{"id":2179,"date":"2008-07-01T12:54:15","date_gmt":"2008-07-01T12:54:15","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2179","title":{"rendered":"Rzymskie pozdrowienie – Marek Jan Chodakiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Chyba ze \u0107wier\u0107 wieku temu grzeba\u0142em w starych ksi\u0105\u017ckach w Kalifornii. Nie pami\u0119tam,\r\n czy by\u0142o to w domu, czy na uczelni, ale chyba w bibliotece uniwersyteckiej. W ka\u017cdym razie natkn\u0105\u0142em\r\n si\u0119 na endecki album z pogrzebu Romana Dmowskiego w styczniu 1939 roku. Na zdj\u0119ciach kondukt pogrzebowy. A w nim dzia\u0142acze narodowi: Kresowiacy, g\u00f3rale, g\u00f3rnicy, w\u0142o\u015bcianie, wojskowi, lekarze, prawnicy, in\u017cynierowie, profesorowie, studenci, korporanci, m\u0142odzie\u017c wszechpolska. Jak po latach zauwa\u017cy\u0142\r\n m\u00f3j przyjaciel Sebastian, zaiste endecy sami sprawili sobie pogrzeb tu\u017c przed hekatomb\u0105 II wojny \u015bwiatowej i okresu powojennego. W\u015br\u00f3d zdj\u0119\u0107, pod koniec albumu, zobaczy\u0142em grupy ludzi nad grobem Dmowskiego z uniesionymi prawicami. Nie tylko m\u0142odzie\u017c, ale i osoby sporo starsze, w tym profesor\u00f3w. Przyznam si\u0119, \u017ce by\u0142em bardzo zaszokowany. Mia\u0142em wtedy 20 lat, niedawno przyby\u0142em z Polski i \u0142apa uniesiona w g\u00f3r\u0119 kojarzy\u0142a mi si\u0119 z Niemcami czy – jak to telewizyjna komuna w „Czterech pancernych” i w „Stawce wi\u0119kszej ni\u017c \u017cycie” uporczywie podawa\u0142a – z „hitlerowcami”. Poszed\u0142em zapyta\u0107 u \u017ar\u00f3d\u0142a, czyli u Zdzicha Zakrzewskiego, kt\u00f3ry by\u0142 w M\u0142odzie\u017cy Wszechpolskiej we Lwowie. – M\u00f3j drogi, tak wszyscy si\u0119 nasi witali, bo to przysz\u0142o z Europy – t\u0142umaczy\u0142. – Śpiewa\u0142o si\u0119 na melodi\u0119 „Warszawianki” nasz „Hymn M\u0142odych”\r\nz podniesion\u0105 do g\u00f3ry r\u0119k\u0105. Tak by\u0142o w regulaminach MW. <\/p>\r\n

Z\u0142oty s\u0142o\u0144ca blask doko\u0142a, Bia\u0142y Orze\u0142 wzlata wzwy\u017c, W g\u00f3r\u0119 wznie\u015bmy dumne czo\u0142a, Patrz\u0105c w Polski Znak i Krzy\u017c. Polsce niesiem odrodzenie, Depcz\u0105c pod\u0142o\u015b\u0107, fa\u0142sz i brud. W nas mocarne wiosny tchnienie, W nas jest przysz\u0142o\u015b\u0107, z nami lud.<\/p>\r\n

Poskroba\u0142em si\u0119 w g\u0142ow\u0119, bo pie\u015b\u0144 brzmi jak najbardziej po polsku i patriotycznie, \u017cadna tam „hitlerowska”. Kilka lat potem pyta\u0142em o to \u015bp. p.Wojtka Wasiuty\u0144skiego, g\u0142\u00f3wnego ideologa Ruchu Narodowo – Radykalnego, potem na powr\u00f3t dzia\u0142aj\u0105cego w Stronnictwie Narodowym. T\u0142umaczy\u0142, \u017ce taki by\u0142 duch czas\u00f3w, a opr\u00f3cz tego r\u0119ka do g\u00f3ry oznacza\u0142a dla Polak\u00f3w po pierwsze – przynale\u017cno\u015b\u0107 do cywilizacji zachodnioeuropejskiej Gest ten by\u0142 symbolem opowiedzenia si\u0119 za jej rzymskokatolick\u0105 wersj\u0105. Saluto romano przysz\u0142o bowiem z Italii. A po drugie – by\u0142o ono znakiem rozpoznawczym wszystkich antykomunist\u00f3w europejskich: od monarchist\u00f3w na prawicy przez konserwatyst\u00f3w, naturalnie narodowc\u00f3w a\u017c do narodowych radyka\u0142\u00f3w na lewicy. Faktycznie, gdy bada\u0142em dzieje wojny domowej w Hiszpanii,\r\n natkn\u0105\u0142em si\u0119 na zdj\u0119cie cz\u0119\u015bci episkopatu hiszpa\u0144skiego wykonuj\u0105cego „rzymskie pozdrowienie.” Widzia\u0142em\r\n zdj\u0119cia bu\u0142garskich ratnik\u00f3w, francuskiej Action Française, islandzkich nacjonalist\u00f3w, a nawet narodowc\u00f3w \u017cydowskich, czyli syjonist\u00f3w-rewizjonist\u00f3w z Beitaru. W\u0142a\u015bciwie wszyscy nosili mundury organizacyjne i witali si\u0119 „po rzymsku”. Wszyscy – w tym i niemieccy narodowi socjali\u015bci, czyli cz\u0142onkowie Narodowo
\r\nSocjalistycznej Partii Robotniczej Niemiec (NSDAP) – zapo\u017cyczyli ten gest od w\u0142oskich faszyst\u00f3w.<\/p>\r\n

Co wi\u0119cej, gest ten pokaza\u0142 si\u0119 te\u017c poza Europ\u0105. Kiedy\u015b czyta\u0142em jednego z moich najbardziej ulubionych anglokatolik\u00f3w konserwatywnych, Evelyna Waugha. Zdaje si\u0119, \u017ce w „Black Mischief” autor opisuje scen\u0119, w kt\u00f3rej murzy\u0144ski nacjonalista pokaza\u0142 mu a Roman greeting. W USA w latach 20. jamajski pratw\u00f3rca „czarnego nacjonalizmu”, Marcus Garvey, ubiera\u0142 si\u0119 wadmiralski mundur i pozdrawia\u0142 paraduj\u0105cych Afroamerykan\u00f3w z trybuny, a oni mu odpowiadali „po rzymsku.” W Argentynie peroni\u015bci zarzucili ten\r\n gest dopiero po kl\u0119sce III Rzeszy, st\u0105d Evita podnosi\u0142a potem dwie r\u0119ce. Ale i tak by\u0142o wiadomo, \u017ce chodzi o „rzymskie pozdrowienie” Mussoliniego. A sk\u0105d wytrzasn\u0105\u0142 to Mussolini? Wiadomo – z Imperium Rzymskiego, za kt\u00f3rego kontynuatora si\u0119 uwa\u017ca\u0142 i kt\u00f3rego glori\u0119 chcia\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 we W\u0142oszech. Pyta\u0142em\r\n o to kole\u017cank\u0119 z uczelni, kt\u00f3ra pisa\u0142a na Uniwersytecie Columbia doktorat na temat symboliki Imperium Rzymskiego. Skupi\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rze\u017abach i numizmatyce. Opowiada\u0142a, \u017ce pierwotnie gest „rzymskiego pozdrowienia” funkcjonowa\u0142 jako gest pokoju. Wyci\u0105gni\u0119cie prawicy przed siebie oznacza\u0142o: „nie mam broni”. Potem funkcjonowa\u0142o jako pozdrowienie wojskowe, ofi cjalne, raczej formalne. Sta\u0142o si\u0119 symbolem rzymskiej jedno\u015bci imperialnej, w pewnym sensie symbolem wsp\u00f3lnoty, bowiem nawet gdy cesarz pozdrawia\u0142\r\n lud, to lud przecie\u017c odpowiada\u0142 – pozornie jak r\u00f3wny r\u00f3wnemu. Taka fi kcja, ale przecie\u017c symbole i mity s\u0105 budulcem scalaj\u0105cym spo\u0142ecze\u0144stwa. Nawet Unia Europejska ma sw\u00f3j hymn. <\/p>\r\n

A dzisiaj? Rzymskie pozdrowienie funkcjonuje g\u0142\u00f3wnie na stadionach. Jaki\u015b czas temu konserwatywny „National Review” pisa\u0142 o tym, \u017ce stadiony podczas mecz\u00f3w pi\u0142ki no\u017cnej s\u0105 jedynym dozwolonym miejscem w Unii Europejskiej, gdzie mo\u017cna da\u0107 upust politycznie niepoprawnym uczuciom. Autor artyku\u0142u przywo\u0142a\u0142 przyk\u0142ad, gdy na meczu wyjazdowym we W\u0142oszech brytyjscy kibice kpili sobie z przeciwnika, podnosz\u0105c do g\u00f3ry \u0142ap\u0119 i wyzywaj\u0105c w\u0142oskich pi\u0142karzy i fan\u00f3w od faszyst\u00f3w. Z drugiej strony w\u0142oscy kibice klub\u00f3w z miast, gdzie operetkowa Narodowa Partia Faszystowska by\u0142a kiedy\u015b pot\u0119g\u0105, prowokuj\u0105 rzymskim pozdrowieniem\r\n mi\u0142o\u015bnik\u00f3w innych dru\u017cyn, na przyk\u0142ad Bolonii, kt\u00f3ra by\u0142a pod z\u0142owrogimi wp\u0142ywami komuny.<\/p>\r\n

W Polsce \u0142apa idzie w g\u00f3r\u0119 na stadionach, ale saluto romano ma te\u017c i inny wymiar. Gdy by\u0142em w kraju na stypendium doktoranckim na pocz\u0105tku lat 90., zbiera\u0142em materia\u0142y do pracy o „Boj\u00f3wkarzach tolerancji” – rozmaitych futerkowcach i anarchistach, kt\u00f3rzy prali si\u0119 ze skinheadami. Przegl\u0105da\u0142em ostatnio notatki\r\n i wycinki – i wysz\u0142o mi, \u017ce „rzymskie pozdrowienie” by\u0142o wtedy ch\u0119ci\u0105 prowokacji i rzucenia wyzwania establishmentowi postkomunistycznemu i postsolidarno\u015bciowemu, kt\u00f3ry promowa\u0142 moralny relatywizm, gdzie jedyn\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 by\u0142a „tolerancja” – ale nie dla polskiej tradycji, patriotyzmu i wiary chrze\u015bcija\u0144skiej,\r\na katolicyzmu szczeg\u00f3lnie. „Tolerancja” polega\u0142a na akceptacji tego, co czerwono – r\u00f3\u017cowe elity namaszcza\u0142y. Ich definicj\u0105 „tolerancji” by\u0142a aprobata. <\/p>\r\n

Ta specyficzna „tolerancja” wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi ho\u0142ubieniem mniejszo\u015bci narodowych. Ze szczeg\u00f3ln\u0105 atencj\u0105, naturalnie w spos\u00f3b instrumentalny, pochylano si\u0119 nad ogromn\u0105 tragedi\u0105 spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej – nad Holokaustem. Dla zewn\u0119trznych obserwator\u00f3w stanowi\u0142o to wielki kontrast z obrazoburcz\u0105 postaw\u0105 w stosunku do tragedii polskich, a cz\u0119sto nawet przypisywaniem Polakom wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u w nazistowskich zbrodniach (np. s\u0142awetny artyku\u0142 o mordowaniu \u017byd\u00f3w w Powstaniu Warszawskim przez AK i NSZ). A jak si\u0119 ma do tego rzymskie pozdrowienie? Do niedawna kr\u00f3lowa\u0142 moralny\r\nrelatywizm w kulturze, za\u015b alternatywne pogl\u0105dy nie mog\u0142y zaistnie\u0107 w dyskursie publicznym, bowiem okr\u0105g\u0142osto\u0142owy uk\u0142ad skazywa\u0142 je w najlepszym razie na niszowo\u015b\u0107, je\u015bli nie na niebyt. Dlatego cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy reagowa\u0142a „rzymskim pozdrowieniem”, kt\u00f3ry to gest by\u0142 buntem bezsilnych przeciw ob\u0142udzie „uk\u0142adu”. Gest ten dzia\u0142a\u0142 w spos\u00f3b emancypacyjny w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy go wykonywali – zrywaj\u0105c z okr\u0105g\u0142osto\u0142ow\u0105 polityczn\u0105 poprawno\u015bci\u0105. By\u0142o to prze\u0142amanie tabu. Naturalnie na ge\u015bcie tym najbardziej zyskiwali „tolerancyjni”, kt\u00f3rzy rozdmuchiwali ka\u017cdy przypadek jego pojawienia si\u0119 i zgodnym skowytem straszyli post-PRL-owsk\u0105 pseudointeligencj\u0119 „nadchodz\u0105cym faszyzmem” czy „drugim Iranem”, kt\u00f3rego liderem mia\u0142 by\u0107 pose\u0142 Stefan Niesio\u0142owski. <\/p>\r\n

Obecnie, jak rozumiem, cz\u0119\u015b\u0107 m\u0142odzie\u017cy patriotycznej, szczeg\u00f3lnie tej z organizacji narodowych, pozna\u0142a przesz\u0142o\u015b\u0107 swojej orientacji na tyle, aby ca\u0142kiem \u015bwiadomie stosowa\u0107 „rzymskie pozdrowienie” w czasie swoich uroczysto\u015bci. Powoli przestaje ono s\u0142u\u017cy\u0107 jako taran na liberalno-lewicowe tabu, staj\u0105c si\u0119 ponownie\r\n atrybutem organizacyjnym. A co na to ja? A ja na to jak „paniczykowska korporacja” mego dziadka – Konwent Polonia z Uniwersytetu Stefana Batorego. Czuj\u0119 si\u0119 duszno w dobie polityki masowej – tak jak oni. Bynajmniej jednak paniczyki lewakami nie byli. Oto ich pie\u015b\u0144 korporacyjna, pe\u0142na patriotyzmu, \u015bpiewana\r\nwyzywaj\u0105co na melodi\u0119 „Bo\u017ce, Caria chrani” – co z kolei zosta\u0142o \u015bci\u0105gni\u0119te z „God Save the King”:<\/p>\r\n

Cze\u015b\u0107 polskiej ziemi, cze\u015b\u0107, Ojczy\u017anie naszej cze\u015b\u0107, Cze\u015b\u0107 Polsce, cze\u015b\u0107. Kto si\u0119 jej synem zwie,
\r\n W kim polska dusza wre, Niech stanie w ko\u0142o t\u0119 Pie\u015b\u0144 chwa\u0142y wznie\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Ale mimo wszystko Polonusi po rzymsku si\u0119 nie witali. Byli zbyt feudalni na fanaberie doby polityki masowej. Czekali na powr\u00f3t I RP. I czekaj\u0105 dalej. <\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n\r\n

Artyku\u0142 pochodzi z bie\u017c\u0105cego ewydania<\/a> “Najwy\u017cszego Czasu!”. Zach\u0119camy do wykupienia e-prenumeraty<\/a>.<\/p>\r\n

W sklepie nczas.com<\/a> pojawi\u0142o si\u0119 15-\u015bcie ksi\u0105\u017cek zaliczanych do absolutnej klasyki. Polecamy r\u00f3wnie\u017c pakiety publikacji Janusz Korwin Mikkego, Stanis\u0142awa Michalkiewicza, zbi\u00f3r ksi\u0105\u017cek o \u017bydach<\/a> itd.:<\/p>\r\n<\/div>\r\n

Za: Najwy\u017cszy Czas! <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chyba ze \u0107wier\u0107 wieku temu grzeba\u0142em w starych ksi\u0105\u017ckach w Kalifornii. Nie pami\u0119tam, czy by\u0142o to w domu, czy na uczelni, ale chyba w bibliotece uniwersyteckiej. W ka\u017cdym razie natkn\u0105\u0142em si\u0119 na endecki album z pogrzebu Romana Dmowskiego w styczniu 1939 roku. Na zdj\u0119ciach kondukt pogrzebowy. A w nim dzia\u0142acze narodowi: Kresowiacy, g\u00f3rale, g\u00f3rnicy, w\u0142o\u015bcianie, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2179"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2179\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}