nimi czerpa\u0142e\u015b soki oliwne, to nie wyno\u015b si\u0119 ponad te ga\u0142\u0119zie. A je\u017celi si\u0119 wynosisz, [pami\u0119taj, \u017ce] nie ty podtrzymujesz korze\u0144, ale korze\u0144 ciebie\u201d (Rz 11, 17-18).<\/p>\r\n\r\n

    Lecz wielko\u015bci Izraela, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyniesiony do \u201ebycia w Chrystusie\u201d, musi odpowiada\u0107 w\u0142a\u015bciwa jej wierno\u015b\u0107 Chrystusowi. Jakie\u017c nieszcz\u0119\u015bliwe konsekwencje czekaj\u0105 ten nar\u00f3d, je\u015bli sprzeniewierzy si\u0119 Temu, kt\u00f3ry jest jego zbawieniem! Judasz Iskariota, Annasz i Kajfasz byli \u017bydami. To przedniejsi \u017cydowscy kap\u0142ani nak\u0142onili lud do wyra\u017cenia \u017c\u0105dania ukrzy\u017cowania Zbawiciela, a ca\u0142y lud zawo\u0142a\u0142 \u201eKrew Jego na nas i na dzieci nasze!\u201d (Mt 27, 25). \u017bydzi ukamienowali \u015bw. Szczepana; \u017bydzi zam\u0119czyli \u015bw. Jakuba i zorganizowali ob\u0142aw\u0119 na Aposto\u0142\u00f3w. Ten nieszcz\u0119\u015bliwy nar\u00f3d pope\u0142ni\u0142 w ko\u0144cu najwi\u0119ksz\u0105 zbrodni\u0119 wszystkich czas\u00f3w – zamordowa\u0142 Boga-Cz\u0142owieka.<\/p>\r\n\r\n

    Co jest \u017ar\u00f3d\u0142em wszystkich b\u0142\u0119d\u00f3w \u017byd\u00f3w? Jest nim przekonanie cz\u0119\u015bci narodu, \u017ce przyrzeczenie dane im ze wzgl\u0119du na Chrystusa (kt\u00f3ry mia\u0142 w\u0142a\u015bnie dlatego narodzi\u0107 si\u0119 po\u015br\u00f3d nich) zosta\u0142o dane ich rodowi, ich linii – i to w wysoce specyficzny spos\u00f3b. Mianowicie, \u017bydzi zamiast uzna\u0107, \u017ce s\u0105 narodem wybranym ze wzgl\u0119du na Chrystusa, uwierzyli raczej, \u017ce to Chrystus powinien mie\u0107 pow\u00f3d do dumy z uwagi na swe pochodzenie z ich linii genealogicznej. Tak wi\u0119c to nie Chrystus, lecz cia\u0142o Abrahama jest \u017ar\u00f3d\u0142em chwa\u0142y. Zgodnie z tym faryzeusze, istne uciele\u015bnienie tego ducha nieprawo\u015bci, z pych\u0105 o\u015bwiadczyli, dlaczego nie uznaj\u0105 Chrystusa: \u201eNaszym ojcem jest Abraham\u201d. Ich grzech polega\u0142 wi\u0119c na \u201ematerializacji\u201d Bo\u017cych obietnic. Nadali warto\u015b\u0107 fundamentaln\u0105 temu, co by\u0142o tylko zapowiedzi\u0105. Spodziewali si\u0119 zbawienia po tym, co by\u0142o jedynie jego znakiem. Po oczekiwanym Mesjaszu, kt\u00f3ry mia\u0142 przynie\u015b\u0107 \u015bwiatu \u0142ask\u0119 i prawd\u0119, spodziewali si\u0119 swego rodzaju politycznego, ziemskiego w\u0142adcy, kt\u00f3ry zapewni na zawsze wielko\u015b\u0107 i wy\u017cszo\u015b\u0107 Izraela nad innymi narodami.<\/p>\r\n\r\n

    \u017bydowskie zanurzenie w doczesno\u015bci<\/h2>\r\n\r\n

    Po\u017cytecznym b\u0119dzie wskazanie r\u00f3\u017cnych stadi\u00f3w procesu materializacji \u017byd\u00f3w. Wybrali\u015bmy to s\u0142owo – materializacja – na okre\u015blenie \u017cydowskiego historycznego zanurzenia w doczesno\u015bci. Pismo \u015bwi\u0119te dostarcza dowod\u00f3w na to, \u017ce nar\u00f3d izraelski zawsze posiada\u0142 natur\u0119 naznaczon\u0105 dum\u0105 i zach\u0142anno\u015bci\u0105. Sam Moj\u017cesz w spos\u00f3b znacz\u0105cy ostrzega Izraelit\u00f3w: \u201eWiedz, \u017ce nie ze wzgl\u0119du na twoj\u0105 cnot\u0119 Pan, B\u00f3g tw\u00f3j, daje ci t\u0105 pi\u0119kn\u0105 ziemi\u0119 na w\u0142asno\u015b\u0107, bo jeste\u015b ludem o twardym karku\u201d (Pwt 9, 6). \u201eI dalej m\u00f3wi\u0142 do mnie Pan: \u00abWidz\u0119, \u017ce ten nar\u00f3d jest narodem o twardym karku. Pozw\u00f3l, \u017ce ich wyt\u0119pi\u0119, wyg\u0142adz\u0119 ich imi\u0119 spod nieba, a z ciebie uczyni\u0119 nar\u00f3d mocniejszy i liczniejszy od nich\u00bb\u201d (Pwt 9, 13-14).<\/p>\r\n\r\n

    W okresie Kr\u00f3l\u00f3w nieuczciwo\u015b\u0107 i materializm \u017byd\u00f3w sta\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie dobrze widoczne. Do tego stopnia oddali si\u0119 rozmaitym perwersjom i ba\u0142wochwalstwu, \u017ce a\u017c zostali podbici i wtr\u0105ceni do niewoli w Babilonie przez kr\u00f3la Nabuchodonozora, na sze\u015b\u0107 wiek\u00f3w przed Chrystusem. Ta ci\u0119\u017cka niewola trwa\u0142a siedemdziesi\u0105t lat. Nast\u0119pnie, powr\u00f3ciwszy do Palestyny, \u017bydzi przeprowadzili reform\u0119 opart\u0105 na nowych i trwa\u0142ych podstawach stworzonych przez Ezr\u0119, kt\u00f3rego uwa\u017cali za prawodawc\u0119 na miar\u0119 Moj\u017cesza. W rzeczywisto\u015bci judaizm w formie znanej z czas\u00f3w Chrystusa i trwaj\u0105cy do dnia dzisiejszego wywodzi si\u0119 ze wspomnianej reorganizacji narodu dokonanej przez Ezr\u0119.<\/p>\r\n\r\n

    Generalizuj\u0105c, nale\u017cy powiedzie\u0107, \u017ce \u017bydzi s\u0105 narodem przywi\u0105zanym do ksi\u0119gi, Ksi\u0119gi Prawa, przewy\u017cszaj\u0105cej wszystkie inne – do Tory. W rzeczywisto\u015bci Tora sk\u0142ada si\u0119 z pierwszych pi\u0119ciu ksi\u0105g Pisma \u015bwi\u0119tego (tzw. Pi\u0119cioksi\u0105g<\/em>), napisanych przez Moj\u017cesza pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego. \u017bydzi jednak uznaj\u0105 za S\u0142owo Bo\u017ce Tor\u0119 wraz z interpretacjami rabin\u00f3w przekazanymi przez ustn\u0105 tradycj\u0119. Interpretacje te zosta\u0142y zebrane i w pewien spos\u00f3b spetryfikowane w ksi\u0119dze zwanej Talmudem<\/em>. Talmud<\/em> jest cywilnym i religijnym kodeksem narodu \u017cydowskiego.<\/p>\r\n\r\n

    Judaizm<\/h2>\r\n\r\n

    \u017bydzi s\u0105 narodem ukszta\u0142towanym przez mentalno\u015b\u0107 rabin\u00f3w, zw\u0142aszcza faryzeuszy. Faryzeusze s\u0105 jaskrawym odzwierciedleniem cielesno\u015bci \u017byd\u00f3w. Nie u\u017cywamy s\u0142owa cielesny w znaczeniu, kt\u00f3re mog\u0142oby sugerowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 predyspozycj\u0119 \u017byd\u00f3w do grzech\u00f3w nieczysto\u015bci. Stosujemy to okre\u015blenie w znaczeniu, jakie nada\u0142 mu Jezus Chrystus, pot\u0119piaj\u0105cy literalne, zewn\u0119trzne, przyziemne interpretacje tego, co wedle zamys\u0142u Bo\u017cego mia\u0142o mie\u0107 znaczenie nadprzyrodzone.<\/p>\r\n\r\n

    Faryzeusze – zamiast i\u015b\u0107 w \u015blady prorok\u00f3w takich jak Izajasz czy Ezechiel, kt\u00f3rzy uwielbiali Boga w duchu, namawiali do nawr\u00f3cenia serca i poprawy w uczynkach, g\u0142osili mi\u0142osierdzie dla wszystkich – woleli raczej \u0107wiczy\u0107 ludzi w dos\u0142ownym przestrzeganiu drobiazgowych przepis\u00f3w oraz umacnia\u0107 ich dum\u0119 z faktu pochodzenia od patriarchy Abrahama. \u201eOdpowiedzieli mu: \u00abJeste\u015bmy potomstwem Abrahama i nigdy nie byli\u015bmy poddani w niczyj\u0105 niewol\u0119\u00bb\u201d (J 8, 33), tak jakby samo cia\u0142o Abrahama przynosi\u0142o usprawiedliwienie.<\/p>\r\n\r\n

    Faryzeusze u\u0142o\u017cyli mn\u00f3stwo przepis\u00f3w oczyszczania, obmywania, zanurzania r\u0105k, cia\u0142a, odzie\u017cy i naczy\u0144, w celu zachowania czysto\u015bci ludu. Wymagali obmycia od ka\u017cdego wiernego, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 si\u0119 nie-\u017byda na ulicy lub targowisku. Pogwa\u0142cenie tych rytualnych przepis\u00f3w uwa\u017cali za grzech ci\u0119\u017cki.<\/p>\r\n\r\n

    Nic nie ukazuje lepiej tej obsesyjnej, cielesnej mentalno\u015bci \u017byd\u00f3w ni\u017c owe straszne \u201ebiada wam\u201d, wypowiedziane przez \u017byda, naszego Pana Jezusa Chrystusa w ostatnich dniach Jego \u017cycia na ziemi, kiedy to Zbawiciel obna\u017cy\u0142 pe\u0142n\u0105 hipokryzji religi\u0119, czysto\u015b\u0107 i pobo\u017cno\u015b\u0107 faryzeuszy (Mt 23). Pot\u0119piaj\u0105c religijn\u0105 ob\u0142ud\u0119, nasz Pan powiedzia\u0142: \u201eBiada wam, uczeni w Pi\u015bmie i faryzeusze ob\u0142udnicy, bo zamykacie kr\u00f3lestwo niebieskie przed lud\u017ami. Wy sami nie wchodzicie i nie pozwalacie wej\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy do niego id\u0105\u201d (Mt 23, 13). \u201eBiada wam, uczeni w Pi\u015bmie i faryzeusze ob\u0142udnicy, bo obchodzicie morze i ziemi\u0119, \u017ceby pozyska\u0107 jednego wsp\u00f3\u0142wyznawc\u0119. A gdy si\u0119 nim stanie, czynicie go dwakro\u0107 bardziej winnym piek\u0142a ni\u017c wy sami\u201d (Mt 23, 15). \u201eBiada wam, przewodnicy \u015blepi…\u201d (Mt 23, 16). \u201eBiada wam, uczeni w Pi\u015bmie i faryzeusze ob\u0142udnicy! Bo dajecie dziesi\u0119cin\u0119 z mi\u0119ty, kopru i kminku, lecz pomijacie to, co wa\u017cniejsze jest w Prawie: sprawiedliwo\u015b\u0107, mi\u0142osierdzie i wiar\u0119\u201d (Mt 23, 23). \u201ePrzewodnicy \u015blepi, kt\u00f3rzy przecedzacie komara, a po\u0142ykacie wielb\u0142\u0105da!\u201d (Mt 23, 24). \u201eBiada wam, uczeni w Pi\u015bmie i faryzeusze ob\u0142udnicy! Bo podobni jeste\u015bcie do grob\u00f3w pobielanych, kt\u00f3re z zewn\u0105trz wygl\u0105daj\u0105 pi\u0119knie, lecz wewn\u0105trz pe\u0142ne s\u0105 ko\u015bci trupich i wszelkiego plugastwa\u201d (Mt 23, 27).<\/p>\r\n\r\n

    Nasz Pan obna\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ich udawan\u0105 pobo\u017cno\u015b\u0107 i kult przodk\u00f3w: \u201eBiada wam, uczeni w Pi\u015bmie i faryzeusze ob\u0142udnicy! Bo budujecie groby prorokom i zdobicie grobowce sprawiedliwych, i m\u00f3wicie: \u00abGdyby\u015bmy \u017cyli za czas\u00f3w naszych przodk\u00f3w, nie byliby\u015bmy ich wsp\u00f3lnikami w zab\u00f3jstwie prorok\u00f3w\u00bb. Przez to sami przyznajecie, \u017ce jeste\u015bcie potomkami tych, kt\u00f3rzy mordowali prorok\u00f3w. Dope\u0142nijcie i wy miary waszych przodk\u00f3w! W\u0119\u017ce, plemi\u0119 \u017cmijowe, jak wy mo\u017cecie uj\u015b\u0107 pot\u0119pienia w piekle? Dlatego oto Ja posy\u0142am do was prorok\u00f3w, m\u0119drc\u00f3w i uczonych. Jednych z nich zabijecie i ukrzy\u017cujecie; innych b\u0119dziecie biczowa\u0107 w swych synagogach i przep\u0119dza\u0107 z miasta do miasta. Tak spadnie na was wszystka krew niewinna, przelana na ziemi, pocz\u0105wszy od krwi Abla sprawiedliwego a\u017c do krwi Zachariasza, syna Barachiasza, kt\u00f3rego zamordowali\u015bcie mi\u0119dzy przybytkiem a o\u0142tarzem\u201d (Mt 23, 29-35).<\/p>\r\n\r\n

    Nikt w historii nie wypowiedzia\u0142 straszniejszych pot\u0119pie\u0144, ni\u017c Syn Bo\u017cy przeciwko perfidnej cielesno\u015bci swego w\u0142asnego narodu.<\/p>\r\n\r\n

    Grzech \u017byd\u00f3w<\/h2>\r\n\r\n

    Czternastego dnia miesi\u0105ca Nisan roku 33, lud \u017cydowski zebrany przed pretorium gubernatora Pi\u0142ata, nam\u00f3wiony przez kap\u0142an\u00f3w, za\u017c\u0105da\u0142 \u015bmierci Mesjasza: \u201eGdy Go ujrzeli arcykap\u0142ani i s\u0142udzy zawo\u0142ali: \u00abUkrzy\u017cuj! Ukrzy\u017cuj!\u00bb. Rzek\u0142 do nich Pi\u0142at: \u00abWe\u017acie Go i sami ukrzy\u017cujcie! Ja bowiem nie znajduj\u0119 w Nim winy\u00bb. Odpowiedzieli mu \u017bydzi: \u00abMy mamy prawo, a wed\u0142ug Prawa powinien On umrze\u0107, bo sam siebie uczyni\u0142 Synem Bo\u017cym\u00bb\u201d (J 19, 16-17).<\/p>\r\n\r\n

    Wcze\u015bniej rabini podczas obrad swej tajnej wysokiej rady wypowiedzieli przeciwko Panu Jezusowi takie oto s\u0142owa: \u201eJe\u017celi Go tak pozostawimy, to wszyscy uwierz\u0105 w Niego, i przyjd\u0105 Rzymianie, i zniszcz\u0105 nasze miejsce \u015bwi\u0119te i nasz nar\u00f3d. W\u00f3wczas jeden z nich, Kajfasz, kt\u00f3ry w owym roku by\u0142 najwy\u017cszym kap\u0142anem, rzek\u0142 do nich: \u00abWy nic nie rozumiecie i nie bierzecie tego pod uwag\u0119, \u017ce lepiej jest dla was, gdy jeden cz\u0142owiek umrze za lud, ni\u017c mia\u0142by zgin\u0105\u0107 ca\u0142y nar\u00f3d\u00bb\u201d (J 11, 48-50).<\/p>\r\n\r\n

    W taki oto spos\u00f3b \u017bydzi w imi\u0119 swego Prawa, swojej Tory, wychodz\u0105c naprzeciw materialnym interesom swego narodu i rasy za\u017c\u0105dali krwi Tego, kt\u00f3ry zosta\u0142 im obiecany jako ich b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Podburzyli pogan przeciwko Panu Jezusowi. Wykorzystawszy ich do zrealizowania swych plan\u00f3w, ukrzy\u017cowali Tego, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 przeznaczony jako \u201eznak, kt\u00f3remu sprzeciwia\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105\u201d (\u0141k 2, 34).<\/p>\r\n\r\n

    B\u00f3g nie wyniszczy zmaterializowanego judaizmu. Gdy \u017cydzi zwr\u00f3c\u0105 si\u0119 do Pana i powiedz\u0105 Mu, tak jak Kain: \u201e\u00abZbyt wielka jest kara moja, abym m\u00f3g\u0142 j\u0105 znie\u015b\u0107. Skoro mnie teraz wyp\u0119dzasz z tej roli, i mam si\u0119 ukrywa\u0107 przed Tob\u0105, i by\u0107 tu\u0142aczem i zbiegiem na ziemi, ka\u017cdy, kto mnie spotka, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 mnie zabi\u0107!\u00bb\u201d (Rdz 4, 13,14). Wtedy Pan odpowie im, podobnie jak odpowiedzia\u0142 Kainowi: \u201e\u00abO, nie! Ktokolwiek by zabi\u0142 Kaina, siedmiokrotn\u0105 pomst\u0119 poniesie!\u00bb. Da\u0142 te\u017c Pan znami\u0119 Kainowi, aby go nie zabi\u0142, ktokolwiek go spotka\u201d (Rdz 4, 15).<\/p>\r\n\r\n

    Pan naznaczy\u0142 Kaina znamieniem tak, aby go nie zabi\u0142, ktokolwiek go spotka. I od tego czasu \u00f3w nar\u00f3d naznaczony Bo\u017cym znamieniem musi tu\u0142a\u0107 si\u0119 po \u015bwiecie. Co b\u0119dzie czyni\u0142? B\u0119dzie ni\u00f3s\u0142 na swym w\u0142asnym ciele \u015bwiadectwo Chrystusowi w tajemnicy nieprawo\u015bci. Jezus Chrystus wzi\u0105\u0142 swe cia\u0142o z tego narodu, aby ten, chc\u0105c czy nie chc\u0105c, \u015bwiadczy\u0142 o tym, \u017ce to Chrystus jest Tym, kt\u00f3ry jest b\u0142ogos\u0142awiony teraz i na wieki. \u017bydzi \u015bwiadcz\u0105 o tym poprzez sam fakt, \u017ce Chrystus pochodzi z ich rodu. Nie mo\u017cna pami\u0119ta\u0107 o Chrystusie, nie pami\u0119taj\u0105c o \u017bydach, nie mo\u017cna te\u017c my\u015ble\u0107 o \u017cydach, zapominaj\u0105c o Chrystusie.<\/p>\r\n\r\n

    Nar\u00f3d \u017cydowski, niegdy\u015b tajemnica sprawiedliwo\u015bci, zamieni\u0142 si\u0119 teraz w tajemnic\u0119 nieprawo\u015bci. Nie jest ju\u017c Izaakiem, lecz Izmaelem. Ju\u017c nie Jakubem, lecz Ezawem. Nie Ablem, lecz Kainem. Dzi\u0119ki temu innym zosta\u0142o nadane niezbywalne prawo. Inni zostali obdarzeni b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem Obietnicy. Ci \u201einni\u201d to my wszyscy, kt\u00f3rzy tworzymy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa – najpierw nawr\u00f3ceni \u017bydzi, a p\u00f3\u017aniej nawr\u00f3ceni poganie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy jest prawdziwym Izaakiem, prawdziwym Jakubem, prawdziwym Ablem. Chrystus u\u015bwi\u0119ci\u0142 \u017byd\u00f3w i pogan, aby da\u0107 pocz\u0105tek nowemu stworzeniu, Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu, kt\u00f3ry wielbi Ojca w duchu i w prawdzie (J 4, 23). Co uczyni Synagoga w obliczu Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jest Izaakiem, Jakubem i Ablem? B\u0119dzie odgrywa\u0142a rol\u0119 Izmaela, Ezawa i Kaina. Co uczyni\u0142 Izmael Izaakowi? Na\u015bmiewa\u0142 si\u0119 z niego i prze\u015bladowa\u0142 go (Rdz 21, 9). Co uczyni\u0142 Ezaw przeciwko Jakubowi? Ksi\u0119ga Rodzaju odpowiada: \u201eEzaw znienawidzi\u0142 Jakuba z powodu b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, kt\u00f3re otrzyma\u0142 od ojca, i taki powzi\u0105\u0142 zamiar: \u00abGdy nadejd\u0105 dni \u017ca\u0142oby po moim ojcu, zabij\u0119 mojego brata Jakuba\u00bb\u201d (Rdz 27, 41).<\/p>\r\n\r\n

    Oto rola, kt\u00f3ra przypadnie teraz Synagodze – \u017bydom, kt\u00f3rzy nie uznali samoobjawiaj\u0105cego si\u0119 Chrystusa i nie nawr\u00f3cili si\u0119: rozpoczn\u0105 oni prze\u015bladowanie Ko\u015bcio\u0142a, jak zauwa\u017ca \u015bw. Pawe\u0142 Aposto\u0142. W ten spos\u00f3b, tak jak w kr\u00f3lestwie sprawiedliwo\u015bci nar\u00f3d \u017cydowski zajmowa\u0142 i nadal zajmuje pierwsze miejsce, tak samo r\u00f3wnie\u017c w kr\u00f3lestwie nieprawo\u015bci dzier\u017cy palm\u0119 pierwsze\u0144stwa. Inne narody pragn\u0105ce przej\u015b\u0107 na s\u0142u\u017cb\u0119 z\u0142a na\u015bladuj\u0105 przyk\u0142ad zmaterializowanego, bezwstydnego narodu \u017cydowskiego. Je\u015bli poganie chc\u0105 zanurzy\u0107 si\u0119 w doczesno\u015bci i cielesno\u015bci, musz\u0105 si\u0119 zjudaizowa\u0107. Dlatego te\u017c Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a z doskona\u0142\u0105 teologiczn\u0105 precyzj\u0105 nazywali \u201ejudaizatorami\u201d pogan nauczaj\u0105cych herezji.<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzje teologiczne<\/h2>\r\n\r\n

    W dziejach chrze\u015bcija\u0144stwa odnale\u017a\u0107 mo\u017cna teologiczn\u0105 (to jest ustanowion\u0105 przez Boga) opozycj\u0119 pomi\u0119dzy Synagog\u0105 a Ko\u015bcio\u0142em, mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami i \u017cydami, Izaakiem i Izmaelem, Jakubem i Ezawem. W tym miejscu konieczne b\u0119dzie wy\u0142o\u017cenie teologicznych konkluzji, w \u015bwietle kt\u00f3rych nale\u017cy dokonywa\u0107 interpretacji dziej\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja pierwsza<\/h3>\r\n\r\n

    Nar\u00f3d \u017cydowski, kt\u00f3rego przeznaczeniem by\u0142o przyniesienie \u015bwiatu Jezusa Chrystusa, uzna\u0142 Chrystusa za ska\u0142\u0119 zgorszenia. Cz\u0119\u015b\u0107 uwierzy\u0142a w Niego i zacz\u0119\u0142a budowa\u0107 na skale, aby w ten spos\u00f3b stworzy\u0107 korzenie i pie\u0144 owego Drzewa Oliwnego, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Druga cz\u0119\u015b\u0107 odpad\u0142a, neguj\u0105c Chrystusa na korzy\u015b\u0107 swej pychy narodowej i rasowej. Ta cz\u0119\u015b\u0107 Izraela zosta\u0142a odrzucona i przyj\u0119\u0142a na siebie Krew Chrystusa jako przekle\u0144stwo. To ona w\u0142a\u015bnie tworzy w\u0142a\u015bciwy judaizm, kontynuacj\u0119 nauki rabin\u00f3w, kt\u00f3rzy odrzucili Chrystusa.<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja druga<\/h3>\r\n\r\n

    Judaizm jest wrogi wobec wszystkich narod\u00f3w w og\u00f3lno\u015bci, a w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b wobec narod\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Odgrywa on rol\u0119 Izmaela, kt\u00f3ry prze\u015bladowa\u0142 Izaaka; Ezawa, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zabi\u0107 Jakuba, oraz Kaina, kt\u00f3ry u\u015bmierci\u0142 Abla. \u015aw. Pawe\u0142, nawr\u00f3cony \u017cyd, m\u00f3wi nam: \u201eBracia, wy\u015bcie si\u0119 stali na\u015bladowcami Ko\u015bcio\u0142\u00f3w Boga, kt\u00f3re s\u0105 w Judei w Chrystusie Jezusie, poniewa\u017c to samo, co one od \u017byd\u00f3w, wy\u015bcie wycierpieli od rodak\u00f3w. \u017bydzi zabili Pana Jezusa i prorok\u00f3w, i nas tak\u017ce prze\u015bladowali. A nie podobaj\u0105 si\u0119 oni Bogu i sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 wszystkim ludziom\u201d (1 Tes 2, 14-15).<\/p>\r\n\r\n

    Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na straszny w swojej wymowie i niezwykle istotny fakt, zanotowany przez \u015bw. Paw\u0142a pod natchnieniem Ducha \u015awi\u0119tego. Mianowicie, historyczna wrogo\u015b\u0107 narodu \u017cydowskiego nie jest rodzajem nienawi\u015bci lokalnej, opartej na krwi lub konfliktach interes\u00f3w. Jest to nienawi\u015b\u0107 ustalona przez Boga. Nar\u00f3d \u017cydowski, je\u015bli nie nawr\u00f3ci si\u0119 na chrze\u015bcija\u0144stwo, b\u0119dzie zawsze (nawet sobie tego nie u\u015bwiadamiaj\u0105c) d\u0105\u017cy\u0142 do zniszczenia chrze\u015bcija\u0144stwa, zgodnie ze s\u0142owami wypowiedzianymi przez Jezusa Chrystusa do faryzeuszy: \u201eWy macie diab\u0142a za ojca i chcecie spe\u0142nia\u0107 po\u017c\u0105dania waszego ojca. Od pocz\u0105tku by\u0142 on zab\u00f3jc\u0105 i w prawdzie nie wytrwa\u0142, bo prawdy w nim nie ma. Kiedy m\u00f3wi k\u0142amstwo, od siebie m\u00f3wi, bo jest k\u0142amc\u0105 i ojcem k\u0142amstwa\u201d (J 8, 44).<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja trzecia<\/h3>\r\n\r\n

    Je\u015bli bezwstydny nar\u00f3d \u017cydowski zosta\u0142 z Bo\u017cego przyzwolenia uczyniony wrogiem teologicznym, musi to by\u0107 uniwersalna, nieunikniona i straszna opozycja. Uniwersalna – gdy\u017c rozci\u0105ga si\u0119 na wszystkie narody. Gdziekolwiek rozwija si\u0119 chrystianizm, tam r\u00f3wnie\u017c pod\u0105\u017caj\u0105 \u017cydzi. Jako ustalone przez Boga (teologiczne) jest to nie do unikni\u0119cia. Nieuniknionym przeznaczeniem chrze\u015bcija\u0144stwa i \u017cydostwa jest spotyka\u0107 si\u0119 wsz\u0119dzie, bez pojednania i przenikania si\u0119 nawzajem. W ten spos\u00f3b znajduje swoje odbicie w historii odwieczna walka Lucyfera przeciwko Bogu, ciemno\u015bci przeciw \u015bwiat\u0142o\u015bci, cia\u0142a przeciwko duchowi. Tak dokonuje si\u0119 w czasie duchowe i materialne wype\u0142nienie Pisma. Litera musi by\u0107 wsz\u0119dzie, aby s\u0142u\u017cy\u0107 Duchowi. Takie znaczenie ma nauka \u015bw. Tomasza z Akwinu, kt\u00f3ry pisze, \u017ce nar\u00f3d \u017cydowski jest s\u0142ug\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

    Jest to w ko\u0144cu straszna opozycja, z uwagi na to, \u017ce jest teologiczn\u0105. W narodzie \u017cydowskim tkwi tajemnica nieprawo\u015bci, jak nauczaj\u0105 nas \u015bw. Jeremi i \u015bw. Justyn, powtarzaj\u0105c s\u0142owa Jezusa Chrystusa i przepowiadanie Aposto\u0142\u00f3w. Jezus Chrystus wykl\u0105\u0142 \u017byd\u00f3w, nazywaj\u0105c ich ob\u0142udnikami i k\u0142amcami, gdy\u017c pod p\u0142aszczykiem czynienia dobra praktykowali nienawi\u015b\u0107. S\u0105 oni tylko kontynuacj\u0105 tego, co raz uczynili Chrystusowi.<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja czwarta<\/h3>\r\n\r\n

    Z chwil\u0105, kiedy Chrystus zosta\u0142 podwy\u017cszony na Kalwarii, \u015bwiat zosta\u0142 poddany dzia\u0142aniu dw\u00f3ch przeciwstawnych si\u0142: chrze\u015bcija\u0144skiej i \u017cydowskiej. Odt\u0105d \u015bwiat zna tylko dwa prawdziwie podstawowe bieguny, dwa pola przyci\u0105gania: chrze\u015bcija\u0144skie i \u017cydowskie. Tylko dwie religie: chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 i \u017cydowsk\u0105. To wszystko, co nie jest z Chrystusa i dla Chrystusa, s\u0142u\u017cy judaizmowi. Wynika z tego, \u017ce dechrystianizacja \u015bwiata odbywa si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie z jego judaizacj\u0105. Dlaczego mo\u017cliwe jest istnienie tylko tych dw\u00f3ch modeli? Gdy\u017c tylko one by\u0142y chciane przez Boga, tylko one s\u0105 teologiczne. B\u00f3g podzieli\u0142 \u015bwiat pomi\u0119dzy Izaaka i Izmaela, mi\u0119dzy Jakuba i Ezawa, Kaina i Abla oraz pomi\u0119dzy Chrystusa i Antychrysta. Ca\u0142a energia ludzka musi by\u0107 skierowana b\u0105d\u017a w jedn\u0105, b\u0105d\u017a w drug\u0105 stron\u0119. Dlatego te\u017c narody poga\u0144skie i my, kt\u00f3rzy za darmo zostali\u015bmy powo\u0142ani do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, mamy przed sob\u0105 tylko dwie drogi: albo si\u0119 schrystianizowa\u0107 – albo si\u0119 zjudaizowa\u0107; albo zosta\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a – Drzewa Oliwnego, albo te\u017c bezp\u0142odnej winoro\u015bli judaizmu; zosta\u0107 synami Sary – wolnej kobiety, lub Hagar – niewolnicy.<\/p>\r\n\r\n

    Je\u015bli narody poga\u0144skie pragn\u0105 wolno\u015bci i wielko\u015bci, nie maj\u0105 innego wyj\u015bcia jak tylko z pokor\u0105 przylgn\u0105\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Tam znajd\u0105 wielko\u015b\u0107 nie inn\u0105 od tej niepor\u00f3wnanej wielko\u015bci, kt\u00f3ra charakteryzowa\u0142a narody chrze\u015bcija\u0144skie wiek\u00f3w \u015brednich. Wielko\u015b\u0107 wydaj\u0105c\u0105 \u015bwi\u0119tych i bohater\u00f3w, wznosz\u0105c\u0105 katedry, nauczaj\u0105c\u0105 ludy na przyk\u0142adach \u015bwi\u0119tych, przybli\u017caj\u0105c\u0105 im pi\u0119kno chora\u0142u gregoria\u0144skiego i fresk\u00f3w Fra Angelico i Giotto, oraz podnosz\u0105c\u0105 ich rozum poprzez Sum\u0119 Teologiczn\u0105<\/em> Doktora Anielskiego, \u015bw. Tomasza z Akwinu.<\/p>\r\n\r\n

    Je\u015bli jednak narody poga\u0144skie uznaj\u0105 dzi\u015b t\u0119 autentyczn\u0105 wielko\u015b\u0107 \u015aredniowiecza za ciemnot\u0119 i obskuranctwo i zapragn\u0105 by\u0107 wielkimi materialn\u0105 pot\u0119g\u0105 Babilonu, to mog\u0105 j\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 , lecz tylko jako s\u0142ugi judaizmu. W sferze materialnej \u017bydzi dzier\u017c\u0105 palm\u0119 pierwsze\u0144stwa. Historia m\u00f3wi nam (Werner Stombart), \u017ce odnowiona wielko\u015b\u0107 angielskiego i ameryka\u0144skiego kapitalizmu jest tylko tworem \u017cydowskim. Kapitalizm wype\u0142nia swe obietnice, nios\u0105c z sob\u0105 niepor\u00f3wnywaln\u0105 z niczym pot\u0119g\u0119 materialn\u0105, lecz jednocze\u015bnie po\u015bwi\u0119ca prac\u0119 milion\u00f3w chrze\u015bcijan na korzy\u015b\u0107 o wiele mniejszej liczby \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja pi\u0105ta<\/h3>\r\n\r\n

    Jedyn\u0105 ochron\u0105 przed poddaniem si\u0119 w niewol\u0119 pot\u0119dze materialnej \u017cyd\u00f3w jest dla narod\u00f3w poga\u0144skich \u017cycie katolickie. Jest tak dlatego, gdy\u017c sam Jezus Chrystus jest Zbawicielem ca\u0142ego rodzaju ludzkiego. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wieki \u015brednie nigdy nie odda\u0142y si\u0119 w niewol\u0119 materializmowi.<\/p>\r\n\r\n

    Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, \u015bwiadomy owej teologicznej konieczno\u015bci, zawsze nak\u0142ada\u0142 na \u017cyd\u00f3w odpowiednie prawa i czuwa\u0142, aby nie wywierali gorsz\u0105cego wp\u0142ywu na katolik\u00f3w. Nigdy jednak nie g\u0142osi\u0142 i nie praktykowa\u0142 nienawi\u015bci wobec \u017byd\u00f3w. Przeciwnie, zawsze modli\u0142 si\u0119 i prosi\u0142 o modlitw\u0119 o ich dobro duchowe oraz broni\u0142 ich przed napa\u015bciami i niesprawiedliwymi prze\u015bladowaniami. Nie usz\u0142o to uwadze samego narodu \u017cydowskiego. I tak na przyk\u0142ad podczas pierwszej od wiek\u00f3w jawnej rady, \u017cydowski Sanhedryn we Francji (1807) wyrazi\u0142 publiczny respekt dla dobrej woli i tolerancji papie\u017cy, w dokumencie dost\u0119pnym do dnia dzisiejszego: \u201eIzraelscy delegaci Cesarstwa Francji i Kr\u00f3lestwa Italii na obecny Synod Hebrajski – powodowani wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 za skuteczn\u0105 pomoc okazan\u0105 w minionych wiekach Izraelitom przez chrze\u015bcija\u0144skie duchowie\u0144stwo w r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach europejskich, oraz pe\u0142ni podziwu za przyj\u0119cie, jakie r\u00f3\u017cni papie\u017ce w rozmaitych epokach zgotowali Izraelitom w r\u00f3\u017cnych pa\u0144stwach, gdzie barbarzy\u0144stwo, niesprawiedliwo\u015b\u0107 i ignorancja sprzysi\u0119g\u0142y si\u0119 przeciwko Izraelitom, pr\u00f3buj\u0105c poprzez prze\u015bladowania usun\u0105\u0107 ich ze spo\u0142ecze\u0144stwa – postanawiaj\u0105 co nast\u0119puje: owe wyrazy szacunku i czci musz\u0105 by\u0107 uwiecznione przez niniejszy zapis tak, aby na zawsze stanowi\u0142y \u015bwiadectwo wdzi\u0119czno\u015bci Izraelit\u00f3w zebranych na tym zgromadzeniu za pomoc, jak\u0105 otrzyma\u0142y poprzednie nasze pokolenia od duchowie\u0144stwa r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw europejskich\u201d (zaczerpni\u0119te z pracy Diogene Tama, Collection of the Acts of the Assembly of the Israelites of France and Kingdom of Italy<\/em>).<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja sz\u00f3sta<\/h3>\r\n\r\n

    Pod gro\u017ab\u0105 grzechu katolikom nie wolno nienawidzi\u0107 \u017byd\u00f3w, prze\u015bladowa\u0107 ich lub pozbawia\u0107 ich \u017cycia, oraz przeszkadza\u0107 im w ich prywatnych praktykach przewidzianych przez ich prawo i tradycje. Z drugiej strony, chrze\u015bcijanie zobowi\u0105zani s\u0105 do ochrony samych siebie przed niebezpiecze\u0144stwem, jakie stwarzaj\u0105 \u017bydzi. Katolikom nie wolno wchodzi\u0107 w finansowe, spo\u0142eczne lub polityczne relacje ob\u0142udnie stworzone dla upadku chrystianizmu. \u017bydom nie wolno \u017cy\u0107 wsp\u00f3lnie z chrze\u015bcijanami, gdy\u017c ich b\u0142\u0119dy i prymat materialny poci\u0105gaj\u0105 za sob\u0105 zgubne konsekwencje dla innych narod\u00f3w. Je\u015bli inne narody zlekcewa\u017c\u0105 te ostrze\u017cenia, to same odczuj\u0105 na sobie ci\u0119\u017car owych konsekwencji, to jest stan\u0105 si\u0119 s\u0142ugami \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym przys\u0142uguje prymat w kr\u00f3lestwie materializmu.<\/p>\r\n\r\n

    Konkluzja si\u00f3dma<\/h3>\r\n\r\n

    W po\u017ca\u0142owania godnym, tu\u0142aczym \u017cyciu narodu \u017cydowskiego nale\u017cy widzie\u0107 tajemnic\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Zosta\u0142a ona wspaniale ukazana przez nawr\u00f3conego \u017byda, ks. J\u00f3zefa Lehmanna w ksi\u0105\u017cce zatytu\u0142owanej L\u2019entr\u00c3\u00a9e des Israelites dans la soci\u00c3\u00a9t\u00c3\u00a9 fran\u00c3\u00a7aise<\/em>. \u017bydzi s\u0105 odpowiedzialni – po\u015brednio i bezpo\u015brednio – za nape\u0142nienie Syna Bo\u017cego zel\u017cywo\u015bciami, zarzucenie na Jego ramiona szaty znies\u0142awienia, w\u0142o\u017cenie korony cierniowej na Jego g\u0142ow\u0119, a trzciny do r\u0105k. Poprzez bicie, opluwanie, wyzwiska i rany zgotowali Mu wszystkie mo\u017cliwe upokorzenia. Nie oszcz\u0119dzili Mu \u017cadnego rodzaju wstydu. W ko\u0144cu sprzedali Go za trzydzie\u015bci srebrnik\u00f3w – cen\u0119 niewolnika.<\/p>\r\n\r\n

    Od tego czasu podobne zel\u017cywo\u015bci dotkn\u0119\u0142y nar\u00f3d \u017cydowski jako kara za jego zbrodni\u0119. Sam Moj\u017cesz ostrzega\u0142: \u201eWywo\u0142asz groz\u0119, wejdziesz do przys\u0142owia i w po\u015bmiewisko u wszystkich narod\u00f3w, do kt\u00f3rych zaprowadzi ci\u0119 Pan\u201d (Pwt 28, 37).<\/p>\r\n\r\n

    Jak d\u0142ugo musi trwa\u0107 ta straszna wrogo\u015b\u0107 mi\u0119dzy \u017cydami a chrze\u015bcijanami? Dop\u00f3ki B\u00f3g w swym mi\u0142osierdziu nie doprowadzi do nawr\u00f3cenia i usprawiedliwienia narodu \u017cydowskiego. \u015aw. Pawe\u0142 naucza, \u017ce przyjdzie dzie\u0144, kiedy Izrael przyjmie Tego, kt\u00f3rego odrzuci\u0142: \u201eNie chc\u0119 jednak, bracia, pozostawia\u0107 was w nie\u015bwiadomo\u015bci co do tej tajemnicy – by\u015bcie o sobie nie mieli zbyt wysokiego mniemania – \u017ce zatwardzia\u0142o\u015b\u0107 dotkn\u0119\u0142a tylko cz\u0119\u015b\u0107 Izraela a\u017c do czasu, gdy wejdzie [do Ko\u015bcio\u0142a] pe\u0142nia pogan. I tak ca\u0142y Izrael b\u0119dzie zbawiony, jak to jest napisane: \u00abPrzyjdzie z Syjonu wybawiciel, odwr\u00f3ci nieprawo\u015bci od Jakuba\u00bb\u201d (Rz 11, 25-26).<\/p>\r\n\r\n

    Kiedy nadejdzie ten moment (co jest w r\u0119kach Boga), Ezaw pojedna si\u0119 z Jakubem; \u017cydzi stan\u0105 si\u0119 katolikami i wype\u0142ni\u0105 si\u0119 s\u0142owa wypowiedziane przez proroka Ezechiela na pi\u0119\u0107 wiek\u00f3w przed Chrystusem: \u201e(…) Tak m\u00f3wi Pan B\u00f3g: Oto wybieram Izraelit\u00f3w spo\u015br\u00f3d lud\u00f3w, do kt\u00f3rych poci\u0105gn\u0119li, i zbieram ich ze wszystkich stron, i prowadz\u0119 ich do kraju. I uczyni\u0119 ich jednym ludem w kraju, na g\u00f3rach Izraela, i jeden kr\u00f3l b\u0119dzie nimi wszystkimi rz\u0105dzi\u0142, i ju\u017c nie b\u0119d\u0105 tworzy\u0107 dw\u00f3ch narod\u00f3w, i ju\u017c nie b\u0119d\u0105 podzieleni na dwa kr\u00f3lestwa. I ju\u017c nie b\u0119d\u0105 si\u0119 kala\u0107 swymi bo\u017ckami i wstr\u0119tnymi kultami, i wszelkimi odst\u0119pstwami. Uwolni\u0119 ich od wszystkich ich wiaro\u0142omstw, kt\u00f3rymi zgrzeszyli, oczyszcz\u0119 ich i b\u0119d\u0105 moim ludem, Ja za\u015b b\u0119d\u0119 ich Bogiem\u201d (Ez 37, 21-23). Wtedy wszyscy b\u0119d\u0105 stanowili jedno w Chrystusie. \u017bydzi nawr\u00f3c\u0105 si\u0119 ze swego judaizmu, a chrze\u015bcijanie b\u0119d\u0105 bardziej autentycznymi chrze\u015bcijanami; jako owoc sprawiedliwo\u015bci i mi\u0142o\u015bci zapanuje pok\u00f3j w Tym, kt\u00f3ry zosta\u0142 obiecany Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi – w Jezusie Chrystusie, kt\u00f3ry jest b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem wszystkich czas\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

    \u017bydzi a narody chrze\u015bcija\u0144skie<\/h2>\r\n\r\n

    Stosunki mi\u0119dzy chrze\u015bcijanami i \u017cydami nie mog\u0105 by\u0107 regulowane poprzez wsp\u00f3lne prawo w\u0142a\u015bciwe dla chrze\u015bcijan. Wymagana jest tutaj wyj\u0105tkowa legislacja, kt\u00f3ra b\u0119dzie uwzgl\u0119dnia\u0142a teologiczny status narodu \u017cydowskiego. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki naucza, \u017ce \u017cydzi nie mog\u0105 by\u0107 wyeliminowani spo\u015br\u00f3d nas (tak jak chce tego \u201eantysemityzm\u201d), ani te\u017c nie mog\u0105 otrzyma\u0107 r\u00f3wnych praw, kt\u00f3re doprowadz\u0105 do ich dominacji (stanowisko liberalizmu lub \u201efilosemityzmu\u201d). \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki od zawsze mia\u0142 zwyczaj modli\u0107 si\u0119 za \u017cyd\u00f3w, kt\u00f3rzy byli depozytariuszami Bo\u017cych Obietnic a\u017c do przyj\u015bcia Jezusa Chrystusa, mimo \u015blepoty tego narodu. Co wi\u0119cej, Ko\u015bci\u00f3\u0142 czyni\u0142 tak w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na t\u0119 niepor\u00f3wnan\u0105 \u015blepot\u0119. Stolica Apostolska powodowana tym samym mi\u0142osierdziem broni\u0142a ich przed niesprawiedliwymi atakami i tak jak wyst\u0119puje przeciwko wszelkiej wrogo\u015bci mi\u0119dzy narodami, tak r\u00f3wnie\u017c pot\u0119pia nienawi\u015b\u0107 skierowan\u0105 przeciwko temu narodowi kiedy\u015b wybranemu przez Boga; nienawi\u015b\u0107 znan\u0105 pod nazw\u0105 antysemityzmu\u201d (z Dekretu \u015aw. Oficjum, 25 marca 1928 r.).<\/p>\r\n\r\n

    Nar\u00f3d \u017cydowski musi \u017cy\u0107 po\u015br\u00f3d nas jako niemy \u015bwiadek prawdy chrze\u015bcija\u0144skiej, niczym ci\u0105g\u0142a zach\u0119ta dla chrze\u015bcijan, aby pozostali wierni. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki naucza, \u017ce \u017cydzi nie mog\u0105 by\u0107 przedmiotem eksterminacji (nosz\u0105 bowiem Kainowe znami\u0119 dane im przez Boga, aby nikt ich nie zabi\u0142), lecz nie mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017cy\u0107 w\u015br\u00f3d innych narod\u00f3w na takich samych prawach jak chrze\u015bcijanie (gdy\u017c B\u00f3g ostrzega przed gro\u017c\u0105cym z ich strony niebezpiecze\u0144stwem). Od kiedy zamordowali Chrystusa, prze\u015bladowanie chrze\u015bcija\u0144stwa sta\u0142o si\u0119 ich teologicznym priorytetem: \u201eW\u0142a\u015bnie wy, bracia, jeste\u015bcie jak Izaak dzie\u0107mi obietnicy. Ale jak w\u00f3wczas ten, kt\u00f3ry si\u0119 urodzi\u0142 tylko wed\u0142ug cia\u0142a [Izmael], prze\u015bladowa\u0142 tego, kt\u00f3ry si\u0119 urodzi\u0142 wed\u0142ug ducha [Izaaka], tak dzieje si\u0119 i teraz\u201d (Ga 4, 28-29). To teologiczne prawo jest silniejsze od wszelkich ludzkich plan\u00f3w i zabieg\u00f3w, a \u017cydzi s\u0105 jego wykonawcami. Prawo zawarte w Talmudzie<\/em>, kt\u00f3ry jest kodeksem \u017cyd\u00f3w, nakazuje \u017cywi\u0107 nienawi\u015b\u0107 wobec chrze\u015bcijan.<\/p>\r\n\r\n

    S\u0142ynny rabin Paulus L. B. Drach, kt\u00f3ry nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, jest autorem cennej pracy na temat Talmudu<\/em>, zatytu\u0142owanej De l\u2019harmonie entre l\u2019\u00c3\u00a9glise et le synagogue<\/em> (wyd. Paul Melier, Pary\u017c 1844). Talmud<\/em> jest rdzeniem \u017cydowskiej doktryny. Odwo\u0142ywa\u0142a si\u0119 do niego wi\u0119kszo\u015b\u0107 autentycznych nauczycieli Izraela w r\u00f3\u017cnych epokach. Jest to kompletny, cywilny i religijny kodeks Synagogi. Jego przedmiotem jest wyja\u015bnienie Prawa Moj\u017cesza autorstwa \u017cydowskich \u201edoktor\u00f3w\u201d, w zgodzie z przekazan\u0105 ustn\u0105 tradycj\u0105. Chocia\u017c w wielu punktach mo\u017ce szokowa\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiego czytelnika, dostarcza jednak cennych informacji pomocnych w wyja\u015bnieniu szczeg\u00f3lnie trudnych fragment\u00f3w Nowego Testamentu. Od czas\u00f3w niewoli babilo\u0144skiej (586 r. przed Chrystusem) autorytet rabin\u00f3w zast\u0105pi\u0142 autorytet Moj\u017cesza i Prorok\u00f3w. Zasady doczesnego rozwoju narodu sta\u0142y si\u0119 wa\u017cniejsze od regu\u0142 odnowy religijnej.<\/p>\r\n\r\n

    Talmud<\/em> sta\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie szkodliwy od czasu pojawienia si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa. Zapisano w nim szereg obra\u017aliwych, \u015bwi\u0119tokradczych wyzwisk i blu\u017anierstw skierowanych przeciwko Chrystusowi i chrze\u015bcija\u0144stwu, st\u0105d te\u017c wiele kopii spalono na rozkaz chrze\u015bcija\u0144skich w\u0142adc\u00f3w i papie\u017cy. Dlatego te\u017c \u017cydowski synod, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Polsce w roku 1631, nakaza\u0142 wycofa\u0107 z Talmudu wszystkie ust\u0119py, kt\u00f3re odnosi\u0142y si\u0119 do Chrystusa i chrze\u015bcijan: \u201e(…) kiedy b\u0119dziecie ponownie wydawa\u0107 ksi\u0119gi, pozostawcie pustymi stronice odnosz\u0105ce si\u0119 do Jezusa z Nazaretu, kre\u015bl\u0105c na nich znak w postaci ko\u0142a, a ka\u017cdy rabin lub inny nauczyciel b\u0119dzie mia\u0142 baczenie, aby nie przekazywa\u0107 tych ust\u0119p\u00f3w inaczej, jak tylko ustnie. W ten spos\u00f3b uczeni chrze\u015bcijanie nie b\u0119d\u0105 mogli mie\u0107 do nas pretensji, a my b\u0119dziemy \u017cy\u0107 w pokoju\u201d.<\/p>\r\n\r\n

    Powy\u017cej om\u00f3wili\u015bmy duchow\u0105 wielko\u015b\u0107 narodu, w kt\u00f3rym narodzi\u0142 si\u0119 Chrystus. Izrael jest tak wielki we wszystkich swoich poczynaniach, \u017ce r\u00f3wnie\u017c z\u0142a nie potrafi czyni\u0107 inaczej ni\u017c tylko na wielkie, wyrafinowane sposoby. Poni\u017cej wspomnimy o czterech takich sposobach. Izrael jest rodem u\u015bwi\u0119conym, zbawiaj\u0105cym nas w Chrystusie, lecz r\u00f3wnie\u017c przynosz\u0105cym nam zgub\u0119 poprzez Antychrysta. Dlatego te\u017c chrze\u015bcijanie nie mog\u0105 go nienawidzi\u0107, mog\u0105 tylko nad nim ubolewa\u0107. Niekt\u00f3rzy \u017cydowscy autorzy, tacy jak Bernard Lazare, zdali sobie spraw\u0119 z faktu zapoznanego przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 narodu, a mianowicie, \u017ce upadek Izraela dokona\u0142 si\u0119 dzi\u0119ki duchowi rabin\u00f3w: \u201eRabini oddzielili Izrael od wsp\u00f3lnoty narod\u00f3w; uczynili go dzikim ludem plemiennym rewolucyjnym wobec wszelkich praw, wrogim wszelkiemu braterstwu, zamkni\u0119tym na wszystkie pi\u0119kne, szczytne idea\u0142y. Uczynili go godnym po\u017ca\u0142owania, ma\u0142ym narodem cofni\u0119tym w rozwoju poprzez izolacj\u0119, barbarzy\u0144skim dzi\u0119ki w\u0105skiej edukacji, zdemoralizowanym i skorumpowanym przez pozbawion\u0105 wszelkich podstaw dum\u0119\u201d (l\u2019Antisemitisme<\/em>, tom 1, s. 57).<\/p>\r\n\r\n

    Po pierwsze<\/strong>, \u017cydzi prze\u015bladuj\u0105 chrystianizm. Sam \u015bw. Pawe\u0142 oskar\u017ca ich z powodu tych prze\u015bladowa\u0144: \u201e(…) to samo co one od \u017byd\u00f3w, wy\u015bcie wycierpieli od rodak\u00f3w. \u017bydzi zabili Pana Jezusa i prorok\u00f3w, i nas tak\u017ce prze\u015bladowali. A nie podobaj\u0105 si\u0119 oni Bogu i sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 wszystkim ludziom. Zabraniaj\u0105 nam przemawia\u0107 do pogan celem zbawienia ich; tak dope\u0142niaj\u0105 zawsze miary swoich grzech\u00f3w. Ale przyszed\u0142 na nich ostateczny gniew Bo\u017cy\u201d (1 Tes 3, 14-16). Podobne \u015bwiadectwo odnajdujemy u \u015bw. Justyna, w jego Dialogu z \u017bydem Tryfonem<\/em> (XVI, 133). \u015aw. Bazyli stwierdza, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci panowa\u0142a wrogo\u015b\u0107 mi\u0119dzy \u017cydami i poganami, teraz jednak jedni po\u0142\u0105czyli si\u0119 z drugimi, aby wsp\u00f3lnie walczy\u0107 przeciw chrze\u015bcijanom. Potwierdzaj\u0105 to Tertulian, Orygenes i \u015bw. Grzegorz z Nazjanzu. Od XII wieku prze\u015bladowania te sta\u0142y si\u0119 rzadsze z uwagi na zwi\u0119kszon\u0105 czujno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Powtarzaj\u0105 si\u0119 jednak znowu, tym razem ze strony heretyk\u00f3w: katar\u00f3w, waldens\u00f3w, husyt\u00f3w. Jak sam przyzna\u0142 \u017byd Darmesteter, wszyscy duchowi rewolucjoni\u015bci czerpi\u0105 argumenty od \u017cyd\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

    Po drugie<\/strong>, \u017cydzi konspiruj\u0105 przeciwko pa\u0144stwom chrze\u015bcija\u0144skim. Kilka fakt\u00f3w: w roku 694 \u017cydzi hiszpa\u0144scy pracowali wraz z \u017cydami z Afryki nad sprowadzeniem Arab\u00f3w do Hiszpanii; w r. 711 sprzymierzyli si\u0119 z Arabami, w r. 952 oddali im Barcelon\u0119. W roku 854 \u017cydzi przekazali Bordeaux Normanom; pod koniec XII wieku sprzymierzyli si\u0119 z Mongo\u0142ami przeciwko chrze\u015bcijanom na W\u0119grzech.<\/p>\r\n\r\n

    Po trzecie<\/strong>, \u017cydzi przejmuj\u0105 kontrol\u0119 nad w\u0142asno\u015bci\u0105 poprzez lichw\u0119. Nie wolno im przy tym po\u017cycza\u0107 na procent swoim wsp\u00f3\u0142braciom, a jedynie obcym: \u201eNie b\u0119dziesz \u017c\u0105da\u0142 od brata swego odsetek z pieni\u0119dzy, z \u017cywno\u015bci ani odsetek z czegokolwiek, co si\u0119 po\u017cycza na procent. Od obcego mo\u017cesz si\u0119 domaga\u0107, ale od brata nie b\u0119dziesz \u017c\u0105da\u0142 odsetek…\u201d (Pwt 23, 20-21). \u015aw. Tomasz z Akwinu pisze, \u017ce B\u00f3g pozwoli\u0142 im po\u017cycza\u0107 na procent cudzoziemcom nie dlatego, \u017ceby by\u0142o to godziwe, lecz dla unikni\u0119cia wi\u0119kszego z\u0142a, kt\u00f3rym by\u0142oby w przypadku zach\u0142annych \u017cyd\u00f3w (Iz 56, 11) pobieranie lichwy od ich w\u0142asnych wsp\u00f3\u0142braci, kt\u00f3rzy czcz\u0105 prawdziwego Boga. Jansen, wielki historyk reformacji, pisze: \u201e\u017bydzi nie tylko \u017ce zmonopolizowali wymian\u0119 pieni\u0119dzy; w\u0142a\u015bciwym \u017ar\u00f3d\u0142em ich bogactwa by\u0142a lichwa (…) stopniowo stali si\u0119 bankierami i finansistami wszystkich warstw spo\u0142ecznych\u201d. Jansen podaje, \u017ce w 1338 r. cesarz Ludwik Bawarski pozwoli\u0142 \u017bydom \u015bci\u0105ga\u0107 odsetki w wysoko\u015bci 32,5% od mieszka\u0144c\u00f3w Frankfurtu i a\u017c 43% od przyjezdnych. W Ratyzbonie, Augsburgu i Wiedniu wysoko\u015b\u0107 dopuszczalnych odsetek dochodzi\u0142a do 86%. Jeden z wsp\u00f3\u0142czesnych Jansenowi historyk\u00f3w podaje, \u017ce \u201e\u017bydowscy lichwiarze ulokowali si\u0119 teraz na sta\u0142e nawet w najmniejszych miasteczkach. Po\u017cyczaj\u0105c pi\u0119\u0107 floren\u00f3w zabezpieczaj\u0105 si\u0119 sze\u015bciokrotnie; w ten spos\u00f3b czerpi\u0105 i powi\u0119kszaj\u0105 zyski, a\u017c w ko\u0144cu biedni ludzie s\u0105 pozbawiani wszystkiego, co mieli\u201d (Erazm z Erbach, 1487 r.).<\/p>\r\n\r\n

    Wy\u017cszo\u015b\u0107 \u017cydowskich lichwiarzy i ekstrawaganckie marnotrawstwo pogan jest szczeg\u00f3lnie dobrze widoczne na przyk\u0142adzie dwunastowiecznej Francji. Wtedy to, w czasie, kiedy Filip August usuwa\u0142 \u017byd\u00f3w z kraju, mieli oni w posiadaniu jedn\u0105 trzeci\u0105 ziemi i tak ogromn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 pieni\u0119dzy, \u017ce po ich wyp\u0119dzeniu trudno by\u0142o gdziekolwiek znale\u017a\u0107 jak\u0105kolwiek walut\u0119.<\/p>\r\n\r\n

    Po czwarte<\/strong> wreszcie, wiadomo, \u017ce \u017cydzi mordowali chrze\u015bcijan. M\u00f3wi\u0142 o tym ju\u017c \u015bw. Justyn (III wiek). Talmud<\/em> na to zezwala, a historia to potwierdza. Oto niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zgin\u0119li z r\u0105k \u017cyd\u00f3w: dwunastoletni \u015bw. Wilhelm z Yorku (1144); \u015bw. Ryszard z Pary\u017ca (1179); \u015bw. Dominik del Val, ukrzy\u017cowany w Saragossie w Hiszpanii (1250); b\u0142. Henryk z Monachium (1345); b\u0142. Szymon (1475); m\u0119czennicy z Damaszku – o. Tomasz z Cangiano wraz ze swoim wsp\u00f3\u0142pracownikiem (1840).<\/p>\r\n\r\n

    Owe cztery potworne oskar\u017cenia znajduj\u0105 potwierdzenie w ka\u017cdym okresie i w ka\u017cdym pa\u0144stwie, kiedykolwiek i gdziekolwiek \u017cydzi mieszkali razem z chrze\u015bcijanami. W poprzednich okresach \u017cydzi mogli jedynie podejmowa\u0107 bezpo\u015brednie dzia\u0142ania przeciwko chrze\u015bcijanom, kt\u00f3rzy byli \u015bwiadomi gro\u017c\u0105cego im niebezpiecze\u0144stwa. Dzisiaj jednak, w sytuacji kiedy chrze\u015bcijanie s\u0105 zlaicyzowani, \u017cydzi staj\u0105 si\u0119 agresorami cz\u0119sto przy wydatnej pomocy samych chrze\u015bcijan.<\/p>\r\n\r\n

    Papieskie orzeczenia dotycz\u0105ce \u017cyd\u00f3w<\/h2>\r\n\r\n

    Istnieje co najmniej pi\u0119tna\u015bcie papieskich dokument\u00f3w ostrzegaj\u0105cych Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki przed niebezpiecze\u0144stwami gro\u017c\u0105cymi mu ze strony \u017cyd\u00f3w. Teologia katolicka zawsze uznawa\u0142a \u017byd\u00f3w za nar\u00f3d u\u015bwi\u0119cony. W pewnym sensie nar\u00f3d \u017cydowski jest Ojcem Ko\u015bcio\u0142a, gdy\u017c B\u00f3g da\u0142 mu Prorok\u00f3w i Obietnic\u0119, a jakkolwiek zepsuty by\u0142by ojciec, to jednak zawsze jako ojciec zas\u0142uguje na ochron\u0119 i respekt. Antysemityzm zosta\u0142 pot\u0119piony z uwagi na to, \u017ce oznacza prze\u015bladowanie \u017byd\u00f3w bez wzi\u0119cia pod uwag\u0119 u\u015bwi\u0119conego charakteru tego narodu oraz praw ze\u0144 wynikaj\u0105cych. Fragment jednego z papieskich orzecze\u0144 w sprawie \u017byd\u00f3w b\u0119dzie dobrym streszczeniem katolickiej nauki: \u201eS\u0105 oni [\u017cydzi] \u017cywymi \u015bwiadkami prawdziwej Wiary. Chrze\u015bcijanom nie wolno ich zabija\u0107 lub ich prze\u015bladowa\u0107… Egzekwuj\u0105c przywileje, nie wolno ich napada\u0107… Kiedy szukaj\u0105 u nas pomocy, przyjmujemy ich i bierzemy ich w obron\u0119. Kieruj\u0105c si\u0119 orzeczeniami Naszych Poprzednik\u00f3w: Kaliksta, Eugeniusza, Aleksandra, Klemensa i Celestyna, zabraniamy wymuszania chrztu na \u017cydach, prze\u015bladowania ich w jakikolwiek spos\u00f3b, rabowania ich d\u00f3br, profanowania ich cmentarzy oraz wykopywania ich zw\u0142ok w poszukiwaniu pieni\u0119dzy. Kar\u0105 za z\u0142amanie powy\u017cszych zakaz\u00f3w jest ekskomunika\u201d (Innocenty III, konstytucja Licet perfidia Iudaeorum<\/em>, 1199).<\/p>\r\n\r\n

    Niemniej jednak, mimo nadania \u017cydom ochrony ze strony Ko\u015bcio\u0142a, zostali oni uznani za niebezpiecznych w takim stopniu, kt\u00f3ry uzasadnia\u0142 odizolowanie ich od reszty mieszka\u0144c\u00f3w danego pa\u0144stwa czy miasta. Czy nie by\u0142o to pogwa\u0142cenie ich naturalnych ludzkich praw? Nie, z uwagi na to, \u017ce nar\u00f3d ten zawsze odmawia\u0142 asymilacji w pa\u0144stwie, kt\u00f3re udziela\u0142o mu schronienia i \u017cy\u0142 wed\u0142ug swych w\u0142asnych talmudycznych praw sprzeciwiaj\u0105cych si\u0119 dobru wsp\u00f3lnemu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki zawsze d\u0105\u017cy\u0142 do nadania \u017cydom wi\u0119kszego zakresu wolno\u015bci, tak aby mogli si\u0119 rozwija\u0107 i \u017cy\u0107 wed\u0142ug swych w\u0142asnych godziwych praw; jednocze\u015bnie jednak broni\u0142 katolik\u00f3w przed \u017cydowsk\u0105 dominacj\u0105.<\/p>\r\n\r\n

    Do\u015bwiadczenie Ko\u015bcio\u0142a<\/h2>\r\n\r\n

    Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 faktu, \u017ce g\u0142\u0119bokim d\u0105\u017ceniem \u017cyd\u00f3w jest wykorzystywanie ich materialnej wy\u017cszo\u015bci. Jednocze\u015bnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 zdaje sobie spraw\u0119 z winy katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy udaj\u0105 si\u0119 do \u017cyd\u00f3w, aby powi\u0119kszy\u0107 sw\u00f3j stan maj\u0105tkowy. Zniewolenie chrze\u015bcijan i chrze\u015bcija\u0144skich narod\u00f3w rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 z winy samych chrze\u015bcijan.<\/p>\r\n\r\n

    Je\u015bli chrze\u015bcijanie chc\u0105 pozosta\u0107 wolnymi, musz\u0105 unika\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w z \u017cydami. Konsekwencje dzia\u0142a\u0144 tych ostatnich wida\u0107 dobrze w owocach Rewolucji Francuskiej: w socjalizacji pa\u0144stw, w zniewoleniu komunizmu.<\/p>\r\n\r\n

    Odk\u0105d Chrystus przyszed\u0142 na \u015bwiat, cywilizacja w kt\u00f3rej kr\u00f3lem jest mamona mo\u017ce by\u0107 jedynie dzie\u0142em \u017cydowskim, albowiem jak wspomniano wcze\u015bniej, \u017cydom zosta\u0142 nadany prymat we wszystkim co ziemskie, co \u015bwiatowe. Teologia rz\u0105dzi histori\u0105. Historia ma znaczenie teologiczne, gdy\u017c B\u00f3g wie jak wykorzysta\u0107 ludzkie wzloty i upadki do realizacji swego planu.<\/p>\r\n\r\n

    B\u00f3g da\u0142 dw\u00f3ch wrog\u00f3w narodom Wiek\u00f3w \u015arednich, wspaniale rozwijaj\u0105cych si\u0119 pod okiem Ko\u015bcio\u0142a. Pierwszy z nich by\u0142 wrogiem wewn\u0119trznym – by\u0142 to duch rebelii przeciwko nadprzyrodzono\u015bci, duch dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz wielko\u015bci tego \u015bwiata. Drugi to wr\u00f3g zewn\u0119trzny – \u017cydzi \u017cyj\u0105cy w\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan, stanowi\u0105cy ci\u0105g\u0142e wyzwanie i zach\u0119t\u0119 do pozostania wiernym. Chrystianizm, uosabiany przez \u015bwi\u0119tych kr\u00f3l\u00f3w i papie\u017cy, wiedzia\u0142 jak broni\u0107 si\u0119 przed tymi niebezpiecze\u0144stwami. Na spos\u00f3b g\u0142\u0119boko teologiczny zda\u0142 sobie spraw\u0119 z \u017cydowskiej dominacji w \u015bwiecie materii i dlatego odizolowa\u0142 ten u\u015bwi\u0119cony, acz perfidny nar\u00f3d.<\/p>\r\n\r\n

    Jednak w renesansie i protestanckiej reformacji cielesne i materialne \u017c\u0105dze zwyci\u0119\u017cy\u0142y, co dzi\u0119ki teologicznej konieczno\u015bci silniejszej ni\u017c ludzkie kalkulacje musia\u0142o doprowadzi\u0107 do emancypacji \u017cyd\u00f3w – emancypacji, kt\u00f3ra w demoliberalizmie i komunizmie przerodzi\u0142a si\u0119 w dominacj\u0119.<\/p>\r\n\r\n

    Wina za katastrof\u0119, kt\u00f3ra spotka\u0142a spo\u0142ecze\u0144stwa nie le\u017cy po stronie narodu \u017cydowskiego. \u017bydzi realizuj\u0105 tylko sw\u00f3j program, kt\u00f3ry wed\u0142ug Bo\u017cego planu jest ich zadaniem, dop\u00f3ki wszystko si\u0119 nie wype\u0142ni. Wina le\u017cy po stronie katolik\u00f3w, niewiernych ich wielkiemu powo\u0142aniu, kt\u00f3rzy udali si\u0119 do \u017cyd\u00f3w szukaj\u0105c ich pomocy w osi\u0105gni\u0119ciu materialnej, cielesnej, \u015bwiatowej wielko\u015bci – co zaowocowa\u0142o potokami przelanej chrze\u015bcija\u0144skiej krwi.<\/p>\r\n\r\n

    \u017bydzi i narody zlaicyzowane<\/h2>\r\n\r\n

    Prawdziwa moc chrystianizmu nie tkwi w ludzkich, politycznych \u015brodkach, lecz w Jezusie Chrystusie. Biada narodom, kt\u00f3re o Nim zapomn\u0105! Pod koniec Wiek\u00f3w \u015arednich narody poga\u0144skie pope\u0142nia\u0142y straszne grzechy; w szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy to duchowie\u0144stwa. Os\u0142abione przez grzech, narody te podda\u0142y si\u0119 teoretycznej i praktycznej judaizacji – poprzez renesans, Rewolucj\u0119 Francusk\u0105 i komunizm. Judaizm dostarczy\u0142 argument\u00f3w rewolucjonistom, np. sceptykom renesansu czy XVIII-wiecznym libertynom. Werner Sombart, doskona\u0142y historyk kapitalizmu, nie b\u0119d\u0105cy ani katolikiem, ani antysemit\u0105, pokazuje w swojej ksi\u0105\u017cce Les juifs et la vie \u00c3\u00a9conomique<\/em>, do jakiego stopnia niekt\u00f3re protestanckie sekty, np. purytanie, by\u0142y nasi\u0105kni\u0119te wp\u0142ywami judaizmu. Powi\u0105zania mi\u0119dzy judaizmem a niekt\u00f3rymi sektami protestanckimi oraz ogromny entuzjazm dla studi\u00f3w hebrajskich b\u0142yskawicznie rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 w Europie. W samej Anglii np. cz\u0142onkowie sekty znanej pod nazw\u0105 \u201eR\u00f3wnych\u201d tytu\u0142owali si\u0119 \u201e\u017bydami\u201d i chcieli uczyni\u0107 Tor\u0119 angielskim kodeksem praw; Cromwell pragn\u0105\u0142 na\u015bladowa\u0107 Sanhedryn, okre\u015blaj\u0105c liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w Rady Stanu na siedemdziesi\u0105t, a w Parlamencie zaproponowano (1629) zmian\u0119 dnia \u015bwi\u0105tecznego z niedzieli na sobot\u0119.<\/p>\r\n\r\n

    Wp\u0142yw judaizmu na renesans i reformacj\u0119 oczywi\u015bcie przyni\u00f3s\u0142 swoje owoce. \u017bydowski autor, Bernard Lazare pisze, \u017ce \u201educh \u017cydowski zatriumfowa\u0142 w protestantyzmie\u201d (l\u2019Antisemitisme<\/em>, tom 1, s. 225).<\/p>\r\n\r\n

    W obliczu wy\u0142omu uczynionego w strukturze chrystianizmu, \u017cydzi zapragn\u0119li wykorzysta\u0107 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 zr\u0119czno\u015b\u0107 w celu urzeczywistnienia swego staro\u017cytnego marzenia o ziemskim imperium. Odrzuciwszy Chrystusa, oczekiwali Mesjasza obiecanego w Talmudzie, kt\u00f3ry mia\u0142 \u201eda\u0107 im ber\u0142o kr\u00f3lestwa tego \u015bwiata\u201d.<\/p>\r\n\r\n

    W celu zniszczenia chrze\u015bcija\u0144stwa nale\u017ca\u0142o pozyska\u0107 masy i wszcz\u0105\u0107 rebeli\u0119 przeciwko dw\u00f3m jego filarom: Papie\u017cowi i Kr\u00f3lowi. Formu\u0142a przygotowana przez judaizm dla ruiny chrze\u015bcija\u0144stwa brzmi: Wolno\u015b\u0107, R\u00f3wno\u015b\u0107, Braterstwo<\/em>. Po raz pierwszy has\u0142a te wprowadzono do stworzonych przez wywrotowc\u00f3w l\u00f3\u017c maso\u0144skich. Lo\u017ce g\u0142osi\u0142y pokojowe programy polepszenia ludzko\u015bci, lecz w\u0142a\u015bciwym ich celem by\u0142o \u201ezniszczenie wszystkiego, co Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki dokona\u0142 w \u015bwiecie\u201d (A. Preuss, Etudes sur la franc-ma\u00c3\u00a7onnerie am\u00c3\u00a9ricaine<\/em>).<\/p>\r\n\r\n

    Istniej\u0105 solidne dowody wywrotowej dzia\u0142alno\u015bci l\u00f3\u017c, zw\u0142aszcza dzi\u0119ki skonfiskowanym maso\u0144skim dokumentom oraz publicznym wypowiedziom samych mason\u00f3w. \u017bydowski autor Izaak Wise donosi, \u017ce \u201emasoneria jest instytucj\u0105 \u017cydowsk\u0105. Jej historia, zasady, cele, zalecenia i uzasadnienia s\u0105 \u017cydowskie od pocz\u0105tku do ko\u0144ca\u201d (\u201eThe Israelite\u201d, sierpie\u0144 1855).<\/p>\r\n\r\n

    Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 oszuka\u0144czym sloganem Praw Cz\u0142owieka, przygotowano podb\u00f3j chrze\u015bcija\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Po pierwsze, dzi\u0119ki (pa\u0144stwowemu – przyp. red. Zawsze wierni<\/strong>) kapitalizmowi wszystkie dobra zosta\u0142y poddane scentralizowanej kontroli. Po drugie, demoliberalizm i socjalizm wynaturzy\u0142y my\u015bl narod\u00f3w i zepsu\u0142y ich serce. Po trzecie wreszcie, komunizm zd\u0142awi\u0142 wszelk\u0105 opozycj\u0119 zamykaj\u0105c narody w klatce, z kt\u00f3rej nie ma ucieczki.<\/p>\r\n\r\n

    Tajemnica historii i eschatologii<\/h2>\r\n\r\n

    Narodowi \u017cydowskiemu zosta\u0142o dane odegra\u0107 w historii rol\u0119 wyj\u0105tkow\u0105. Inne narody odgrywa\u0142y rol\u0119 dominuj\u0105c\u0105, lecz tylko czasowo. Aby zrozumie\u0107 historyczn\u0105 tajemnic\u0119 Izraela, nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 od kilku uwag teologicznych na temat samej historii.<\/p>\r\n\r\n

    Historia rozpoczyna si\u0119 od Stworzenia. Tutaj inicjatywa nale\u017ca\u0142a do Boga. B\u00f3g nie przestaje r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a\u0107 w dziejach ludzko\u015bci, kontynuuj\u0105c to, co uczyni\u0142 dobrym na samym pocz\u0105tku. Potrafi On nada\u0107 kierunek i znaczenie dzia\u0142aniom ludzkim, kt\u00f3re bez Jego interwencji pozosta\u0142yby bezsensowne. Jednak do cz\u0142owieka nale\u017cy inicjatywa w czynieniu z\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

    Patrz\u0105c z ludzkiego punktu widzenia mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 dwie historie: jedn\u0105 napisan\u0105 przez Boga, drug\u0105 przez cz\u0142owieka. W dziejach spisanych przez Boga centralne miejsce zajmuje Chrystus. Historia ludzka jest histori\u0105 zwyci\u0119skich cywilizacji. Patrz\u0105c na ludzk\u0105 histori\u0119 cywilizacji wydaje si\u0119, \u017ce cz\u0142owiek zwyci\u0119\u017cy. Z drugiej strony, wida\u0107 w niej jednak du\u017c\u0105 doz\u0119 determinizmu, poprzez kt\u00f3ry Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca kieruje dzia\u0142aniami ludzkimi, podporz\u0105dkowuj\u0105c je celom nieznanym cz\u0142owiekowi.<\/p>\r\n\r\n

    W rzeczywisto\u015bci istnieje tylko jedna historia, napisana przez Boga z udzia\u0142em wszystkich Jego stworze\u0144. Jest ona wielkim, monumentalnym dramatem. Stworzenie. Nieporz\u0105dek wprowadzony przez grzech cz\u0142owieka. Interwencja Pana Boga, wyprowadzenie dobra z upadku cz\u0142owieka. Wcielenie. Walka ze z\u0142em. Zmartwychwstanie. Zmartwychwsta\u0142y Chrystus w centrum, a z Nim Jego wybrani. Kiedy Mistyczne Cia\u0142o Chrystusa osi\u0105gnie sw\u0105 pe\u0142ni\u0119, nast\u0105pi koniec historii. Historia doczesna, spisana przez ludzi i ich nami\u0119tno\u015bci, jest jedynie drugorz\u0119dnym elementem w tej wielkiej, niepowtarzalnej historii Pana Boga.<\/p>\r\n\r\n

    \u015aw. Pawe\u0142 dostarcza nam wyja\u015bnienia tej jednej jedynej historii: \u201ewszystko jest wasze, wy za\u015b Chrystusa, a Chrystus – Boga\u201d (1 Kor 3, 22-23). \u015awiat stworzony zosta\u0142 dla dobra ludzi; aby czego\u015b ich nauczy\u0107, aby im s\u0142u\u017cy\u0107. Wierni s\u0105 dla Chrystusa, a Chrystus – jako Cz\u0142owiek – jest po\u015bwi\u0119cony Bogu. Jak m\u00f3wi \u015bw. Tomasz z Akwinu, post\u0119p dziej\u00f3w, kt\u00f3ry dokonuje si\u0119 dzi\u0119ki cz\u0142owiekowi nie zawiera ko\u0144ca w samym sobie, lecz na zewn\u0105trz – w dope\u0142nieniu si\u0119 liczby wybranych, co b\u0119dzie stanowi\u0142o koniec ca\u0142ej historii (De potentia<\/em> 3, 10-4).<\/p>\r\n\r\n

    B\u00f3g wie, jak sprawi\u0107, aby przewrotne ludzkie plany s\u0142u\u017cy\u0142y Jego celom. Historia ludzka, doczesna, jest tym, co \u015bw. Augustyn nazywa \u201ekr\u00f3lestwem ziemskim\u201d (civitas mundi<\/em>), w odr\u00f3\u017cnieniu od kr\u00f3lestwa niebieskiego (civitas Dei<\/em>). Pismo \u015bwi\u0119te przekazuje nam dzieje kr\u00f3lestwa ziemskiego a\u017c do Abrahama. Od tego momentu B\u00f3g bierze inicjatyw\u0119 w swoje r\u0119ce. Jest to ju\u017c Jego historia. Wydaje si\u0119 przy tym, \u017ce B\u00f3g pozostawi\u0142 kr\u00f3lestwo ziemskie jego w\u0142asnym prawom i mechanizmom. Mogliby\u015bmy nawet zaryzykowa\u0107 twierdzenie, \u017ce \u017cycie narod\u00f3w poga\u0144skich zosta\u0142o oddane \u201eksi\u0119ciu tego \u015bwiata\u201d: nie dlatego, \u017ceby narody te by\u0142y z\u0142e same w sobie, lecz dlatego, \u017ce szatan wszed\u0142 w ich posiadanie po tym, jak cz\u0142owiek uleg\u0142 jego sugestiom.<\/p>\r\n\r\n

    \u015aw. Jan zdaje si\u0119 wskazywa\u0107 na logik\u0119 wielkich praw cywilizacyjnych: 1\u00b0 d\u0105\u017cenie do panowania nad innymi narodami: \u201epycha tego \u017cycia\u201d; 2\u00b0 nieograniczone bogacenie si\u0119, z jednoczesnym zubo\u017ceniem s\u0142abszych: \u201epo\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 oczu\u201d; 3\u00b0 cielesne wsp\u00f3\u0142zawodnictwo i zawi\u015b\u0107: \u201epo\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107 cia\u0142a\u201d. \u015aw. Jan zestawia razem histori\u0119 ludzk\u0105 i Bo\u017c\u0105: \u201eWiemy, \u017ce jeste\u015bmy z Boga, ca\u0142y za\u015b \u015bwiat le\u017cy w mocy Z\u0142ego\u201d (1 J 5, 19).<\/p>\r\n\r\n

    Z kolei \u015bw. Pawe\u0142 w swoich listach stawia sprzeczno\u015bci tego \u015bwiata, np. rywalizacj\u0119 mi\u0119dzy \u017bydami i Grekami, panem i niewolnikiem, m\u0119\u017cczyzn\u0105 i kobiet\u0105 – w \u015bwietle zasad kieruj\u0105cych kr\u00f3lestwem niebieskim: \u201eWszyscy bowiem dzi\u0119ki tej wierze jeste\u015bcie synami Bo\u017cymi – w Chrystusie Jezusie. Bo wy wszyscy, kt\u00f3rzy zostali\u015bcie ochrzczeni w Chrystusie, przyoblekli\u015bcie si\u0119 w Chrystusa. Nie ma ju\u017c \u017byda ani poganina, nie ma ju\u017c niewolnika ani cz\u0142owieka wolnego, nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jeste\u015bcie kim\u015b jednym w Chrystusie Jezusie. Je\u017celi za\u015b nale\u017cycie do Chrystusa, to jeste\u015bcie te\u017c potomstwem Abrahama i zgodnie z obietnic\u0105 – dziedzicami\u201d (Ga 3, 26-29).<\/p>\r\n\r\n

    Wielu autor\u00f3w pokazuje, w jaki spos\u00f3b degeneruj\u0105 si\u0119 cywilizacje, opisuj\u0105c prawa rz\u0105dz\u0105ce ich narodzinami, wzrostem i \u015bmierci\u0105. Wszyscy oni jednak pope\u0142niaj\u0105 ten sam b\u0142\u0105d s\u0105dz\u0105c, \u017ce historia ogranicza si\u0119 do doczesnych dziej\u00f3w narod\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci historia doczesna towarzyszy tylko prawdziwej historii Bo\u017cej, gdy\u017c ta ostatnia wykorzystuje t\u0119 pierwsz\u0105 niczym tworzywo. Historia doczesna zawiera si\u0119 w dziejach Bo\u017cych, krzy\u017cuje si\u0119 z planami Bo\u017cymi. \u201eWiemy te\u017c, \u017ce B\u00f3g z tymi, kt\u00f3rzy Go mi\u0142uj\u0105, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a we wszystkim dla ich dobra, z tymi, kt\u00f3rzy s\u0105 powo\u0142ani wed\u0142ug [Jego] zamiaru\u201d (Rz 8, 28). \u015aw. Tomasz z Akwinu komentuje: \u201e(…) cokolwiek dzieje si\u0119 na \u015bwiecie, nawet z\u0142o, sk\u0142ada si\u0119 na dobro ca\u0142o\u015bci (…) Ot\u00f3\u017c wszystko, co si\u0119 robi dla cz\u0119\u015bci najszlachetniejszych, podporz\u0105dkowane jest ca\u0142kowicie ich dobru, albowiem troszczymy si\u0119 o nie dla nich samych, o inne za\u015b cz\u0119\u015bci ze wzgl\u0119du na tamte (…) W ten spos\u00f3b uzyskuj\u0105 prawdziwo\u015b\u0107 s\u0142owa Prz 11, 29: \u00abG\u0142upiec b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 m\u0105dremu\u00bb – albowiem nawet z\u0142o czynione przez grzesznik\u00f3w przyczynia si\u0119 do dobra sprawiedliwych…\u201d (Super Epistolam s. Pauli Apostoli ad Romanos<\/em>). Historia istnieje, aby da\u0107 czas na g\u0142oszenie Ewangelii. \u201eA ta Ewangelia o kr\u00f3lestwie b\u0119dzie g\u0142oszona po ca\u0142ej ziemi, na \u015bwiadectwo wszystkim narodom. I wtedy nadejdzie koniec\u201d (Mt 24, 14). G\u0142oszenie Ewangelii jest jednak nieustannie zak\u0142\u00f3cane przez judaizm. Ten historyczny fakt podaje \u015bw. Pawe\u0142 w swoich listach, zw\u0142aszcza w cytowanych powy\u017cej fragmentach Pierwszego Listu do Tesaloniczan<\/em> oraz w Li\u015bcie do Galat\u00f3w<\/em>.<\/p>\r\n\r\n

    Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, wyst\u0119puj\u0105c przeciwko mieszaniu si\u0119 \u017cyd\u00f3w z chrze\u015bcijanami jednocze\u015bnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce nar\u00f3d \u017cydowski musi by\u0107 traktowany z szacunkiem z uwagi na wielko\u015b\u0107 jego praojc\u00f3w: jako nar\u00f3d u\u015bwi\u0119cony, lecz wrogi. Kiedy katolicki zapa\u0142 os\u0142ab\u0142, ust\u0105piwszy miejsca wp\u0142ywom poga\u0144skim, chrze\u015bcija\u0144skie narody nierozwa\u017cnie otworzy\u0142y swe podwoje dla \u017cyd\u00f3w. W chwili obecnej narody nie maj\u0105 ju\u017c ambicji misjonarskich lub wielkich cel\u00f3w politycznych; rz\u0105dzi nimi jedynie czysty rachunek ekonomiczny. W tym za\u015b nie mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 sukcesu inaczej, ni\u017c tylko pozostaj\u0105c w stosunku podleg\u0142o\u015bci wobec \u017cyd\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

    Tajemnica napi\u0119cia mi\u0119dzy \u017cydami a narodami poga\u0144skimi<\/h2>\r\n\r\n

    W swoim Li\u015bcie do Rzymian<\/em> (rozdzia\u0142y 9 i 12) \u015bw. Pawe\u0142 omawia tajemnicze zrz\u0105dzenia Opatrzno\u015bci dotycz\u0105ce konfliktu mi\u0119dzy \u017bydami i poganami. R\u00f3wnie\u017c inne \u015bwiadectwa Pisma \u015bwi\u0119tego ods\u0142aniaj\u0105 to tajemnicze napi\u0119cie w odniesieniu do historii.<\/p>\r\n\r\n

      \r\n\t
    1. Nar\u00f3d \u017cydowski jest wy\u017cszy od narod\u00f3w poga\u0144skich. \u201eI tak ca\u0142y Izrael b\u0119dzie zbawiony, jak to jest napisane: \u00abPrzyjdzie z Syjonu wybawiciel, odwr\u00f3ci nieprawo\u015bci od Jakuba. I to b\u0119dzie moje z nimi przymierze, gdy zg\u0142adz\u0119 ich grzechy\u00bb. Co prawda – gdy chodzi o Ewangeli\u0119 – s\u0105 oni nieprzyjaci\u00f3\u0142mi [Boga] ze wzgl\u0119du na wasze dobro; gdy jednak chodzi o wybranie, s\u0105 oni – ze wzgl\u0119du na praojc\u00f3w – przedmiotem mi\u0142o\u015bci\u201d (Rz 11, 26-28).<\/li>\r\n\t
    2. Wy\u017cszo\u015b\u0107 ta pochodzi jednak z wiary, a nie z cia\u0142a. Cia\u0142o jest rzeczywi\u015bcie wielkie, lecz tylko ze wzgl\u0119du na cel, kt\u00f3remu s\u0142u\u017cy. Celem tym jest przyniesienie nam Zbawiciela.<\/li>\r\n\t
    3. Napi\u0119cie \u017cydowsko-poga\u0144skie oraz wy\u017cszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w nad poganami znalaz\u0142y sw\u00f3j koniec w chrystianizmie. Koniec ten nie nale\u017cy do porz\u0105dku doczesnego, lecz jest ponadczasowy i ponadhistoryczny: \u201e(…) wszyscy bowiem jeste\u015bcie kim\u015b jednym w Chrystusie Jezusie\u201d (Ga 3, 29).<\/li>\r\n\t
    4. Z narodem \u017cydowskim zwi\u0105zana jest tajemnica: cz\u0119\u015b\u0107 tego narodu zosta\u0142a odrzucona, aby poganie mogli by\u0107 zbawieni: \u201eO Izraelu za\u015b g\u0142osi Izajasz: \u00abCho\u0107by liczba syn\u00f3w Izraela by\u0142a jak piasek morski, tylko Reszta b\u0119dzie zbawiona…\u00bb. Jak to te\u017c Izajasz przepowiedzia\u0142: \u00abGdyby Pan Zast\u0119p\u00f3w nie zostawi\u0142 nam potomstwa, staliby\u015bmy si\u0119 jak Sodoma i byliby\u015bmy podobni do Gomory\u00bb. C\u00f3\u017c wi\u0119c powiemy? To, \u017ce poganie nie zabiegaj\u0105c o usprawiedliwienie, osi\u0105gn\u0119li usprawiedliwienie, mianowicie usprawiedliwienie z wiary\u201d (Rz 9, 27, 29, 30). \u201ePytam wi\u0119c: Czy\u017c B\u00f3g odrzuci\u0142 lud sw\u00f3j? \u0179adn\u0105 miar\u0105! I ja przecie\u017c jestem Izraelit\u0105, potomkiem Abrahama, z pokolenia Beniamina. Nie odrzuci\u0142 B\u00f3g swego ludu, kt\u00f3ry wybra\u0142 przed wiekami. Czy\u017c nie wiecie, co m\u00f3wi Pismo o Eliaszu, jak uskar\u017ca si\u0119 on przed Bogiem na Izraela? \u00abPanie, prorok\u00f3w Twoich pozabijali, o\u0142tarze Twoje powywracali. Ja sam tylko pozosta\u0142em, a oni na \u017cycie moje czyhaj\u0105\u00bb. Lecz co mu g\u0142osi odpowied\u017a Bo\u017ca? \u00abPozostawi\u0142em sobie siedem tysi\u0119cy m\u0119\u017c\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zgi\u0119li kolan przed Baalem\u00bb. Tak przeto i w obecnym czasie osta\u0142a si\u0119 tylko reszta wybrana przez \u0142ask\u0119\u201d (Rz 11, 1-5). \u015aw. Pawe\u0142 m\u00f3wi, \u017ce poganie otrzymali Wiar\u0119 po to, aby \u017cydzi pobudzeni do wsp\u00f3\u0142zawodnictwa mogli r\u00f3wnie\u017c j\u0105 otrzyma\u0107: \u201ePytam jednak: Czy a\u017c tak si\u0119 potkn\u0119li, \u017ce ca\u0142kiem upadli? \u0179adn\u0105 miar\u0105! Ale przez ich przest\u0119pstwo zbawienie przypad\u0142o w udziale poganom, by ich pobudzi\u0107 do wsp\u00f3\u0142zawodnictwa\u201d (Rz 11, 11).<\/li>\r\n\t
    5. Zatwardzia\u0142o\u015b\u0107 Izraela b\u0119dzie trwa\u0142a dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie wejdzie do Ko\u015bcio\u0142a pe\u0142nia pogan.<\/li>\r\n\t
    6. Do tego czasu \u017cydzi b\u0119d\u0105 zazdro\u015bni o chrze\u015bcijan. Niestety, nie pobudzi ich to do poszukiwania zbawienia do\u015bwiadczanego przez chrze\u015bcijan, lecz do nienawi\u015bci.<\/li>\r\n\t
    7. Podczas biegu historii niekt\u00f3rzy \u017bydzi b\u0119d\u0105 zbawieni.<\/li>\r\n\t
    8. Nadejdzie dzie\u0144, w kt\u00f3rym ca\u0142y Izrael si\u0119 nawr\u00f3ci. (por. Ps 147, Ps 126). \u201eJe\u017celi za\u015b ich upadek przyni\u00f3s\u0142 bogactwo \u015bwiatu, a ich pomniejszenie – wzbogacenie poganom, to o ile\u017c wi\u0119cej przyniesie ich zebranie si\u0119 w ca\u0142o\u015bci!\u201d (Rz 11, 12). \u201eI tak ca\u0142y Izrael b\u0119dzie zbawiony…\u201d (Rz 11, 26). \u201eS\u0142uchajcie, narody, s\u0142owa Pa\u0144skiego g\u0142o\u015bcie na dalekich wyspach, m\u00f3wi\u0105c: \u00abTen, co rozproszy\u0142 Izraela, zgromadzi go i b\u0119dzie czuwa\u0142 nad nim jak pasterz nad sw\u0105 trzod\u0105\u00bb. Pan bowiem uwolni Jakuba, wybawi go z r\u0119ki silniejszego od niego. Przyjd\u0105 i b\u0119d\u0105 wykrzykiwa\u0107 rado\u015bnie na wy\u017cynie Syjonu i rozraduj\u0105 si\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem Pana; zbo\u017cem, winem, oliw\u0105, owcami i wo\u0142ami. \u0179ycie ich b\u0119dzie podobne do zroszonego ogrodu i nigdy ju\u017c im si\u0142 nie zbraknie… To m\u00f3wi Pan Zast\u0119p\u00f3w, B\u00f3g Izraela: \u00abB\u0119dzie si\u0119 jeszcze powtarza\u0107 to s\u0142owo w ziemi judzkiej, w jej miastach, gdy odmieni\u0119 ich los: Niech ci Pan b\u0142ogos\u0142awi, niwo sprawiedliwo\u015bci, \u015bwi\u0119ta g\u00f3ro!\u00bb\u201d (Jr 31, 10-12, 23). \u201eAlbowiem powiadam wam: Nie ujrzycie Mnie dot\u0105d, a\u017c powiecie: \u00abB\u0142ogos\u0142awiony, kt\u00f3ry przychodzi w imi\u0119 Pa\u0144skie\u00bb\u201d (Mt 23, 29). \u201e…Jedni polegn\u0105 od miecza, a drugich zap\u0119dz\u0105 w niewol\u0119 mi\u0119dzy wszystkie narody. A \u00abJerozolima b\u0119dzie deptana przez pogan\u00bb, a\u017c czasy pogan przemin\u0105 (\u0141k 21, 24)\u201d.<\/li>\r\n\t
    9. Nawr\u00f3cenie \u017cyd\u00f3w do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego dokona si\u0119 w trakcie biegu dziej\u00f3w.<\/li>\r\n\t
    10. Historia zmierza do stanu eschatologicznego, w kt\u00f3rym \u017cydzi i poganie b\u0119d\u0105 jedno\u015bci\u0105: \u201eOn bowiem jest naszym pokojem. On, kt\u00f3ry obie cz\u0119\u015bci [ludzko\u015bci] uczyni\u0142 jedno\u015bci\u0105, bo zburzy\u0142 rozdzielaj\u0105ce je mur – wrogo\u015b\u0107. W swym ciele pozbawi\u0142 On mocy prawo przykaza\u0144, wyra\u017cone w zarz\u0105dzeniach, aby z dw\u00f3ch [rodzaj\u00f3w ludzi] stworzy\u0107 w sobie jednego cz\u0142owieka, wprowadzaj\u0105c pok\u00f3j, i [w ten spos\u00f3b] jednych, jak i drugich zn\u00f3w pojedna\u0107 z Bogiem, w jednym Ciele przez krzy\u017c, w sobie zadawszy \u015bmier\u0107 wrogo\u015bci. A przyszed\u0142szy zwiastowa\u0142 pok\u00f3j wam, kt\u00f3rzy\u015bcie daleko, i pok\u00f3j tym, kt\u00f3rzy blisko (…) zbudowani na fundamencie aposto\u0142\u00f3w i prorok\u00f3w, gdzie kamieniem w\u0119gielnym jest sam Chrystus Jezus. W Nim zespalana ca\u0142a budowla ro\u015bnie na \u015bwi\u0119t\u0105 w Panu \u015bwi\u0105tyni\u0119, w Nim i wy tak\u017ce wznosicie si\u0119 we wsp\u00f3lnym budowaniu, by stanowi\u0107 mieszkanie Boga przez Ducha\u201d (Ef 2, 14-17, 20-22).<\/li>\r\n<\/ol>\r\n

      \u017bydzi a czasy ostateczne<\/h2>\r\n\r\n

      Nale\u017cy teraz rozwa\u017cy\u0107 rol\u0119 \u017cyd\u00f3w w czasach ostatecznych, kt\u00f3re znajduj\u0105c si\u0119 na razie poza histori\u0105 wywieraj\u0105 ci\u0105g\u0142y wp\u0142yw, niczym przyci\u0105ganie ziemskie, na ca\u0142okszta\u0142t dziej\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce porz\u0105dek tych ostatecznych wydarze\u0144 b\u0119dzie nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\r\n\r\n

        \r\n\t
      1. Pe\u0142nia narod\u00f3w (zgodnie z tym, co przepowiedzia\u0142 \u015bw. Pawe\u0142) wejdzie do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/li>\r\n\t
      2. Jednocze\u015bnie zwi\u0119kszy si\u0119 liczba nawr\u00f3ce\u0144 w\u015br\u00f3d \u017cyd\u00f3w. Rozw\u015bciecz\u0105 one zasadniczy rdze\u0144 judaizmu, kt\u00f3ry nasili sw\u0105 zwyci\u0119sk\u0105 propagand\u0119 w\u015br\u00f3d narod\u00f3w poga\u0144skich. W ten spos\u00f3b nadejdzie czas powszechnej apostazji: \u201eNiech was w \u017caden spos\u00f3b nikt nie zwodzi, bo [dzie\u0144 ten nie nadejdzie], dop\u00f3ki nie przyjdzie najpierw odst\u0119pstwo i nie objawi si\u0119 cz\u0142owiek grzechu, syn zatracenia, kt\u00f3ry si\u0119 sprzeciwia i wynosi ponad wszystko, co si\u0119 nazywa Bogiem lub tym, co odbiera cze\u015b\u0107, tak \u017ce zasi\u0105dzie w \u015bwi\u0105tyni Boga dowodz\u0105c, \u017ce sam jest Bogiem\u201d (2 Tes 2, 3-4).<\/li>\r\n\t
      3. Apostazja b\u0119dzie czasem nadej\u015bcia Antychrysta (2 Tes 2, 3). \u017bydzi uznaj\u0105 go za mesjasza, a poganie za mistrza i przyw\u00f3dc\u0119. Przyb\u0119dzie on z inspiracji szatana.<\/li>\r\n\t
      4. Nawr\u00f3cenia \u017cyd\u00f3w b\u0119d\u0105 trwa\u0142y nadal, g\u0142\u00f3wnie za przyczyn\u0105 Eliasza (i Enocha): \u201eOto Ja po\u015bl\u0119 wam proroka Eliasza przed nadej\u015bciem dnia Pa\u0144skiego, dnia wielkiego i strasznego. I sk\u0142oni serce ojc\u00f3w ku synom, a serce syn\u00f3w ku ich ojcom, abym nie przyszed\u0142 i nie porazi\u0142 ziemi [izraelskiej] przekle\u0144stwem\u201d (Ml 3, 23-24).<\/li>\r\n\t
      5. Wraz z apostazj\u0105 i Antychrystem nadejdzie wielki ucisk zapowiedziany przez naszego Pana: \u201eB\u0119dzie bowiem w\u00f3wczas wielki ucisk, jakiego nie by\u0142o od pocz\u0105tku \u015bwiata a\u017c dot\u0105d i nigdy nie b\u0119dzie\u201d (Mt 24, 21).<\/li>\r\n\t
      6. Nast\u0119pnie \u201e…s\u0142o\u0144ce si\u0119 za\u0107mi i ksi\u0119\u017cyc nie da swego blasku; gwiazdy zaczn\u0105 pada\u0107 z nieba i moce niebios zostan\u0105 wstrz\u0105\u015bni\u0119te. W\u00f3wczas uka\u017ce si\u0119 na niebie znak Syna Cz\u0142owieczego i wtedy b\u0119d\u0105 narzeka\u0107 wszystkie narody ziemi; i ujrz\u0105 Syna Cz\u0142owieczego, przychodz\u0105cego na ob\u0142okach niebieskich z wielk\u0105 moc\u0105 i chwa\u0142\u0105. Po\u015ble On swoich anio\u0142\u00f3w z tr\u0105b\u0105 o g\u0142osie pot\u0119\u017cnym, i zgromadz\u0105 Jego wybranych z czterech stron \u015bwiata, od jednego kra\u0144ca nieba do drugiego\u201d (Mt 24, 29-31).<\/li>\r\n\t
      7. Potem nast\u0105pi S\u0105d Ostateczny: \u201eGdy Syn Cz\u0142owieczy przyjdzie w swej chwale i wszyscy anio\u0142owie z Nim, wtedy zasi\u0105dzie na swoim tronie pe\u0142nym chwa\u0142y. I zgromadz\u0105 si\u0119 przed Nim wszystkie narody, a On oddzieli jednych [ludzi] od drugich, jak pasterz oddziela owce od koz\u0142\u00f3w\u201d (Mt 25, 31-32).<\/li>\r\n\t
      8. Kiedy jednak uka\u017ce si\u0119 chwa\u0142a Pana, niebo przeminie, a ziemia ulegnie rozk\u0142adowi: \u201eJak z\u0142odziej za\u015b przyjdzie dzie\u0144 Pa\u0144ski, w kt\u00f3rym niebo ze \u015bwistem przeminie, gwiazdy si\u0119 w ogniu rozsypi\u0105, a ziemia i dzie\u0142a na niej zostan\u0105 znalezione\u201d (2 P 3, 10).<\/li>\r\n\t
      9. Nastan\u0105 wtedy nowe niebo i nowa ziemia: \u201eOczekujemy jednak, wed\u0142ug obietnicy, nowego nieba i nowej ziemi, w kt\u00f3rych b\u0119dzie mieszka\u0142a sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d (2 P 3, 13). \u201eAlbowiem oto Ja stwarzam nowe niebiosa i now\u0105 ziemi\u0119; nie b\u0119dzie si\u0119 wspomina\u0107 dawniejszych dziej\u00f3w ani na my\u015bl one nie przyjd\u0105\u201d (Iz 65, 17). \u201eI ujrza\u0142em niebo nowe i ziemi\u0119 now\u0105, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przemin\u0119\u0142y i morza ju\u017c nie ma. I Miasto \u015awi\u0119te – Jeruzalem Nowe ujrza\u0142em zst\u0119puj\u0105ce z nieba od Boga, przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty dla swego m\u0119\u017ca\u201d (Ap 21, 1-2).<\/li>\r\n\t
      10. Po tym nast\u0105pi wieczysta uczta w niebie: \u201eDlatego i Ja przekazuj\u0119 wam kr\u00f3lestwo, jak Mnie przekaza\u0142 je m\u00f3j Ojciec; aby\u015bcie w kr\u00f3lestwie moim jedli i pili przy moim stole oraz \u017ceby\u015bcie zasiadali na tronach, s\u0105dz\u0105c dwana\u015bcie pokole\u0144 Izraela\u201d (\u0141k 22, 29-30).<\/li>\r\n<\/ol>\r\n\r\n

        Izrael, otrzymawszy misj\u0119 w czasie trwania dziej\u00f3w, otrzyma\u0142 j\u0105 r\u00f3wnie\u017c dla czas\u00f3w ostatecznych. Nar\u00f3d \u017cydowski jest wielki trojak\u0105 wielko\u015bci\u0105: w samym imieniu Izrael danym mu przez Boga, w dobrodziejstwach od Boga otrzymanych oraz w tym, \u017ce da\u0142 cia\u0142o Jezusowi Chrystusowi. Narody poga\u0144skie, wszczepione w Drzewo Oliwne, r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0142y zadanie w Bo\u017cym planie: maj\u0105 one przyspieszy\u0107 ewangelizacj\u0119 \u015bwiata.<\/p>\r\n\r\n

        Na ko\u0144cu jednak, z chwil\u0105 kiedy narody wejd\u0105 do kr\u00f3lestwa mesja\u0144skiego, Izrael na nowo wszczepiony w Drzewo Oliwne (Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki), od kt\u00f3rego przedtem w cz\u0119\u015bci si\u0119 od\u0142\u0105czy\u0142, zwiastuje, poprzez swoje nawr\u00f3cenie do Ko\u015bcio\u0142a, moment nadej\u015bcia wielkich wydarze\u0144, przygotowuj\u0105cych powt\u00f3rne przyj\u015bcie Boga-Cz\u0142owieka. A gdy czas si\u0119 wype\u0142ni i nastanie wieczysta uczta, wieczne uwielbienie Boga wyczekiwane od wschodu do zachodu, Izrael \u201eprzyjdzie i zasi\u0105dzie wraz z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w kr\u00f3lestwie niebieskim\u201d.<\/p>\r\n\r\n

        Epilog<\/h2>\r\n\r\n

        Izrael nosi\u0142 w sobie zbawienie w Chrystusie. Niemo\u017cliwym jest dok\u0142adne zbadanie narodu, kt\u00f3ry da\u0142 nam Maryj\u0119 i Jezusa. W nim dotykamy bosko\u015bci, nadprzyrodzono\u015bci. Izrael powinien by\u0142 zda\u0107 sobie spraw\u0119 ze swojej ma\u0142o\u015bci wobec tak wielkich tajemnic, jednak jego cz\u0119\u015bci\u0105 zaw\u0142adn\u0119\u0142a pycha. Wychodz\u0105c z fa\u0142szywych za\u0142o\u017ce\u0144, \u017cydzi uznali si\u0119 za wy\u017cszych od innych ras, wi\u0119kszych nawet od Jezusa Chrystusa i B\u0142ogos\u0142awionej Dziewicy Maryi. Uznaj\u0105c si\u0119 za najwi\u0119kszych, postawili wok\u00f3\u0142 siebie barier\u0119, aby zapobiec swojemu ska\u017ceniu, usi\u0142uj\u0105c jednocze\u015bnie zdominowa\u0107 wszystkich innych. W systemie cielesnej, \u015bwiatowej wielko\u015bci, jaki zbudowali wraz z narodami zlaicyzowanymi, \u017cydzi s\u0105 w\u0142adcami i wydaje si\u0119, \u017ce \u017cadna si\u0142a nie jest w stanie przeciwstawi\u0107 si\u0119 ich ukrytej pot\u0119dze. Czy wi\u0119c narody chrze\u015bcija\u0144skie nie maj\u0105 innego wyj\u015bcia jak tylko podda\u0107 si\u0119 temu degraduj\u0105cemu niewolnictwu? W \u017cadnym razie.<\/p>\r\n\r\n

        \u0179ycie katolickie mo\u017cna stre\u015bci\u0107 nast\u0119puj\u0105co: \u201eB\u0119dziesz mi\u0142owa\u0142 Pana Boga swego ca\u0142ym swoim sercem, ca\u0142\u0105 swoj\u0105 dusz\u0105 i ca\u0142ym swoim umys\u0142em. To jest najwi\u0119ksze i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: B\u0119dziesz mi\u0142owa\u0142 swego bli\u017aniego jak siebie samego. Na tych dw\u00f3ch przykazaniach opiera si\u0119 ca\u0142e Prawo i prorocy\u201d (Mt 22, 37-40). Mi\u0142o\u015b\u0107 oznacza pragnienie dobra dla tych, kt\u00f3rych kochamy: dobra – to jest uwielbienia Imienia Bo\u017cego poprzez czynienie woli Bo\u017cej, oraz \u015brodk\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym cz\u0142owiek mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 swe doczesne i wieczne szcz\u0119\u015bcie. Zamachy przeciwko temu dobru winny by\u0107 uniemo\u017cliwiane i karane przez kompetentn\u0105 w\u0142adz\u0119. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 to nie sentymentalizm. To poszukiwanie rzeczywistego dobra innych i nienawi\u015b\u0107 z\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

        Zrozumienie powy\u017cszych zasad wymaga przeciwstawienia si\u0119 ambicjom \u017cyd\u00f3w i to w dwojaki spos\u00f3b. Po pierwsze, katolickie \u017cycie narod\u00f3w musi ulec wzmocnieniu. Poniewa\u017c zgodnie z teologicznym prawem, potwierdzonym przez histori\u0119, dechrystianizacja prowadzi za sob\u0105 dominacj\u0119 \u017cyd\u00f3w, odnowa ducha katolickiego w \u017cyciu prywatnym i publicznym jest jedynym \u015brodkiem mog\u0105cym doprowadzi\u0107 do os\u0142abienia judaizmu. Po drugie, nale\u017cy przeciwstawia\u0107 si\u0119 aktom agresji judaizmu. Charakterystyczn\u0105 strategi\u0105 judaizmu jest propagowanie fa\u0142szu: \u201eWy macie diab\u0142a za ojca i chcecie spe\u0142nia\u0107 po\u017c\u0105dania waszego ojca. Od pocz\u0105tku by\u0142 on zab\u00f3jc\u0105 i w prawdzie nie wytrwa\u0142, bo prawdy w nim nie ma. Kiedy m\u00f3wi k\u0142amstwo, od siebie m\u00f3wi, bo jest k\u0142amc\u0105 i ojcem k\u0142amstwa\u201d (J 8, 44). I tak chrze\u015bcijanie s\u0105 eliminowani pod przykrywk\u0105 bezpiecze\u0144stwa, zniewalani w imi\u0119 wolno\u015bci, zniewa\u017cani pod pozorem braterstwa, podbijani w imi\u0119 r\u00f3wno\u015bci (demokracja), okradani pod pozorem udzielania kredytu, og\u0142upiani pod przykrywk\u0105 o\u015bwiecenia.<\/p>\r\n\r\n

        W\u015br\u00f3d katolik\u00f3w nie podlega dyskusji, \u017ce \u017bydzi nie powinni by\u0107 represjonowani tylko z tego powodu, \u017ce s\u0105 \u017bydami. Argumenty katolickie nie s\u0105 wrogie wobec \u017cydowsko\u015bci jako takiej. S\u0105 raczej obron\u0105 prawdziwego \u017cydowskiego dziedzictwa – chwa\u0142y, kt\u00f3r\u0105 stanowi\u0105 Jezus Chrystus i B\u0142ogos\u0142awiona Dziewica Maryja. \u201e\u017bydzi nie mog\u0105 by\u0107 prze\u015bladowani lub zabijani jak dzikie zwierz\u0119ta. (…) S\u0105 oni \u017cywymi znakami, kt\u00f3re przypominaj\u0105 nam m\u0119k\u0119 Zbawiciela. Ponadto zostali rozproszeni po ca\u0142ym \u015bwiecie; wi\u0119c podczas gdy odpokutowuj\u0105 za tak wielk\u0105 zbrodni\u0119, mog\u0105 by\u0107 \u015bwiadkami naszego odkupienia\u201d (\u015bw. Bernard z Clairvaux, List 363<\/em>). \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 katolicki triumfuje nad \u017cydami w szlachetniejszy spos\u00f3b, ukazuj\u0105c im ich b\u0142\u0119dy lub nawracaj\u0105c ich, zamiast ich mordowa\u0107. Nie jest bez znaczenia, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wprowadzi\u0142 modlitwy za zatwardzia\u0142ych \u017cyd\u00f3w: gdy\u017c by\u0142oby bezcelowym modli\u0107 si\u0119 za nich, gdyby\u015bmy nie mieli nadziei na ich nawr\u00f3cenie\u201d (\u015bw. Bernard z Clairvaux, List 365<\/em>).<\/p>\r\n\r\n

        Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki stoi na stra\u017cy prawdziwego dziedzictwa Izraela (to jest zasady chrze\u015bcija\u0144stwa), wyjmuj\u0105c spod prawa jego ska\u017cenie przez faryzeizm. Oto modlitwa Ko\u015bcio\u0142a: aby prawdziwi Izraelici zrozumieli, \u017ce dosi\u0119gn\u0105 prawdziwej wielko\u015bci swego narodu, kiedy wezm\u0105 miecz w swoje r\u0119ce i oczyszcz\u0105 si\u0119 od zgnilizny faryzejskiej – przechodz\u0105c na s\u0142u\u017cb\u0119 Tego, kt\u00f3ry przyszed\u0142 zbawi\u0107 wszystkich ludzi. \u00ce\u00a9<\/strong><\/p>\r\n\r\n

        ks. Micha\u0142 Crowdy, ks. Kenneth Novak<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

        Powy\u017cszy artyku\u0142 jest streszczeniem ksi\u0105\u017cki ks. Juliusza Meinveille\u2019a zatytu\u0142owanej Le Judaisme dans le Mystere de l\u2019Histoire<\/em> (1936), przygotowanym przez ks. Micha\u0142a Crowdy\u2019ego i poprawionym przez ks. Kennetha Novaka. \u201eAngelus\u201d, kwiecie\u0144 1997, ss. 6-26. T\u0142umaczenie: Adam Branicki.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce zagadnienie narodu \u017cydowskiego jest tyle\u017c trudne, co fascynuj\u0105ce. Trudne, gdy\u017c nar\u00f3d ten jest obecny w ca\u0142ej historii, zar\u00f3wno boskiej, jak i ludzkiej. Nie ma takiego okresu historycznego, o kt\u00f3rym mo\u017cnaby napisa\u0107 z pomini\u0119ciem \u017byd\u00f3w. Autor Jezusa widzianego oczami w\u0119druj\u0105cego \u017cyda (Editions Fleg, s. 177) pisze, \u017ce \u201ehistoria zna dwie tajemnice. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[100,61],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23442"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23442\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}