{"id":2173,"date":"2008-07-01T10:39:15","date_gmt":"2008-07-01T10:39:15","guid":{"rendered":""},"modified":"2018-07-01T10:46:37","modified_gmt":"2018-07-01T14:46:37","slug":"israel-meir-lau-przyjezdzam-do-polski-z-mieszanymi-uczuciami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2173","title":{"rendered":"Israel Meir Lau: Przyje\u017cd\u017cam do Polski z mieszanymi uczuciami"},"content":{"rendered":"

Polska przez tysi\u0105c lat by\u0142a schronieniem dla \u017byd\u00f3w. Pozwolili\u015bcie si\u0119 nam swobodnie rozwija\u0107, nadali\u015bcie prawa obywatelskie. Z drugiej strony byli ludzie, kt\u00f3rzy pomagali Niemcom w dokonaniu Holokaustu – m\u00f3wi \u017cydowski przyw\u00f3dca duchowy w rozmowie z Piotrem Zychowiczem<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Rz: Odwiedzi\u0142 ju\u017c rabin Piotrk\u00f3w Trybunalski?<\/strong><\/p>\r\n

To by\u0142o jedno z pierwszych miejsc, kt\u00f3re odwiedzi\u0142em, gdy po raz pierwszy przyjecha\u0142em do Polski w 1988 roku.<\/p>\r\n

Czy dom, w kt\u00f3rym rabin mieszka\u0142 przed wojn\u0105, wci\u0105\u017c tam stoi?<\/strong><\/p>\r\n

Sta\u0142 a\u017c do zesz\u0142ego roku. Pami\u0119tam do dzisiaj: ulica Pi\u0142sudskiego 21. W tym domu si\u0119 urodzi\u0142em, bo w tamtych czasach porody nie odbywa\u0142y si\u0119 w szpitalach. Chcia\u0142em zobaczy\u0107 miejsca, kt\u00f3re pami\u0119ta\u0142em z dzieci\u0144stwa. Odwiedzi\u0142em Cz\u0119stochow\u0119, gdzie Niemcy wsadzili mnie do obozu pracy. By\u0142em w Treblince, gdzie zamordowano mego ojca i 13-letniego brata. By\u0142em w Krakowie – mie\u015bcie mojej matki i moich dziadk\u00f3w. Po\u0142owa mojej rodziny ze strony matki pochodzi z Krakowa.<\/p>\r\n

A ze strony ojca?<\/strong><\/p>\r\n

Ojciec urodzi\u0142 si\u0119 we Lwowie, na ulicy Starozakonnej 5. By\u0142 ostatnim naczelnym rabinem Piotrkowa. W tej cz\u0119\u015bci rodziny mamy tradycj\u0119 47 pokole\u0144 rabin\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 ja kontynuuj\u0119. Jednym z moich przodk\u00f3w by\u0142 s\u0142ynny Saul Wahl, kt\u00f3ry przez jeden dzie\u0144 by\u0142 kr\u00f3lem Polski. Ale wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od rabina Meira z Padwy. Moi przodkowie przybyli do Galicji z Hiszpanii. Nie przez przypadek w Hiszpanii te\u017c znajduje si\u0119 prowincja o takiej nazwie. \u017bydowskie imiona naszych matek s\u0105 hiszpa\u0144skie. Johanna to Juanita, Szpince to Esperanza.<\/p>\r\n

Dlaczego hiszpa\u0144scy \u017bydzi przybyli do Polski?<\/strong><\/p>\r\n

W 1492 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 nowa era. Kolumb odkry\u0142 Ameryk\u0119, a \u017byd\u00f3w wyrzucono z Hiszpanii. W Polsce przyj\u0119to ich z otwartymi ramionami. Ale moi przodkowie przybyli tu du\u017co wcze\u015bniej.<\/p>\r\n

Ma rabin jakie\u015b wspomnienia z przedwojennej Polski?<\/strong><\/p>\r\n

Raczej nie. Urodzi\u0142em si\u0119 w 1937 roku, wi\u0119c gdy wybuch\u0142a wojna, mia\u0142em zaledwie dwa lata. Pami\u0119tam natomiast pa\u017adziernik 1942 roku. Pami\u0119tam, jak mojego ojca bi\u0142 niemiecki oficer za to, \u017ce nie pos\u0142ucha\u0142 zarz\u0105dzenia i nie ogoli\u0142 brody. Nie zrobi\u0142 tego, bo nie chcia\u0142 \u0142ama\u0107 morale \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci. Wszyscy na niego patrzyli. By\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 i najwi\u0119kszym autorytetem. Pami\u0119tam tego zbira z gumow\u0105 pa\u0142\u0105. Nazywali\u015bmy je \u201emajk\u0105\u201d. Pami\u0119tam, jak spada\u0142a na plecy mojego ojca w obecno\u015bci wszystkich \u017byd\u00f3w zebranych przed wielk\u0105 synagog\u0105. W\u0142a\u015bnie wtedy ojca i jednego z moich braci wywieziono do Treblinki.<\/p>\r\n

Jak rabin si\u0119 uratowa\u0142?<\/strong><\/p>\r\n

Mama wzi\u0119\u0142a nas – mojego brata i mnie – za r\u0119ce i po prostu wysz\u0142a z dziedzi\u0144ca synagogi do getta. W ostatniej chwili Niemiec wepchn\u0105\u0142 mojego brata z powrotem do \u015brodka. Nigdy go ju\u017c nie zobaczy\u0142em. Podobnie jak ojca.<\/p>\r\n

Do kiedy by\u0142 rabin w gettcie?<\/strong><\/p>\r\n

Do listopada 1944 roku, gdy zacz\u0119li zbli\u017ca\u0107 si\u0119 Sowieci. Pozostali\u015bmy ja, mama i m\u00f3j starszy, 18-letni brat, kt\u00f3ry pracowa\u0142 w piotrkowskiej hucie szk\u0142a Hortensja. Niemcy postanowili wszystkich ewakuowa\u0107 i zrobili selekcj\u0119. M\u0119\u017cczy\u017ani na jedn\u0105 stron\u0119, kobiety z dzie\u0107mi na drug\u0105. Mama zrozumia\u0142a, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani b\u0119d\u0105 mieli wi\u0119ksze szanse na prze\u017cycie ni\u017c kobiety z dzie\u0107mi. W pewnym momencie odepchn\u0119\u0142a mnie od siebie do brata. \u201eTulek! We\u017a Lulka!\u201d – krzykn\u0119\u0142a. By\u0142em przera\u017cony. Bi\u0142em mego brata w pier\u015b i krzycza\u0142em: \u201ePu\u015b\u0107 mnie do mamy!\u201d. Dwa lata wcze\u015bniej straci\u0142em ojca, a teraz mia\u0142em straci\u0107 mam\u0119. Zgin\u0119\u0142a w Ravensbr\u00fcck, a ja trafi\u0142em do Cz\u0119stochowy.<\/p>\r\n

A stamt\u0105d do obozu w Buchenwaldzie?<\/strong><\/p>\r\n

Tak, gdy front znowu si\u0119 zbli\u017cy\u0142, wywieziono nas bydl\u0119cymi wagonami do Niemiec. Przyjechali\u015bmy na stacj\u0119 i zobaczyli\u015bmy napis \u201eBuchenwald\u201d. Osiem minut drogi od miasta Weimar, centrum niemieckiej kultury. Goethe, Kant, Hegel, Schopenhauer. Wszyscy oni byli zwi\u0105zani z tym miejscem. Buchenwald by\u0142 obozem za\u0142o\u017conym jeszcze przed wojn\u0105 dla opozycjonist\u00f3w. Siedzia\u0142 tam mi\u0119dzy innymi Konrad Adenauer, antyhitlerowski opozycjonista, p\u00f3\u017aniejszy kanclerz Niemiec, premier Francji Leon Blum i dw\u00f3ch noblist\u00f3w w dziedzinie literatury. Byli tam przedstawiciele wielu narod\u00f3w, ale najgorsze warunki panowa\u0142y w barakach \u017cydowskich: 55, 62, 59.<\/p>\r\n

Do kt\u00f3rego rabin trafi\u0142?<\/strong><\/p>\r\n

Najpierw by\u0142a selekcja. Mia\u0142em siedem i p\u00f3\u0142 roku, ale z powodu niedo\u017cywienia wygl\u0105da\u0142em na pi\u0119\u0107. Bez zginania karku mog\u0142em wej\u015b\u0107 pod st\u00f3\u0142. Brat wiedzia\u0142, \u017ce jak mnie znajd\u0105 – zastrzel\u0105 na miejscu. Dlatego schowa\u0142 mnie do worka, kt\u00f3ry przerzuci\u0142 sobie przez rami\u0119. Gdy przyszli\u015bmy do obozowej bramy, Niemcy kazali spali\u0107 wszystkie rzeczy w piecach. Chodzi\u0142o o zniszczenie wirus\u00f3w i mikrob\u00f3w. Dzi\u015b ju\u017c niezbyt dobrze m\u00f3wi\u0119 po polsku, ale nigdy nie zapomn\u0119 tych s\u0142\u00f3w: \u201eLulek, chod\u017a tutaj!\u201d – szepn\u0105\u0142 m\u00f3j brat do worka. Wyszed\u0142em. Zobaczy\u0142em psy, piece i jakie\u015b natryski. P\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce lecia\u0142a z nich lodowata woda. Gdy nas polewali, my\u015bleli\u015bmy, \u017ce zamarzniemy – by\u0142 stycze\u0144 1945 roku – ale i tak wielu poczu\u0142o ulg\u0119. Jeden z m\u0119\u017cczyzn, gdy zobaczy\u0142 te natryski, po\u0142kn\u0105\u0142 kapsu\u0142k\u0119 z trucizn\u0105. By\u0142 pewien, \u017ce to Cyklon B. Zmar\u0142 na miejscu.<\/p>\r\n

Podczas selekcji nikt rabina nie zauwa\u017cy\u0142?<\/strong><\/p>\r\n

Ustawili\u015bmy si\u0119 w kolejce do odka\u017caj\u0105cych zastrzyk\u00f3w. Dawa\u0142 je doktor, Czech, r\u00f3wnie\u017c wi\u0119zie\u0144. Sta\u0142em przed bratem, za jakim\u015b m\u0119\u017cczyzn\u0105, a lekarz automatycznie dawa\u0142 zastrzyki. Nagle trafi\u0142 w pr\u00f3\u017cni\u0119. Spojrza\u0142 w d\u00f3\u0142 i zobaczy\u0142 dziecko. Zapyta\u0142: \u201eWie alt bist du?\u201d. Zgodnie z instrukcjami brata powiedzia\u0142em, \u017ce 15. Spojrza\u0142 na mojego brata. \u201eIle on ma lat? Je\u017celi dam mu doros\u0142\u0105 dawk\u0119, umrze\u201d. Wtedy brat powiedzia\u0142 prawd\u0119: siedem i p\u00f3\u0142. Doktor rozejrza\u0142 si\u0119 i po\u0142ow\u0119 strzykawki opr\u00f3\u017cni\u0142 na ziemi\u0119. Zawdzi\u0119cza mu rabin \u017cycie.To nie koniec. Moja mama by\u0142a z doskona\u0142ej krakowskiej rodziny i m\u00f3wi\u0142a pi\u0119kn\u0105 polszczyzn\u0105. Rodzice zdecydowali, \u017ce naucz\u0105 mnie tylko tego j\u0119zyka, bo b\u0119d\u0119 mia\u0142 wi\u0119ksze szanse na przetrwanie. Nie m\u00f3wi\u0142em po hebrajsku ani w jidysz. Doktor zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce znam polski, i przyczepi\u0142 mi do pasiaka liter\u0119 \u201eP\u201d, kt\u00f3r\u0105 oderwa\u0142 z cia\u0142a zmar\u0142ego polskiego wi\u0119\u017ania. Wkroczy\u0142em wi\u0119c do obozu jako polskie dziecko. Mia\u0142em m\u00f3wi\u0107, \u017ce zosta\u0142em osierocony podczas bombardowania Warszawy i przez pomy\u0142k\u0119 znalaz\u0142em si\u0119 na Umschlagplatz, gdzie wsadzono mnie do transportu z \u017bydami.<\/p>\r\n

Znalaz\u0142 si\u0119 rabin w polskim bloku?<\/strong><\/p>\r\n

Nie, skierowano mnie do baraku numer 8, w kt\u00f3rym siedzieli sowieccy je\u0144cy wojenni. Tam zaopiekowa\u0142 si\u0119 mn\u0105 Fiodor z Rostowa. M\u0142ody ch\u0142opak, zwyk\u0142y \u017co\u0142nierz, zaj\u0105\u0142 si\u0119 mn\u0105, jakby by\u0142 moim ojcem albo bratem. Ka\u017cdego dnia krad\u0142 dla mnie kartofle i gotowa\u0142 zup\u0119. Zrobi\u0142 mi te\u017c specjalne we\u0142niane nauszniki, \u017cebym nie odmrozi\u0142 sobie uszu podczas apeli, gdy kazano nam godzinami sta\u0107 z ods\u0142oni\u0119tymi g\u0142owami. Dzi\u0119ki niemu dotrwa\u0142em do kwietnia 1945 roku, gdy wyzwolili nas Amerykanie.<\/p>\r\n

Historia rabina jest typowa dla wielu \u017byd\u00f3w. Polska z jednej strony jest ziemi\u0105, na kt\u00f3rej od setek lat mieszka\u0142a pa\u0144ska rodzina, z drugiej – to ziemia, na kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142a du\u017ca jej cz\u0119\u015b\u0107. Kt\u00f3re z tych skojarze\u0144 jest silniejsze?<\/strong><\/p>\r\n

Przyje\u017cd\u017cam tu z mieszanymi uczuciami. Nie zapominam, \u017ce Polska przez tysi\u0105c lat by\u0142a by\u0142a schronieniem dla \u017byd\u00f3w. Pozwolili\u015bcie si\u0119 nam tutaj swobodnie rozwija\u0107, nadali\u015bcie nam prawa obywatelskie. Tu rozwija\u0142y si\u0119 nasza kultura i \u017cycie duchowe. Jeste\u015bmy wdzi\u0119czni za t\u0119 go\u015bcinno\u015b\u0107. Pami\u0119tamy o tych, kt\u00f3rzy nara\u017cali \u017cycie, \u017ceby podczas drugiej wojny \u015bwiatowej ratowa\u0107 \u017byd\u00f3w. Z drugiej strony by\u0142 jednak antysemityzm i ludzie, kt\u00f3rzy pomagali Niemcom w dokonaniu Holokaustu.<\/p>\r\n

To jednak by\u0142 margines. Ale na Zachodzie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 g\u0142osy, \u017ce Polacy s\u0105 tak samo odpowiedzialni za Holokaust jak Niemcy. M\u00f3wi si\u0119 o \u201epolskich obozach zag\u0142ady\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

Nie jestem historykiem. Jestem ocala\u0142ym. Ale wiem jedno. Wojn\u0119 wywo\u0142ali Niemcy. I to oni zbudowali na polskiej ziemi obozy \u015bmierci. Niemieckie obozy koncentracyjne by\u0142y w ca\u0142ej Europie, ale obozy zag\u0142ady, fabryki \u015bmierci – tylko w okupowanej Polsce: Auschwitz, Majdanek, Treblinka, Be\u0142\u017cec, Sobib\u00f3r i Che\u0142mno. Dlaczego Niemcy umie\u015bcili je akurat tutaj? To by\u0142o sprytne. My\u015bl\u0119, \u017ce spodziewali si\u0119, \u017ce wolny \u015bwiat nie pozwoli na masow\u0105 likwidacj\u0119 ca\u0142ego narodu, i jak tylko si\u0119 dowie, co si\u0119 tu dzieje, zbombarduje obozy. Uwa\u017cali, \u017ce lepiej, \u017ceby zniszczono Polsk\u0119, a nie Niemcy. A Polacy? Podczas wojny podzielili si\u0119 na trzy grupy. Tych, kt\u00f3rzy nara\u017cali si\u0119, aby ratowa\u0107 \u017cycie \u017bydom, tych, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracowali z Niemcami, i tych, kt\u00f3rzy trzymali si\u0119 z boku i nie robili nic. Jakie by\u0142y proporcje? Pan zna odpowied\u017a na to pytanie lepiej ni\u017c ja.<\/p>\r\n

Cz\u0119sto rabin powtarza, \u017ce pewien Polak odegra\u0142 w \u017cyciu rabina du\u017c\u0105 rol\u0119…<\/strong><\/p>\r\n

To prawda. Spotka\u0142em wielkiego Polaka. W sumie widzieli\u015bmy si\u0119 pi\u0119\u0107 razy. D\u0142ugo dyskutowali\u015bmy. To by\u0142 Jan Pawe\u0142 II. Po raz pierwszy spotkali\u015bmy si\u0119 w Castel Gandolfo 19 wrze\u015bnia 1993 roku. Powiedzia\u0142 mi w\u00f3wczas: \u201ePami\u0119tam twojego dziadka, rabina Fraenkela z Krakowa id\u0105cego w szabat do synagogi, otoczonego przez t\u0142um dzieci.<\/p>\r\n

Ile wnucz\u0105t mia\u0142 rabin Fraenkel?\u201d. \u201eCzterdzie\u015bcioro siedmioro\u201d – odpar\u0142em. \u201eIlu prze\u017cy\u0142o Holokaust?\u201d – spyta\u0142. \u201eTylko pi\u0119ciu. Mi\u0119dzy innymi ja i m\u00f3j brat\u201d. Nie wspomnia\u0142em nawet o dziadku, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamordowany w obozie w P\u0142aszowie ko\u0142o Krakowa. Po minucie milczenia papie\u017c powiedzia\u0142: \u201eGdziekolwiek jestem, a odwiedzi\u0142em ju\u017c ponad sto kraj\u00f3w, zawsze powtarzam, \u017ce ludzko\u015b\u0107 musi zrobi\u0107 wszystko, \u017ceby zapewni\u0107 spokojn\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 naszym starszym braciom\u201d.<\/p>\r\n

Kiedy dosz\u0142o do kolejnych spotka\u0144 rabina z Ojcem \u015awi\u0119tym?<\/strong><\/p>\r\n

Spotkali\u015bmy si\u0119 cztery razy podczas jego wizyty w Jerozolimie w 2000 roku. Raz nawet przyszed\u0142 do mojego Biura Naczelnego Rabina Izraela. Poszli\u015bmy razem do Yad Vashem, pod \u015acian\u0119 P\u0142aczu i na Stare Miasto. Potem wraz z przedstawicielem islamu wzi\u0119li\u015bmy udzia\u0142 w sympozjum na temat pokoju. Jan Pawe\u0142 II reprezentowa\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo, a ja judaizm. Trzy wielkie monoteistyczne religie razem w Jerozolimie!<\/p>\r\n

A dw\u00f3ch ich przedstawicieli pochodzi\u0142o z Polski.<\/strong><\/p>\r\n

To akurat nic dziwnego. Z Polski pochodzi bowiem bardzo wielu powa\u017cnych facet\u00f3w (\u015bmiech). Rzeczywi\u015bcie, w tym momencie historii z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce papie\u017c i naczelny rabin Izraela pochodzili z tej samej ziemi. I obaj mieli do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z Holokaustem. Papie\u017c jako m\u0142ody ch\u0142opak widzia\u0142 na w\u0142asne oczy, jak mordowano \u017byd\u00f3w. Powiedzia\u0142 mi w Jerozolimie: \u201eNaczelny rabinie, w Wadowicach przed wojn\u0105 by\u0142o sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Dwa tysi\u0105ce \u017byd\u00f3w i cztery tysi\u0105ce Polak\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z dw\u00f3ch tysi\u0119cy zosta\u0142a wymordowana. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z czterech tysi\u0119cy przetrwa\u0142a. Wiele lat p\u00f3\u017aniej przyjecha\u0142em do Izraela. Jest ze mn\u0105 przyjaciel z dzieci\u0144stwa. Jest jednym z tych dw\u00f3ch tysi\u0119cy, kt\u00f3re zosta\u0142y zniszczone.\u201d To by\u0142 Jerzy Kluger, z kt\u00f3rym papie\u017c grywa\u0142 w szachy.<\/p>\r\n

Israel Meir Lau<\/strong><\/p>\r\n

Naczelny rabin Tel Awiwu. W latach 1993 – 2003 sprawowa\u0142 funkcj\u0119 naczelnego rabina Izraela. Do dzisiaj wielu wierz\u0105cych \u017byd\u00f3w uwa\u017ca go za najwy\u017cszy autorytet moralny i duchowego przyw\u00f3dc\u0119. Cieszy si\u0119 on r\u00f3wnie\u017c wielkim szacunkiem \u015bwieckich Izraelczyk\u00f3w. Niedawno rozwa\u017cano nawet wybranie go na prezydenta. Rabin Lau odwiedzi\u0142 Warszaw\u0119 z okazji historycznego, pierwszego od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej, wr\u0119czenia dyplom\u00f3w uko\u0144czenia Jesziwy w Polsce. Talmudyczn\u0105 szko\u0142\u0119 dla przysz\u0142ych rabin\u00f3w Chabad uko\u0144czy\u0142o dziesi\u0119ciu m\u0142odych przysz\u0142ych rabin\u00f3w.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o : Rzeczpospolita | Piotr Zychowicz 01-07-2008, ostatnia aktualizacja 01-07-2008 07:19<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polska przez tysi\u0105c lat by\u0142a schronieniem dla \u017byd\u00f3w. Pozwolili\u015bcie si\u0119 nam swobodnie rozwija\u0107, nadali\u015bcie prawa obywatelskie. Z drugiej strony byli ludzie, kt\u00f3rzy pomagali Niemcom w dokonaniu Holokaustu – m\u00f3wi \u017cydowski przyw\u00f3dca duchowy w rozmowie z Piotrem Zychowiczem Rz: Odwiedzi\u0142 ju\u017c rabin Piotrk\u00f3w Trybunalski? To by\u0142o jedno z pierwszych miejsc, kt\u00f3re odwiedzi\u0142em, gdy po raz pierwszy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[22,92,61,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2173\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}