{"id":21697,"date":"2010-05-16T15:42:40","date_gmt":"2010-05-16T20:42:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=21697"},"modified":"2010-05-16T15:45:49","modified_gmt":"2010-05-16T20:45:49","slug":"panika-chamow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=21697","title":{"rendered":"Panika Cham\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Dzi\u015b dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce mamy wojn\u0119 domow\u0105. Powiedzia\u0142 to jeden cham z gwardii przybocznej Marsza\u0142ka i Namiestnika Komorowskiego.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Bardzo si\u0119 ciesz\u0119 z takiej diagnozy, gdy\u017c u tego chama i dw\u00f3ch pozosta\u0142ych zauwa\u017cy\u0142em jednocze\u015bnie objawy paniki. Wczoraj mia\u0142em zaszczyt rozmawia\u0107 ze Jaros\u0142awem Markiem Rymkiewiczem, kt\u00f3ry zapewnia\u0142 mnie, \u017ce tym razem Polski \u0179ubr przebudzi\u0142 si\u0119 na dobre. Rozumiem, \u017ce do obozu Tuska te\u017c ta konkluzja zaczyna dociera\u0107. Cho\u0107, pewnie nie dzi\u0119ki rozmowom z prostymi lud\u017ami przychodz\u0105cymi na targ w Milan\u00f3wku, lecz w wyniku gapienia si\u0119 na z\u0142otego cielca sonda\u017cy. Mniejsza oto. Bo gdy oto przeczytacie poni\u017csz\u0105 analiz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 paniki na polu walki, to zrozumiecie moj\u0105 rado\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Panika<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nag\u0142y i nieoczekiwany wybuch silnego i szybko rozprzestrzeniaj\u0105cego si\u0119 strachu, spowodowanego urojonym b\u0105d\u017a wyolbrzymionym niebezpiecze\u0144stwem, powoduj\u0105cym gwa\u0142town\u0105 ucieczk\u0119, kt\u00f3rej towarzyszy przymglenie \u015bwiadomo\u015bci. Z powy\u017cszego opisu wynikaj\u0105 dane o cechach paniki-strachu:<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 nag\u0142y, nieoczekiwany, zaskakuj\u0105cy wszystkich;<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 silny (charakterystyczny w postaci mimiki i zbledni\u0119cia)<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 szybko rozprzestrzeniaj\u0105cy si\u0119 (spotyka si\u0119 okre\u015blenie „zara\u017aliwy”);<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 ma posta\u0107 zbiorow\u0105;<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 gwa\u0142towna ucieczka (dochodzi do \u0142amania wszystkich przeszk\u00f3d za pomoc\u0105 tego czym dysponuj\u0105 uciekaj\u0105cy);<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 przymglenie \u015bwiadomo\u015bci (stan psychiczny, cz\u0119sto podobny do ataku sza\u0142u lub gniewu, z obni\u017con\u0105 kontrol\u0105 post\u0119powania i ograniczon\u0105 percepcj\u0105 bod\u017ac\u00f3w).<\/p>\r\n\r\n

Panika powstaje w okre\u015blonych warunkach dzia\u0142a\u0144 bojowych, szczeg\u00f3lnie \u0142atwo w\u00f3wczas, gdy zaistnieje: zwarta zbiorowo\u015b\u0107 ludzka, niepewno\u015b\u0107, nieznajomo\u015b\u0107 sytuacji, poczucie zagro\u017cenia, silne bod\u017ace zmys\u0142owe, z\u0142y stan moralny i psychofizyczny ludzi. W zbiorowisku ludzkim cz\u0142owiek \u0142atwo ulega sugestii, pop\u0119dom i sk\u0142onno\u015bciom. Zbiorowisko zapewnia znaczn\u0105 anonimowo\u015b\u0107. Pomniejszenie odpowiedzialno\u015bci za czyny sprawia, \u017ce cz\u0142owiek w grupie czuje si\u0119 pewniej i zmniejsza samokontrol\u0119. Zbiorowisko maskuje negatywne dzia\u0142ania, wywo\u0142uje bezkarno\u015b\u0107. Zwarto\u015b\u0107 grupy podczas panicznej ucieczki wywo\u0142uje zjawisko upodobniania innych do siebie i tym samym usprawiedliwianie zachowania. Rozprzestrzenianie si\u0119 plotki-pog\u0142oski wzmaga ograniczanie stopnia obiektywno\u015bci. Zal\u0105\u017ckiem paniki s\u0105 najcz\u0119\u015bciej najbardziej wra\u017cliwe, pojedyncze jednostki.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Skutki strachu i paniki na polu walki<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Charakter wsp\u00f3\u0142czesnego pola walki (wsp\u00f3\u0142czesnych dzia\u0142a\u0144 bojowych) jest \u017ar\u00f3d\u0142em przewidywa\u0144 znaczenia paniki i strachu. Pojawiaj\u0105cy si\u0119 przeciwnik zawsze, niespodziewanie i wsz\u0119dzie – to przyczyna stresu. Zaskoczenie dzia\u0142a w dwu kierunkach: inicjatywa z w\u0142asnej strony lub inicjatywa ze strony przeciwnika. Zaskoczenie staje si\u0119 czynnikiem powstawania paniki. Brak ci\u0105g\u0142o\u015bci pozycji, brak kontaktu wzrokowo-s\u0142uchowego mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi grupami \u017co\u0142nierzy, zwi\u0119ksza stopie\u0144 odczuwania zagro\u017cenia, zmniejsza poczucie si\u0142y. Dzia\u0142ania przeciwnika mog\u0105 skupia\u0107 si\u0119 na dezorganizacji, co zwi\u0119ksza poczucie os\u0142abienia woli walki. Stosowane tzw. \u015brodki „psychozowotw\u00f3rcze” (np. \u015brodki chemiczne) wywo\u0142uj\u0105 silne l\u0119ki o charakterze panicznym, obezw\u0142adniaj\u0105ce cz\u0142owieka psychicznie. Skutki, jakie panika wywo\u0142uje:<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 porzucanie sprz\u0119tu – dawniej porzucanie broni osobistej nie stanowi\u0142o wi\u0119kszego problemu, mo\u017cna straty szybko uzupe\u0142ni\u0107, obecnie sprz\u0119t w dyspozycji \u017co\u0142nierzy stanowi straty niepowrotne;<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 straty moralne – szok l\u0119kowy to uraz, kt\u00f3ry nie tyle os\u0142abia morale pojedynczego \u017co\u0142nierza, ale pododdzia\u0142\u00f3w;<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 dezorganizacja – brak synchronizacji dzia\u0142a\u0144 mo\u017ce ko\u0144czy\u0107 si\u0119 przegran\u0105 bitw\u0105 czy operacj\u0105;<\/p>\r\n\r\n

\u00b7 wy\u0142omy – na rubie\u017cach obronnych w wyniku paniki powoduj\u0105 to, \u017ce przeciwnik je wykorzysta do swoich cel\u00f3w taktycznych;<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Przyk\u0142ady paniki w historii wojskowo\u015bci<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Grecki w\u00f3dz Klearch<\/a> kwestie strachu na polu walki, ujmowa\u0142 w lakonicznych s\u0142owach: „\u017co\u0142nierz wi\u0119cej ba\u0107 si\u0119 powinien swego prze\u0142o\u017conego ani\u017celi nieprzyjaciela”. Za tch\u00f3rzostwo lub niesubordynacj\u0119 karano natychmiastow\u0105 egzekucj\u0105. Inny spos\u00f3b na przeciwdzia\u0142anie panice zastosowa\u0142, jako pierwszy dowodz\u0105cy armi\u0105 Syrakuz<\/a> w wojnie z Kartagin\u0105 (lata 311-306 p.n.e.) – Agatokles<\/a>. Kiedy jego \u017co\u0142nierze wyl\u0105dowali w Afryce, poleci\u0142 spali\u0107 okr\u0119ty, by nie mieli alternatywy ucieczki. Podobnych metod u\u017cywa\u0142a w\u0142a\u015bciwie ka\u017cda armia. Historycy odnotowywali coraz to nowsze zdarzenia nazywane bitewn\u0105 panik\u0105 – wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c jej dwa rodzaje. Pierwszy polegaj\u0105cy na niekontrolowanych poczynaniach lub bezrozumnej ucieczce oraz drugi objawiaj\u0105cy si\u0119 „skamienieniem” ze strachu. Takie zachowania cz\u0119sto i z byle w powodu zdarza\u0142y si\u0119 najbardziej zaprawionym w bojach weteranom. Wybrane przyk\u0142ady panicznych zachowa\u0144:<\/p>\r\n\r\n

Rok 1683 – po triumfie pod Wiedniem, ci sami \u017co\u0142nierze, dowodzeni przez kr\u00f3la Jana III Sobieskiego, ogarni\u0119ci bezrozumnym strachem uciekli z pola walki pod Parkanami. Wybuch irracjonalnej paniki w\u015br\u00f3d weteran\u00f3w wywo\u0142a\u0142 fakt, \u017ce na ty\u0142ach armii spostrze\u017cono turecki oddzia\u0142, a Sobieski rzuci\u0142 przeciw niemu regiment husarzy. Widok oddalaj\u0105cej si\u0119 jazdy nie w t\u0119 stron\u0119, co g\u0142\u00f3wne si\u0142y wroga, sprawi\u0142, \u017ce ca\u0142a armia rzuci\u0142a si\u0119 do ucieczki. Sam kr\u00f3l ledwie uszed\u0142 z \u017cyciem.<\/p>\r\n\r\n

W XIX w. badacz wojen napoleo\u0144skich, pu\u0142kownik Vauvilliers zbada\u0142, \u017ce w oddzia\u0142ach armii Napoleona dochodzi\u0142o do paniki i odkry\u0142 a\u017c 300 przyk\u0142ad\u00f3w zbiorowej histerii dotykaj\u0105cej ca\u0142ych oddzia\u0142\u00f3w najlepszej armii \u00f3wczesnej w Europy. Ostatni mia\u0142 miejsce podczas decyduj\u0105cej o losach cesarstwa bitwy pod Waterloo w czerwcu 1815 r.<\/p>\r\n\r\n

Uczestnik wojny krymskiej (1853-1856) – Charles Ardant du Picq by\u0142 \u015bwiadkiem sytuacji, gdy podczas jednej z bitew natkn\u0119\u0142y si\u0119 na siebie w w\u0105skim w\u0105wozie dwa wrogie oddzia\u0142y. Oba stan\u0119\u0142y na d\u0142u\u017cej zmro\u017cone swym widokiem: „a potem, jakby zapominaj\u0105c o tym, \u017ce maj\u0105 karabiny, zaczynaj\u0105 rzuca\u0107 w siebie kamieniami i cofa\u0107 si\u0119. \u0179adna z tych grup nie ma dow\u00f3dcy, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142by si\u0119 porwa\u0107 je naprz\u00f3d, \u017cadna z nich nie ma odwagi pierwsza rozpocz\u0105\u0107 ogie\u0144 z obawy, aby r\u00f3wnocze\u015bnie druga broni nie u\u017cy\u0142a. Obydwa oddzia\u0142y po tym, jak obrzuci\u0142y si\u0119 kamieniami, uciek\u0142y, nie oddaj\u0105c ani jednego wystrza\u0142u”. Obserwacje, jakie poczyniono podczas tej wojny, da\u0142y pocz\u0105tek badaniom prowadzonym (psychologia znajdowa\u0142a si\u0119 jeszcze wtedy w powijakach) nad zaburzeniami w ludzkim zachowaniu, zdarzaj\u0105cymi si\u0119 pod wp\u0142ywem ogromnego stresu.<\/p>\r\n\r\n

Dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej po s\u0142ynnej bitwie pod Gettysburgiem (1-3 lipca 1863), po zebraniu z pola walki 27 tys. porzuconych strzelb, odkryto, \u017ce 90 proc. z nich by\u0142a nabita, a po\u0142owa nabita wiele razy. \u0179o\u0142nierze \u0142adowali wi\u0119c do luf \u0142adunki prochowe i naboje, po czym zapominali je wystrzeli\u0107. Jedna ze strzelb mia\u0142a wepchni\u0119te do lufy a\u017c 23 \u0142adunki prochowe.<\/p>\r\n\r\n

Prawdziw\u0105 kopalni\u0105 informacji na temat ludzkich zachowa\u0144 w sytuacjach ekstremalnych sta\u0142y si\u0119 dwie wojny \u015bwiatowe. Dopiero w\u00f3wczas naukowcy, ale i wojskowi, zauwa\u017cyli, i\u017c proceder wzajemnego mordowania si\u0119 na masow\u0105 skal\u0119 wcale nie jest zachowaniem naturalnym dla zdrowych psychicznie (przynajmniej pocz\u0105tkowo) ludzi a uczestnictwo w takich wydarzeniach rujnuje osobowo\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/p>\r\n\r\n

Pierwsi tym problemem w spos\u00f3b systematyczny zaj\u0119li si\u0119 Amerykanie. Sk\u0142oni\u0142 ich do tego fakt, \u017ce w ci\u0105gu II wojny \u015bwiatowej z powodu chor\u00f3b psychicznych i za\u0142ama\u0144 nerwowych armia USA musia\u0142a odes\u0142a\u0107 do cywila a\u017c 525 tys. \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w. Ju\u017c pierwsza ankieta przeprowadzona w\u015br\u00f3d oddzia\u0142\u00f3w liniowych we W\u0142oszech w 1944 r. przynios\u0142a informacj\u0119, \u017ce a\u017c 83 proc. zapytanych widzia\u0142o na polu walki koleg\u0119 przechodz\u0105cego za\u0142amanie nerwowe.<\/p>\r\n\r\n

Przyk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czesny z 2007 r. – w Afganistanie na szosie ko\u0142o D\u017celalabadu jad\u0105cemu w ma\u0142ym konwoju plutonowi ameryka\u0144skich komandos\u00f3w nagle zacz\u0119\u0142o si\u0119 zdawa\u0107, \u017ce zaraz wpadn\u0105 w zasadzk\u0119. W panice zacz\u0119li wi\u0119c ucieka\u0107, strzelaj\u0105c na o\u015blep oraz taranuj\u0105c napotkane samochody.<\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Zatem: Panika na wojnie to kl\u0119ska sromotna.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tak wi\u0119c panikujcie Majewski, Wajda i Bartoszewski. K\u0105sajcie, opluwajcie, ubli\u017cajcie i przytupujcie. Mam nadziej\u0119, \u017ce strach, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 tak\u0105 wasz\u0105 reakcj\u0119 jest ju\u017c powszechny w szeregach PO i b\u0119dzie zbiera\u0142 coraz wi\u0119ksze \u017cniwo.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u0141a\u017c\u0105cy \u0141azarz<\/em><\/strong>
\r\n <\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzi\u015b dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce mamy wojn\u0119 domow\u0105. Powiedzia\u0142 to jeden cham z gwardii przybocznej Marsza\u0142ka i Namiestnika Komorowskiego. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119 z takiej diagnozy, gdy\u017c u tego chama i dw\u00f3ch pozosta\u0142ych zauwa\u017cy\u0142em jednocze\u015bnie objawy paniki. Wczoraj mia\u0142em zaszczyt rozmawia\u0107 ze Jaros\u0142awem Markiem Rymkiewiczem, kt\u00f3ry zapewnia\u0142 mnie, \u017ce tym razem Polski \u0179ubr przebudzi\u0142 si\u0119 na dobre. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21697"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21697\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}