{"id":23346,"date":"2010-06-24T21:48:01","date_gmt":"2010-06-25T02:48:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=23346"},"modified":"2010-06-24T22:26:40","modified_gmt":"2010-06-25T03:26:40","slug":"po-co-nam-powszechne-wybory-prezydenta-jerzy-przystawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=23346","title":{"rendered":"Po co nam powszechne wybory prezydenta? – Jerzy Przystawa<\/em>"},"content":{"rendered":"

Katastrofa Smole\u0144ska wskaza\u0142a Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego jako naturalnego kandydata na przysz\u0142ego prezydenta i dla wielu by\u0142o rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce je\u015bli Jaros\u0142aw nie pope\u0142ni jakich\u015b ra\u017c\u0105cych b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re, ewentualnie, przekre\u015bl\u0105 jego szanse, to ma on najlepsze widoki, aby przej\u0105\u0107 sched\u0119 po Lechu. Tak te\u017c od razu rozgrywa\u0107 zacz\u0119\u0142y spraw\u0119 media publiczne, kt\u00f3re od pocz\u0105tku nie dopuszcza\u0142y cienia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce mo\u017ce by\u0107 jeszcze jaki\u015b inny kandydat, poza Kaczy\u0144skim i Komorowskim. Kampania zacz\u0119\u0142a si\u0119 wi\u0119c natychmiast, pomimo wszystkich ob\u0142udnych min i gest\u00f3w, pomimo najd\u0142u\u017cszej w historii \u017ca\u0142oby narodowej i wszystkich nawo\u0142ywa\u0144 do zaniechania wa\u015bni, og\u00f3lnej zgody i nie prowadzenia kampanii.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Notowania Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego spad\u0142y, przej\u015bciowo, po \u201eWawelu\u201d, kt\u00f3ry chyba musia\u0142 mu doradzi\u0107 jaki\u015b jego zdecydowany przeciwnik, bo ta decyzja natychmiast podzieli\u0142a Polak\u00f3w i zmniejszy\u0142a znacz\u0105co liczb\u0119 tych, kt\u00f3rzy gotowi byli jego kandydatur\u0119 poprze\u0107 w wyborach. Wkr\u00f3tce jednak pogodzili\u015bmy si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 i wobec \u201enowego Kaczy\u0144skiego\u201d – oszcz\u0119dnego w s\u0142owach i gestach, spokojnego i dostojnego \u201em\u0119\u017ca stanu w \u017ca\u0142obie\u201d, sprawa ta zesz\u0142a na dalszy plan i przesta\u0142a odgrywa\u0107 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Sprawa II tury wybor\u00f3w by\u0142a wi\u0119c przes\u0105dzona od samego pocz\u0105tku i tak prowadzi\u0142y j\u0105 media, traktuj\u0105c pozosta\u0142ych kandydat\u00f3w, jako \u201edemokratyczne t\u0142o\u201d, niezb\u0119dne, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o twierdzi\u0107, i\u017c tu si\u0119 odbywaj\u0105 jakie\u015b prawdziwie demokratyczne wybory. Postawie tej dawali wyraz i wszyscy pozostali kandydaci, kt\u00f3rzy prowadzili walk\u0119 bez wiary w zwyci\u0119stwo i, prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, nie wiadomo po co? Rozumiem jeszcze Janusza Korwin-Mikkego, kt\u00f3ry sobie z polityki zrobi\u0142 sport i rozrywk\u0119 i kt\u00f3rego nikt nie jest w stanie traktowa\u0107 powa\u017cnie.<\/p>\r\n\r\n

Odni\u00f3s\u0142 on niebywa\u0142y \u201esukces\u201d, pokonuj\u0105c Waldemara Pawlaka i zdobywaj\u0105c ca\u0142e 2,6% g\u0142os\u00f3w wyborc\u00f3w, ale kampania by\u0142a tak bezbarwna, tak nudna, tak pozbawiona jakiejkolwiek sensownej propozycji politycznej, \u017ce sporo inteligentnych i wykszta\u0142conych ludzi g\u0142osowa\u0142o na JKM po prostu z czarnej rozpaczy! On przynajmniej m\u00f3wi\u0142 co\u015b innego i konkretnego, pomijaj\u0105c ju\u017c ca\u0142\u0105 fantastyczno\u015b\u0107 wielu jego pomys\u0142\u00f3w. Po co jednak i dlaczego startowali inni, oko\u0142o jednoprocentowi, kandydaci?<\/p>\r\n\r\n

Moim zdaniem w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowiedzi\u0105 na to pytanie jest narcyzm. Ka\u017cdy polityk ma prawo pomyli\u0107 si\u0119 w rachubach i ocenia\u0107 swoje szanse wy\u017cej, ni\u017c na to pozwala racjonalny rachunek si\u0142 i \u015brodk\u00f3w. Kiedy jednak startuje si\u0119 w wyborach i uzyskuje wynik w granicach jednego procenta, to oznacza ca\u0142kowite rozmini\u0119cie si\u0119 z polityczn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 i brak kwalifikacji. Tak post\u0119puj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy zamiast trze\u017awo ocenia\u0107 sytuacj\u0119 spo\u0142eczno-polityczn\u0105, ubieraj\u0105 elegancki garnitur i krawat, poprawiaj\u0105 makija\u017c, staj\u0105 przed lustrem i zachwycaj\u0105 si\u0119 swoj\u0105 urod\u0105, kt\u00f3ra powinna rzuci\u0107 na kolana wyborc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Zak\u0142adaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c b\u0142\u0119dnie , \u017ce samo pokazanie si\u0119 w telewizji, nawet pomimo przegranej, stanowi\u0107 b\u0119dzie jaki\u015b kapita\u0142, kt\u00f3ry zaprocentuje w kolejnych wyborach, samorz\u0105dowych lub parlamentarnych. Jest to nieporozumienie. Ludzie, kt\u00f3rzy w dzie\u0144 wolny od pracy, fatyguj\u0105 si\u0119 do lokalu wyborczego, chc\u0105 g\u0142osowa\u0107 na kogo\u015b, kto ma szans\u0119 wygra\u0107, a nie po to, by tajnie i anonimowo, demonstrowa\u0107 jak\u0105\u015b postaw\u0119. Pora\u017cka ich kandydata jest dla nich powa\u017cnym zawodem i zniech\u0119ca do g\u0142osowania na niego w przysz\u0142o\u015bci. Dlatego na wyborach przegranych z kretesem nie da si\u0119 zbudowa\u0107 ani przysz\u0142ej partii politycznej ani jakiego\u015b wp\u0142ywowego ugrupowania.<\/p>\r\n\r\n

Z takiej perspektywy najwi\u0119kszym przegranym tych wybor\u00f3w jest Waldemar Pawlak i jego PSL z \u017ca\u0142osnym wynikiem poni\u017cej 2% g\u0142os\u00f3w poparcia. Rezultat taki oznacza spadek jego znaczenia w koalicji rz\u0105dz\u0105cej i by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce wyeliminowanie PSL z parlamentu w wyborach parlamentarnych 2011. Stanie si\u0119 to widoczne ju\u017c w jesiennych wyborach samorz\u0105dowych. Warto przypomnie\u0107, \u017ce w wyborach 2002 PSL zdoby\u0142a 333 mandaty w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i prezydent\u00f3w miast, a wi\u0119c 13,45% og\u00f3lnej liczby, co stanowi\u0142o ponad po\u0142ow\u0119 \u0142upu samorz\u0105dowego wszystkich partii politycznych!<\/p>\r\n\r\n

W nast\u0119pnych wyborach ilo\u015b\u0107 ta zmniejszy\u0142a si\u0119 o 80 mandat\u00f3w, ale PSL nadal bi\u0142 pod tym wzgl\u0119dem wszystkie pozosta\u0142e partie polityczne razem wzi\u0119te. \u015amiem twierdzi\u0107, \u017ce w pa\u017adzierniku 2010 liczba ta znacz\u0105co spadnie i zas\u0142ug\u0119 tego upadku Pawlak b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 \u015bmia\u0142o przypisa\u0107 swojemu niewydarzonemu wyst\u0119powi w wyborach prezydenckich. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, najlepsze co teraz mo\u017ce zrobi\u0107, to ust\u0105pi\u0107 z przyw\u00f3dztwa w PSL i poda\u0107 si\u0119 do dymisji z rz\u0105du, aby ocali\u0107 te synekury, jakie s\u0105 jeszcze do ocalenia. Tak musia\u0142by post\u0105pi\u0107 polityk w ka\u017cdej szanuj\u0105cej si\u0119 demokracji, ale Polska, niestety, tak\u0105 demokracj\u0105 nie jest.<\/p>\r\n\r\n

W tym kontek\u015bcie zabawne wydaj\u0105 mi si\u0119 gromkie fanfary wok\u00f3\u0142 wyniku Grzegorza Napieralskiego i jego 14% poparcia. On sam, przystrojony i wyg\u0142adzony, jak do obrazka w magazynie dla starszych pa\u0144, puszy si\u0119 i nadyma, ka\u017c\u0105c nam podziwia\u0107 swoj\u0105 urod\u0119. W tym zachwycie umacniaj\u0105 go jego wczorajsi przeciwnicy, tak Komorowski, jak Kaczy\u0144ski, umizguj\u0105c si\u0119 do jego 14%. Widocznie nie maj\u0105 nic do zaoferowania tej po\u0142owie Polak\u00f3w, kt\u00f3ra nie posz\u0142a g\u0142osowa\u0107 i uwa\u017caj\u0105, \u017ce jedyny elektorat wart zachodu, to te 8%, kt\u00f3re g\u0142osowa\u0142y na SLD?<\/p>\r\n\r\n

To kiepskie kalkulacje, bo zyskuj\u0105c poparcie eseldowc\u00f3w mo\u017cna przypadkiem straci\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 tych g\u0142os\u00f3w, jakie pad\u0142y na ich kandydatury w I turze i nie jest pewne, \u017ce op\u0142aca si\u0119 sk\u00f3rka za wyprawk\u0119. Ale to ich zmartwienie. Dla mnie natomiast wynik wyborczy Napieralskiego \u015bwiadczy przede wszystkim o tym, \u017ce partia, w jak\u0105 od 1989 roku przepoczwarza\u0142a si\u0119 PZPR, nie jest ju\u017c konieczna i mo\u017ce spokojnie uda\u0107 si\u0119 na zas\u0142u\u017cony wypoczynek.<\/p>\r\n\r\n

Z jednej strony, po 21 latach, g\u0142\u0119boko posun\u0105\u0142 si\u0119 proces \u201eodnowy biologicznej\u201d, a z drugiej, dla by\u0142ych aparatczyk\u00f3w w sile wieku, lepsze warunki oferuj\u0105 ju\u017c PO i PiS. \u015awiadczy o tym nie tylko bicie w b\u0119bny z powodu poparcia, jakiego kandydaturze Komorowskiego udzieli\u0142 W\u0142odzimierz Cimoszewicz i powo\u0142anie Marka Belki na Prezesa NBP, ale tak\u017ce o\u015bwiadczenie Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142, \u017ce o SLD nie nale\u017cy ju\u017c m\u00f3wi\u0107 \u201epostkomuna\u201d, tylko trzeba m\u00f3wi\u0107 \u201elewica\u201d!<\/p>\r\n\r\n

Obaj g\u0142\u00f3wni kandydaci prowadzili kampani\u0119 w taki spos\u00f3b, jakby na zwyci\u0119stwie \u015brednio im zale\u017ca\u0142o i bez przekonania. T\u0119 ambiwalencj\u0119 \u0142atwo zrozumie\u0107. Je\u015bli wygra Kaczy\u0144ski to pog\u0142\u0119bi si\u0119 pat ustrojowy, a szanse PiS na zwyci\u0119stwo w wyborach parlamentarnych malej\u0105, a razem z tym odsuwa si\u0119 perspektywa realnej w\u0142adzy politycznej Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Zwyci\u0119stwo Komorowskiego pozbawia Donalda Tuska alibi za niewywi\u0105zywanie si\u0119 z obietnic wyborczych i zapewnie\u0144 programowych, zmusza do przej\u0119cia ca\u0142ej odpowiedzialno\u015bci za pa\u0144stwo i jego nierozwi\u0105zywalne problemy. To nie jest perspektywa kusz\u0105ca. Dla PO, wbrew bojowym okrzykom, korzystniejsze jest zwyci\u0119stwo wyborcze Kaczy\u0144skiego. A to oznacza, \u017ce zapewne wygram butelk\u0119 wina, jak\u0105 na pocz\u0105tku tej awantury postawi\u0142em na Jaros\u0142awa!<\/p>\r\n\r\n

Natomiast og\u00f3lna lekcja, jakiej udzielaj\u0105 nam kolejne wybory prezydenckie, jest taka: powszechne wybory w scentralizowanym, upartyjnionym pa\u0144stwie (w partiokracji), to b\u0142\u0105d konstrukcyjny i ustrojowy. Takie wybory mia\u0142y jeszcze, od biedy, sens na pocz\u0105tku, w roku 1990, ewentualnie jeszcze w 1995. Dzisiaj to ju\u017c tylko balast i obci\u0105\u017cenie. Jest to prosta konsekwencja stosowanej od 20 lat tzw. proporcjonalnej reprezentacji w wyborach do Sejmu. Chodzi o to, \u017ce wybory na listy partyjne zamykaj\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105 i uniemo\u017cliwiaj\u0105 wej\u015bcie na ni\u0105 osobowo\u015bci nie koncesjonowanych partyjnie, nie zwi\u0105zanych z tak\u0105 czy inn\u0105 partyjn\u0105 koteri\u0105. Koszt wybor\u00f3w prezydenckich jest ogromny, a w pa\u0144stwie upartyjnionym tak, jak Rzeczpospolita Polska, do niezb\u0119dnych funduszy nie ma dost\u0119pu nikt spoza partyjnego uk\u0142adu.<\/p>\r\n\r\n

To dlatego w\u0142a\u015bnie wynik wybor\u00f3w prezydenckich by\u0142 do przewidzenia zanim si\u0119 jeszcze one zacz\u0119\u0142y. Aby powszechne wybory prezydenckie mia\u0142y sens konieczne jest otworzenie sceny publicznej, stworzenie warunk\u00f3w \u201erynkowej\u201d – politycznej konkurencji dla ludzi, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 kwalifikacje przyw\u00f3dcze i s\u0105 w stanie, w\u0142asnymi si\u0142ami, zbudowa\u0107 swoje zaplecze polityczne i zdoby\u0107 odpowiednie poparcie.<\/p>\r\n\r\n

Toczy si\u0119 dzisiaj, na marginesie wydarze\u0144 i polityki, debata ustrojowa: system prezydencki, czy parlamentarno-gabinetowy? Wybory na listy partyjne czy jednomandatowe okr\u0119gi wyborcze? Kolejne wybory prezydenckie dowodz\u0105, \u017ce najpierw trzeba zreformowa\u0107 system wyborczy do Sejmu. Dopiero potem warto si\u0119 zastanawia\u0107 czy wybory prezydenckie powinny by\u0107 wyborami powszechnymi.<\/p>\r\n\r\n

Dla tych wa\u017cnych zagadnie\u0144 ustrojowych nie znalaz\u0142o si\u0119 miejsce w pozorowanych debatach w czasie obecnej kampanii wyborczej. Kandydaci zignorowali Apel, jaki wystosowali do nich uczestnicy Konferencji w Suchej Beskidzkiej, wzywaj\u0105cy ich do poparcia idei referendum na temat ordynacji wyborczej do Sejmu. Apel podpisa\u0142o ponad 1000 os\u00f3b, w tym wielu w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w, prezydent\u00f3w miast, starost\u00f3w powiat\u00f3w, naukowc\u00f3w, lekarzy i po prostu obywateli (zob.www.jow.pl) Zignorowanie takiego apelu \u015bwiadczy o tym, \u017ce tzw. klasa polityczna czuje si\u0119 dobrze we w\u0142asnym sosie i obywatele, nawet w czasie kampanii wyborczej, nie s\u0105 jej do niczego potrzebni.<\/p>\r\n\r\n

Jerzy Przystawa<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Katastrofa Smole\u0144ska wskaza\u0142a Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego jako naturalnego kandydata na przysz\u0142ego prezydenta i dla wielu by\u0142o rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce je\u015bli Jaros\u0142aw nie pope\u0142ni jakich\u015b ra\u017c\u0105cych b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re, ewentualnie, przekre\u015bl\u0105 jego szanse, to ma on najlepsze widoki, aby przej\u0105\u0107 sched\u0119 po Lechu. Tak te\u017c od razu rozgrywa\u0107 zacz\u0119\u0142y spraw\u0119 media publiczne, kt\u00f3re od pocz\u0105tku nie dopuszcza\u0142y cienia […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23346"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23346"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23346\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}