{"id":21554,"date":"2010-05-12T12:35:27","date_gmt":"2010-05-12T17:35:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=21554"},"modified":"2010-05-12T13:07:29","modified_gmt":"2010-05-12T18:07:29","slug":"panstwo-nas-opuscilo-wywiad-z-zona-i-corka-s-p-janusza-kochanowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=21554","title":{"rendered":"Pa\u0144stwo nas opu\u015bci\u0142o – wywiad z \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 \u015b.p. Janusza Kochanowskiego<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z Ew\u0105 Kochanowsk\u0105 i Mart\u0105 Kochanowsk\u0105 – \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 rzecznika praw obywatelskich dr. Janusza Kochanowskiego, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 tragicznie w katastrofie prezydenckiego samolotu w Smole\u0144sku 10 kwietnia 2010 r. – rozmawia Dorota Kania („Gazeta Polska”).<\/strong><\/em>\r\n

Jak wygl\u0105da\u0142 poranek 10 kwietnia 2010 r.?<\/strong>
\r\n Ewa Kochanowska:<\/em> M\u0105\u017c wyszed\u0142 rano z domu i pojecha\u0142 na lotnisko. Przed wyj\u015bciem, jak zwykle zapyta\u0142am go, czy wszystko wzi\u0105\u0142 ze sob\u0105, bo zdarza\u0142o mu si\u0119 wraca\u0107 w ostatniej chwili np. po paszport. Tym razem mia\u0142 przy sobie wszystko – tak\u017ce dokumenty dotycz\u0105ce partnerstwa wschodniego, nad kt\u00f3rym ostatnio pracowa\u0142. P\u00f3\u017aniej wysz\u0142am na spacer z psem i gdy wr\u00f3ci\u0142am, zadzwoni\u0142a do mnie przyjaci\u00f3\u0142ka. Powiedzia\u0142a, abym w\u0142\u0105czy\u0142a telewizor, bo zdarzy\u0142 si\u0119 wypadek.
\r\n Marta Kochanowska:<\/em> Ja by\u0142am w Londynie. Ogl\u0105dali\u015bmy w telewizji transmisj\u0119 z przygotowa\u0144 wy\u015bcig\u00f3w konnych Grand National. Nagle pojawi\u0142a si\u0119 informacja o katastrofie polskiego samolotu w Rosji i ukaza\u0142a si\u0119 mapa pokazuj\u0105ca Smole\u0144sk. Wiedzia\u0142am, \u017ce Tato mia\u0142 jecha\u0107 do Katynia. Natychmiast zadzwoni\u0142am do mamy, kt\u00f3ra potwierdzi\u0142a, \u017ce on polecia\u0142. Wsiad\u0142am w samolot i przyjecha\u0142am do Polski.<\/p>\r\n\r\n

Czy kto\u015b si\u0119 z paniami skontaktowa\u0142 w sprawie katastrofy?<\/strong>
\r\n E.K:<\/em> Wspaniale zachowali si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracownicy m\u0119\u017ca z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. To oni przej\u0119li na siebie wszelkie formalno\u015bci i opiek\u0119 nad nami, byli niezwykle profesjonalni i bardzo wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy. Bardzo nam pomagali, mimo \u017ce sami byli wstrz\u0105\u015bni\u0119ci t\u0105 tragedi\u0105. To od pa\u0144 z biura RPO w sobot\u0119 dowiedzia\u0142y\u015bmy si\u0119, \u017ce jest planowany jaki\u015b lot na niedziel\u0119 do Moskwy i \u017ce dadz\u0105 nam zna\u0107, gdy ustal\u0105 szczeg\u00f3\u0142y. Powiedzia\u0142y nam te\u017c, \u017ce przyjedzie do nas ABW.<\/p>\r\n\r\n

Chodzi\u0142o o pobranie materia\u0142\u00f3w do bada\u0144 DNA?<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> Tak, ekipa mia\u0142a przyjecha\u0107 oko\u0142o po\u0142udnia w niedziel\u0119, a p\u00f3\u017aniej mia\u0142y\u015bmy lecie\u0107 do Moskwy. Tu\u017c przed czternast\u0105 przyjecha\u0142y trzy osoby: kobieta i dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn. Pobrano od nas wymazy do bada\u0144 DNA; pytano o znaki szczeg\u00f3lne Taty. Poniewa\u017c mia\u0142 du\u017co tych znak\u00f3w, opisa\u0142y\u015bmy je szczeg\u00f3\u0142owo, przekaza\u0142y\u015bmy tak\u017ce zdj\u0119cia rentgenowskie, kt\u00f3re mog\u0142yby pom\u00f3c w identyfikacji, oraz materia\u0142 z jego w\u0142asnym DNA.<\/p>\r\n\r\n

Czy by\u0142o spotkanie z przedstawicielem rz\u0105du?<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> W sali konferencyjnej w hotelu \u201eNovotel\u201d przed wylotem do Moskwy, gdzie znajdowa\u0142o si\u0119 ok. 200 os\u00f3b, by\u0142 przedstawiciel MSZ, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 nam, \u017ce tam nie ma po co jecha\u0107. \u0179e przed podj\u0119ciem jakiejkolwiek decyzji on chce nam uzmys\u0142owi\u0107, \u017ce to by\u0142 wypadek samolotowy. \u0179e tam s\u0105 przewa\u017cnie szcz\u0105tki ludzkie i \u017ce jest dziesi\u0119\u0107 cia\u0142, kt\u00f3re mo\u017cna zidentyfikowa\u0107. Lepiej odda\u0107 krew do bada\u0144 na miejscu w hotelu Novotel. Ludzie byli zdruzgotani. A my nie mog\u0142y\u015bmy uwierzy\u0107, \u017ce takie zniszczenia spowodowa\u0142 upadek samolotu z wysoko\u015bci kilku metr\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Urz\u0119dnik MSZ wymieni\u0142 nazwiska os\u00f3b, kt\u00f3re mo\u017cna zidentyfikowa\u0107?<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> Pocz\u0105tkowo nie. Nie potrafi\u0142 te\u017c odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy jest wi\u0119cej os\u00f3b do identyfikacji. W ko\u0144cu zebrane rodziny poprosi\u0142y, aby si\u0119 dowiedzia\u0142 i przedstawi\u0142 nam konkretne informacje. Przedstawiciel MSZ wyszed\u0142, a gdy wr\u00f3ci\u0142, przeczyta\u0142 te nazwiska – naszego tam nie by\u0142o. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142a odczytana lista os\u00f3b, kt\u00f3re zg\u0142osi\u0142y si\u0119 na wyjazd do Moskwy, i zapytano nas, czy rzeczywi\u015bcie chcemy jecha\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0119 zdecydowa\u0142a. Po p\u00f3\u0142nocy wyl\u0105dowali\u015bmy w Moskwie. Na lotnisku zastali\u015bmy tylko umundurowanych rosyjskich wojskowych i w ich asy\u015bcie wsiedli\u015bmy do podstawionych autobus\u00f3w. Eskortowali nas do hotelu, kt\u00f3ry od lotniska by\u0142 oddalony ok. 20-30 km. Jechali\u015bmy oko\u0142o p\u00f3\u0142torej godziny zupe\u0142nie pust\u0105 o tej porze tras\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego tak d\u0142ugo?<\/strong>
\r\n E.K:<\/em> Gdy zdenerwowani ludzie pytali, czemu jedziemy tak wolno, przecie\u017c jest pusta droga, us\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce takie s\u0105 przepisy.<\/p>\r\n\r\n

Gdzie was zawieziono?<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> Do hotelu, gdzie zostawili\u015bmy baga\u017c w pokoju i zeszli\u015bmy na spotkanie, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142o si\u0119 o drugiej dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 rano. Ze strony polskiej by\u0142 minister Tomasz Arabski, minister Ewa Kopacz i wiceminister Jacek Najder. By\u0142 te\u017c przedstawiciel ze strony rosyjskiej z t\u0142umaczem. Pani Kopacz powiedzia\u0142a, \u017ce jest czterna\u015bcie cia\u0142, kt\u00f3re mo\u017cna zidentyfikowa\u0107, \u017ce rodziny musz\u0105 si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce s\u0105 to przewa\u017cnie szcz\u0105tki i \u017ce ona czego\u015b takiego w \u017cyciu nie widzia\u0142a, mimo \u017ce przez pi\u0119tna\u015bcie lat by\u0142a patologiem. Zapyta\u0142am, czy z nami przylecia\u0142y materia\u0142y do bada\u0144 DNA i zdj\u0119cia rentgenowskie. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie, nie powiedziano nam dlaczego. Poinformowano nas, \u017ce rano pojedziemy w grupach do centrum patologii.<\/p>\r\n\r\n

Jak si\u0119 odbywa\u0142a identyfikacja?
\r\n <\/strong>M.K:<\/em> Na tym pierwszym spotkaniu w Moskwie podzielono nas na cztery grupy, my by\u0142y\u015bmy w pierwszej. Rano o godz. 8.40 wyjecha\u0142y\u015bmy autokarem do centrum patologii, gdzie wprowadzono nas do sali konferencyjnej. Podczas tego spotkania poinformowano nas o procedurze identyfikacji – \u017ce zostanie spisany protok\u00f3\u0142, w kt\u00f3rym nale\u017cy poda\u0107 znaki szczeg\u00f3lne osoby identyfikowanej, przedmioty, kt\u00f3re mog\u0142a mie\u0107 ze sob\u0105, po czym zostan\u0105 przedstawione zdj\u0119cia ofiar, a na ko\u0144cu nast\u0105pi okazanie cia\u0142 rodzinom lub osobie wskazanej do identyfikacji. Powiedziano nam, \u017ce po zako\u0144czeniu tych czynno\u015bci i zidentyfikowaniu zostanie nam wydany akt zgonu. Po tym og\u00f3lnym wprowadzeniu podzielono nas na grupy rodzin. Nam przydzielono dw\u00f3ch Rosjan – t\u0142umacza z polonistyki z uniwersytetu moskiewskiego oraz prokuratora. By\u0142a z nami r\u00f3wnie\u017c polska psycholog i rosyjska lekarka oraz przedstawiciel ambasady polskiej w Moskwie.
\r\n Czeka\u0142y\u015bmy na korytarzu oko\u0142o p\u00f3\u0142 godziny przed rozpocz\u0119ciem procedury, a w tym czasie do pokoju wstawiono \u0142awk\u0119 i biurko. Ten budynek niedawno zosta\u0142 oddany do u\u017cytku i nie zosta\u0142 w pe\u0142ni wyposa\u017cony.<\/p>\r\n\r\n

Czy podczas przes\u0142uchania byli tak\u017ce polscy prokuratorzy?
\r\n <\/strong>M.K:<\/em> Gdy czeka\u0142y\u015bmy na przes\u0142uchanie, by\u0142y\u015bmy przekonane, \u017ce wejdzie na nie tak\u017ce polski prokurator, poniewa\u017c przedstawiciele naszej prokuratury byli na miejscu. Tymczasem podczas przes\u0142uchania by\u0142 tylko rosyjski prokurator, osoba z ambasady i rosyjska lekarka, kt\u00f3ra siedzia\u0142a z nami ca\u0142y czas i by\u0142a rzeczywi\u015bcie bardzo pomocna.<\/p>\r\n\r\n

Jak wygl\u0105da\u0142o przes\u0142uchanie?<\/strong>
\r\n M.K.:<\/em> M\u0142ody rosyjski prokurator nie by\u0142 zbyt do\u015bwiadczony i mia\u0142y\u015bmy wra\u017cenie, \u017ce zapoznawa\u0142 si\u0119 z tymi formularzami po raz pierwszy. Kilka razy wszed\u0142 jaki\u015b starszy Rosjanin, kt\u00f3ry rozmawia\u0142 z \u201enasz\u0105\u201d lekark\u0105 i raz czy dwa z prokuratorem. Jedyny moment, kiedy on si\u0119 do nas zwr\u00f3ci\u0142 bezpo\u015brednio, dotyczy\u0142 informacji o kom\u00f3rce Taty. M\u00f3wi\u0142y\u015bmy, \u017ce powinna zachowa\u0107 si\u0119 w ca\u0142o\u015bci, poniewa\u017c by\u0142a w sk\u00f3rzanym etui, a on powiedzia\u0142, \u017ce to by\u0142 plastik i wszystko si\u0119 spali\u0142o. P\u00f3\u017aniej gdy oddano nam cz\u0119\u015b\u0107 rzeczy Taty, m.in. legitymacj\u0119 s\u0142u\u017cbow\u0105 i wizyt\u00f3wki nasi\u0105kni\u0119te paliwem lotniczym – nie by\u0142o na nich \u015bladu ognia.<\/p>\r\n\r\n

A gdzie pan dr Kochanowski nosi\u0142 kom\u00f3rk\u0119?<\/strong>
\r\n E.K:<\/em> Zawsze w kieszeni marynarki, podobnie jak legitymacj\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Co si\u0119 dzia\u0142o dalej?<\/strong>
\r\n M.K.:<\/em> Poda\u0142y\u015bmy do spisania dowody osobiste, opisa\u0142y\u015bmy wygl\u0105d Taty i rzeczy, kt\u00f3re mia\u0142 przy sobie. Prokurator najbardziej zainteresowa\u0142 si\u0119 kom\u00f3rk\u0105 i jej wygl\u0105dem. Poda\u0142y\u015bmy jej model i powiedzia\u0142y\u015bmy prokuratorowi, \u017ce mo\u017ce sprawdzi\u0107, jak ona wygl\u0105da.<\/p>\r\n\r\n

Ile czasu zaj\u0119\u0142o przes\u0142uchanie?<\/strong>
\r\n M.K.:<\/em> Spisywanie samego protoko\u0142u ok. dw\u00f3ch godzin. Podczas tego spisywania wesz\u0142a osoba, kt\u00f3ra identyfikowa\u0142a Tat\u0119 i powiedzia\u0142a, \u017ce nie ma \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, i \u017ce cia\u0142o jest w ca\u0142o\u015bci. Na podstawie zdj\u0119\u0107 i ogl\u0119dzin cia\u0142a zidentyfikowa\u0142 go r\u00f3wnie\u017c przes\u0142uchuj\u0105cy nas prokurator. Pobrano te\u017c ode mnie krew na badanie DNA. Nasz\u0105 rozmow\u0119 z rosyjskim prokuratorem trudno nazwa\u0107 przes\u0142uchaniem, poniewa\u017c to my dyktowa\u0142y\u015bmy wszystko: nasze dane, rysopis Taty, znaki szczeg\u00f3lne, szczeg\u00f3\u0142owy opis ubrania i przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142 ze sob\u0105.<\/p>\r\n\r\n

Czy kto\u015b inny z paniami rozmawia\u0142 podczas pobytu, poza rodzinami i opiekuj\u0105cymi si\u0119 osobami?
\r\n <\/strong>M.K:<\/em> W Moskwie by\u0142y\u015bmy chronione w bardzo delikatny i wra\u017cliwy – wydawa\u0142o nam si\u0119 – spos\u00f3b. Tylko gdy na chwil\u0119 zosta\u0142am sama w holu hotelu po powrocie z centrum patologii, podesz\u0142a do mnie umundurowana kobieta. Pocz\u0105tkowo mnie pociesza\u0142a, ale w pewnym momencie zacz\u0119\u0142a mnie wypytywa\u0107 o Tat\u0119: kim by\u0142, co robi\u0142, po co lecia\u0142 – pytania robi\u0142y si\u0119 coraz bardziej szczeg\u00f3\u0142owe i natarczywe, ale ja nie by\u0142am w stanie nic m\u00f3wi\u0107 po tym dniu i ta kobieta odesz\u0142a, kiedy zbli\u017cy\u0142a si\u0119 mama. Poczu\u0142am si\u0119 bardzo nieprzyjemnie – wcze\u015bniej, mimo niekiedy chaosu i zamieszania, otaczano nas \u017cyczliwo\u015bci\u0105 i nikt nam takich pyta\u0144 nie zadawa\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Co si\u0119 sta\u0142o z ubraniem dr. Kochanowskiego?<\/strong>
\r\n M.K.:<\/em> Podczas przes\u0142uchania do naszego pokoju wszed\u0142 jeden z polskich lekarzy i poprosi\u0142 mnie na zewn\u0105trz. Tam spyta\u0142, czy chcia\u0142yby\u015bmy, aby do trumny zakupiono nowe ubranie dla Taty. Chcia\u0142am za wszelk\u0105 cen\u0119, aby Tatu\u015b ubrany by\u0142 w swoje w\u0142asne rzeczy. Minister Najder, kt\u00f3ry by\u0142 akurat w pobli\u017cu, zaproponowa\u0142, \u017ce je\u017celi uda nam si\u0119 je dostarczy\u0107 na drugi samolot wylatuj\u0105cy z kraju, to taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnieje. I rzeczywi\u015bcie – przylecia\u0142y. Nie by\u0142o \u017cadnej innej rozmowy o ubraniach, kt\u00f3re Tato mia\u0142 na sobie. Nie wiemy te\u017c, co si\u0119 z nimi sta\u0142o. Ubra\u0144 takich jak koszula, spodnie, marynarka, r\u00f3wnie\u017c nie ma w Mi\u0144sku Mazowieckim, chocia\u017c jest bielizna. (W Mi\u0144sku Mazowieckim znajduje si\u0119 siedziba \u0179andarmerii Wojskowej, gdzie rodziny mog\u0105 odbiera\u0107 rzeczy nale\u017c\u0105ce do ofiar katastrofy – red.).<\/p>\r\n\r\n

Kiedy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 czynno\u015bci w centrum patologii?<\/strong>
\r\n E.K:<\/em> Po wydaniu aktu zgonu. Figuruje na nim godzina \u015bmierci – 10.50 czasu moskiewskiego. Gdy protestowa\u0142y\u015bmy, powiedziano nam, \u017ce wszystkie ofiary katastrofy mia\u0142y wpisan\u0105 t\u0119 w\u0142a\u015bnie godzin\u0119. Jako przyczyn\u0119 \u015bmierci podano obra\u017cenia wewn\u0119trzne, bez podania szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Czy w Rosji przeprowadzono sekcj\u0119 zw\u0142ok dr. Kochanowskiego?<\/strong>
\r\n E.K:<\/em> Nic na ten temat nie wiemy. Nikt nawet tego nie sugerowa\u0142.<\/p>\r\n\r\n

Wspomnia\u0142y panie, \u017ce oddano wam przedmioty nale\u017c\u0105ce do dr. Kochanowskiego.<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> Po podpisaniu aktu zgonu dano nam szar\u0105 kopert\u0119, w kt\u00f3rej by\u0142a m.in. legitymacja, wizytownik, zegarek, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 si\u0119 na godzinie pierwszej dwadzie\u015bcia. By\u0142 ca\u0142y w b\u0142ocie – wyczy\u015bci\u0142am go, za\u0142o\u017cy\u0142am na r\u0119k\u0119 i zacz\u0105\u0142 chodzi\u0107. Nie wiem, dlaczego zatrzyma\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej i akurat na tej godzinie – nie by\u0142 uszkodzony. Dano nam te\u017c klucze, kt\u00f3re na pewno nie by\u0142y nasze, wi\u0119c zostawi\u0142y\u015bmy je na miejscu. Na koniec spisa\u0142y\u015bmy protok\u00f3\u0142 odbioru <\/a> rzeczy. Zapyta\u0142y\u015bmy te\u017c o inne przedmioty, kt\u00f3re powinny by\u0107 w kieszeniach ubrania: kom\u00f3rka, karty kredytowe, portfel, klucze do domu i do samochodu, ale tych przedmiot\u00f3w nie dosta\u0142y\u015bmy.<\/p>\r\n\r\n

Czy by\u0142o jeszcze spotkanie z przedstawicielami polskiego rz\u0105du?<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> Tak, po powrocie do hotelu ok. pierwszej w nocy. Minister Arabski powiedzia\u0142 na nim, \u017ce trumny b\u0119d\u0105 plombowane w Rosji. Powiedzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce prawo rosyjskie nakazuje, aby \u015bledztwo by\u0142o prowadzone przez Rosjan, a my wyst\u0119pujemy w roli obserwator\u00f3w, \u017ce nie ma \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci, aby Polska przej\u0119\u0142a spraw\u0119 oraz cia\u0142a. Doda\u0142, \u017ce gdyby kto\u015b w Polsce chcia\u0142 otworzy\u0107 trumn\u0119, to musi mie\u0107 zgod\u0119 prokuratora. Minister Kopacz m\u00f3wi\u0142a nam, \u017ce ona i polscy lekarze wielokrotnie prosili Rosjan o umycie zw\u0142ok, kt\u00f3re by\u0142y bardzo zabrudzone, ale brakowa\u0142o do tego ludzi. By\u0142a te\u017c bardzo burzliwa dyskusja, dlaczego nie przejmujemy \u015bledztwa, dlaczego zostawiamy wszystko Rosjanom. Ludzie byli wzburzeni tym, \u017ce dok\u0142adnie opisywali swoich bliskich, a p\u00f3\u017aniej okazywano im zupe\u0142nie inne cia\u0142a. Pytali, jak\u0105 maj\u0105 gwarancj\u0119, \u017ce do kraju w trumnie przypisanej do konkretnej osoby przyjad\u0105 jej szcz\u0105tki. Na to pytanie nie by\u0142o satysfakcjonuj\u0105cych odpowiedzi, poza zapewnieniem, \u017ce wszystko b\u0119dzie dok\u0142adnie sprawdzone. Na koniec powiedziano nam, \u017ce wszystkie osoby, kt\u00f3rym wystawiono akty zgonu, wr\u00f3c\u0105 do Polski w \u015brod\u0119.
\r\n E.K:<\/em> My teraz opowiadamy o tym tak dok\u0142adnie, bo nie ufaj\u0105c pami\u0119ci, wszystko szczeg\u00f3\u0142owo zapisywa\u0142y\u015bmy, ale to by\u0142o piek\u0142o. I w tym piekle by\u0142y kr\u0119gi: jedni odnale\u017ali i rozpoznali swoich bliskich. Kolejn\u0105 grup\u0119 stanowili ci, kt\u00f3rzy kilkakrotnie identyfikowali szcz\u0105tki, by wreszcie odnale\u017a\u0107 ukochan\u0105 osob\u0119. Pami\u0119tam niezwykle dzieln\u0105 matk\u0119, kt\u00f3ra cztery razy identyfikowa\u0142a c\u00f3rk\u0119. Na mszy na placu Pi\u0142sudskiego powiedzia\u0142a: C\u00f3rka wr\u00f3ci\u0142a do domu. By\u0142 te\u017c kr\u0105g os\u00f3b, kt\u00f3re nie rozpozna\u0142y nikogo.<\/p>\r\n\r\n

Kiedy nast\u0105pi\u0142 wylot do kraju?<\/strong>
\r\n E.K:<\/em> We wtorek rano.<\/p>\r\n\r\n

Kiedy cia\u0142o dr. Kochanowskiego wr\u00f3ci\u0142o do Polski?<\/strong>
\r\n M.K:<\/em> Mia\u0142o wr\u00f3ci\u0107 w \u015brod\u0119, wr\u00f3ci\u0142o w czwartek. Nikt nam nie potrafi\u0142 wyt\u0142umaczy\u0107, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o to op\u00f3\u017anienie. Mimo naszych obaw na Torwarze, gdzie z\u0142o\u017cono trumny, by\u0142o bardzo godnie. Do dzi\u015b nie mo\u017cemy pogodzi\u0107 si\u0119 jednak z tym, \u017ce \u015bledztwo prowadz\u0105 Rosjanie. Stracili\u015bmy par\u0119 prezydenck\u0105, zgin\u0119\u0142a elita naszego kraju i my nadal nic nie wiemy. Czujemy si\u0119 opuszczone przez pa\u0144stwo, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie w obliczu takiej tragedii powinno sta\u0107 murem za swoimi obywatelami i o nich zadba\u0107. Je\u017celi opieramy si\u0119 na konwencji chicagowskiej, to dlaczego nie mog\u0105 Polacy prowadzi\u0107 tego \u015bledztwa lub niezale\u017cna trzecia strona?","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z Ew\u0105 Kochanowsk\u0105 i Mart\u0105 Kochanowsk\u0105 – \u017con\u0105 i c\u00f3rk\u0105 rzecznika praw obywatelskich dr. Janusza Kochanowskiego, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 tragicznie w katastrofie prezydenckiego samolotu w Smole\u0144sku 10 kwietnia 2010 r. – rozmawia Dorota Kania („Gazeta Polska”). Jak wygl\u0105da\u0142 poranek 10 kwietnia 2010 r.? Ewa Kochanowska: M\u0105\u017c wyszed\u0142 rano z domu i pojecha\u0142 na lotnisko. Przed wyj\u015bciem, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[98,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21554"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21554\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}