{"id":21221,"date":"2010-05-04T22:32:56","date_gmt":"2010-05-05T03:32:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=21221"},"modified":"2010-05-04T22:32:56","modified_gmt":"2010-05-05T03:32:56","slug":"dlaczego-tupolewy-spadaly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=21221","title":{"rendered":"Dlaczego tupolewy spada\u0142y"},"content":{"rendered":"

Od czasu wypuszczenia pierwszych Tu-154 na rynek z oko\u0142o tysi\u0105ca wyprodukowanych maszyn kilkadziesi\u0105t uleg\u0142o katastrofie<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przyczyny katastrof lotniczych Tu-154 bywa\u0142y r\u00f3\u017cne, jednak niekt\u00f3re z nich s\u0105 podobne do tej spod Smole\u0144ska 10 kwietnia 2010 roku. Warto wspomnie\u0107, \u017ce polskie lotnictwo cierpia\u0142o ju\u017c z powodu usterek rosyjskich maszyn – w latach 80. rozbi\u0142y si\u0119 dwa i\u0142y-62, ale zawiod\u0142y w\u00f3wczas silniki – takie same jak te montowane w tutkach.<\/strong>
\r\n
\r\nNiespe\u0142na rok temu, w lipcu, w katastrofie Tu-154 nale\u017c\u0105cego do linii Caspian Airlines zgin\u0119\u0142o 168 os\u00f3b. Samolot mia\u0142 lecie\u0107 z Teheranu do Armenii, ale rozbi\u0142 si\u0119 kilkana\u015bcie minut po starcie. Kapitan samolotu przed wypadkiem zg\u0142asza\u0142 problemy techniczne.
\r\nTu-154 znajdowa\u0142 si\u0119 na wysoko\u015bci ok. 34 tys. st\u00f3p, kiedy nagle zmieni\u0142 tor lotu i gwa\u0142townie zacz\u0105\u0142 si\u0119 zni\u017ca\u0107. W ci\u0105gu 1,5 min maszyna osi\u0105gn\u0119\u0142a pu\u0142ap 14 tys. st\u00f3p. Samolot mia\u0142 si\u0119 zapali\u0107 w powietrzu i rozbi\u0107 o ziemi\u0119, dr\u0105\u017c\u0105c w niej 10-metrowy krater. Jego szcz\u0105tki zosta\u0142y rozrzucone w promieniu kilkuset metr\u00f3w. Nie uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 zapisu czarnych skrzynek, kt\u00f3re uleg\u0142y ca\u0142kowitemu zniszczeniu. W\u015br\u00f3d przyczyn katastrofy wymieniono wady techniczne maszyny, wykluczono b\u0142\u0105d pilota. Samolot by\u0142 wyprodukowany w 1987 roku, w liniach lata\u0142 od roku 1998. Miesi\u0105c przed katastrof\u0105 przechodzi\u0142 w Rosji badania techniczne. Stwierdzono w\u00f3wczas, \u017ce jest sprawny i przed\u0142u\u017cono jego resurs do 2010 roku.
\r\nPodobnie sta\u0142o si\u0119 10 kwietnia z prezydenckim samolotem, jednak w tym przypadku maszyna zacz\u0119\u0142a zachowywa\u0107 si\u0119 nienaturalnie na wysoko\u015bci zaledwie 200 m nad ziemi\u0105. Wiemy, \u017ce piloci nie zg\u0142aszali problem\u00f3w technicznych, ale by\u0107 mo\u017ce niewielka odleg\u0142o\u015b\u0107 od ziemi nie da\u0142a im na to czasu. Co wi\u0119cej, w\u015br\u00f3d pojawiaj\u0105cych si\u0119 hipotez dotycz\u0105cych przyczyn tragedii wymieniana jest awaria drugiego silnika – mog\u0142o doj\u015b\u0107 do jego rozsadzenia i zniszczenia przewod\u00f3w uk\u0142adu hydraulicznego odpowiedzialnego za stery. Prezydencki samolot, podobnie jak maszyna Caspian Airlines, na kr\u00f3tko przed tragedi\u0105 przechodzi\u0142 remont w rosyjskim zak\u0142adzie producenta.
\r\nW podobnych okoliczno\u015bciach w sierpniu 2004 r. rozbi\u0142y si\u0119 w Rosji
\r\nTu-154 i Tu-134. Zgin\u0119\u0142o 89 os\u00f3b. Do katastrof dosz\u0142o niemal w tym samym czasie. Tu-154 prawdopodobnie wybuch\u0142 w powietrzu, a Tu-134 roztrzaska\u0142 si\u0119 o ziemi\u0119. Oficjalnie za przyczyn\u0119 obu tragedii przyj\u0119to atak terrorystyczny, gdy\u017c na szcz\u0105tkach maszyn znaleziono \u015blady materia\u0142\u00f3w wybuchowych. Jednak fakt odnotowania wybuchu z pewno\u015bci\u0105 jest zastanawiaj\u0105cy.
\r\n
\r\nZawini\u0142 kontroler lot\u00f3w?<\/strong>
\r\nTupolewy spada\u0142y nie tylko z przyczyn technicznych. 15 grudnia 1997 r. Tu-154 nale\u017c\u0105cy do linii lotniczych Tajikistan Airlines rozbi\u0142 si\u0119 w trakcie podchodzenia do l\u0105dowania. Zgin\u0119\u0142o 85 os\u00f3b. Samolot l\u0105dowa\u0142 z wykorzystaniem systemu ILS. Piloci otrzymali od kontrolera lot\u00f3w instrukcj\u0119 zni\u017cenia lotu do 1500 st\u00f3p. Samolot uderzy\u0142 w ziemi\u0119. Za przyczyn\u0119 tragedii uznano zej\u015bcie samolotu poni\u017cej wyznaczonego pu\u0142apu. Po jego przekroczeniu maszyna wpad\u0142a w turbulencje, a pilotom nie uda\u0142o si\u0119 ju\u017c jej opanowa\u0107.
\r\nWprawdzie wiemy, \u017ce prezydencki samolot przy l\u0105dowaniu nie korzysta\u0142 z ILS, ale pojawi\u0142y si\u0119 fa\u0142szywe oskar\u017cenia wobec polskich pilot\u00f3w, \u017ce ci nie w\u0142adali dobrze j\u0119zykiem rosyjskim. Informacj\u0119 t\u0119 szybko sprostowano, jednak jej pojawianie si\u0119 budzi pytania o pow\u00f3d takich oskar\u017ce\u0144. Czy mog\u0142y by\u0107 one pr\u00f3b\u0105 ukrycia b\u0142\u0119d\u00f3w kontroler\u00f3w ze smole\u0144skiego lotniska? Faktem jest, \u017ce prezydencki Tu-154 znalaz\u0142 si\u0119 zbyt blisko ziemi, piloci byli o tym przestrzegani przez system, ale nie byli w stanie uratowa\u0107 maszyny…
\r\nW ten kontekst wpisuje si\u0119 tak\u017ce tragedia z sierpnia 1996 roku, kiedy Tu-154 straci\u0142y Vnukovo Airlines. Zgin\u0119\u0142o 141 os\u00f3b. Do tragedii dosz\u0142o podczas podchodzenia do l\u0105dowania na lotnisku w Longyearbyen. W tym czasie panowa\u0142y tam z\u0142e warunki pogodowe, wia\u0142 silny wiatr. Norwescy \u015bledczy badaj\u0105cy wypadek uznali, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wypadku by\u0142 b\u0142\u0105d kontrolera lot\u00f3w, kt\u00f3ry nie zna\u0142 dobrze j\u0119zyka angielskiego, by\u0142 przepracowany i w efekcie b\u0142\u0119dnie nakaza\u0142 obni\u017cy\u0107 pilotom wysoko\u015b\u0107 lotu. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej w kokpicie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 system ostrzegaj\u0105cy przed zbytnim zbli\u017ceniem do ziemi, ale piloci nie zd\u0105\u017cyli ju\u017c zareagowa\u0107 i samolot uderzy\u0142 o zbocze g\u00f3ry.
\r\n
\r\nSilniki zawodzi\u0142y w Locie<\/strong>
\r\nPrzyk\u0142ady tragicznego w skutkach zapalenia drugiego silnika znane s\u0105 tak\u017ce polskiemu przewo\u017anikowi. Dosz\u0142o do nich w samolotach I\u0142-62 14 marca 1980 roku oraz 9 maja 1987 roku. W maszynach tych stosowane by\u0142y silniki takie jak w Tu-154. W pierwszym przypadku problemy pilot\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 przy podchodzeniu do l\u0105dowania. Pilot mia\u0142 wykona\u0107 dodatkowe okr\u0105\u017cenie nad lotniskiem, gdy p\u0119k\u0142 wa\u0142 turbiny niskiego ci\u015bnienia \u015brodkowego silnika. Nast\u0119pnie dosz\u0142o do wybuchowego rozerwania rozp\u0119dzonej turbiny i ca\u0142kowitego zniszczenia tego silnika. Jego od\u0142amki uszkodzi\u0142y pierwszy silnik, przebi\u0142y kad\u0142ub i zniszczy\u0142y m.in. uk\u0142ady sterownicze oraz uszkodzi\u0142y silnik trzeci. Samolot straci\u0142 sterowno\u015b\u0107. Pilot ratowa\u0142 maszyn\u0119, pr\u00f3buj\u0105c manewrowa\u0107 za pomoc\u0105 lotek. Samolot uderzy\u0142 w zamarzni\u0119t\u0105 tafl\u0119 fosy 950 m przed lotniskiem Ok\u0119cie. Zgin\u0119li wszyscy znajduj\u0105cy si\u0119 na pok\u0142adzie – w sumie 87 os\u00f3b. W drugiej katastrofie tym razem zmodernizowanego i\u0142a-62, tak\u017ce nieopodal Ok\u0119cia, zgin\u0119\u0142y 183 osoby. Przyczyny tragedii by\u0142y niemal identyczne. Konstruktorzy pr\u00f3bowali jednak dowodzi\u0107, \u017ce zniszczenie silnika by\u0142o skutkiem, a nie przyczyn\u0105 dramatu.
\r\nZ lat 80. znany jest tak\u017ce podobny incydent, do kt\u00f3rego dosz\u0142o na Tu-154, jednak w tym przypadku za\u0142odze uda\u0142o si\u0119 na czas wy\u0142\u0105czy\u0107 feraln\u0105 jednostk\u0119, co uchroni\u0142o silnik przed rozerwaniem, a w konsekwencji prawdopodobnie tak\u017ce samolot przed tragedi\u0105. Co ciekawe, w i\u0142ach-62 sterowanie samolotem przenoszone by\u0142o w spos\u00f3b mechaniczny. Podobne rozwi\u0105zanie stosowano te\u017c w starszych wersjach tupolew\u00f3w. Jednak si\u0142a wybuchu \u015brodkowego silnika niszczy\u0142a te elementy. Nowsza wersja Tu-154 znajduj\u0105ca si\u0119 w dyspozycji specpu\u0142ku posiada\u0142a ju\u017c sterowanie oparte na uk\u0142adzie hydraulicznym, a pod silnikiem zamiast mechanicznych ci\u0119gien znalaz\u0142y si\u0119 gumowe rurki. Wprawdzie do samolot\u00f3w rz\u0105dowych wybierane by\u0142y najlepsze silniki schodz\u0105ce z ta\u015bmy produkcyjnej, to jednak faktem jest, \u017ce w przypadku tych maszyn stosunkowo cz\u0119sto do wypadk\u00f3w doprowadza\u0142y usterki techniczne (w tym w\u0142a\u015bnie silnik\u00f3w), podczas gdy w katastrofach konkurencyjnych marek o losie maszyny cz\u0119\u015bciej decydowa\u0142 czynnik ludzki.
\r\n<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Marcin Austyn<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od czasu wypuszczenia pierwszych Tu-154 na rynek z oko\u0142o tysi\u0105ca wyprodukowanych maszyn kilkadziesi\u0105t uleg\u0142o katastrofie Przyczyny katastrof lotniczych Tu-154 bywa\u0142y r\u00f3\u017cne, jednak niekt\u00f3re z nich s\u0105 podobne do tej spod Smole\u0144ska 10 kwietnia 2010 roku. Warto wspomnie\u0107, \u017ce polskie lotnictwo cierpia\u0142o ju\u017c z powodu usterek rosyjskich maszyn – w latach 80. rozbi\u0142y si\u0119 dwa i\u0142y-62, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[139],"tags":[137,104],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21221"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21221"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21221\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}