{"id":21996,"date":"2010-05-24T13:45:33","date_gmt":"2010-05-24T18:45:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=21996"},"modified":"2010-05-24T13:45:49","modified_gmt":"2010-05-24T18:45:49","slug":"platforma-pozwolila-zalac-polske","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=21996","title":{"rendered":"Platforma pozwoli\u0142a zala\u0107 Polsk\u0119"},"content":{"rendered":"

Z dr. in\u017c. Bernardem Twarogiem, hydrologiem, zast\u0119pc\u0105 dyrektora ds. naukowo-badawczych Instytutu In\u017cynierii i Gospodarki Wodnej Politechniki Krakowskiej, rozmawia Mariusz Bober<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Skala obecnej powodzi podobna jest do tej z 1997 roku?<\/strong>
\r\n – Jest gorzej. W\u00f3wczas takiego kataklizmu, jaki nast\u0105pi\u0142 podczas pami\u0119tnej powodzi, w dorzeczu Wis\u0142y nie by\u0142o. Gorsza sytuacja by\u0142a wtedy w dorzeczu Odry. Natomiast to, co dzieje si\u0119 obecnie w zlewni Wis\u0142y, jest por\u00f3wnywalne do powodzi z 1934 r. i tej z 1997 r. razem wzi\u0119tych.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cna si\u0119 by\u0142o przygotowa\u0107 na taki atak \u017cywio\u0142u?<\/strong>
\r\n – Sam fakt wyst\u0105pienia du\u017cych ilo\u015bci wody w korytach rzek to konsekwencja przede wszystkim obfitych i d\u0142ugotrwa\u0142ych opad\u00f3w, za ma\u0142ej retencji zlewni oraz uszczelnienia zlewni dokonanej przez cz\u0142owieka, co nie zosta\u0142o zrekompensowane naturze, np. poprzez budow\u0119 suchych zbiornik\u00f3w, kt\u00f3re op\u00f3\u017ani\u0142yby reakcj\u0119 zlewni, czyli szybkie przybieranie wody w korytach rzek. Dzi\u0119ki temu by\u0142oby jej tam mniej i przybiera\u0142aby du\u017co wolniej.<\/p>\r\n\r\n

Gdyby to zrobiono wcze\u015bniej, uda\u0142oby si\u0119 unikn\u0105\u0107 zalania cz\u0119\u015bci Krakowa, Sandomierza i innych miejscowo\u015bci?<\/strong>
\r\n – To, \u017ce p\u0119kaj\u0105 wa\u0142y na Wi\u015ble przy du\u017cym przyborze wody, \u015bwiadczy, \u017ce ich stan techniczny nie by\u0142 najlepszy. Wysoki poziom w\u00f3d utrzymywa\u0142 si\u0119 bowiem stosunkowo kr\u00f3tko i gdyby wa\u0142y by\u0142y odpowiednie, powinny wytrzyma\u0107 nap\u00f3r wody. Krak\u00f3w ju\u017c od dawna „lobbuje” za rozwi\u0105zaniami w postaci budowy polder\u00f3w i zbiornik\u00f3w powy\u017cej miasta, a wi\u0119c w g\u00f3rnym biegu Wis\u0142y. Chodzi tu przede wszystkim o budow\u0119 zbiornika \u015awinna-Por\u0119ba na rzece Skawa rozpocz\u0119t\u0105 w 1984 roku, ale wci\u0105\u017c wstrzymywane s\u0105 \u015brodki na doko\u0144czenie inwestycji.<\/p>\r\n\r\n

Realizacja „Programu dla Wis\u0142y” to wystarczaj\u0105ce zabezpieczenie?<\/strong>
\r\n – Na ochron\u0119 przeciwpowodziow\u0105 w zlewni g\u00f3rnej Wis\u0142y nale\u017cy patrze\u0107 jak na system, kt\u00f3ry musi wykaza\u0107 si\u0119 efektywno\u015bci\u0105. Poprawnie dzia\u0142aj\u0105cy sk\u0142ada si\u0119 z os\u0142ony hydrometeorologicznej oraz obiekt\u00f3w hydrotechnicznych, w tym obwa\u0142owa\u0144. Dodatkowo nale\u017cy wspomnie\u0107 o regulacjach prawnych i administracyjnych (procedura inwestycyjna), instrumentach finansowych (kredyty, ubezpieczenia i dotacje) oraz edukacji przeciwpowodziowej. Poszczeg\u00f3lne elementy traktowane roz\u0142\u0105cznie nie wystarcz\u0105. Dopiero sprawne zarz\u0105dzanie ca\u0142ym systemem pozwoli na skuteczne zminimalizowanie ryzyka powodziowego w zagro\u017conych korytach rzek. Rozwi\u0105zania zwi\u0119kszaj\u0105ce ochron\u0119 przeciwpowodziow\u0105 s\u0105 od dawna znane ekspertom. Problem stanowi jedynie uruchomienie zaplanowanych inwestycji.<\/p>\r\n\r\n

Jak mo\u017cna poprawi\u0107 bezpiecze\u0144stwo przeciwpowodziowe w dorzeczu Wis\u0142y w kr\u00f3tkim czasie?<\/strong>
\r\n – Trzeba dzia\u0142a\u0107 co najmniej na dw\u00f3ch frontach: zwi\u0119kszy\u0107 retencj\u0119 w zlewniach oraz ograniczy\u0107 potencjalne straty powodziowe poprzez restrykcje w zabudowie obszar\u00f3w zagro\u017conych. W przypadku budowy zbiornik\u00f3w suchych czy retencyjnych oraz modernizacji i budowy obwa\u0142owa\u0144 problem polega na szybkim wyznaczeniu odpowiedniego terenu i przeprowadzeniu procedury inwestycyjnej, w tym wyw\u0142aszcze\u0144 (takie mo\u017cliwo\u015bci daje planowana specustawa). Chcia\u0142bym jednak zaznaczy\u0107, \u017ce Unia Europejska bardzo restrykcyjnie traktuje kwesti\u0119 budowy du\u017cych zbiornik\u00f3w retencyjnych. W\u0142a\u015bciwie sprzeciwia si\u0119 podobnym inwestycjom, uznaj\u0105c, \u017ce zbyt mocno ingeruj\u0105 one w \u015brodowisko naturalne.<\/p>\r\n\r\n

Cz\u0119\u015b\u0107 ekspert\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce efektywniejsza jest budowa mniejszych zbiornik\u00f3w na dop\u0142ywach du\u017cych rzek…<\/strong>
\r\n – To prawda. Zreszt\u0105 obecnie praktycznie niemo\u017cliwe jest ju\u017c znalezienie lokalizacji na budow\u0119 du\u017cego zbiornika retencyjnego w zlewni g\u00f3rnej Wis\u0142y ponad te, kt\u00f3re by\u0142y planowane w latach poprzednich. Poza tym budowa takich zbiornik\u00f3w jest niezwykle kosztowna, dlatego je\u015bli ju\u017c si\u0119 podejmuje ich realizacji, to w taki spos\u00f3b, by pe\u0142ni\u0142y wiele funkcji, np. opr\u00f3cz zada\u0144 przeciwpowodziowych zaopatrywa\u0142y w wod\u0119 pitn\u0105 czy te\u017c s\u0142u\u017cy\u0142y do produkcji pr\u0105du.<\/p>\r\n\r\n

Woda zala\u0142a drogi, mosty, a nawet zagrozi\u0142a elektrowni w Po\u0142a\u0144cu…<\/strong>
\r\n – Ten zak\u0142ad jest jednym z kluczowych obiekt\u00f3w dostarczaj\u0105cych energi\u0119, a wi\u0119c strategicznym. Dlatego w\u0142a\u015bnie takie miejsca powinny by\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci zabezpieczone przed zalaniem. Je\u015bli za\u015b chodzi o zabezpieczenie dr\u00f3g, to wszystkie powinny posiada\u0107 odprowadzenie w\u00f3d opadowych. Ka\u017cda pow\u00f3d\u017a w pewien spos\u00f3b weryfikuje zar\u00f3wno system zarz\u0105dzania, proponowane rozwi\u0105zania, jak i warto\u015bci przep\u0142yw\u00f3w, na kt\u00f3re projektuje si\u0119 obiekty in\u017cynierskie, w tym mosty oraz urz\u0105dzenia s\u0142u\u017c\u0105ce ochronie przeciwpowodziowej. Tak b\u0119dzie i w przypadku obecnej powodzi, kt\u00f3ra ma rozmiary kataklizmu.<\/p>\r\n\r\n

NIK wskaza\u0142a, \u017ce struktury pa\u0144stwowe nie przygotowa\u0142y plan\u00f3w dzia\u0142a\u0144 kryzysowych…<\/strong>
\r\n – Jednym z zada\u0144 pa\u0144stwa jest ochrona obywateli przed r\u00f3\u017cnego rodzaju kataklizmami, w tym przed powodzi\u0105. Dlatego jest okre\u015blona struktura zarz\u0105dzania gospodark\u0105 wodn\u0105 i sytuacjami kryzysowymi. Po powodzi z 1997 r. pojawi\u0142 si\u0119 projekt Banku \u015awiatowego, w ramach kt\u00f3rego wybranym jednostkom samorz\u0105dowym zosta\u0142a udzielona pomoc przy likwidacji skutk\u00f3w powodzi oraz realizacji plan\u00f3w ochrony przeciwpowodziowej. Tego typu dzia\u0142ania mia\u0142y te\u017c prowadzi\u0107 pozosta\u0142e jednostki samorz\u0105dowe: starostwa i gminy. Je\u015bli jednak na szczeblach wojew\u00f3dzkim i centralnym nie zosta\u0142y stworzone takie plany, ca\u0142y system nie dzia\u0142a efektywnie. W ten spos\u00f3b korzy\u015bci z zainwestowanych wcze\u015bniej \u015brodk\u00f3w nie s\u0105 w pe\u0142ni odczuwalne.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z dr. in\u017c. Bernardem Twarogiem, hydrologiem, zast\u0119pc\u0105 dyrektora ds. naukowo-badawczych Instytutu In\u017cynierii i Gospodarki Wodnej Politechniki Krakowskiej, rozmawia Mariusz Bober Skala obecnej powodzi podobna jest do tej z 1997 roku? – Jest gorzej. W\u00f3wczas takiego kataklizmu, jaki nast\u0105pi\u0142 podczas pami\u0119tnej powodzi, w dorzeczu Wis\u0142y nie by\u0142o. Gorsza sytuacja by\u0142a wtedy w dorzeczu Odry. Natomiast to, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21996"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21996"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21996\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}