{"id":22177,"date":"2010-05-27T22:07:13","date_gmt":"2010-05-28T03:07:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=22177"},"modified":"2010-05-27T22:07:13","modified_gmt":"2010-05-28T03:07:13","slug":"polscy-eksperci-do-tragedii-doszlo-z-powodu-awarii-steru-wysokosci-mozliwe-ze-celowo-zablokowanego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=22177","title":{"rendered":"Polscy eksperci: do tragedii dosz\u0142o z powodu awarii steru wysoko\u015bci; mo\u017cliwe, \u017ce celowo zablokowanego"},"content":{"rendered":"

Grupa kilkudziesi\u0119ciu pilot\u00f3w cywilnych i wojskowych dokona\u0142a samodzielnej analizy ostatniej fazy lotu prezydenckiego Tu-154. W ich opinii, za\u0142oga nie pr\u00f3bowa\u0142a l\u0105dowa\u0107 na lotnisku w Smole\u0144sku, a do tragedii dosz\u0142o z powodu awarii steru wysoko\u015bci. Takiego zdania jest reprezentuj\u0105cy lotnik\u00f3w dr Tadeusz Augustynowicz, oficer Wojsk Lotniczych, koordynator lotnisk wojskowych, wieloletni pracownik LOT.<\/strong>
\r\n
\r\nW ocenie dr. Augustynowicza poznane dot\u0105d okoliczno\u015bci katastrofy samolotu Tu-154M oraz wzbudzaj\u0105cy kontrowersje przebieg \u015bledztwa wskazuj\u0105, \u017ce winnymi wypadku z 10 kwietnia br. nie s\u0105 polscy piloci. Zawiod\u0142a rosyjska maszyna, a konkretnie jej blok sterowania. Niestety, kluczowe informacje na ten temat nie s\u0105 ujawniane opinii publicznej. Grup\u0119 pilot\u00f3w wzburzy\u0142 fakt, \u017ce zaraz po katastrofie za\u0142o\u017cono, \u017ce Tu-154M by\u0142 sprawny technicznie, a win\u0105 za spowodowanie katastrofy usi\u0142owano obarczy\u0107 pilota Arkadiusza Protasiuka, przypisuj\u0105c mu szkolne b\u0142\u0119dy.<\/p>\r\n\r\n

Z ustale\u0144 rosyjskiego MAK wynika, \u017ce autopilot Tu-154M wy\u0142\u0105czony zosta\u0142 dopiero na 5,4 s przed katastrof\u0105, a TAWS (EGPWS) ostrzega\u0142 pilot\u00f3w na 18 s przed uderzeniem w pierwsze drzewo. – Komisja zapomnia\u0142a jednak o najwa\u017cniejszym szczeg\u00f3le: pr\u0119dko\u015bci samolotu. W Tu-154M regulacja wysuni\u0119cia podwozia zale\u017cy od pr\u0119dko\u015bci i jest automatyczna. Na zdj\u0119ciach z katastrofy wida\u0107, \u017ce ko\u0142a nie s\u0105 wypuszczone pod k\u0105tem 90 stopni, lecz mniejszym. Jest to 3 z 5 stopni wypuszczenia podwozia, kt\u00f3ry \u015bwiadczy o pr\u0119dko\u015bci 360-380 km\/h, tymczasem l\u0105dowanie odbywa si\u0119 przy pr\u0119dko\u015bci maksymalnie 250-270 km\/h – wyja\u015bnia w rozmowie z „Naszym Dziennikiem” Augustynowicz. Je\u015bli zatem samolot mia\u0142by podchodzi\u0107 do l\u0105dowania – jak sugeruj\u0105 \u015bledczy – to dlaczego lecia\u0142 tak szybko? W ocenie grupy pilot\u00f3w, kapitan Protasiuk zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z warunk\u00f3w pogodowych w Smole\u0144sku, zna\u0142 te\u017c samo lotnisko i nie podejmowa\u0142 ryzyka.<\/p>\r\n\r\n

– Kapitan post\u0119puje bardzo rozwa\u017cnie, najpierw wykonuje co najmniej dwa kr\u0119gi nad pasem (tzw. oblot), a dopiero p\u00f3\u017aniej decyduje si\u0119 podej\u015b\u0107 do l\u0105dowania. Podchodzi do tego profesjonalnie: sam, osobi\u015bcie komunikuje si\u0119 z wie\u017c\u0105, pomimo \u017ce zwykle robi to nawigator albo drugi pilot. Piloci rozpoczynaj\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 zni\u017cania 10 km od progu pasa startowego, na wysoko\u015bci 500 metr\u00f3w. Ca\u0142y czas dzia\u0142aj\u0105 niezwykle ostro\u017cnie, znaj\u0105c komunikaty pogodowe i wiedz\u0105c od za\u0142ogi jaka o problemach l\u0105duj\u0105cego wcze\u015bniej I\u0142a-76 – sugeruj\u0105 piloci. Wed\u0142ug nastaw autopilota samolot co 2 km mia\u0142 si\u0119 zni\u017ca\u0107 o 100 m, a na wysoko\u015bci 100 m w odleg\u0142o\u015bci 2 km od pasa mia\u0142a zapa\u015b\u0107 decyzja o tym, czy l\u0105dowa\u0107. Je\u015bli tak – piloci przeszliby na r\u0119czne sterowanie. Tak si\u0119 nie sta\u0142o. Za to po „wyrzuceniu” podwozia dosz\u0142o do usterki steru wysoko\u015bci.<\/p>\r\n\r\n

Tu-154M mia\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej problemy z blokiem sterowania, kt\u00f3ry uleg\u0142 awarii na Haiti w styczniu br. (blok ten by\u0142 wymieniany w czasie zako\u0144czonego w grudniu 2009 r. remontu samolotu w zak\u0142adach w Samarze). Samolot powr\u00f3ci\u0142 do kraju dzi\u0119ki dzia\u0142aniom pilot\u00f3w, kt\u00f3rzy naprawili usterk\u0119. Po tym incydencie blok powinien by\u0107 wymieniony przez technik\u00f3w specpu\u0142ku. Czy tak si\u0119 sta\u0142o? Czy w Smole\u0144sku nowy blok m\u00f3g\u0142 ponownie nawali\u0107?<\/p>\r\n\r\n

O to, jak przebiega\u0142a naprawa, zapytali\u015bmy rzecznika Si\u0142 Powietrznych. Czekamy na odpowied\u017a.
\r\nW\u0105tpliwo\u015bci mog\u0142aby rozwia\u0107 analiza systemu sterowania podwoziem i powi\u0105zanych z nim przewod\u00f3w. W ocenie Augustynowicza, usterka mog\u0142a by\u0107 spowodowana awari\u0105 hydrauliki samolotu lub bloku sterowania. Teoretycznie do zablokowania steru wysoko\u015bci mog\u0142oby doj\u015b\u0107 tak\u017ce w spos\u00f3b samoistny (co rzadko si\u0119 zdarza) lub na skutek celowego dzia\u0142ania (to stosunkowo prosta konstrukcja umo\u017cliwiaj\u0105ca blokad\u0119 sterowania po wypuszczeniu podwozia).
\r\n
\r\nWalczyli do ko\u0144ca<\/strong>
\r\nW pierwszej fazie lotu z uszkodzonym sterem piloci jeszcze nie zdaj\u0105 sobie sprawy z zagro\u017cenia. – Schodz\u0105 nieco za szybko, pod zbyt du\u017cym k\u0105tem. Kapitan Arkadiusz Protasiuk nie mo\u017ce wiedzie\u0107, dlaczego tak si\u0119 dzieje, ale woli dmucha\u0107 na zimne. Ju\u017c na 3 km przed progiem pasa decyduje si\u0119 zrezygnowa\u0107 z l\u0105dowania. Kapitan przekr\u0119ca ga\u0142ki sterowania autopilotem, ustawiaj\u0105c maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 i wysoko\u015b\u0107. Autopilot steruj\u0105cy ci\u0105giem silnik\u00f3w ustawia je na moc startow\u0105, a wi\u0119c maksymaln\u0105 – uwa\u017caj\u0105 piloci.
\r\nWarto zaznaczy\u0107, \u017ce ostatnie doniesienia medi\u00f3w potwierdzaj\u0105, \u017ce na wysoko\u015bci 80 m mia\u0142a pa\u015b\u0107 komenda: „odchodzimy”, jednak samolot nadal si\u0119 zni\u017ca\u0142. Tu pojawiaj\u0105 si\u0119 oskar\u017cenia wobec pilot\u00f3w, \u017ce sta\u0142o si\u0119 to poni\u017cej tzw. wysoko\u015bci decyzji. Tymczasem wed\u0142ug dokumentacji lotniska Siewiernyj ta wysoko\u015b\u0107 to 70 metr\u00f3w. Komenda pad\u0142a wi\u0119c w dobrym czasie. „Nasz Dziennik” dotar\u0142 do os\u00f3b dysponuj\u0105cych dowodami potwierdzaj\u0105cymi, \u017ce decyzja kapitana o rezygnacji z l\u0105dowania zapad\u0142a oko\u0142o p\u00f3\u0142 minuty przed katastrof\u0105 – w\u00f3wczas mjr Protasiuk mia\u0142 wyra\u017anie zakomunikowa\u0107: „Nie. Nie siadamy”.<\/p>\r\n\r\n

– Kapitan Protasiuk poleca nawigatorowi ustawi\u0107 autopilota tak, aby nast\u0119pny „way-point” (punkt na trasie) znajdowa\u0142 si\u0119 po przeciwleg\u0142ej stronie pasa – oceniaj\u0105 piloci. Jednak niesterowna maszyna nie pozwoli\u0142a na realizacj\u0119 zamierze\u0144 za\u0142ogi. Samolot si\u0119 nie wzni\u00f3s\u0142. W tej chwili ziemia by\u0142a jeszcze niewidoczna, a samolot gwa\u0142townie przyspiesza\u0142. \u015awiadkowie obecni w okolicach lotniska m\u00f3wili o dziwnym d\u017awi\u0119ku silnika – pracuj\u0105cego na maksymalnych obrotach.
\r\nDu\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 samolotu potwierdzaj\u0105 te\u017c relacje smole\u0144skich kontroler\u00f3w, kt\u00f3rzy usprawiedliwiali swoj\u0105 p\u00f3\u017an\u0105 reakcj\u0119 na wydarzenia w\u0142a\u015bnie szybkim biegiem wydarze\u0144. Dodatkowo z lektury akt \u015bledztwa – o czym m\u00f3wi\u0142 mecenas Rafa\u0142 Rogalski – wy\u0142ania si\u0119 obraz nierzetelnych dzia\u0142a\u0144 obs\u0142ugi naziemnej w Smole\u0144sku.
\r\n
\r\nJak MAK dezinformuje <\/strong>
\r\nPo analizie strz\u0119p\u00f3w informacji na temat katastrofy grupa pilot\u00f3w wytkn\u0119\u0142a MAK elementy, kt\u00f3re nie pasuj\u0105 do obrazu katastrofy serwowanego opinii publicznej. Jak zauwa\u017caj\u0105, przyczyn\u0105 katastrofy nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 sugerowany b\u0142\u0105d pilota, bo w chwili gdy samolot znalaz\u0142 si\u0119 na kursie kolizyjnym z ziemi\u0105, kierowa\u0142 nim autopilot. Ponadto piloci nie chcieli l\u0105dowa\u0107 na smole\u0144skim lotnisku ju\u017c kilkadziesi\u0105t sekund przed katastrof\u0105 – inaczej du\u017co wcze\u015bniej wy\u0142\u0105czyliby autopilota, gdy\u017c ostatnia faza podchodzenia do l\u0105dowania odbywa si\u0119 r\u0119cznie. Tak\u017ce analiza dzia\u0142ania systemu TAWS wskazuje, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 on przekaza\u0107 pilotom informacji: „Terrain Ahead! Pull up!”, poniewa\u017c w tym momencie teren nie by\u0142 jeszcze przed pilotami, a co wi\u0119cej, ten tryb ostrzegania by\u0142 wy\u0142\u0105czony przed lotem; gdyby – wbrew instrukcji – by\u0142 on w\u0142\u0105czony, zabrzmia\u0142by kilka kilometr\u00f3w wcze\u015bniej. Piloci wskazuj\u0105 te\u017c, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 prawd\u0105 to, jakoby piloci nie posiadali danych nawigacyjnych lotniska – nie mieli ich na kartce, ale by\u0142y one w komputerze nawigatora. W przeciwnym razie autopilot nie rozpocz\u0105\u0142by \u015bcie\u017cki zni\u017cania. Jak zauwa\u017caj\u0105 piloci, informacje rosyjskich \u015bledczych na temat stanu cia\u0142 pasa\u017cer\u00f3w tupolewa wskazuj\u0105, \u017ce dzia\u0142a\u0142a na nie ogromna si\u0142a – a to potwierdza du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 samolotu – niemo\u017cliw\u0105 do osi\u0105gni\u0119cia w ci\u0105gu 5 s przy za\u0142o\u017ceniu pr\u0119dko\u015bci pocz\u0105tkowej w granicach 250 km\/h. W\u015br\u00f3d wa\u017cnych informacji ze strony MAK brakuje tej o konfiguracji samolotu: o stopniu otwarcia podwozia, pozycji klap, slot\u00f3w, lotek, p\u0142aszczyzny steru wysoko\u015bci i kierunku, a tak\u017ce hamulc\u00f3w aerodynamicznych, pr\u0119dko\u015bci samolotu. Wiele z tych danych zarejestrowa\u0142a czarna skrzynka znajduj\u0105ca si\u0119 w r\u0119kach Rosjan. Czy przemilczenie pewnych informacji \u015bwiadczy o tym, \u017ce s\u0105 one dla Rosjan niewygodne? Jak to mo\u017cliwe, \u017ce \u015bledczym uda\u0142o si\u0119 do\u015b\u0107 dok\u0142adnie opisa\u0107 trajektori\u0119 lotu, skoro pr\u0119dko\u015b\u0107 samolotu nie by\u0142a znana?
\r\n<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Grupa kilkudziesi\u0119ciu pilot\u00f3w cywilnych i wojskowych dokona\u0142a samodzielnej analizy ostatniej fazy lotu prezydenckiego Tu-154. W ich opinii, za\u0142oga nie pr\u00f3bowa\u0142a l\u0105dowa\u0107 na lotnisku w Smole\u0144sku, a do tragedii dosz\u0142o z powodu awarii steru wysoko\u015bci. Takiego zdania jest reprezentuj\u0105cy lotnik\u00f3w dr Tadeusz Augustynowicz, oficer Wojsk Lotniczych, koordynator lotnisk wojskowych, wieloletni pracownik LOT. W ocenie dr. Augustynowicza […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22177\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}