{"id":21257,"date":"2010-05-06T10:31:47","date_gmt":"2010-05-06T15:31:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=21257"},"modified":"2010-05-06T10:32:03","modified_gmt":"2010-05-06T15:32:03","slug":"felsztinski-lot-sowieckim-samolotem-do-rosji-jest-z-natury-niebezpieczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=21257","title":{"rendered":"Felsztinski: Lot sowieckim samolotem do Rosji jest z natury niebezpieczny"},"content":{"rendered":"

Dop\u00f3ki w\u0142adze nie udowodni\u0105, \u017ce katastrofa smole\u0144ska rzeczywi\u015bcie by\u0142a nieszcz\u0119\u015bliwym wypadkiem, po\u0142owa Rosjan b\u0119dzie uwa\u017ca\u0142a j\u0105 za zaaran\u017cowan\u0105 – m\u00f3wi rosyjski emigracyjny dziennikarz Jurij Felsztinski.<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

Fronda.pl: W<\/strong>ielu Polak\u00f3w g\u0142owi si\u0119 nad przyczynami katastrofy w Smole\u0144sku. Zwolennicy hipotezy o zamachu powo\u0142uj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto na Pana ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eWysadzi\u0107 Rosj\u0119\u201d, kt\u00f3ra pokazuje, do jakich zbrodni i manipulacji zdolna jest FSB. Co Pan s\u0105dzi o takich podejrzeniach wobec w\u0142adz Rosji?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jurij Felsztinski*: Historia stosunk\u00f3w rosyjsko-polskich i sowiecko-polskich zawsze uk\u0142ada\u0142a si\u0119 tragicznie dla Polak\u00f3w. Podejrzewanie Rosji, a wcze\u015bniej Zwi\u0105zku Radzieckiego, o dzia\u0142ania przest\u0119pcze jest zatem ca\u0142kowicie uzasadnione. Inna rzecz, \u017ce wszelkie podejrzenia powinny mie\u0107 podstaw\u0119 w faktach, a na nie jeszcze za wcze\u015bnie. Potrzeba czasu, \u017ceby zrozumie\u0107, co naprawd\u0119 zdarzy\u0142o si\u0119 pod Smole\u0144skiem.<\/p>\r\n\r\n

\"\" <\/strong><\/p>\r\n\r\n

Na jakie znane aspekty tragedii zwr\u00f3ci\u0142 Pan uwag\u0119?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Moim zdaniem sama decyzja o locie do Rosji by\u0142a niew\u0142a\u015bciwa i niebezpieczna. Wyb\u00f3r samolotu te\u017c trzeba uzna\u0107 za lekkomy\u015blny i nieusprawiedliwiony. Dlaczego prezydent Polski podr\u00f3\u017cuje sowieckim samolotem? Nie kupi\u0142 go zmar\u0142y prezydent, tylko kt\u00f3ra\u015b z poprzednich ekip ile\u015b lat temu, tym niemniej sowiecki samolot oznacza sowiecki przegl\u0105d techniczny. To tak, jakby zda\u0107 si\u0119 na \u0142ask\u0119 i nie\u0142ask\u0119 FSB. Jak mo\u017cna swoje bezpiecze\u0144stwo odda\u0107 w r\u0119ce nieprzychylnego pa\u0144stwa? Nie chc\u0119 nawet m\u00f3wi\u0107: wroga czy przeciwnika. Mo\u017cna mie\u0107 r\u00f3\u017cny stosunek do Rosji, jednak z pewno\u015bci\u0105 nie jest ona przyjacielem Polski.<\/p>\r\n\r\n

Poza tym Tu s\u0142ynie z licznych katastrof lotniczych. Nie jestem specjalist\u0105, jednak na ile si\u0119 orientuj\u0119, to bardzo s\u0142abo manewrowalny samolot. Starty i l\u0105dowania mo\u017ce realizowa\u0107 w normalnych warunkach, natomiast nie radzi sobie w nietypowych sytuacjach, na przyk\u0142ad przy kolejnych podej\u015bciach do l\u0105dowania. To nie Boeing, tylko samolot starej generacji.<\/p>\r\n\r\n

Przyjrza\u0142em si\u0119 te\u017c mapie. Wydaje si\u0119, \u017ce lotnisko w Smole\u0144sku nigdy nie przyjmowa\u0142o prezydenckich samolot\u00f3w. Po prostu nie jest przystosowane dla delegacji wysokiej rangi. Nie pojmuj\u0119, jak mo\u017cna by\u0142o zdecydowa\u0107 si\u0119 lecie\u0107 na Tu do Smole\u0144ska. Prezydent USA nigdy nie polecia\u0142by radzieckim samolotem na lotnisko w Smole\u0144sku. W\u0105tpi\u0119, czy polecia\u0142by tam ameryka\u0144skim samolotem.<\/p>\r\n\r\n

Nie wiem, czy by\u0142y inne sposoby dojazdu prezydenta do Smole\u0144ska. Je\u015bli nie, nale\u017ca\u0142o odm\u00f3wi\u0107 przyjazdu bez wzgl\u0119du na pragnienie prezydenta, by uczci\u0107 pami\u0119\u0107 Polak\u00f3w zamordowanych w Katyniu.<\/p>\r\n\r\n

Za teori\u0105 o spisku przemawia\u0142oby to, \u017ce zgin\u0119li w wi\u0119kszo\u015bci politycy, kt\u00f3rzy przeszkadzali Kremlowi w realizacji r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w – od energetyki i antykomunizmu po Gruzj\u0119 i Ukrain\u0119. Przeciw – to, \u017ce dzi\u0119ki smole\u0144skiej zbrodni w Katyniu w 1940 roku dowiedzia\u0142 si\u0119 ca\u0142y \u015bwiat.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Na razie nie mo\u017cemy wykluczy\u0107 ani wersji o zamachu, ani wersji o nieszcz\u0119\u015bliwym wypadku. W ka\u017cdym przypadku potrzebne s\u0105 fakty, kt\u00f3rymi jak dot\u0105d nie dysponujemy. Nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek niejako z definicji nie wymaga dowodzenia. Co innego teorie spiskowe, teorie o zamachu dokonanym, powiedzmy, przez rosyjskie s\u0142u\u017cby specjalne. Bezwzgl\u0119dnie nale\u017cy poprze\u0107 je dowodami. Je\u017celi jednak to wersje o zamachu s\u0105 prawdziwe, to istotne fakty z czasem wyp\u0142yn\u0105.<\/p>\r\n\r\n

To prawda, \u017ce polski prezydent nie zalicza\u0142 si\u0119 do przyjaci\u00f3\u0142 Rosji, nie jest to jednak wystarczaj\u0105cy argument, by stwierdzi\u0107, \u017ce w tej tragedii niechybnie macza\u0142y palce s\u0142u\u017cby rosyjskie. W tym momencie nie ma wystarczaj\u0105cych argument\u00f3w, poza politycznymi i ideologicznymi opiniami. Wed\u0142ug takiej logiki znalaz\u0142oby si\u0119 jeszcze kilku prezydent\u00f3w, kt\u00f3rych Rosjanie ch\u0119tnie by si\u0119 pozbyli. Cho\u0107by prezydenta Gruzji. Dlatego w tym momencie skoncentrowa\u0142bym si\u0119 na zbieraniu informacji.<\/p>\r\n\r\n

Dlaczego ze strony rosyjskiej od pocz\u0105tku mamy do czynienia z dezinformacj\u0105 i obsesj\u0105 tajno\u015bci? Mimo oficjalnych deklaracji strona polska w minimalnym zakresie jest dopuszczona do \u015bledztwa. Z braku oficjalnych informacji na pierwszy plan wychodz\u0105 r\u00f3\u017cne znaleziska internetowe, cho\u0107by amatorski film z miejsca katastrofy z wystrza\u0142ami i dziwnymi odg\u0142osami.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W Rosji na miejscu katastrofy jako pierwsi zjawiaj\u0105 si\u0119 funkcjonariusze FSB i s\u0142u\u017cb specjalnych. Na polecenie tych ludzi wszelkie informacje s\u0105 utajniane. W krytycznych momentach, w pierwszych godzinach i dniach, szcz\u0105tkowe informacje docieraj\u0105 do opinii publicznej, przy czym trudno si\u0119 zorientowa\u0107, co jest prawd\u0105, a co pog\u0142osk\u0105 i kto to wszystko puszcza w obieg… Dlatego uwa\u017cam, \u017ce trzeba troch\u0119 poczeka\u0107, a\u017c sytuacja si\u0119 uspokoi. Teraz obraz zdarzenia rzeczywi\u015bcie jest niejasny.<\/p>\r\n\r\n

Na temat strza\u0142\u00f3w czyta\u0142em, \u017ce to naboje w pistoletach ochrony prezydenta wybuch\u0142y z powodu po\u017caru. Nie jestem specjalist\u0105, wi\u0119c trudno mi to ocenia\u0107. To wa\u017cna sprawa, trzeba j\u0105 dok\u0142adnie zbada\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Nie wiem, czy polscy eksperci zostan\u0105 dopuszczeni do dokument\u00f3w \u015bledztwa prowadzonego przez Rosjan. Czy znajd\u0105 w nich co\u015b niepokoj\u0105cego? Na tym bym si\u0119 teraz skoncentrowa\u0142. Strona polska powinna uzyska\u0107 pe\u0142en dost\u0119p do materia\u0142\u00f3w \u015bledztwa w sprawie katastrofy. Je\u017celi strona rosyjska ma co\u015b do ukrycia, by\u0107 mo\u017ce jej si\u0119 to uda, jednak polscy eksperci zorientuj\u0105 si\u0119, \u017ce co\u015b przed nimi ukryto. Co do tego nie mam w\u0105tpliwo\u015bci. Zawodowcy to zawodowcy, a katastrofy lotnicze niestety nie nale\u017c\u0105 do rzadko\u015bci. Je\u017celi w Polsce brakuje ekspert\u00f3w lub Polacy nie s\u0105 w stanie w\u0142asnymi si\u0142ami odpowiedzie\u0107 na wszystkie techniczne pytania, z pewno\u015bci\u0105 wielu ekspert\u00f3w mi\u0119dzynarodowych ch\u0119tnie we\u017amie udzia\u0142 w pracy tej komisji.<\/p>\r\n\r\n

Wielu Polakom nie podoba si\u0119 brak stanowczo\u015bci polskich w\u0142adz w stosunku do Moskwy w kwestii wyja\u015bnienia przyczyn katastrofy. Czy nale\u017cy bra\u0107 za dobra monet\u0119 niew\u0105tpliwe symboliczne gesty ze strony w\u0142adz Rosji jak emisja \u201eKatynia\u201d w telewizji publicznej i ciep\u0142e s\u0142owa pod adresem tragicznie zmar\u0142ych.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u201eKaty\u0144\u201d to poruszaj\u0105cy film. Do Rosji jako takiej informacja o Katyniu w postaci filmu Wajdy dotar\u0142a po raz pierwszy. Nawet ci, kt\u00f3rzy s\u0142yszeli o zbrodni, wiedzieli bardzo niewiele. Zreszt\u0105 w Rosji rozstrzeliwano masowo i cz\u0119sto, dlatego mord na kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0105cach Polak\u00f3w nikogo specjalnie nie dziwi. Za to emisja \u201eKatynia\u201d wywar\u0142a wra\u017cenie na wielu Rosjanach.<\/p>\r\n\r\n

S\u0142owa Miedwiediewa ju\u017c po emisji filmu, \u017ce Katy\u0144 jest zbrodni\u0105 stalinowsk\u0105, to r\u00f3wnie\u017c wed\u0142ug mnie najmocniejsze o\u015bwiadczenie polityk\u00f3w rosyjskich na temat Katynia. Miedwiediew podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 odci\u0119cia si\u0119 od tego epizodu historii Rosji, epizodu historii II wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3r\u0105 rz\u0105d Rosji szczyci si\u0119 jak niegdy\u015b rz\u0105d ZSRS. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, Putin nie chcia\u0142 na to p\u00f3j\u015b\u0107, cho\u0107 tego od niego oczekiwano, kiedy by\u0142 prezydentem. Zatem pokaz \u201eKatynia\u201d w telewizji i o\u015bwiadczenie Miedwiediewa to zmiana na lepsze.<\/p>\r\n\r\n

Czy oznacza to jednak, \u017ce Polacy powinni spe\u0142nia\u0107 tylko pomocnicz\u0105 rol\u0119 w \u015bledztwie w sprawie \u015bmierci swojego prezydenta? Moim zdaniem nie. Wed\u0142ug mnie zdrowy rozs\u0105dek nakazuje stronie rosyjskiej przyzna\u0107 polskim ekspertom parytetowe prawa w dochodzeniu. Je\u017celi w\u0142adze Rosji nie maj\u0105 nic do ukrycia, to powinny by\u0107 tym zainteresowane jeszcze bardziej ni\u017c Polacy. Je\u015bli to by\u0142 nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek i s\u0142u\u017cby specjalne nie maj\u0105 tu nic do roboty, to Rosji nie potrzeba, \u017ceby po \u015bwiecie chodzi\u0142y plotki i podejrzenia, \u017ce jest zamieszana w \u015bmier\u0107 polskiego prezydenta. Nie rozumiem niezdecydowania strony polskiej przy rozwi\u0105zywaniu tej sprawy i post\u0119powania strony rosyjskiej, kt\u00f3ra decyduje si\u0119 prowadzi\u0107 \u015bledztwo samodzielnie. W wyniki jednostronnego \u015bledztwa nikt nigdy nie uwierzy. Je\u015bli zatem Rosjanie nie zaprosz\u0105 Polak\u00f3w do udzia\u0142u w \u015bledztwie, to pi\u0119tno stanie si\u0119 jeszcze jednym pi\u0119tnem w historii stosunk\u00f3w rosyjsko-polskich, a jest ich ju\u017c tak wiele, \u017ce na nowe po prostu nie ma miejsca.<\/p>\r\n\r\n

A mo\u017ce powodem katastrofy nie by\u0142 \u017caden zamach, tylko zwyk\u0142y ba\u0142agan, i st\u0105d to kluczenie w\u0142adz rosyjskich?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

W Rosji mamy na to s\u0142owo \u201ebardak\u201d. To w\u0142a\u015bnie g\u0142\u00f3wna przyczyna, dlaczego pod \u017cadnym pozorem nie nale\u017ca\u0142o lecie\u0107 do Smole\u0144ska. Rosja wci\u0105\u017c pozostaje pa\u0144stwem dw\u00f3ch miast, Moskwy i Sankt Petersburga. S\u0105 one ju\u017c mniej wi\u0119cej dostosowane do \u015bwiatowych standard\u00f3w, ale reszta kraju to po prostu XIX wiek. Dlatego mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce rosyjska strona wiedzia\u0142a, \u017ce lot Tu do Smole\u0144ska daje szanse 50 na 50 i nic wi\u0119cej nie trzeba robi\u0107 – i si\u0119 sprawdzi\u0142o. Nie wiem. Nigdy nie by\u0142em na tym lotnisku.<\/p>\r\n\r\n

Czy w Rosji istnieje rzeczywi\u015bcie konflikt mi\u0119dzy Putinem a Miedwiediewem? Je\u015bli tak, to czy ta tragedia i jej nast\u0119pstwa nadaj\u0105 mu now\u0105 dynamik\u0119?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug mnie \u017cadnego konfliktu mi\u0119dzy Putinem a Miedwiediewem nie ma i by\u0107 nie mo\u017ce. A to z tej prostej przyczyny, \u017ce Miedwiediew doszed\u0142 do w\u0142adzy tylko przez Putina, dzi\u0119ki niemu i opr\u00f3cz Putina nie ma on \u017cadnego punktu oparcia. Poza tym Putin w czasie 8 lat rz\u0105d\u00f3w zgromadzi\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie pot\u0119\u017cn\u0105 grup\u0119 by\u0142ych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cb specjalnych, kt\u00f3rym bli\u017cej do niego ni\u017c do Miedwiediewa, kt\u00f3ry nie wywodzi si\u0119 ze s\u0142u\u017cb. Ci w\u0142a\u015bnie ludzie otaczaj\u0105 obecnie Miedwiediewa, wi\u0119c ma on ograniczon\u0105 przestrze\u0144 manewru. Je\u015bli nawet przypu\u015bcimy, \u017ce chcia\u0142by przeprowadzi\u0107 w Rosji jakie\u015b liberalne reformy, przybli\u017cy\u0107 Rosj\u0119 do Zachodu, to i tak nie mo\u017ce tego zrobi\u0107. On nie jest prezydentem wybranym przez nar\u00f3d, tylko z namaszczenia Putina. Wszyscy o tym wiedz\u0105. Nie ma poparcia narodu ani jakiejkolwiek partii. Nie mo\u017ce zatem pozwoli\u0107 sobie na konflikt z Putinem.<\/p>\r\n\r\n

Druga rzecz, \u017ce Putin ca\u0142e \u017cycie pracowa\u0142 w s\u0142u\u017cbach specjalnych i cho\u0107by nawet chcia\u0142 si\u0119 od nich odseparowa\u0107, nie jest w stanie tego zrobi\u0107. To jego krew. Dlatego o\u015bwiadczenie o Katyniu, na kt\u00f3re do\u015b\u0107 \u0142atwo zdoby\u0142 si\u0119 Miedwiediew, Putinowi nigdy nie przesz\u0142oby przez gard\u0142o. Dla Putina ludzie, kt\u00f3rzy rozstrzeliwali Polak\u00f3w w Katyniu, to jakby jego koledzy, enkawudzi\u015bci, tacy, jakim i on by\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie. Dlatego nigdy nie b\u0119dzie w stanie ich zdradzi\u0107, publicznie nazywaj\u0105c ich przest\u0119pcami. Miedwiediew m\u00f3g\u0142 to zrobi\u0107, bo to nie jego ludzie. To wa\u017cna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Miedwiediewem a Putinem. Zawsze lepiej mie\u0107 prezydenta, kt\u00f3ry nie wywodzi si\u0119 ze s\u0142u\u017cb, nawet je\u017celi wyznaczy\u0142 go by\u0142y funkcjonariusz.<\/p>\r\n\r\n

Kto b\u0119dzie nast\u0119pnym prezydentem?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Lekkomy\u015blnie by\u0142oby prognozowa\u0107. Mamy 2-3 warianty, kt\u00f3re w pewnym sensie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do tego samego. My\u015bl\u0119, \u017ce Miedwiediew zostanie na drug\u0105 kadencj\u0119. Wcale si\u0119 te\u017c nie zdziwi\u0119, je\u017celi na trzeci\u0105 kadencj\u0119 wr\u00f3ci Putin. Miedwiediew mo\u017ce pozosta\u0107 na urz\u0119dzie na nast\u0119pne 4 lata, bo pokaza\u0142, \u017ce nie stanowi zagro\u017cenia dla s\u0142u\u017cb, \u017ce nie rywalizuje o w\u0142adz\u0119 w Rosji. Je\u015bli zostanie zdj\u0119ty po pierwszej kadencji, a Putin na kandydata wytypuje samego siebie, b\u0119dzie to dobry pow\u00f3d, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce 4 lata rz\u0105d\u00f3w Miedwiediewa by\u0142y banaln\u0105 manipulacj\u0105 Putina, kt\u00f3ry zamierza\u0142 wr\u00f3ci\u0107 na nast\u0119pne 8 lat.<\/p>\r\n\r\n

Mianowanie Miedwiediewa \u015bwiadczy o tym, \u017ce Putin stara si\u0119 trzyma\u0107 zasad. Co prawda najcz\u0119\u015bciej sam je ustala, tym niemniej ich przestrzega. Na przyk\u0142ad, nie zmieni\u0142 konstytucji, \u017ceby zosta\u0107 prezydentem na trzeci\u0105 kadencj\u0119 albo wr\u0119cz do\u017cywotnio, cho\u0107 mia\u0142 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 i poparcie Dumy. Dlatego s\u0105dz\u0119, \u017ce nast\u0119pna kadencja nale\u017ce\u0107 b\u0119dzie do Miedwiediewa, a p\u00f3\u017aniej Putin wr\u00f3ci na 8 lat.<\/p>\r\n\r\n

Mo\u017cliwy jest jeszcze jeden wariant. Niedawno na kluczowych stanowiskach w Rosji zasz\u0142a roszada: premier Wiktor Zubkow zast\u0105pi\u0142 Miedwiediewa na stanowisku prezesa zarz\u0105du Gazpromu, Miedwiediew zosta\u0142 prezydentem, a Putin po prezydenturze – premierem. Gdyby kontynuowa\u0107 ten ci\u0105g logiczny, Putin powinien zosta\u0107 prezesem Gazpromu, Zubkow prezydentem, a Miedwiediew premierem. To anegdota polityczna, jednak nie pozbawiona sensu. Realnie nic by to nie zmieni\u0142o, bo poparcie Zubkowa r\u00f3wnie\u017c opiera si\u0119 na Putinie i ludziach z KGB, kt\u00f3rych Putin wyni\u00f3s\u0142 do w\u0142adzy.<\/p>\r\n\r\n

Putin stworzy\u0142 w Rosji pewn\u0105 stabilizacj\u0119 i wydaje mi si\u0119, \u017ce ten system b\u0119dzie trwa\u0142y. To nie domek z kart, kt\u00f3ry \u0142atwo si\u0119 rozpadnie. By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b si\u0119 rozleci, ale niepr\u0119dko i nie\u0142atwo.<\/p>\r\n\r\n

Podobno miliony zwyk\u0142ych Rosjan s\u0105 przekonane, \u017ce w Smole\u0144sku mia\u0142 miejsce zamach, bo w rosyjskiej mentalno\u015bci za wszystkimi wa\u017cnymi wydarzeniami stoi w\u0142adza. Czy tak jest w istocie?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tego uczy \u017cycie. Przez tyle dziesi\u0119cioleci w\u0142adza przy ka\u017cdej okazji nas ok\u0142amywa\u0142a, wi\u0119c teraz absolutnie nikt jej nie ufa. Pierwsz\u0105 reakcj\u0105 Rosjanina na dowolne o\u015bwiadczenie w\u0142adz jest my\u015bl \u201ew\u0142adza k\u0142amie\u201d. Gdy tylko us\u0142yszy on, \u017ce dosz\u0142o do nieszcz\u0119\u015bliwego wypadku, rozbi\u0142 si\u0119 samolot z prezydentem Polski na pok\u0142adzie, pierwsze, o czym pomy\u015bli, to \u017ce ten samolot zniszczy\u0142y, zestrzeli\u0142y, do katastrofy doprowadzi\u0142y, w\u0142adze Rosji. R\u00f3wnie\u017c z tego powodu powa\u017cnym, obiektywnym wyja\u015bnieniem tej tragedii najbardziej zainteresowana powinna by\u0107 strona rosyjska, o ile nie ponosi za ni\u0105 winy. Je\u015bli za\u015b jest cho\u0107 w pewnym stopniu winna, to, prosz\u0119 mi wierzy\u0107, dowolna polska grupa ekspert\u00f3w, z pe\u0142nym czy niepe\u0142nym dost\u0119pem do akt, od razu zorientuje si\u0119, \u017ce strona rosyjska kr\u0119ci i co\u015b ukrywa. Taki scenariusz da\u0142by nam mocne podstawy, \u017ceby jeszcze powa\u017cniej przyjrze\u0107 si\u0119 okoliczno\u015bciom tej katastrofy. Dop\u00f3ki w\u0142adze nie udowodni\u0105, \u017ce katastrofa rzeczywi\u015bcie by\u0142a nieszcz\u0119\u015bliwym wypadkiem, po\u0142owa Rosjan b\u0119dzie uwa\u017ca\u0142a j\u0105 za zaaran\u017cowan\u0105. Teraz mo\u017cemy zatem cierpliwie obserwowa\u0107, jak w\u0142adze Rosji b\u0119d\u0105 udowadnia\u0107 reszcie \u015bwiata, \u017ce nie odpowiadaj\u0105 za t\u0119 katastrof\u0119. Nie b\u0119dzie to wcale proste, bo Rosji nikt nie wierzy. Nawet, a mo\u017ce zw\u0142aszcza, jej obywatele.<\/p>\r\n\r\n

Je\u017celi tak, to czy podejrzliwo\u015b\u0107 obywateli wobec w\u0142asnego pa\u0144stwa mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na sytuacj\u0119 polityczn\u0105 w Rosji?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

My\u015bl\u0119, \u017ce nie. Niestety, swego rodzaju \u201eosi\u0105gni\u0119ciem\u201d Putina by\u0142 cz\u0119\u015bciowy powr\u00f3t do czas\u00f3w sowieckich, gdy rz\u0105d dzia\u0142a\u0142 sobie, a obywatele i ca\u0142y kraj sobie. Zasadniczy problem \u017cycia politycznego w Rosji nie polega obecnie na braku wolno\u015bci. W wielu pa\u0144stwach jej nie ma. Nie polega na korupcji – w wielu krajach szaleje korupcja. Problem polega na braku wzajemnych relacji mi\u0119dzy \u017cyciem kraju a funkcjonowaniem rz\u0105du. W latach 90. by\u0142o inaczej. Nawet je\u017celi ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo jawnie b\u0105d\u017a ukrycie zacznie sprzeciwia\u0107 si\u0119 ustrojowi Putina i Miedwiediewa, to i tak nic si\u0119 nie zmieni. Wybory lokalne i centralne to fikcja. Kana\u0142y telewizyjne i dziennikarzy – nie chc\u0119 obra\u017ca\u0107 wszystkich, ale w przyt\u0142aczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci w\u0142adze przekupi\u0142y i skorumpowa\u0142y.<\/p>\r\n\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dziennikarzy trzyma si\u0119 ciep\u0142ych posadek i wysokich wynagrodze\u0144. Cz\u0119\u015bciowo dlatego nie ma ju\u017c wolno\u015bci s\u0142owa. W\u0142adze wcale nie zd\u0142awi\u0142y wolno\u015bci s\u0142owa przy pomocy terroru. Zrobi\u0142y to pieni\u0119dzmi, \u0142ap\u00f3wkami. W ko\u0144cu w Rosji pojawi\u0142y si\u0119 pieni\u0105dze. W\u0142adze zarabiaj\u0105 na kapitalistycznym rynku dzi\u0119ki wysokim cenom ropy i gazu. Pieni\u0105dze te wydaj\u0105 po zachodniemu – kupuj\u0105 rosyjskie gazety i telewizje, kt\u00f3re graj\u0105 na rz\u0105d. A ludzie mog\u0105 sobie my\u015ble\u0107, co chc\u0105. Ich g\u0142os nie przedostaje do medi\u00f3w. Troch\u0119 obecny jest w sieci, jednak internet rz\u0105dzi si\u0119 w\u0142asnymi prawami. To jakby odr\u0119bny \u015bwiat. By\u0107 mo\u017ce za 5-10 lat stanie si\u0119 najwa\u017cniejszym, jednak teraz tak nie jest. Dlatego nie spos\u00f3b stwierdzi\u0107, czego tak naprawd\u0119 chce nar\u00f3d, na ile jest za obecnym re\u017cymem albo przeciw niemu.<\/p>\r\n\r\n

M\u00f3wimy o kraju o bardzo trudnej historii. W kt\u00f3rym zawsze zabijano cynicznie, zabijano masowo. Dla Polak\u00f3w Katy\u0144 to jedna z najwi\u0119kszych tragedii, obok powstania warszawskiego, kt\u00f3re, jak wiadomo, sprowokowa\u0142 rz\u0105d sowiecki. Dla Rosji rozstrzelania w Katyniu to drobiazg, Rosjan mordowano setkami tysi\u0119cy, milionami. Rosjanie przywykli do masowych bestialstw. Kiedy pojawi\u0142 si\u0119 rz\u0105d, kt\u00f3ry nie stosuje masowego terroru, pomijaj\u0105c wojn\u0119 czecze\u0144sk\u0105, kt\u00f3ry ograniczy\u0142 si\u0119 do zg\u0142adzenia 100-200 dziennikarzy w ci\u0105gu ostatniego dziesi\u0119ciolecia, to do takiego re\u017cimu Rosjanin odnosi si\u0119 lepiej, bo wreszcie daje si\u0119 \u017cy\u0107. Nawet opozycjoni\u015bci rozumiej\u0105, \u017ce wreszcie jest wolny rynek, mo\u017cna \u017cy\u0107 albo wyjecha\u0107, a nawet emigrowa\u0107.<\/p>\r\n\r\n

Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce to wszystkich urz\u0105dza. Tak by\u0142o zawsze, z wyj\u0105tkiem tych dziwnych lat 1989-99, dawno minionych i zapomnianych. Pojawi\u0142a si\u0119 wtedy mo\u017cliwo\u015b\u0107, by Rosja sta\u0142a si\u0119 normalnym, zachodnim krajem. Ta chwila szybko min\u0119\u0142a. Rosji nie uda\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 w pa\u0144stwo Zachodu. Potem wszystko wr\u00f3ci\u0142o do normy: rz\u0105d – sobie, nar\u00f3d – sobie. Ka\u017cdy \u017cyje sobie w Moskwie, w Smole\u0144sku, we wsi Iwanowka tak jak \u017cy\u0142, a elita z Moskwy, zasiadaj\u0105ca w Dumie, wyst\u0119puj\u0105ca w telewizji w wa\u017cnych kwestiach politycznych, nie ma \u017cadnego zwi\u0105zku z prawdziwym \u017cyciem. Tak by\u0142o zawsze, tak jest za Putina i tak pozostanie niestety jeszcze bardzo, bardzo d\u0142ugo. Dlatego, niestety, Rosja jest stracona dla demokracji.<\/p>\r\n\r\n

Dziennikarka \u201eEcha Moskwy\u201d Julia \u0141atynina w tek\u015bcie po tragedii co prawda nie pisa\u0142a o zamachu, ale zwraca\u0142a uwag\u0119, \u017ce rosyjski establishment przerazi\u0142a perspektywa uniezale\u017cnienia si\u0119 Polski od Rosji w kwestii energetycznej. Chodzi o z\u0142o\u017ca gazu \u0142upkowego, kt\u00f3rych poszukiwania w naszym kraju zacz\u0119\u0142y koncerny ameryka\u0144skie. \u0141atynina por\u00f3wnywa\u0142a te\u017c rz\u0105d Tuska do targowiczan, kt\u00f3rzy w XVIII wieku zdradzili Polsk\u0119 na rzecz Katarzyny II, a wypadek prezydenckiego samolotu w jej artykule by\u0142 jakby metafizycznym dope\u0142nieniem tej sytuacji. To by\u0142y mocne s\u0142owa, co Pan s\u0105dzi o tych tezach \u0141atyniny?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nie wiem, czy w\u015br\u00f3d przyczyn katastrofy mo\u017cna szuka\u0107 g\u0142\u0119bokich wyja\u015bnie\u0144, typu pr\u00f3b osi\u0105gni\u0119cia przez Polsk\u0119 niezale\u017cno\u015bci ekonomicznej. My\u015bl\u0119, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie nie do ko\u0144ca mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o niezale\u017cno\u015bci ekonomicznej jednego pa\u0144stwa. Bo szczerze m\u00f3wi\u0105c, czym jest Rosja dla Europy? To wi\u0119ksza Arabia Saudyjska produkuj\u0105ca rop\u0119 i gaz. I tak powinno zosta\u0107. We wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarce wszyscy kupuj\u0105 rop\u0119 i gaz. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ce z tego powodu koniecznie trzeba przyja\u017ani\u0107 si\u0119 z Rosj\u0105 i podziela\u0107 jej pozycje polityczne i \u015bwiatopogl\u0105dowe. Podobnie nie wymaga si\u0119 politycznej, ideologicznej, religijnej i duchowej blisko\u015bci wobec Arabii Saudyjskiej, Iranu i Iraku, Kuwejtu od kraj\u00f3w, kt\u00f3re kupuj\u0105 w nich surowce.<\/p>\r\n\r\n

Co innego ropa, co innego \u017cycie kraju. Je\u017celi polski rz\u0105d zamierza uchroni\u0107 si\u0119 przez zale\u017cno\u015bci\u0105 surowcow\u0105 od Rosji, to nie wiem, czy jest to s\u0142uszny zamiar. Ani Niemcy, ani Francja takich plan\u00f3w nie maj\u0105. \u0179yjemy w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym wszystko funkcjonuje na ropie i gazie. Je\u017celi nied\u0142ugo si\u0119 to zmieni i samochody b\u0119d\u0105 uzyskiwa\u0107 paliwo z powietrza, to z pewno\u015bci\u0105 zmieni si\u0119 te\u017c sytuacja ekonomiczna w Rosji i na Bliskim Wschodzie. Jednak do tego jeszcze daleko, a p\u00f3ki co trzeba spokojnie pompowa\u0107 rop\u0119 i gaz, bra\u0107 to, co jest.<\/p>\r\n\r\n

Nie s\u0105dz\u0119, by sprawy surowcowe mog\u0142y mie\u0107 zwi\u0105zek ze \u015bmierci\u0105 prezydenta Polski, nawet je\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce ta katastrofa zosta\u0142a zaaran\u017cowana. My\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli ju\u017c, chodzi\u0142o o wzgl\u0119dy czysto polityczne, cho\u0107 na ten moment nie widz\u0119 takiego powodu. Stosunki mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Rosj\u0105 stanowi\u0105 wypadkow\u0105 starych tragedii, zbrodni pope\u0142nionych przez Rosj\u0119 i ZSRR wobec Polski.<\/p>\r\n\r\n

Gdyby uzna\u0107, \u017ce rz\u0105d Rosji chce poprawi\u0107 te relacje usuwaj\u0105c antyrosyjskiego prezydenta i zmieniaj\u0105c w Polsce ekip\u0119 na bardziej przychyln\u0105, to trzeba by mie\u0107 rzeczywi\u015bcie chor\u0105 wyobra\u017ani\u0119. Tak\u0105 logik\u0105 nie kieruj\u0105 si\u0119 nawet s\u0142u\u017cby specjalne. Ka\u017cde zab\u00f3jstwo powinno mie\u0107 jaki\u015b cel. Wiadomo, dlaczego, za co i po co zabito Litwinienk\u0119 i \u017ce zrobi\u0142y to s\u0142u\u017cby, cho\u0107 nikt nie z\u0142apa\u0142 nikogo za r\u0119k\u0119. W tym przypadku wszystko jest jasne. A w przypadku katastrofy nic nie jest jasne.<\/p>\r\n\r\n

Najcz\u0119stszym powodem zab\u00f3jstw w Rosji by\u0142a zawsze zemsta. Czy kierownictwo Rosji mia\u0142o powody, by m\u015bci\u0107 si\u0119 na polskim prezydencie? Je\u015bli tak, to one wyp\u0142yn\u0105. Je\u015bli by\u0142y mocne, to sprawa robi si\u0119 powa\u017cna. Ja motyw\u00f3w zamachu nie widz\u0119. Gdyby co\u015b takiego przydarzy\u0142o si\u0119 prezydentowi Gruzji Saakaszwilemu, to nie mia\u0142bym w\u0105tpliwo\u015bci. Na nim w\u0142adze Rosji maj\u0105 si\u0119 za co m\u015bci\u0107 i nie cofn\u0119\u0142yby si\u0119 przed niczym, by tego dokona\u0107. Co prawda polski prezydent by\u0142 jedynym, kt\u00f3ry wtedy polecia\u0142 do Tbilisi, ale czy to wystarczy\u0142o, \u017ceby tak ryzykowa\u0107 swoj\u0105 reputacj\u0105? To przecie\u017c przest\u0119pstwo mi\u0119dzynarodowe wed\u0142ug wszystkich \u015bwiatowych standard\u00f3w. Podejrzenia pozostan\u0105 zawsze, niezale\u017cnie od prawdziwej przyczyny, u du\u017cej cz\u0119\u015bci ludno\u015bci Polski, Rosji i \u015bwiata.<\/p>\r\n\r\n

Czy pracuje Pan nad now\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 \u015bledcz\u0105?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ostatnia ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142em z kilkoma wsp\u00f3\u0142autorami, nosi tytu\u0142 \u201eKGB gra w szachy\u201d. W Polsce pojawi\u0142o si\u0119 kilka publikacji na jej temat, wi\u0119c niekt\u00f3rym mo\u017ce by\u0107 znana, ale na razie w j\u0119zyku polskim si\u0119 nie ukaza\u0142a.<\/p>\r\n\r\n

Czy zajmie si\u0119 Pan tragedi\u0105 smole\u0144sk\u0105?<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Na pewno si\u0119 ni\u0105 zajm\u0119, je\u017celi pojawi\u0105 si\u0119 podstawy, by s\u0105dzi\u0107, \u017ce stoj\u0105 za ni\u0105 rosyjskie s\u0142u\u017cby specjalne. To jedyny warunek, jak sobie stawiam. Przed dochodzeniem nale\u017cy postawi\u0107 hipotez\u0119, ale nawet dla niej potrzeba twardych fakt\u00f3w. Je\u015bli te si\u0119 pojawi\u0105, zajm\u0119 si\u0119 badaniem roli s\u0142u\u017cb, bo tym w\u0142a\u015bnie si\u0119 zajmuj\u0119.<\/p>\r\n\r\n

Rozmawia\u0142 Micha\u0142 Jasi\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Jurij Felsztinski<\/strong> (ur. 1956) – rosyjski dziennikarz i historyk mieszkaj\u0105cy w USA. Pom\u00f3g\u0142 zorganizowa\u0107 ucieczk\u0119 z Rosji oficerowi FSB Aleksandrowi Litwinience. Wsp\u00f3lnie napisali ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eWysadzi\u0107 Rosj\u0119\u201d, w kt\u00f3rej oskar\u017cyli rosyjskie s\u0142u\u017cby o sprawstwo kierownicze w serii zamach\u00f3w w 1999 roku na domy mieszkalne w Rosji. Kreml oskar\u017cy\u0142 o nie oficjalnie Czeczen\u00f3w, nied\u0142ugo potem rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 tzw. druga wojna czecze\u0144ska. Litwinienko zosta\u0142 zamordowany w listopadzie 2006 roku w Londynie, najprawdopodobniej przez agenta FSB.<\/p><\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dop\u00f3ki w\u0142adze nie udowodni\u0105, \u017ce katastrofa smole\u0144ska rzeczywi\u015bcie by\u0142a nieszcz\u0119\u015bliwym wypadkiem, po\u0142owa Rosjan b\u0119dzie uwa\u017ca\u0142a j\u0105 za zaaran\u017cowan\u0105 – m\u00f3wi rosyjski emigracyjny dziennikarz Jurij Felsztinski. Fronda.pl: Wielu Polak\u00f3w g\u0142owi si\u0119 nad przyczynami katastrofy w Smole\u0144sku. Zwolennicy hipotezy o zamachu powo\u0142uj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto na Pana ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eWysadzi\u0107 Rosj\u0119\u201d, kt\u00f3ra pokazuje, do jakich zbrodni i manipulacji zdolna […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[84,137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21257\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}