Je\u017celi kto\u015b z Pa\u0144stwa s\u0105dzi, \u017ce niniejsza sprawa wywodzi si\u0119 z Hiszpanii, gdzie tamtejsi socjali\u015bci zacz\u0119li nagle wykazywa\u0107 szczeg\u00f3lne zainteresowanie nadaniem ludzkich praw ma\u0142pom cz\u0142ekokszta\u0142tnym, to jest w b\u0142\u0119dzie.<\/p>\r\n
Niestety bowiem granice absurdu zosta\u0142y osi\u0105gni\u0119te r\u00f3wnie\u017c i w Austrii, a gdzie ju\u017c od ponad roku toczy si\u0119 przed tamtejszymi s\u0105dami sprawa 26-letniego szympansa o imieniu Matthew (Mateusz). Ta ma\u0142pa — mimo \u017ce posiada ludzkie imi\u0119 — nie przebywa jednak w domu, lecz w schronisku dla zwierz\u0105t, a kt\u00f3re to pewnego dnia znalaz\u0142o si\u0119 na kraw\u0119dzi bankructwa. <\/p>\r\n
I w takim to momencie do akcji wkroczyli nie ekolodzy, lecz…obro\u0144cy praw cz\u0142owieka, kt\u00f3rzy postanowili zawalczy\u0107 o lepszy los dla szympansa. Pojawi\u0142a si\u0119 nagle „humanitarnie” nastawiona brytyjska nauczycielka Paula Stibbe, kt\u00f3ra zapragn\u0119\u0142a zabra\u0107 Mateusza ze sob\u0105 i zapewni\u0107 mu wszelki komfort we w\u0142asnym mieszkaniu w Wielkiej Brytanii, aby w ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0107 sprzedania szympansa do zagranicznego cyrku lub zoo albo oddania go na medyczne eksperymenty. <\/p>\r\n
To wielkie pragnienie pani nauczycielki — p\u00f3ki co — nie ma jednak szans na spe\u0142nienie, albowiem — zgodnie z austriackim prawem — osoba prywatna nie mo\u017ce kupowa\u0107 sobie ma\u0142p (mog\u0105 to robi\u0107 jedynie odpowiednie firmy czy instytucje, a zatem osoby prawne i to te\u017c nie wszystkie), a jedynym dopuszczalnym sposobem na wywiezienie zwierz\u0119cia przez Brytyjk\u0119 mo\u017ce by\u0107 tylko przyznanie jej statusu prawnego opiekuna takiego czworonoga. <\/p>\r\n
I tu zaczyna si\u0119 problem, albowiem austriackie prawo — id\u0105c w \u015blad za prawem rzymskim — przewiduje, i\u017c prawny opiekun („tutor”) mo\u017ce by\u0107 ustanowiony jedynie w stosunku do cz\u0142owieka. Odr\u00f3\u017cnia si\u0119 zatem wyra\u017anie kwesti\u0119 opieki prawnej nad cz\u0142owiekiem od odpowiedzialno\u015bci wynikaj\u0105cej z faktu posiadania zwierz\u0119cia. <\/p>\r\n
Mimo to s\u0119dziowie austriackiego S\u0105du Najwy\u017cszego jednoznacznie nie orzekli, \u017ce Mateusz nie mo\u017ce by\u0107 uznany za osob\u0119, a co aktywi\u015bci ruchu praw cz\u0142owieka uznali za pewn\u0105 „furtk\u0119” prawn\u0105 korzystn\u0105 dla siebie. Poskutkowa\u0142o to tym, \u017ce odwo\u0142ali si\u0119 do Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu, kt\u00f3ry teraz b\u0119dzie musia\u0142 odpowiedzie\u0107 na pytanie: co to znaczy „by\u0107 osob\u0105” i jakie to cechy winny decydowa\u0107 o cz\u0142owiecze\u0144stwie.<\/p>\r\n
W ten spos\u00f3b wyrok stworzy niebezpieczny precedens, bo b\u0119dzie to prosta droga do dalszego zamazywania r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy lud\u017ami a ma\u0142pami, co w konsekwencji mo\u017ce doprowadzi\u0107 do tego, i\u017c w przysz\u0142o\u015bci — wcale nie tak odleg\u0142ej — jaka\u015b pani nauczycielka b\u0119dzie ju\u017c mog\u0142a np. zawrze\u0107 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski ze swoj\u0105 ulubion\u0105 ma\u0142pk\u0105, spadkobierc\u0105 jakiej\u015b fortuny stanie si\u0119 orangutan, a w\u0142a\u015bcicielem fabryki—goryl. <\/p>\r\n
Niestety, nie b\u0119dzie tak \u0142atwo oswobodzi\u0107 si\u0119 spod orzecznictwa Trybuna\u0142u w Strasburgu, bo nie jest on organem Unii Europejskiej, lecz jego funkcjonowanie wynika z przynale\u017cno\u015bci do Rady Europy skupiaj\u0105cej ju\u017c 47 pa\u0144stw, a nie 27. „Si\u0142a ra\u017cenia” takiego organu s\u0105dowego jest wi\u0119c znacznie wi\u0119ksza, aczkolwiek np. Rosja czy Azerbejd\u017can te\u017c nale\u017c\u0105 do Rady Europy, a strasburskich orzecze\u0144 nie akceptuj\u0105. <\/p>\r\n
\r\n Mariusz Affek<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Je\u017celi kto\u015b z Pa\u0144stwa s\u0105dzi, \u017ce niniejsza sprawa wywodzi si\u0119 z Hiszpanii, gdzie tamtejsi socjali\u015bci zacz\u0119li nagle wykazywa\u0107 szczeg\u00f3lne zainteresowanie nadaniem ludzkich praw ma\u0142pom cz\u0142ekokszta\u0142tnym, to jest w b\u0142\u0119dzie. Niestety bowiem granice absurdu zosta\u0142y osi\u0105gni\u0119te r\u00f3wnie\u017c i w Austrii, a gdzie ju\u017c od ponad roku toczy si\u0119 przed tamtejszymi s\u0105dami sprawa 26-letniego szympansa o imieniu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2328\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}