{"id":21690,"date":"2010-05-16T10:21:24","date_gmt":"2010-05-16T15:21:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=21690"},"modified":"2010-05-16T10:21:24","modified_gmt":"2010-05-16T15:21:24","slug":"wybielanie-zbrodniarza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=21690","title":{"rendered":"Wybielanie zbrodniarza"},"content":{"rendered":"

W lutowym numerze miesi\u0119cznika „Focus-Historia” (nr 2\/2010) zamieszczono obszerny zbi\u00f3r materia\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych postaci W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki „Wies\u0142awa”. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 tej publikacji jest 105. rocznica jego urodzin. Redaktorzy pisz\u0105 o nim expressis verbis<\/em>: „Posta\u0107 I sekretarza KC PZPR wci\u0105\u017c budzi wiele emocji – jedni uwa\u017caj\u0105 go za narodowego bohatera, inni za\u015b za cz\u0142owieka, kt\u00f3ry pogrzeba\u0142 narodowe marzenia o lepszej Polsce. S\u0105 i tacy, dla kt\u00f3rych Wies\u0142aw jest wy\u0142\u0105cznie obiektem kpin. Prawda o tym polityku wymyka si\u0119 jednoznacznym opiniom”.<\/strong>
\r\n
\r\n Jako \u015bwiadek tamtej epoki odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce autor\u00f3w s\u0142\u00f3w, i\u017c prawda o tow. Wies\u0142awie wymyka si\u0119 jednoznacznym opiniom, zawodzi pami\u0119\u0107 lub znajomo\u015b\u0107 naszej historii najnowszej. \u015awiadcz\u0105 o tym potkni\u0119cia redakcyjne, m.in. mylna sugestia, i\u017c robotniczy bunt na Wybrze\u017cu w grudniu 1970 roku rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w Szczecinie, cho\u0107 powszechnie wiadomo, \u017ce o\u015brodkiem buntu od samego pocz\u0105tku by\u0142 Gda\u0144sk Takich potkni\u0119\u0107 jest wi\u0119cej, ale najwa\u017cniejsza jest ewidentna pr\u00f3ba wybielenia komunistycznego przyw\u00f3dcy, kt\u00f3ry w pami\u0119ci narodowej pozosta\u0142 zbrodniarzem, gdy\u017c nie zawaha\u0142 si\u0119 rozkaza\u0107 strzelania do robotnik\u00f3w domagaj\u0105cych si\u0119 przestrzegania ich praw. Piosenka z tamtych czas\u00f3w stawia wyra\u017anie kropk\u0119 nad i: „Po\u017ca\u0142owa\u0142 chleba dla polskiego rodu – czo\u0142g\u00f3w nie \u017ca\u0142owa\u0142, bo je mia\u0142 ze Wschodu”.
\r\n
\r\n<\/span> Do roli biografa Gomu\u0142ki redakcja miesi\u0119cznika wyznaczy\u0142a Jerzego Diat\u0142owickiego – znanego dziennikarza z kr\u0119gu ideowego „Gazety Wyborczej”. Na samym wst\u0119pie wysuwa on tez\u0119, \u017ce dwukrotne rz\u0105dy Gomu\u0142ki w Polsce Ludowej r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 ideologicznie od rz\u0105d\u00f3w Bieruta, Gierka i Jaruzelskiego. Autor nie uzasadnia swej tezy, wi\u0119c mo\u017cemy jedynie zgadywa\u0107, \u017ce chodzi mu o bardziej niezale\u017cny kurs podczas jego rz\u0105d\u00f3w wobec Kremla. Jest to jednak popularny na lewicy zabieg propagandowy. Podczas tzw. pierwszej gomu\u0142kowszczyzny w latach 1944 – 1948 na rzecz legendy Gomu\u0142ki oddzia\u0142a\u0142a „odwil\u017c”, spowodowana przyjazdem do kraju b. premiera rz\u0105du emigracyjnego Stanis\u0142awa Miko\u0142ajczyka. Stalin zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 wobec mocarstw zachodnich, \u017ce mimo obecno\u015bci wojsk sowieckich w Polsce zapewni Polakom wolny wyb\u00f3r pomi\u0119dzy polskimi komunistami a PSL. Jak to u Stalina by\u0142o w zwyczaju – s\u0142owa nie dotrzyma\u0142. Komuni\u015bci sfa\u0142szowali wyniki referendum, a nast\u0119pnie wybor\u00f3w do Sejmu, Miko\u0142ajczyk musia\u0142 salwowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105 na Zach\u00f3d. Beneficjantem pami\u0119ci o wzgl\u0119dnie liberalnych czasach powojennych zosta\u0142 Gomu\u0142ka – w owym czasie zawzi\u0119ty wr\u00f3g Miko\u0142ajczyka. Sugestie atoli o niezale\u017cnym od Kremla kursie gomu\u0142kowskiej PPR – to propagandowa legenda. Gwarantem pozor\u00f3w niezale\u017cno\u015bci Polski w owym czasie by\u0142 Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk.
\r\n
\r\n Inna rzecz, \u017ce obowi\u0105zuj\u0105cy w PPR kurs nie zale\u017ca\u0142 wy\u0142\u0105cznie od jej sekretarza generalnego. W kierownictwie PPR w owym czasie panowa\u0142a dwuw\u0142adza, gdy\u017c wi\u0119kszym zaufaniem Kremla cieszy\u0142 si\u0119 Boles\u0142aw Bierut, formalnie bezpartyjny prezydent Polski Ludowej, kt\u00f3ry je\u017adzi\u0142 do Moskwy po instrukcje. W 1948 roku on te\u017c dokona\u0142 pa\u0142acowego zamachu stanu i stan\u0105\u0142 na czele PPR. Powodem by\u0142a wypowied\u017a Gomu\u0142ki dezawuuj\u0105ca ideowe tradycje przedwojennej KPP, rozwi\u0105zanej wszak przez stalinowskie kierownictwo III Mi\u0119dzynarod\u00f3wki. „Wies\u0142aw” s\u0105dzi\u0142, i\u017c post\u0119puje racjonalnie, gdy\u017c g\u0142osi\u0142 syntez\u0119 klasowych tradycji KPP oraz niepodleg\u0142o\u015bciowych i patriotycznych tradycji PPS w nowej, po\u0142\u0105czonej monopartii. Odpowiedzi\u0105 by\u0142 jednak bunt sprzeciwu dawnych weteran\u00f3w KPP. Ekipie Bieruta, z\u0142o\u017conej z by\u0142ych KPP-owc\u00f3w, traktuj\u0105cych z religijn\u0105 wr\u0119cz czci\u0105 sw\u0105 dawn\u0105 parti\u0119, uda\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowy wr\u0119cz manewr: oskar\u017caj\u0105c Gomu\u0142k\u0119 o prawicowo-nacjonalistyczne odchylenie, uzyskali oni u Stalina zgod\u0119 na rehabilitacj\u0119 KPP jako partii leninowsko-stalinowskiej, prawid\u0142owo \u0142\u0105cz\u0105cej tre\u015bci klasowe i narodowe.
\r\n
\r\n Ba\u0142amutnie przedstawia Jerzy Diat\u0142owicki warunki uwi\u0119zienia Gomu\u0142ki w willi MBP w Miedzeszynie, podkre\u015blaj\u0105c, i\u017c nie by\u0142o to wi\u0119zienie. Formalnie tak, ale siedzia\u0142 on w ci\u0105gu kilku lat w pokoju przerobionym na cel\u0119-pojedynk\u0119, za\u015b jego \u017cona Zofia w piwnicy. Siedzia\u0142em w swym \u017cyciu w czterech r\u00f3\u017cnych wi\u0119zieniach i w ka\u017cdym warunki by\u0142y zupe\u0142nie inne, wi\u0119c po co tu dzielenie w\u0142osa na czworo.
\r\n
\r\n Powr\u00f3t „Wies\u0142awa” na szczyty w\u0142adzy nast\u0105pi\u0142 w roku 1956 dzi\u0119ki \u015bmierci Boles\u0142awa Bieruta w Moskwie. Na jego miejsce wybrano Edwarda Ochaba, ale nie mia\u0142 on tak mocnej pozycji w aparacie partyjnym, co zmar\u0142y „Gospodarz”. W kierownictwie partyjnym zwalcza\u0142y si\u0119 dwie orientacje: ciesz\u0105ca si\u0119 poparciem ambasady sowieckiej koteria „natoli\u0144ska” o orientacji neostalinowskiej i konserwatywnej. Jej przedstawiciele – cz\u0142onkowie KC Boles\u0142aw Rumi\u0144ski oraz Wiktor K\u0142osiewicz wysun\u0119li propozycje powrotu Gomu\u0142ki do w\u0142adz partyjnych. W przytoczonej przez miesi\u0119cznik „Focus” wypowiedzi Artura Starewicza podkre\u015bla on swoje zas\u0142ugi w torowaniu Gomu\u0142ce drogi do w\u0142adzy, przemilczaj\u0105c znacznie bardziej skuteczny wk\u0142ad innych dzia\u0142aczy. Pikanterii do wspomnie\u0144 Artura Starewicza dodaje okoliczno\u015b\u0107, i\u017c zaznacza on sw\u00f3j zdecydowany dystans wobec „liberalnej”, proreformatorskiej koterii tzw. pu\u0142awian, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017c\u0105 go historycy tego okresu.
\r\n Przeci\u0105gni\u0119cie Gomu\u0142ki na stron\u0119 liberalnej i reformatorskiej koterii (zasady organizacyjne partii komunistycznej wyklucza\u0142y podzia\u0142 cz\u0142onk\u00f3w na grupy ideowe, tym bardziej frakcje) mo\u017cna uzna\u0107 za zas\u0142ug\u0119 Romana Zambrowskiego. By\u0142 on bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem Gomu\u0142ki w latach 1944 – 1948, wraz z Bierutem obali\u0142 go w 1948, ale w 1956 roku spotka\u0142 si\u0119 z nim i wysoko oceni\u0142 jego proreformatorsk\u0105 postaw\u0119. Wed\u0142ug relacji Edwarda Ochaba z\u0142o\u017conej Teresie Tora\u0144skiej, Roman Zambrowski oraz premier J\u00f3zef Cyrankiewicz zaagitowali wi\u0119kszo\u015b\u0107 kierownictwa partyjnego za powrotem Gomu\u0142ki do w\u0142adzy, a nast\u0119pnie Roman Zambrowski nam\u00f3wi\u0142 Edwarda Ochaba, by ust\u0105pi\u0142 swe stanowisko Gomu\u0142ce. Co te\u017c Ochab uczyni\u0142, miast komunistycznym zwyczajem oskar\u017cy\u0107 Zambrowskiego o antypartyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 (Jean Paul Sartre w g\u0142o\u015bnym artykule „Widmo Stalina” stwierdzi\u0142, \u017ce Edward Ochab swym szlachetnym czynem uratowa\u0142 Polsk\u0119 przed wojn\u0105 domow\u0105 na kszta\u0142t wydarze\u0144 w\u0119gierskich).
\r\n Zaskoczeni nie uzgodnion\u0105 z Kremlem roszad\u0105 na szczycie w\u0142adzy, Sowieci podj\u0119li interwencj\u0119 zbrojn\u0105, uruchamiaj\u0105c swe dywizje pancerne stacjonuj\u0105ce w Polsce oraz flot\u0119 wojenn\u0105. W\u0142adys\u0142aw Gomu\u0142ka jednak nie ugi\u0105\u0142 si\u0119 przed szanta\u017cem, a zyska\u0142 poparcie setek tysi\u0119cy student\u00f3w i robotnik\u00f3w, przede wszystkim w Warszawie. W dodatku Polak\u00f3w poparli wp\u0142ywowi w obozie komuni\u015bci chi\u0144scy oraz komuni\u015bci jugos\u0142owia\u0144scy z prezydentem Josipem Brozem „Titem” na czele. By\u0142o to poparcie na wag\u0119 z\u0142ota.
\r\n Na VIII pa\u017adziernikowym plenum KC po raz pierwszy w dziejach sowieckiego bloku w tajnym g\u0142osowaniu zatwierdzono zg\u0142oszon\u0105 przez Gomu\u0142k\u0119 propozycj\u0119 sk\u0142adu Biura Politycznego. Przedtem Gomu\u0142ka wyg\u0142osi\u0142 znakomite przem\u00f3wienie programowe, wbrew temu co twierdzi J. Diat\u0142owicki, napisane przez niego samego bez wsp\u00f3\u0142udzia\u0142u W\u0142adys\u0142awa Bie\u0144kowskiego (w grudniu 1970 roku Rozg\u0142o\u015bnia Polska RWE na polecenie Jana Nowaka-Jeziora\u0144skiego odczytywa\u0142a ca\u0142e to przem\u00f3wienie Gomu\u0142ki, konfrontuj\u0105c dawne przyrzeczenia Wies\u0142awa z jego traktowaniem zbuntowanych robotnik\u00f3w Wybrze\u017ca). 24 pa\u017adziernika 1956 roku odby\u0142 si\u0119 pod Pa\u0142acem Kultury wielki wiec poparcia dla Gomu\u0142ki. Gomu\u0142ka na przek\u00f3r woli zebranych wezwa\u0142 do zako\u0144czenia wiecowania. Po rozwi\u0105zaniu wiecu atoli t\u0142umy m\u0142odzie\u017cy nadal manifestowa\u0142y, domagaj\u0105c si\u0119 odes\u0142ania marsza\u0142ka Konstantego Rokossowskiego do Moskwy oraz uwolnienia z internowania ks. Prymasa Stefana Wyszy\u0144skiego. Co te\u017c Gomu\u0142ka uczyni\u0142. Wdzi\u0119czny Prymas, \u015bwiadom trudnej sytuacji Polski, popar\u0142 wezwanie Gomu\u0142ki do g\u0142osowania bez skre\u015ble\u0144 podczas styczniowych wybor\u00f3w do Sejmu.
\r\n Niestety, Gomu\u0142ka sprawi\u0142 zaw\u00f3d narodowi, rezygnuj\u0105c z przyrzeczonych reform spo\u0142ecznych i gospodarczych. Stopniowo odbiera\u0142 zdobycze pa\u017adziernikowego prze\u0142omu, podporz\u0105dkowa\u0142 polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i zagraniczn\u0105 wytycznym Kremla. Na cztery wiatry rozp\u0119dzi\u0142 Rad\u0119 Ekonomiczn\u0105, z\u0142o\u017con\u0105 z najwi\u0119kszych w Polsce autorytet\u00f3w naukowych o \u015bwiatowej s\u0142awie. Z jej dorobku skorzysta\u0142 Janos Kadar, wprowadzaj\u0105c na W\u0119grzech reformy rynkowe i dzi\u0119ki nim – „gulaszowy socjalizm”. W lecie 1962 roku piel\u0119gniarki zorganizowa\u0142y manifestacj\u0119 protestacyjn\u0105 pod Ministerstwem Zdrowia na ul. Miodowej w Warszawie, upominaj\u0105c si\u0119 o p\u0142ace umo\u017cliwiaj\u0105ce normalne warunki \u017cyciowe. W 1964 zrozpaczeni ingerencjami cenzury naukowcy i literaci wystosowali g\u0142o\u015bny list 34 do premiera J\u00f3zefa Cyrankiewicza. W 1966 Gomu\u0142ka podj\u0105\u0142 kompromituj\u0105c\u0105 go w oczach milion\u00f3w wiernych konfrontacj\u0119 z Episkopatem na tle listu polskich biskup\u00f3w do biskup\u00f3w niemieckich (Biskupi nie kwestionowali polskich granic na Odrze i Nysie. Przy sposobno\u015bci sprostuj\u0119, \u017ce – wbrew temu co sugeruje J. Diat\u0142owicki – Gomu\u0142ka nie musia\u0142 agitowa\u0107 Stalina za przesuni\u0119ciem Polski na zach\u00f3d. Taki program rekompensaty za Kresy Wschodnie wysun\u0119li w 1943 roku polscy komuni\u015bci w Rosji, przede wszystkim Alfred Lampe, na \u0142amach „Nowych Widnokr\u0119g\u00f3w”). W 1968 roku w imi\u0119 przyja\u017ani ze Zwi\u0105zkiem Rad zdj\u0119to ze sceny Teatru Narodowego dramat narodowego wieszcza „Dziady” w re\u017cyserii Kazimierza Dejmka, a po protestach student\u00f3w i literat\u00f3w rozp\u0119tano w my\u015bl sowieckich wskaz\u00f3wek antysemick\u0105 kampani\u0119, okrywaj\u0105c Polsk\u0119 ha\u0144b\u0105 w \u015bwiecie.
\r\n Ostatecznie zmi\u00f3t\u0142 go ze sceny politycznej grudniowy protest robotnik\u00f3w Wybrze\u017ca, gdy zaproponowa\u0142 podwy\u017ck\u0119 cen \u017cywno\u015bci tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia 1970 roku.
\r\n
\r\n Obok obszernego \u017cyciorysu Gomu\u0142ki pi\u00f3ra red. J. Diat\u0142owickiego redakcja miesi\u0119cznika zamie\u015bci\u0142a r\u00f3wnie\u017c ciekaw\u0105 relacj\u0119 Marii Turlejskiej o jej rozmowach z Gomu\u0142k\u0105 w jego willi w Konstancinie w 1980 roku. W sumie odby\u0142a oko\u0142o dwudziestu parogodzinnych rozm\u00f3w. Spisa\u0142a je dopiero z pami\u0119ci ju\u017c po jego \u015bmierci w 1986 roku. Jest to cenny dokument, umo\u017cliwiaj\u0105cy wgl\u0105d w jego \u017cycie wewn\u0119trzne. Dla mnie najbardziej uderzaj\u0105cym momentem by\u0142 jego pe\u0142en nienawi\u015bci stosunek do Boles\u0142awa Bieruta, kt\u00f3rego oskar\u017ca\u0142 o kolaboracj\u0119 z Niemcami w czasie pobytu w latach 1941-43 w Mi\u0144sku Bia\u0142oruskim. Bierut pracowa\u0142 wtedy na odpowiedzialnym stanowisku w niemieckim urz\u0119dzie i dzia\u0142a\u0142 tak na zlecenie sowieckich s\u0142u\u017cb specjalnych. Szczeg\u00f3lne zaufanie, jakim cieszy\u0142 si\u0119 Boles\u0142aw Bierut w oczach Kremla, mia\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142a w tym w\u0142a\u015bnie epizodzie z jego biografii. O wadze przywi\u0105zywanej do bezpiecze\u0144stwa jego osoby \u015bwiadczy okoliczno\u015b\u0107, \u017ce gdy zosta\u0142 wezwany przez KC PPR do Warszawy, to do granic Generalnego Gubernatorstwa konwojowa\u0142 go specjalny sowiecki oddzia\u0142 partyzancki (\u015bwiadkiem tego zdarzenia by\u0142 m.in. za m\u0142odu muzykolog Bohdan Pilarski – by\u0142y pose\u0142 na Sejm<\/span><\/a>). Mimo to Gomu\u0142ka w swych rozmowach zaperza\u0142 si\u0119 do tego stopnia, \u017ce pomawia\u0142 „Gospodarza” o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z okupantem hitlerowskim bez sowieckiej sankcji.
\r\n Jednocze\u015bnie mia\u0142 pretensje do Bieruta i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w o swoje uwi\u0119zienie, nie dopuszczaj\u0105c do g\u0142owy ich zas\u0142ug w tym wzgl\u0119dzie. Przecie\u017c PRL nie by\u0142a niepodleg\u0142a i decyzje w sprawie uwi\u0119zienia Gomu\u0142ki podejmowano na Kremlu. Gdyby nie op\u00f3r Bieruta i jego ludzi, Gomu\u0142k\u0119 m\u00f3g\u0142 spotka\u0107 los Laszlo Rajka i Rudolfa Slansky’ego. Sam przyznawa\u0142, i\u017c nie by\u0142 torturowany, co by\u0142o wyj\u0105tkiem w owych czasach. Marsza\u0142ek Konstanty Rokossowski na zlecenie z Moskwy wielokrotnie naciska\u0142 na „Gospodarza”, by spraw\u0119 Gomu\u0142ki przekaza\u0142 z r\u0105k „nieudolnych” bezpieczniak\u00f3w w r\u0119ce sprawniejszej Informacji Wojskowej. „Gospodarz” nie ugi\u0105\u0142 si\u0119 pod naciskami i tym uratowa\u0142 Gomu\u0142ce \u017cycie.
\r\n
\r\n Wspomnienie Marii Turlejskiej dokumentuje te\u017c istotny rys w postawie Gomu\u0142ki: ca\u0142y czas uwa\u017ca\u0142, \u017ce Polakom powodzi si\u0119 zbyt dobrze. Wynika\u0142o to z biedy, w kt\u00f3rej wyr\u00f3s\u0142 za m\u0142odu. Na pocz\u0105tku lat 60. pracowa\u0142em w Centralnym O\u015brodku Doskonalenia Kadr Kierowniczych z prof. Ignacym Haendlem. By\u0142 on przyrodnim bratem okr\u0119gowca KPP, kt\u00f3ry go prosi\u0142, by go zast\u0105pi\u0142 w konspiracyjnym spotkaniu z W\u0142adys\u0142awem Gomu\u0142k\u0105. Ignacy Haendel by\u0142 wtedy studentem lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza i dzia\u0142aczem PPS-owskiej m\u0142odzie\u017c\u00f3wki, a zatem osob\u0105 zupe\u0142nie legaln\u0105, za\u015b jego brat jako komunista \u015bcigany by\u0142 przez policj\u0119. Gomu\u0142ka mimo rozpoczynaj\u0105cej si\u0119 zimy przyby\u0142 na spotkanie ubrany w pepegi pomalowane na czarno oraz w marynark\u0119. Zamiast szalika mia\u0142 na szyi r\u0119cznik. Po takich prze\u017cyciach tow. Wies\u0142aw ka\u017cdego m\u00f3g\u0142 mie\u0107 za przys\u0142owiowego bur\u017cuja.
\r\n W swych rozmowach z Mari\u0105 Turlejsk\u0105 dawa\u0142 wyraz nie tylko prze\u015bwiadczeniu, \u017ce Polacy \u017cyj\u0105 zbyt bogato, ponad stan, ale i \u017ce s\u0105 wyj\u0105tkowo niedobrym, bo niesfornym narodem. Na tle dorabianej mu legendy o jego patriotyzmie s\u0105 to wypowiedzi wr\u0119cz szokuj\u0105ce. U krakowskich „sta\u0144czyk\u00f3w” wyczyta\u0142 tezy o magnaterii polskiej, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do rozbior\u00f3w i upadku I Rzeczypospolitej. Dorobi\u0142 do tego tez\u0119 o polskiej bur\u017cuazji, kt\u00f3ra zmarnowa\u0142a II Rzeczypospolit\u0105, za\u015b w chwili robotniczego protestu na Wybrze\u017cu uzupe\u0142ni\u0142 to tez\u0105 o klasie robotniczej, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c chce zguby pa\u0144stwa polskiego. Istotnie – dla ratowania swego samow\u0142adztwa – zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Kremla z pro\u015bb\u0105 o interwencj\u0119 zbrojn\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie Moskwa wola\u0142a rozwi\u0105zanie polityczne: zamian\u0119 Gomu\u0142ki na Edwarda Gierka.
\r\n Nie ma co si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce dzi\u015b opini\u0119 Gomu\u0142ce jako polskiemu patriocie wystawia inny „zbawca Ojczyzny” na moskiewskie zlecenie – gen. Wojciech Jaruzelski, wywiad z kt\u00f3rym zamieszcza „Focus – Historia”.
\r\n
\r\n Redakcja miesi\u0119cznika buduje mu legend\u0119 i w innej dziedzinie: Gomu\u0142ka nie by\u0142 pono\u0107 w\u0142adc\u0105 okrutnym i nie ma\u0142powa\u0142 sowieckiego okrucie\u0144stwa. Tak brzmi cytat z wypowiedzi Stefana Niesio\u0142owskiego na ten temat. Chcia\u0142oby si\u0119 zapyta\u0107: do kogo ta mowa? Sam przesiedzia\u0142em prawie p\u00f3\u0142tora roku w latach 1968-69 za nie pope\u0142nione zbrodnie, wymy\u015blone w Biurze \u015aledczym MSW. Siedzia\u0142em w jednym pawilonie w wi\u0119zieniu w Barczewie z Januszem Szpota\u0144skim, skazanym na trzy lata za \u015bpiewan\u0105 na towarzyskich przyj\u0119ciach szopk\u0119 „Cisi i g\u0119gacze”.
\r\n On podsumowa\u0142 rz\u0105dy Gomu\u0142ki dobitnie: „Do socjalizmu droga Polak\u00f3w poprzez wi\u0119zienia wiedzie z pustak\u00f3w”. Najbardziej kompromituj\u0105ce w tym wzgl\u0119dzie by\u0142o jego stanowisko w sprawie mordu w Katyniu. Nikita Chruszczow proponowa\u0142 mu ujawnienie prawdy o mordzie NKWD na wniosek Berii, ale tow. Wies\u0142aw odrzuci\u0142 t\u0119 propozycj\u0119 nadal upieraj\u0105c si\u0119 przy starym k\u0142amstwie o niemieckim sprawstwie<\/span><\/a>. Wskutek tego przez jego zami\u0142owanie do propagandowych \u0142garstw przez nast\u0119pne lata komunistycznych rz\u0105d\u00f3w w PRL ludzie siedzieli w wi\u0119zieniach za pr\u00f3b\u0119 zdemaskowania (nawet w kameralnych wymiarach) katy\u0144skiego k\u0142amstwa. Sam siedzia\u0142em w wi\u0119zieniu w Barczewie z rosyjskim \u017bydem Lwem Nikulinem wyk\u0142adaj\u0105cym rosyjski w Radomiu, kt\u00f3rego skazano za prawd\u0119 o Katyniu w prywatnym li\u015bcie do brata.
\r\n Warto tu zaznaczy\u0107, \u017ce nazbyt wielu naszych wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w to byli ludzie niewinni, skazani przez s\u0119dzi\u00f3w ulegaj\u0105cych odg\u00f3rnym naciskom.
\r\n Redaktorzy miesi\u0119cznika „Focus” tak zaanga\u017cowali si\u0119 w apologi\u0119 Gomu\u0142ki, \u017ce zapomnieli nie tylko o tysi\u0105cach wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych, ale o dziesi\u0105tkach tysi\u0119cy skazanych za odnotowane statystycznie nadu\u017cycia gospodarcze, o ludziach skazanych na rozkaz Gomu\u0142ki na \u015bmier\u0107 za wykryte u nich manko. Dodajmy, \u017ce takich nadu\u017cy\u0107 by nie by\u0142o, gdyby tow. Wies\u0142aw nie powstrzyma\u0142 reform gospodarczych w kierunku urynkowienia „ksi\u0119\u017cycowej gospodarki planowej”. Podczas swego pierwszego pobytu w wi\u0119zieniu w\u0142a\u015bnie za rz\u0105d\u00f3w Gomu\u0142ki napatrzy\u0142em si\u0119 na ludzk\u0105 krzywd\u0119, na \u0142amanie praworz\u0105dno\u015bci nie tylko w sprawach politycznych, ale i w sprawach gospodarczych. Ludzie t\u0142umaczyli mi, \u017ce zarzucane im nadu\u017cycia wielokrotnie istniej\u0105 jedynie na papierze, w statystycznej sprawozdawczo\u015bci. Do Gomu\u0142ki to nie dociera\u0142o i domaga\u0142 si\u0119 od organ\u00f3w \u015bcigania zaostrzenia represji. Tak by\u0142o w ka\u017cdej dziedzinie, kt\u00f3rej si\u0119 tkn\u0105\u0142 w swej wszechw\u0142adzy. „Zbawca Ojczyzny” z 1956 roku \u017cegnany by\u0142 wobec tego w grudniu 1970 z uczuciem ulgi i rado\u015bci.
\r\n
\r\n Kolejna sprawa – to opisywany z przymru\u017ceniem oka konserwatyzm w sprawach obyczajowych. Jest to jednak dow\u00f3d jego wyj\u0105tkowej ob\u0142udy. Jerzy Morawski wola\u0142 poda\u0107 si\u0119 do dymisji ze swych stanowisk na szczytach w\u0142adzy partyjnej (by\u0142 cz\u0142onkiem Biura Politycznego i sekretarzem KC), powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na wzgl\u0119dy obyczajowe, by nie poda\u0107 „Szefowi” przyczyn politycznych swej dymisji (o\u017ceni\u0142 si\u0119 z by\u0142\u0105 \u017con\u0105 kolegi i Gomu\u0142ka uzna\u0142 to za wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d do dymisji). Ten partyjny Savonarola zwalcza\u0142 dekolty w telewizji, a sam przez d\u0142ugie lata \u017cy\u0142 ze swoj\u0105 sekretark\u0105. Innych za taki „grzech” pogoni\u0142by do Komisji Kontroli Partyjnej, albo zmusi\u0142 do dymisji, jak gen. Zygmunta Duszy\u0144skiego, ale sam by\u0142 ponad wyznaczane przez siebie kryteria moralno\u015bci. Jest to oczywi\u015bcie drobiazg w por\u00f3wnaniu z trupami pod stoczni\u0105 w Gdyni, ale \u015bwiadczy o potwornej dwulicowo\u015bci komunistycznego przyw\u00f3dcy.
\r\n
\r\n Okres rz\u0105d\u00f3w Gomu\u0142ki – to lata narastaj\u0105cej wojny z Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Szerokie rzesze katolik\u00f3w odebra\u0142y przemiany pa\u017adziernikowe 1956 roku jako krok w kierunku normalizacji stosunk\u00f3w z Ko\u015bcio\u0142em. Niestety i w tej dziedzinie Gomu\u0142ka si\u0119 wycofa\u0142 ze swych przyrzecze\u0144, gdy tylko umocni\u0142 si\u0119 na swym stanowisku. Zadufany w sw\u0105 si\u0142\u0119, raz po raz prowokowa\u0142 szerokie rzesze katolik\u00f3w – ch\u0142op\u00f3w i robotnik\u00f3w do burzliwych protest\u00f3w przeciwko antyko\u015bcielnej polityce w\u0142adz. Ju\u017c w 1957 roku ZOMO-wcy z Gol\u0119dzinowa pacyfikuj\u0105c chorych na gru\u017alic\u0119 pacjent\u00f3w sanatorium im. Feliksa Dzier\u017cy\u0144skiego w Otwocku ko\u0142o Warszawy, u\u017cyli przeciwko nim pa\u0142ek i gazu \u0142zawi\u0105cego. Pacjenci zawinili tym, \u017ce bronili swej kaplicy w sanatorium. P\u00f3\u017aniej by\u0142y zamieszki w Przemy\u015blu po zamkni\u0119ciu szko\u0142y organist\u00f3w oraz rozruchy w Nowej Hucie w obronie krzy\u017ca. Ofiary jego re\u017cymu ju\u017c s\u0105 wynoszone na o\u0142tarze, jak dziekan \u017cmigrodzki, ks. W\u0142adys\u0142aw Findysz, prawdziwy m\u0119czennik za wiar\u0119, a przecie\u017c to dopiero pocz\u0105tek obrachunku z jego re\u017cymem. Wys\u0142a\u0142 w 1966 roku ZOMO-wc\u00f3w przeciwko peregrynuj\u0105cemu obrazowi Pani Jasnog\u00f3rskiej, nie dziwota, \u017ce d\u0142ugo ju\u017c nie porz\u0105dzi\u0142. Dziw natomiast, \u017ce lewica ma tyle jeszcze czelno\u015bci, by upomina\u0107 si\u0119 o jego dobre imi\u0119.
\r\n
\r\n Antoni Zambrowski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W lutowym numerze miesi\u0119cznika „Focus-Historia” (nr 2\/2010) zamieszczono obszerny zbi\u00f3r materia\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119conych postaci W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki „Wies\u0142awa”. Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 tej publikacji jest 105. rocznica jego urodzin. Redaktorzy pisz\u0105 o nim expressis verbis: „Posta\u0107 I sekretarza KC PZPR wci\u0105\u017c budzi wiele emocji – jedni uwa\u017caj\u0105 go za narodowego bohatera, inni za\u015b za cz\u0142owieka, kt\u00f3ry pogrzeba\u0142 narodowe marzenia […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21690"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21690\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}