{"id":2139,"date":"2008-06-22T20:14:49","date_gmt":"2008-06-22T20:14:49","guid":{"rendered":""},"modified":"2009-06-22T12:10:33","modified_gmt":"2009-06-22T17:10:33","slug":"ksika-amie-tabu-milczenia-wywiad-z-andrzejem-gwiazd-i-joann-duda-gwiazd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2139","title":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cka \u0142amie tabu milczenia – wywiad z Andrzejem Gwiazd\u0105 i Joann\u0105 Duda-Gwiazd\u0105<\/em>"},"content":{"rendered":"

Z za\u0142o\u017cycielami Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych i cz\u0142onkami w\u0142adz pierwszej „Solidarno\u015bci” – Andrzejem Gwiazd\u0105, cz\u0142onkiem Kolegium Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, i Joann\u0105 Duda-Gwiazd\u0105, rozmawia Mariusz Bober<\/em><\/p>\r\n\r\n

Inspirowa\u0142 Pan napisanie ksi\u0105\u017cki o zwi\u0105zkach Lecha Wa\u0142\u0119sy z SB? Jest Pan uwa\u017cany za jednego z jego g\u0142\u00f3wnych krytyk\u00f3w…<\/strong>
\r\n Andrzej Gwiazda<\/strong>: – Nie, nie mia\u0142em wp\u0142ywu na napisanie tej ksi\u0105\u017cki. Trzyma\u0142em si\u0119 nawet z daleka od jej autor\u00f3w, by nie dawa\u0107 przeciwnikom pretekstu do oskar\u017ce\u0144, \u017ce autorzy dzia\u0142ali pod moim wp\u0142ywem.<\/p>\r\n\r\n

Ksi\u0105\u017cka dr. S\u0142awomira Cenckiewicza i dr. Piotra Gontarczyka wywo\u0142a\u0142a burz\u0119 polityczn\u0105 i ostr\u0105 krytyk\u0119 m.in. ze strony by\u0142ego prezydenta, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce powielaj\u0105 oni tylko fa\u0142szywki SB…<\/strong>
\r\n – Obecne reakcje na ksi\u0105\u017ck\u0119 o Lechu Wa\u0142\u0119sie to, wed\u0142ug mnie, taki krzyk rozpaczy: „zdradzacie nasze tajemnice”. Dlatego r\u00f3\u017cne \u015brodowiska staj\u0105 w obronie agentury. Bowiem ksi\u0105\u017cka z\u0142ama\u0142a tabu milczenia przyjaci\u00f3\u0142 agent\u00f3w. Nie dotyczy ona tylko Lecha Wa\u0142\u0119sy. Przeczy oficjalnej wersji historii narzuconej Polakom przez beneficjent\u00f3w Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Ostre sprzeciwy wobec tej publikacji \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce stan\u0105\u0142 problem cenzury, tak\u017ce bada\u0144 naukowych. Sp\u00f3r, kt\u00f3ry teraz obserwujemy, toczy si\u0119 te\u017c w du\u017cej mierze mi\u0119dzy funkcjonariuszami bezpieki a ich tajnymi wsp\u00f3\u0142pracownikami.
\r\n Joanna Duda-Gwiazda<\/strong>: – Wszystkie mafie s\u0105 przeciwko tej ksi\u0105\u017cce. Oni wiedzieli wcze\u015bniej, co w niej jest. Pe\u0142ny komplet dokument\u00f3w znajduje si\u0119 pewnie na \u0141ubiance.
\r\n A.G.<\/strong>: – Na pewno jest, poniewa\u017c ca\u0142a dokumentacja archiwalna by\u0142a sporz\u0105dzana w trzech egzemplarzach. Jeden zostawa\u0142 w komendzie wojew\u00f3dzkiej, drugi szed\u0142 do Warszawy, a gdzie trafia\u0142a trzecia kopia – mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107.
\r\n J.D.-G.<\/strong>: – S\u0105dz\u0119, \u017ce kopie tych dokument\u00f3w s\u0105 w posiadaniu wielu wywiad\u00f3w, tak\u017ce prywatnych, i mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane do szanta\u017cu w polityce i biznesie.<\/p>\r\n\r\n

Z reakcji by\u0142ego prezydenta wynika, \u017ce materia\u0142y opublikowane przez IPN nie s\u0105 wielk\u0105 nowo\u015bci\u0105?<\/strong>
\r\n J.D.-G.<\/strong>: – Przecie\u017c r\u00f3\u017cne fakty z \u017cycia Lecha Wa\u0142\u0119sy, opisywane w ksi\u0105\u017cce, s\u0105 powszechnie znane.
\r\n A.G.<\/strong>: – R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce w ksi\u0105\u017cce Cenckiewicza i Gontarczyka przedstawiono na to dokumenty.<\/p>\r\n\r\n

W takim razie, dlaczego niekt\u00f3re \u015brodowiska bardzo boj\u0105 si\u0119 tej publikacji?<\/strong>
\r\n J.D.-G.<\/strong>: – Wa\u0142\u0119sa jest zwornikiem uk\u0142adu, kt\u00f3ry boi si\u0119, \u017ce je\u015bli tyle powiedziano o by\u0142ym prezydencie, to mo\u017cna te\u017c napisa\u0107 o innych naszych „autorytetach”. Gdy PiS zacz\u0119\u0142o walk\u0119 z korupcj\u0105 i si\u0119gn\u0119\u0142o do „najwy\u017cszej p\u00f3\u0142ki”, nie wahaj\u0105c si\u0119, by odpowiednie s\u0142u\u017cby aresztowa\u0142y nawet ministr\u00f3w, podni\u00f3s\u0142 si\u0119 krzyk, bo z\u0142amano tabu bezkarno\u015bci.
\r\n A.G.<\/strong>: – Poniewa\u017c Wa\u0142\u0119sa zatai\u0142 fakt wsp\u00f3\u0142pracy, bezpieka mog\u0142a go szanta\u017cowa\u0107 ujawnieniem dokument\u00f3w. Je\u015bli SB nie ujawni\u0142a dokument\u00f3w „Solidarno\u015bci”, to znaczy, \u017ce Wa\u0142\u0119sa by\u0142 im potrzebny.<\/p>\r\n\r\n

Ale by\u0142y prezydent broni si\u0119, \u017ce przedstawione w ksi\u0105\u017cce materia\u0142y to fa\u0142szywka SB, obliczona na to, by go skompromitowa\u0107, go \u017ceby nie otrzyma\u0142 Nagrody Nobla.<\/strong>
\r\n A.G.<\/strong>: – Ca\u0142kowicie co innego wynika z has\u0142a w holenderskiej encyklopedii o przyznaniu mu tej nagrody. Mo\u017cna tam przeczyta\u0107, \u017ce Wa\u0142\u0119sa otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla w rzeczywisto\u015bci za poskromienie radykalnego skrzyd\u0142a „Solidarno\u015bci”. Tak naprawd\u0119 dzi\u0119ki przyznaniu mu nagrody podniesiono jego spadaj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas popularno\u015b\u0107.
\r\n J.D.-G.<\/strong>: – Po wyj\u015bciu z o\u015brodka w Ar\u0142amowie Wa\u0142\u0119sa mia\u0142 trudne chwile, bo w\u00f3wczas jeszcze inni przyw\u00f3dcy siedzieli w wi\u0119zieniu. Wszyscy spodziewali si\u0119, \u017ce po wyj\u015bciu wodza ruszymy do ataku. Tymczasem Wa\u0142\u0119sa zacz\u0105\u0142 si\u0119 miga\u0107. Chyba nie wiedzia\u0142 wtedy, co robi\u0107. Ludzie zacz\u0119li si\u0119 dziwi\u0107: przewodnicz\u0105cy, a siedzia\u0142 w jakim\u015b o\u015brodku wypoczynkowym, gdy inni przebywaj\u0105 w wi\u0119zieniu.<\/p>\r\n\r\n

Lech Wa\u0142\u0119sa m\u00f3wi\u0142, \u017ce fa\u0142szywe dokumenty zosta\u0142y podrzucone m.in. Annie Walentynowicz. Tak\u017ce ona uzna\u0142a je za niewiarygodne. Sk\u0105d wi\u0119c oskar\u017cenia o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB?<\/strong>
\r\n – By\u0142am niemal\u017ce \u015bwiadkiem tego zdarzenia, gdy Ania dosta\u0142a te materia\u0142y. Przebywa\u0142y\u015bmy wtedy w obozie dla internowanych w Go\u0142dapi. Ania otrzyma\u0142a w pude\u0142ku z czekoladkami ksera materia\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych jaka\u015b organizacja oskar\u017ca\u0142a Wa\u0142\u0119s\u0119 o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB. Zacz\u0119\u0142y\u015bmy si\u0119 zastanawia\u0107, w jakim celu dostarczy\u0142a to bezpieka. My\u015bla\u0142y\u015bmy wi\u0119c, \u017ce albo Wa\u0142\u0119sa „stawia si\u0119” SB i chc\u0105 go „zdyscyplinowa\u0107”…
\r\n A.G.<\/strong>: – …albo by\u0142a to pr\u00f3ba skompromitowania Ani Walentynowicz, obliczona na to, \u017ce na ich podstawie oskar\u017cy Wa\u0142\u0119s\u0119 i b\u0119dzie mo\u017cna jej zarzuci\u0107, \u017ce pos\u0142uguje si\u0119 materia\u0142ami, kt\u00f3rych wiarygodno\u015bci nie mo\u017cna by\u0142oby wtedy dowie\u015b\u0107, by zdyskredytowa\u0107 przyw\u00f3dc\u0119 „Solidarno\u015bci”. Mog\u0142a to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3ba dezinformacji zmierzaj\u0105ca do tego, aby wzmocni\u0107 pozycj\u0119 Wa\u0142\u0119sy, pokazuj\u0105c, \u017ce nie ma wiarygodnych materia\u0142\u00f3w obci\u0105\u017caj\u0105cych go.
\r\n J.D.-G<\/strong>.: – Dlatego ostatecznie spali\u0142y\u015bmy te materia\u0142y. W\u0142adze szybko zorientowa\u0142y si\u0119, \u017ce nie by\u0142o pr\u00f3by przemycenia ich na zewn\u0105trz. Wtedy mnie karnie przewieziono do Dar\u0142\u00f3wka wraz z grup\u0105 ok. 30 kole\u017canek. Natomiast w Go\u0142dapi w ca\u0142ym o\u015brodku przeprowadzono tak dok\u0142adn\u0105 rewizj\u0119, \u017ce zrywali nawet parapety, szukaj\u0105c tych dokument\u00f3w. Kobietom przeznaczonym do transportu zrobiono niezwykle dok\u0142adn\u0105 rewizj\u0119. Bezpieka przewija\u0142a nawet k\u0142\u0119bki we\u0142ny w poszukiwaniu materia\u0142\u00f3w. To potwierdzi\u0142o s\u0142uszno\u015b\u0107 naszej decyzji.<\/p>\r\n\r\n

Lech Wa\u0142\u0119sa broni si\u0119 te\u017c w ten spos\u00f3b, \u017ce przecie\u017c otrzyma\u0142 od IPN status pokrzywdzonego…<\/strong>
\r\n A.G.<\/strong>: – Status ten otrzyma\u0142 bezprawnie w 2005 roku. By\u0142o to ju\u017c po decyzji Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, kt\u00f3ry uzna\u0142, \u017ce status pokrzywdzonego przys\u0142uguje tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikom, na kt\u00f3rych donosili inni. A poniewa\u017c bezpieka stara\u0142a si\u0119 umie\u015bci\u0107 w ka\u017cdej grupie przynajmniej dw\u00f3ch agent\u00f3w, aby mie\u0107 nad nimi kontrol\u0119, nie informuj\u0105c ich o tym, wszyscy agenci, kt\u00f3rzy byli w opozycji, mogli dzi\u0119ki temu otrzyma\u0107 status pokrzywdzonego. Ponadto by\u0142o jeszcze jedno absurdalne za\u0142o\u017cenie, \u017ce je\u017celi agent najpierw podj\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB, a p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105, w\u00f3wczas nale\u017cy mu si\u0119 status pokrzywdzonego. Natomiast je\u015bli najpierw podj\u0105\u0142 walk\u0119 z systemem, a potem da\u0142 si\u0119 zwerbowa\u0107, w\u00f3wczas taki status mu nie przys\u0142uguje. Wa\u0142\u0119sa twierdzi, \u017ce by\u0142 w komitecie strajkowym od 16 grudnia 1970 r., a wi\u0119c najpierw podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105, a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z SB – 29 grudnia, co oznacza, \u017ce nie nale\u017cy mu si\u0119 status pokrzywdzonego, nawet wed\u0142ug tego absurdalnego prawa. Wi\u0119c decyzja poprzedniego prezesa IPN by\u0142a bezprawna.
\r\n
\r\n Podejrzewali Pa\u0144stwo podczas dzia\u0142alno\u015bci w „Solidarno\u015bci”, \u017ce przewodnicz\u0105cy Komisji Krajowej mo\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z re\u017cimem?<\/strong>
\r\n J.D.-G.<\/strong>: – Od pocz\u0105tku strajku byli\u015bmy pewni, \u017ce by\u0142 sterowany. Opierali\u015bmy to przekonanie na naszych obserwacjach. Nie mieli\u015bmy jednak dowod\u00f3w, a trudno by\u0142o przekona\u0107 innych cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zku. Na zje\u017adzie „Solidarno\u015bci” Wa\u0142\u0119sa otrzyma\u0142 prawo dobierania cz\u0142onk\u00f3w prezydium. Pozwoli\u0142o mu to nie liczy\u0107 si\u0119 ze zdaniem Komisji Krajowej. Po zje\u017adzie jesieni\u0105 1981 r. zbiera\u0142o si\u0119 tylko prezydium, na kt\u00f3rym doradcy, tacy jak: Geremek, Mich nik, Mazowiecki czy Kuro\u0144, uzyskali pe\u0142ne prawo g\u0142osu, tak jakby byli wybranymi reprezentantami zwi\u0105zku. Jednak mimo destrukcyjnych dzia\u0142a\u0144 Wa\u0142\u0119sy a\u017c do stanu wojennego „Solidarno\u015bci” nie uda\u0142o si\u0119 przesterowa\u0107 albo wmontowa\u0107 w system.
\r\n A.G.<\/strong>: – Nawet je\u015bli wielu zwi\u0105zkowc\u00f3w rozumia\u0142o, kim naprawd\u0119 jest Wa\u0142\u0119sa, uwa\u017ca\u0142o, \u017ce nie trzeba o tym m\u00f3wi\u0107, bo to os\u0142abi „Solidarno\u015b\u0107”, \u017ce trzeba zachowa\u0107 jedno\u015b\u0107 wobec komuny.<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Za: Nasz Dziennik, Sobota-Niedziela, 21-22 czerwca 2008, Nr 144 (3161)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Z za\u0142o\u017cycielami Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych i cz\u0142onkami w\u0142adz pierwszej „Solidarno\u015bci” – Andrzejem Gwiazd\u0105, cz\u0142onkiem Kolegium Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, i Joann\u0105 Duda-Gwiazd\u0105, rozmawia Mariusz Bober Inspirowa\u0142 Pan napisanie ksi\u0105\u017cki o zwi\u0105zkach Lecha Wa\u0142\u0119sy z SB? Jest Pan uwa\u017cany za jednego z jego g\u0142\u00f3wnych krytyk\u00f3w… Andrzej Gwiazda: – Nie, nie mia\u0142em wp\u0142ywu na napisanie tej ksi\u0105\u017cki. Trzyma\u0142em […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2139"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2139"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2139\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}