{"id":22298,"date":"2010-05-30T22:40:15","date_gmt":"2010-05-31T03:40:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=22298"},"modified":"2010-05-30T22:40:15","modified_gmt":"2010-05-31T03:40:15","slug":"uzytkownicy-branzowego-portalu-lotniczego-miazdza-tezy-edmunda-klicha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=22298","title":{"rendered":"U\u017cytkownicy bran\u017cowego portalu lotniczego mia\u017cd\u017c\u0105 tezy Edmunda Klicha"},"content":{"rendered":"<p><strong>Po krytycznych wpisach na temat wypowiedzi Edmunda Klicha,  akredytowanego przy rosyjskim Mi\u0119dzypa\u0144stwowym Komitecie Lotniczym  (MAK), administrator zamkn\u0105\u0142 na forum bran\u017cowego portalu internetowego  Lotnictwo.net w\u0105tek &#8222;2010.04.10 TU-154 &#8211; Samolot Prezydenta RP rozbi\u0142  si\u0119 pod Smole\u0144skiem&#8221;.<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Mia\u017cd\u017c\u0105ce dla Klicha krytyczne opinie  mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 jeszcze w sobotnie przedpo\u0142udnie. Potem w\u0105tek o  katastrofie zamkni\u0119to. Administrator t\u0142umaczy, \u017ce po pierwsze: &#8222;temat  zostanie otwarty po upublicznieniu nagra\u0144 z kokpitu lub po  przedstawieniu kolejnej oficjalnej informacji zwi\u0105zanej z przyczynami  wypadku&#8221;. A po drugie: &#8222;poniewa\u017c nie mo\u017cemy zapewni\u0107 p\u0142ynnej moderacji  przez 24 h, w\u0105tek zostanie zamkni\u0119ty do pi\u0105tku rano&#8221;.<\/p>\r\n\r\n<p>Na stronie nie  figuruje nazwa administratora portalu. Jest tylko wiadomo\u015b\u0107, i\u017c &#8222;Serwis  lotnictwo.net.pl jest w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105. Dzia\u0142a pod kierunkiem  administrator\u00f3w, wspieranych przez kadr\u0119 moderatorsk\u0105. Moderatorzy s\u0105  powo\u0142ywani i odwo\u0142ywani przez administrator\u00f3w&#8221;.<\/p>\r\n\r\n<p>Wcze\u015bniej na forum  mo\u017cna by\u0142o \u015bledzi\u0107 niezwykle gor\u0105c\u0105 dyskusj\u0119 po wypowiedziach Edmunda  Klicha, insynuuj\u0105cego szkolne b\u0142\u0119dy, je\u015bli nie wprost &#8211; g\u0142upot\u0119 pilot\u00f3w  prezydenckiego Tu-154M. <br \/>\r\n I tak, u\u017cytkownik portalu o nicku &#8222;kirby&#8221;  napisa\u0142: &#8222;W programie 'Teraz My&#8217; na pytanie: &#8211; Czyli w momencie, kiedy  wysoko\u015b\u0107 by\u0142a 100 m, a oni nadal nie widzieli pasa, to powinni poderwa\u0107  samolot? Odpowied\u017a Edmunda Klicha: &#8211; Tak, nawet automatycznie, bo tam  jest dyskusja, \u017ce przejdziemy z automatu, prawda, autopilot sam  wyprowadza. Czekali \u015bwiadomie do wysoko\u015bci 20 m (E. Klich), schodz\u0105c z  tak du\u017cej wysoko\u015bci na radiowysoko\u015bciomierzu (E. Klich), kt\u00f3rego  wskazania wyda\u0142y im si\u0119 stabilne i dopiero wy\u0142\u0105czyli autopilota,  podrywaj\u0105c samolot na ok. 4-5 sekund przed uderzeniem w pierwsze drzewa,  czyli prawdopodobnie jak ju\u017c je zobaczyli. Gdyby &#8211; pisze u\u017cytkownik  forum &#8211; to nie by\u0142y opinie szefa Pa\u0144stwowej Komisji Badania Wypadk\u00f3w  Lotniczych, to chyba by\u0142oby to, jak do tej pory, zaliczone jako  najwi\u0119ksza bzdura wypowiedziana w tym temacie&#8221;.<\/p>\r\n\r\n<p>W dyskusji w  radiowej Tr\u00f3jce Edmund Klich i mjr Micha\u0142 Fiszer powielili tez\u0119, \u017ce  piloci \u015bwiadomie zeszli poni\u017cej tzw. wysoko\u015bci decyzji (przyjmuje si\u0119,  \u017ce jest to 100-120 metr\u00f3w) i \u015bwiadomie osi\u0105gn\u0119li wysoko\u015b\u0107 zaledwie 20  metr\u00f3w na kilometr przed pasem. Sugerowa\u0142 te\u017c, \u017ce piloci byli \u017ale  wyszkoleni i \u017ce &#8222;gdyby tak kilka razy zabili si\u0119 na symulatorach, to by  wiedzieli, czym to grozi&#8221;. &#8211; W przypadku urz\u0105dzenia TAWS, alarmuj\u0105cego o  zej\u015bciu na niebezpieczn\u0105 wysoko\u015b\u0107, akurat sprawa jest prosta. By\u0142o to  urz\u0105dzenie ameryka\u0144skie, wyskalowane w stopach. Pobiera\u0142o dane o  wysoko\u015bci z wysoko\u015bciomierza cyfrowego, kt\u00f3ry w ka\u017cdym innym przypadku  by\u0142by prze\u0142\u0105czony na wskazania w stopach. Po prze\u0142\u0105czeniu  wysoko\u015bciomierza cyfrowego na metry TAWS wzbudza\u0142 fa\u0142szywe alarmy na  zbyt du\u017cej wysoko\u015bci. I za\u0142oga o tym wiedzia\u0142a (&#8230;) i go ignorowa\u0142a &#8211;  m\u00f3wi\u0142 Fiszer.<\/p>\r\n\r\n<p>&#8222;Wysoko\u015bciomierz cyfrowy WBE-SWS, o kt\u00f3rym m\u00f3wi pan  Fiszer, jest jednocze\u015bnie central\u0105 aerometryczn\u0105. Na jego wyj\u015bciu jest  sygna\u0142 cyfrowy proporcjonalny do wysoko\u015bci, nie jest on ani w metrach,  ani w stopach. M\u00f3wienie o wp\u0142ywie prze\u0142\u0105czenia stopy\/metry na wska\u017aniku  na dzia\u0142anie TAWS to po prostu bzdura. Pan Fiszer nie wie chyba, \u017ce TAWS  otrzymuje r\u00f3wnie\u017c sygna\u0142y z radiowysoko\u015bciomierza. No i to ostatnie  zdanie o bezu\u017cyteczno\u015bci. Je\u017celi pilot nie widzi ziemi i s\u0142yszy PULL UP,  to najpierw powinien to pull up zrobi\u0107, a p\u00f3\u017aniej si\u0119 zastanawia\u0107, czy  by\u0142o u\u017cyteczne, czy nie&#8221; &#8211; w ten spos\u00f3b skomentowa\u0142 ocen\u0119 Fiszera  u\u017cytkownik forum.<\/p>\r\n\r\n<p>&#8211; To cios w wolno\u015b\u0107 s\u0142owa &#8211; komentuj\u0105 zamkni\u0119cie  na forum w\u0105tku katastrofy piloci. &#8211; Najwyra\u017aniej kto\u015b chcia\u0142 uci\u0105\u0107 te  niewygodne wypowiedzi. Je\u015bli nie wiadomo, kto zarz\u0105dza stron\u0105, mo\u017cna  dywagowa\u0107, czy jest to kto\u015b powi\u0105zany ze stron\u0105 rz\u0105dow\u0105. Warto te\u017c  nadmieni\u0107, \u017ce obecne relacje Klicha s\u0105 sprzeczne z tym, co podawa\u0142 on na  pocz\u0105tku, zaraz po katastrofie. W\u00f3wczas wynika\u0142o z nich, \u017ce jest  sceptyczny wobec wersji podawanych przez Rosj\u0119. Dzi\u015b jest zupe\u0142nie  inaczej, i rodzi si\u0119 pytanie, dlaczego tak jest &#8211; zastanawia si\u0119 dr  Hanna Karp, medioznawca z Wy\u017cszej Szko\u0142y Kultury Spo\u0142ecznej i Medialnej.<\/p>\r\n\r\n<p>Internauci napisali, \u017ce w prezydenckim tupolewie by\u0142 zamontowany  rejestrator wideo, a obraz z niego by\u0142 widoczny w saloniku prezydenckim.  Kamera w kokpicie to bardzo prawdopodobny w\u0105tek. Rejestratorem wideo  mog\u0142a by\u0107 te\u017c tzw. polska czarna skrzynka. &#8211; Co wida\u0107 na nagraniu?  Prawdopodobnie niewiele. Na pewno ziemia dostrzegalna by\u0142a na monitorze  du\u017co p\u00f3\u017aniej, ni\u017c dostrzeg\u0142 j\u0105 pilot. Je\u017celi prawd\u0105 jest wypowied\u017a  Edmunda Klicha o \u015bp. gen. B\u0142asiku, to tak czy inaczej siedzia\u0142 on na  rozk\u0142adanym siedzeniu. Nawet je\u015bli nagranie nie jest dobrej jako\u015bci,  jestem przekonany, \u017ce eksperci od zapisu wideo i piloci mogliby z niego  wywnioskowa\u0107 znacznie wi\u0119cej ni\u017c z rejestratora rozm\u00f3w. O ile  rejestratorem wideo jest polska (trzecia) czarna skrzynka, takie  nagranie istnieje. Je\u017celi jednak by\u0142a to tylko transmisja kokpit &#8211;  salonka, to podejrzewam, \u017ce niestety nikt nie jest w stanie odtworzy\u0107  zapisu &#8211; ocenia jeden z ekspert\u00f3w lotnictwa.<\/p>\r\n\r\n<p>U\u017cytkownicy forum  podwa\u017caj\u0105 ponadto tezy o niedostatecznym wyszkoleniu za\u0142ogi  prezydenckiego tupolewa. Odbywa\u0142a ona w ubieg\u0142ym roku \u0107wiczenia na  symulatorze lot\u00f3w w Szwajcarii. Mimo \u017ce by\u0142 to typ symulatora  nieprzeznaczony stricte dla tupolew\u00f3w, to jednak nie wyklucza\u0142  mo\u017cliwo\u015bci trudnych manewr\u00f3w na tym w\u0142a\u015bnie samolocie. Faktem jest, \u017ce  polski specpu\u0142k podobnego symulatora nie posiada. Jak wyja\u015bnia gen.  Anatol Czaban, szef szkolenia Si\u0142 Powietrznych, tego typu symulator\u00f3w  nie ma nigdzie w Europie poza Rosj\u0105 (w zasadzie w Moskwie jest  urz\u0105dzenie nazywane trena\u017cem) Jego zamontowanie op\u0142aca si\u0119 tylko wtedy,  gdy w kraju jest wi\u0119cej ni\u017c sze\u015b\u0107 samolot\u00f3w jednego typu.<\/p>\r\n\r\n<p>Czy  zak\u0142\u00f3cony odbi\u00f3r z radiolatarni t\u0142umaczy, dlaczego samolot zszed\u0142 tak  nisko &#8211; 15 metr\u00f3w poni\u017cej p\u0142yty lotniska? Tez\u0119 tak\u0105 postawi\u0142a niedawno  &#8222;Rzeczpospolita&#8221;. Problem w tym, \u017ce dane o pu\u0142apie pilot czerpie z  wysoko\u015bciomierzy, a nie z radiolatarni. W czasie podchodzenia do  l\u0105dowania autopilot korzysta\u0142 z 2 \u017ar\u00f3de\u0142 danych o pozycji: GPS i NDB (2  radiolatarnie niekierunkowe). Do pu\u0142apu decyzji mo\u017cna zni\u017ca\u0107 si\u0119 na  samym GPS. Instrukcja obs\u0142ugi sytemu zarz\u0105dzania lotem na to pozwala.  Nie mo\u017cna zni\u017ca\u0107 si\u0119 na samym NDB, instrukcja to wyklucza. Tak wi\u0119c  podstawa to GPS, radiolatarnia ma znaczenie drugorz\u0119dne &#8211; twierdz\u0105  lotnicy. Podkre\u015blaj\u0105, \u017ce znaczenie radiolatarni by\u0142o du\u017ce jedynie dla  l\u0105duj\u0105cego wcze\u015bniej I\u0142a-76, poniewa\u017c nie posiada on zainstalowanego  GPS.<\/p>\r\n\r\n<p>Piloci, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142 &#8222;Nasz Dziennik&#8221;, zaznaczaj\u0105, \u017ce w  normalnych warunkach operator radaru nie m\u00f3g\u0142by pozwoli\u0107 zej\u015b\u0107 za\u0142odze  ze \u015bcie\u017cki schodzenia. Odnosz\u0105 si\u0119 te\u017c do doniesie\u0144 medialnych, i\u017c  za\u0142oga nie zareagowa\u0142a na komend\u0119 kontrolera: &#8222;Horyzont!&#8221;, nakazuj\u0105c\u0105  natychmiastowe wyr\u00f3wnanie lotu i przerwanie zni\u017cania. &#8211; Kontroler sam  by\u0142 wszystkim zdezorientowany. Artur Wosztyl, kapitan jaka, kt\u00f3ry  l\u0105dowa\u0142 na godzin\u0119 przez samolotem prezydenckim, wspomina, \u017ce kontroler  opu\u015bci\u0142 stanowisko pracy wprze\u015bwiadczeniu, \u017ce tupolew odlecia\u0142 na  lotnisko zapasowe! Sam kontroler zeznaje, \u017ce jego komenda pad\u0142a tak  p\u00f3\u017ano, bo wszystko dzia\u0142o si\u0119 za szybko. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie  mia\u0142 on mo\u017cliwo\u015bci \u015bledzenia samolotu od pewnej wysoko\u015bci ze wzgl\u0119du na  brak Radaru Precyzyjnego Zni\u017cania PAR. Z pewno\u015bci\u0105 nie widzia\u0142 tupolewa w  w\u0105wozie &#8211; twierdz\u0105 eksperci. Zaprzeczaj\u0105 te\u017c rewelacjom &#8222;Gazety  Wyborczej&#8221;, jakoby samolot podejmowa\u0142 &#8222;pr\u00f3bne l\u0105dowanie&#8221;. &#8211; Taki termin w  lotnictwie w og\u00f3le nie istnieje. Albo si\u0119 l\u0105duje, albo nie &#8211; kwituj\u0105.<\/p>\r\n\r\n<p>Oceniaj\u0105,  \u017ce nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci, by za\u0142oga nie wiedzia\u0142a o ewentualnej awarii  silnika. Powinni zosta\u0107 poinformowani o ewentualnym oblodzeniu wlotu  powietrza do silnika i o usterce hydrauliki uk\u0142adu sterowania przez  specjalne kontrolki znajduj\u0105ce si\u0119 na pulpicie samolotu. <br \/>\r\n <strong> <\/strong><\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Anna  Ambroziak<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n<p><br class=\"spacer_\" \/><\/p>\r\n\r\n<blockquote>\r\n<h2><strong>Stenogramy to nie materia\u0142 kluczowy<\/strong><\/h2>\r\n\r\n<p><strong>Z mec. Rafa\u0142em Rogalskim, pe\u0142nomocnikiem rodzin ofiar katastrofy:  prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego i Marii Kaczy\u0144skiej oraz parlamentarzyst\u00f3w  &#8211; Przemys\u0142awa Gosiewskiego, Krzysztofa Putry, Janiny Fetli\u0144skiej i  Aleksandry Natalli-\u015awiat, rozmawia Anna Ambroziak<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Jakie  nadzieje wi\u0105\u017ce Pan z przekazaniem akt sprawy przez stron\u0119 rosyjsk\u0105?<\/strong><br \/>\r\n &#8211;  Licz\u0119 na pojawienie si\u0119 wa\u017cnych dowod\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce wtedy g\u0142os zabierze  prokuratura i ustosunkuje si\u0119 do r\u00f3\u017cnych rewelacyjnych informacji  pojawiaj\u0105cych si\u0119 w mediach, gdy\u017c b\u0119dzie mia\u0142a odniesienie w materiale  dowodowym. Chodzi o przekaz dla spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107  zdezorientowane wielokrotnie sprzecznymi doniesieniami. Jednak\u017ce  jakikolwiek przekaz prokuratury z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie uzale\u017cniony od dobra  \u015bledztwa, a poza tym decydowa\u0107 o tym b\u0119dzie sama prokuratura.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Jak  Pan ocenia dotychczasow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z polsk\u0105 prokuratur\u0105?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Jest  w\u0142a\u015bciwa i mam nadziej\u0119, \u017ce tak pozostanie. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 cechuje du\u017ca  \u017cyczliwo\u015b\u0107. Praca nad \u015bledztwem wymaga du\u017cego nak\u0142adu czasu, gdy\u017c m.in.  analiza akt odbywa si\u0119 w prokuraturze. Prokuratura wykonuje bardzo wiele  czynno\u015bci dowodowych w granicach mo\u017cliwo\u015bci. Pami\u0119ta\u0107 trzeba, \u017ce do  katastrofy dosz\u0142o na terenie Rosji i to jest g\u0142\u00f3wny obszar ustale\u0144. <br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Kt\u00f3re w\u0105tki szczeg\u00f3lnie Pana zainteresowa\u0142y?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; \u015aledztwo  ma charakter rozwojowy. Jest bardzo wiele okoliczno\u015bci wymagaj\u0105cych  wyja\u015bnienia. Pewne zagadnienia interesuj\u0105 mnie szczeg\u00f3lnie, np. sekcje  zw\u0142ok (czy tak napraw\u0119 by\u0142y przeprowadzone, a je\u017celi nawet to nast\u0105pi\u0142o,  to czy wykonano je w spos\u00f3b odpowiadaj\u0105cy przeprowadzaniu takich  czynno\u015bci). R\u00f3\u017cne sprzeczne informacje wyst\u0119puj\u0105 w tym przedmiocie.  Interesuje mnie te\u017c materia\u0142 biologiczny, badania  toksykologiczno-chemiczne, zachowanie kontroler\u00f3w, komendy wydane przez  kontrol\u0119 lot\u00f3w, a tak\u017ce rola I\u0142a-76. Oczywi\u015bcie wiele innych zagadnie\u0144  pojawiaj\u0105cych si\u0119 w \u015bledztwie pozostaje w obszarze mojego  zainteresowania, jednak\u017ce nie jest to moment na ich omawianie. Jestem na  etapie konstruowania wniosk\u00f3w dowodowych.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Czy b\u0119d\u0105 si\u0119  Pa\u0144stwo ubiega\u0107 o dost\u0119p do akt rosyjskiego \u015bledztwa?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Zobaczymy  po przyje\u017adzie pana ministra Jerzego Millera z Moskwy, kiedy tak  naprawd\u0119 oka\u017ce si\u0119, jak\u0105 dokumentacj\u0105 on dysponuje. By\u0107 mo\u017ce zapadn\u0105  wtedy konkretne decyzje co do udzia\u0142u w \u015bledztwie rosyjskim. Pojawia si\u0119  tu jednak pewne utrudnienie: Zgodnie z art. 42, ust. 2, pkt 12  rosyjskiego kodeksu post\u0119powania karnego uprawnienie do przegl\u0105dania akt  przez pokrzywdzonego lub wykonuj\u0105cego jego prawa przys\u0142uguje dopiero po  zako\u0144czeniu \u015bledztwa. <br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>A na jego zako\u0144czenie mo\u017cemy jeszcze  czeka\u0107 miesi\u0105cami&#8230;<\/strong><br \/>\r\n &#8211; W\u0142a\u015bnie. Obym si\u0119 myli\u0142, ale \u017ceby to nie  by\u0142y lata. Pojawia si\u0119 wi\u0119c tutaj problem, niemniej b\u0119dziemy czyni\u0107  starania, aby otrzyma\u0107 akta wcze\u015bniej. Licz\u0119 tu na inwencj\u0119 najwy\u017cszych  organ\u00f3w pa\u0144stwa polskiego, by w takiej sytuacji pr\u00f3bowa\u0142y przeforsowa\u0107  to, by zapoznanie si\u0119 z aktami rosyjskimi nast\u0105pi\u0142o wcze\u015bniej. To  wszystko oka\u017ce si\u0119 po przywiezieniu dokumentacji przez ministra Millera,  a nadto realizacji wniosk\u00f3w polskiej prokuratury o udzielenie pomocy  prawnej ze strony rosyjskiej.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Je\u017celi jednak \u015bledztwo wyka\u017ce  jakie\u015b uchybienia ze strony rosyjskiej &#8211; b\u0105d\u017a to win\u0119 wie\u017cy lot\u00f3w, b\u0105d\u017a  awari\u0119 urz\u0105dze\u0144 samolotu &#8211; jakie konsekwencje prawne strona rosyjska  wtedy poniesie?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Rozumiem, \u017ce m\u00f3wimy wy\u0142\u0105cznie teoretycznie,  gdy\u017c na jakiekolwiek konkretne wywody w oparciu o dokonane ju\u017c ustalenia  jest zdecydowanie przedwcze\u015bnie. Wyra\u017anie to zaznaczam. A wi\u0119c  teoretycznie, gdyby si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce Rosjanie pope\u0142nili tu b\u0142\u0105d,  nale\u017ca\u0142oby rozwa\u017cy\u0107 konsekwencje prawne oraz mi\u0119dzynarodowe. Rodziny  poszkodowanych w katastrofie najprawdopodobniej mog\u0142yby ubiega\u0107 si\u0119 o  odszkodowanie i zado\u015b\u0107uczynienie. Zaznaczam jednak wyra\u017anie, \u017ce  zagadnienie odszkodowawcze jest elementem, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 jako  zdecydowanie drugoplanowy. Najwa\u017cniejsze teraz s\u0105 doj\u015bcie do prawdy i  w\u0142a\u015bciwe ustalenia faktyczne. O wszelkich uchybieniach ze strony  rosyjskiej prokuratury dowiemy si\u0119, jak otrzymamy dokumentacj\u0119 rosyjsk\u0105.  Na tym etapie nale\u017cy ograniczy\u0107 si\u0119 do wskazania, \u017ce ogl\u0119dziny i  zabezpieczenie miejsca zdarzenia pozostawiaj\u0105 nie tyle wiele do  \u017cyczenia, co nie odpowiada\u0142y standardom przy tego typu czynno\u015bciach. Z  niedowierzaniem przyj\u0105\u0142em informacje o znajdowaniu przez postronne osoby  na miejscu katastrofy fragment\u00f3w cia\u0142 ludzkich, cz\u0119\u015bci samolotu,  dokument\u00f3w ofiar. To \u015bwiadczy o nierzetelno\u015bci strony rosyjskiej &#8211;  oczywi\u015bcie ograniczam si\u0119 do czynno\u015bci ogl\u0119dzin i zabezpieczenia terenu.  Wszelkie usprawiedliwianie zaniecha\u0144, np. b\u0142otnistym terenem, jest  pozbawione jakiejkolwiek racjonalno\u015bci. <br \/>\r\n Co do stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Rosj\u0105  a Polsk\u0105 &#8211; tu nale\u017ca\u0142oby wtedy podnie\u015b\u0107 kwesti\u0119, czy by\u0142 to b\u0142\u0105d  pope\u0142niony umy\u015blnie, czy nieumy\u015blnie. Oraz czy by\u0142o to dzia\u0142anie os\u00f3b  jednostkowych, czy te\u017c kierowanych przez pa\u0144stwo. Jest bowiem zasadnicza  r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tym, czy kto\u015b pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0105d i dzia\u0142a\u0142 nie z inicjatywy  pa\u0144stwa i by\u0142 to jego w\u0142asny b\u0142\u0105d (umy\u015blny lub nie), czy te\u017c po prostu  by\u0142a tu jaka\u015b inspiracja ze strony pa\u0144stwa. <br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>A co z opini\u0105  mi\u0119dzynarodow\u0105?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; To pytanie do politolog\u00f3w, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce by\u0142aby  to pe\u0142na kompromitacja Rosji, kt\u00f3ra ukaza\u0142aby si\u0119 jako niecywilizowana &#8211;  zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce by\u0142a tu z jej strony jaka\u015b inspiracja. Ale na razie to  tylko hipotetyczne za\u0142o\u017cenia i teoretyczny wyw\u00f3d. Toczy si\u0119 \u015bledztwo, w  kt\u00f3rym trzeba zweryfikowa\u0107 przyczyny katastrofy, \u015bmierci, rol\u0119 I\u0142a-76,  remont samolotu w Samarze w grudniu 2009 roku, jak i wiele innych  zagadnie\u0144. Chodzi tu o rzetelne wyja\u015bnienie sprawy, nie o szukanie  sensacji i koz\u0142a ofiarnego.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Do pe\u0142nego wyja\u015bnienia przyczyn  katastrofy niezb\u0119dne jest zapoznanie si\u0119 z nagraniami z czarnych  skrzynek &#8211; czy je\u017celi dostaniemy od Rosjan tylko stenogramy rozm\u00f3w,  jakie by\u0142y prowadzone w kokpicie Tu-154, mo\u017cna wtedy m\u00f3wi\u0107 o nich jako o  materiale dowodowym?<\/strong><br \/>\r\n &#8211; Jaki materia\u0142 dowodowy otrzymamy, dopiero  zobaczymy. Je\u017celi rzeczywi\u015bcie strona rosyjska wyda nam stenogramy, to  nie b\u0119dzie materia\u0142 kluczowy &#8211; przecie\u017c papier mo\u017ce przyj\u0105\u0107 wszystko&#8230;  Mo\u017cna na nim napisa\u0107 wszystko, co si\u0119 chce napisa\u0107&#8230; Je\u017celi nie mam  dowodu g\u0142\u00f3wnego, czyli samego nagrania, to co mo\u017cna stwierdzi\u0107? Zar\u00f3wno  prokuratur\u0119, jak i mnie interesuj\u0105 dowody pierwotne. Nie b\u0119d\u0119 si\u0119  cieszy\u0142 z samego stenogramu. Interesuj\u0105ce s\u0105 tu same rejestratory.  Strona polska musi mie\u0107 prawo do w\u0142asnych ustale\u0144 dowodowych, w tym  sporz\u0105dzenia w\u0142asnych stenogram\u00f3w. Stenogramy, jakie otrzymamy od  Rosjan, mia\u0142yby pe\u0142n\u0105 warto\u015b\u0107 dowodow\u0105 tylko przy zweryfikowaniu ich z  nagraniem oryginalnym. St\u0105d zasadne jest co najmniej czasowe  wypo\u017cyczenie Polsce rejestrator\u00f3w. Nie m\u00f3wi\u0119 ju\u017c o ich wydaniu, bo to  by\u0142aby idealna sytuacja procesowa. Rejestratory s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 Polski.  Wci\u0105\u017c chc\u0119 wierzy\u0107 w rzeczywist\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze stron\u0105 rosyjsk\u0105, a ta  mo\u017ce mie\u0107 miejsce tylko wtedy, gdy ca\u0142y materia\u0142 dowodowy zebrany w  rosyjskim prokuratorskim \u015bledztwie oraz przez MAK zostanie udost\u0119pniony.  Jak na razie niezwykle opornie to idzie, mimo i\u017c wsp\u00f3\u0142praca z Rosj\u0105  mia\u0142a by\u0107 b\u0142yskawiczna. Mam nadziej\u0119, \u017ce niebawem dojdzie do prze\u0142omu,  zw\u0142aszcza \u017ce Rosji powinno zale\u017ce\u0107 na wyja\u015bnieniu ca\u0142ej sprawy.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Dzi\u0119kuj\u0119  za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/www.naszdziennik.pl\/index.php?dat=20100531&amp;typ=po&amp;id=po16.txt\" target=\"_blank\">Nasz Dziennik, <\/a><a href=\"http:\/\/www.naszdziennik.pl\/index.php?dat=20100531&amp;typ=po&amp;id=po16.txt\" target=\"_blank\">Poniedzia\u0142ek, 31 maja 2010, Nr 125 (3751)<\/a><\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po krytycznych wpisach na temat wypowiedzi Edmunda Klicha, akredytowanego przy rosyjskim Mi\u0119dzypa\u0144stwowym Komitecie Lotniczym (MAK), administrator zamkn\u0105\u0142 na forum bran\u017cowego portalu internetowego Lotnictwo.net w\u0105tek &#8222;2010.04.10 TU-154 &#8211; Samolot Prezydenta RP rozbi\u0142 si\u0119 pod Smole\u0144skiem&#8221;. Mia\u017cd\u017c\u0105ce dla Klicha krytyczne opinie mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 jeszcze w sobotnie przedpo\u0142udnie. Potem w\u0105tek o katastrofie zamkni\u0119to. Administrator t\u0142umaczy, \u017ce po [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22298"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22298"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22298\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}