{"id":20932,"date":"2010-04-25T20:54:46","date_gmt":"2010-04-26T01:54:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=20932"},"modified":"2010-04-25T22:05:41","modified_gmt":"2010-04-26T03:05:41","slug":"korespondencja-z-egiptu-smolensk-i-pyl-tomasz-sommer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=20932","title":{"rendered":"Korespondencja z Egiptu: Smole\u0144sk i py\u0142 &#8211; <em>Tomasz Sommer<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Ten wyjazd, podczas kt\u00f3rego planowa\u0142em uko\u0144czy\u0107 opracowywanie zbioru  dokument\u00f3w opisuj\u0105cych, jak Sowieci mordowali Polak\u00f3w w 1937 i 1938  roku, oraz oczywi\u015bcie odpocz\u0105\u0107 nieco od codziennych spraw, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119  klasycznie jak u Hitchcocka, czyli od trz\u0119sienia ziemi, tj. wiadomo\u015bci o  tragedii w Smole\u0144sku. A potem akcja zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozkr\u0119ca\u0107.<\/p>\r\n\r\n<p>Ponad 100 dziennikarzy w sobot\u0119 10 kwietnia rano zapakowa\u0142o si\u0119 w  radosnym i rozlu\u017anionym nastroju do samolotu, by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w  dorocznym, XIII Rejsie Dziennikarzy.<br \/>\r\n Gdy startowali\u015bmy, zapowiada\u0142a si\u0119 dobra zabawa na statku na Nilu.  Podr\u00f3\u017c up\u0142yn\u0119\u0142a upojnie. Gdy wyl\u0105dowali\u015bmy w egipskiej Hurghadzie nad  Morzem Czerwonym, dotar\u0142a do nas informacja o tym, \u017ce Lech Kaczy\u0144ski i  ludzie, z kt\u00f3rymi podr\u00f3\u017cowa\u0142, zgin\u0119li w drodze do Katynia. A my  spadli\u015bmy z nieba na ziemi\u0119.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Widziane z daleka<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Szybko\u015b\u0107 i przenikalno\u015b\u0107 informacji jest obecnie tak  nieprawdopodobna, \u017ce podr\u00f3\u017cuj\u0105c z Hurghady do Luksoru, czyli  staro\u017cytnych Teb, niemal na bie\u017c\u0105co dowiadywali\u015bmy\u00a0si\u0119 o rozwoju  wydarze\u0144. Gdy po kilku godzinach dotarli\u015bmy do Luksoru wiedzieli\u015bmy ju\u017c  prawie wszystko. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b by\u0142a wstrz\u0105\u015bni\u0119ta, niekt\u00f3rzy si\u0119  ucieszyli, a oko\u0142o 10 najbardziej \u201einformacyjnych\u201d reporter\u00f3w, kt\u00f3rzy  chcieli wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w opisywaniu tego niew\u0105tpliwie wyj\u0105tkowego  wydarzenia, postanowi\u0142o wr\u00f3ci\u0107 do kraju. Reszta kontynuowa\u0142a rejs.  Relacje z polskich wydarze\u0144 ogl\u0105dali\u015bmy za po\u015brednictwem trzech  telewizji: BBC, CNN oraz rosyjskiej ORT Planeta. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce  r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107\u00a0znacznie. W dniu katastrofy najbardziej poruszaj\u0105cy  obraz przekazywa\u0142a telewizja rosyjska, kt\u00f3ra eksponowa\u0142a, jak bardzo  osobi\u015bcie zaj\u0119li si\u0119 t\u0105 tragedi\u0105 zar\u00f3wno rosyjski prezydent, jak i  premier. Co ciekawe, szybko otrzymali\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce na miejscu  zdarzenia pojawi\u0142 si\u0119 premier Tusk. Tymczasem z rosyjskiej telewizji  wynika\u0142o, \u017ce pierwszy dotar\u0142 tam jego poprzednik na tym stanowisku &#8211;  Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski. Komentarz by\u0142 prosty: PR Tuska nawet w takiej chwili  dzia\u0142a\u0142 szybko i precyzyjnie. Rosyjska telewizja nie pokazywa\u0142a  natomiast reakcji Polak\u00f3w z ulicy, kt\u00f3rzy w telewizji brytyjskiej i  ameryka\u0144skiej sugerowali, \u017ce Rosjanie maczali palce w tej katastrofie.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Teoria spiskowa<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Od razu pojawi\u0142o si\u0119 kilku dziennikarzy, kt\u00f3rzy wyrazili my\u015bl, \u017ce  powinni\u015bmy by\u0107 g\u0142\u0119boko wdzi\u0119czni w\u0142adzom Rosji za ich zachowanie i nie  ulega\u0107 paranoidalnym teoriom spiskowym. Oczywi\u015bcie pozwoli\u0142em sobie  zaoponowa\u0107. Traf bowiem sprawi\u0142, \u017ce t\u0142umaczy\u0142em w\u0142a\u015bnie dokument, w  kt\u00f3rym jeden z podw\u0142adnych krwawego ministra spraw wewn\u0119trznych Miko\u0142aja  Je\u017cowa wyra\u017ca\u0142 m\u015bciw\u0105 satysfakcj\u0119 z tego, \u017ce Sowieci na szerok\u0105 skal\u0119  gromi\u0105 \u201epolskich szpieg\u00f3w\u201d &#8211; przez co rozumia\u0142 ka\u017cdego Polaka, kt\u00f3rego  postanowi\u0142 tak nazwa\u0107 i rozstrzela\u0107 &#8211; a Polacy zdaj\u0105 si\u0119 tego w og\u00f3le  nie dostrzega\u0107. Ten podw\u0142adny Je\u017cowa nie wiedzia\u0142 zreszt\u0105 rzeczy  najbardziej kompromituj\u0105cej w\u0142adze II RP &#8211; ot\u00f3\u017c im wi\u0119cej p\u0142yn\u0119\u0142o w 1937  i 1938 polskiej krwi na Ziemiach Zabranych przez Zwi\u0105zek Sowiecki, tym  w\u0142adze te stawa\u0142y si\u0119 bardziej prosowieckie. Czy\u00a0trzeba si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce  wobec takiej sytuacji J\u00f3zef Stalin specjalnie nie ogranicza\u0142 si\u0119 w  sprawie Katynia? Skoro wi\u0119c Rosjanie robili takie rzeczy w czasach  sowieckich, a i potem a to podtruli prezydenta Wiktora Juszczenk\u0119, a to  napromieniowali w\u0142asnego agenta polonem, a to z kolei wszem i wobec  og\u0142osili, \u017ce wprowadzaj\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie takie prawo, \u017ce gdy kogo\u015b  uznaj\u0105 za wroga to mog\u0105 go zabi\u0107 &#8211; to nie trzeba chyba specjalnie si\u0119  kr\u0119powa\u0107 z podejrzeniami o wrogie zamiary.<\/p>\r\n\r\n<p>Polityka Prezydenta Kaczy\u0144skiego wobec Rosji mo\u017ce nie by\u0142a specjalnie  przemy\u015blana, ale z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 uchodzi\u0142 on w powszechnej opinii za  wroga Kremla. Na pok\u0142adzie samolotu by\u0142o te\u017c kilku czo\u0142owych genera\u0142\u00f3w  oraz szef instytucji, kt\u00f3ra co najmniej zaszkodzi\u0142a w\u0142adzy agent\u00f3w  Moskwy w Polsce. A jak wiadomo, ju\u017c staro\u017cytni Rzymianie\u00a0nauczyli, \u017ce  cui bono\u2026 Teorii spiskowej w tej sprawie nie da si\u0119 obecnie udowodni\u0107,  ale nie mo\u017cna jej z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wykluczy\u0107. Pewno\u015b\u0107 w tej dziedzinie  zapanuje za kilkadziesi\u0105t lat, czyli my jej ju\u017c nie uzyskamy. Podobnie  jak to by\u0142o w sprawie Katynia czy dokumentowanego przeze mnie  ludob\u00f3jstwa Polak\u00f3w z lat 1937-1938. Generalnie historia uczy, \u017ce lepiej  by\u0107 nieco za bardzo podejrzliwym ni\u017c sko\u0144czy\u0107 z kul\u0105 w potylicy.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>W izolacji<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Nasza grupa, mimo dost\u0119pu do przekaz\u00f3w najwi\u0119kszych sieci  telewizyjnych, by\u0142a jednak w znacznym stopniu odizolowana od codziennych  i powszechnych reakcji na tragedi\u0119, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w Polsce.  Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cho\u0107 na naszym statku utrzymywali\u015bmy oczywi\u015bcie  \u017ca\u0142ob\u0119, ludzie pisali do nas z kraju, sugeruj\u0105c, \u017ce zapanowa\u0142a niezwyk\u0142a  atmosfera, kt\u00f3rej odczucie, b\u0119d\u0105c daleko, po prostu na zawsze ju\u017c  stracili\u015bmy. Co ciekawe, podobna reakcja jak w kraju zapanowa\u0142a na  naszym statku na informacj\u0119 o poch\u00f3wku na Wawelu. Generalnie uznali\u015bmy,  \u017ce mimo wszystko jest to przesada. Pojawi\u0142a si\u0119 nawet kolejna spiskowa  teoria &#8211; o tym, \u017ce Wawel wybrano ze wzgl\u0119du na prezydenta Baracka Obam\u0119,  kt\u00f3rego ochrona ma opracowane zabezpieczenie Wawelu, a pewnie w  Warszawie jego agenci musieliby wszystko szykowa\u0107 od nowa. I Obama &#8211;  kt\u00f3ry, jak wiadomo, w Krakowie ostatecznie si\u0119 nie stawi\u0142 &#8211; do Warszawy  nie przyjecha\u0142by na pewno. Oczywi\u015bcie nieco r\u00f3\u017cni\u0142em si\u0119 od wi\u0119kszo\u015bci  koleg\u00f3w-dziennikarzy w uzasadnianiu w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zanych z poch\u00f3wkiem  na Wawelu. Oni twierdzili, \u017ce nie zas\u0142uguje, bo by\u0142, ma\u0142y, niski i w  og\u00f3le be, bo z PiS-u &#8211; ja, bo podpisa\u0142 traktat lizbo\u0144ski, likwiduj\u0105cy  niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Ale za ten podpis akurat du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 polskich dziennikarzy  Lecha Kaczy\u0144skiego kocha.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Py\u0142<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Gdy ju\u017c zbli\u017cali\u015bmy si\u0119 do planowanego ko\u0144ca naszego wyjazdu i  dziennikarze nawet zacz\u0119li sobie organizowa\u0107 telefonicznie wej\u015bcia na  pogrzeb prezydenta Kaczy\u0144skiego w Krakowie, wybuch\u0142 wulkan na Islandii.  Zamkni\u0119to lotniska w Europie i odwo\u0142ano wi\u0119kszo\u015b\u0107 lot\u00f3w, w tym  oczywi\u015bcie nasz czarter. Z szumu informacyjnego nie mogli\u015bmy wy\u0142owi\u0107  informacji, kto w\u0142a\u015bciwie podj\u0105\u0142 tak\u0105 decyzj\u0119. Por\u00f3wnuj\u0105c reakcj\u0119  poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, zauwa\u017cyli\u015bmy jednak, \u017ce oczywi\u015bcie polskie w\u0142adze  jak zwykle w ograniczaniu wolno\u015bci posz\u0142y najdalej &#8211; zamkn\u0119\u0142y  przestrze\u0144 powietrzn\u0105 od razu ca\u0142kowicie i na kilka dni. Dla nas  oznacza\u0142o to jedno &#8211; nie mogli\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do kraju w terminie. Od razu  pojawi\u0142 si\u0119 problem zakwaterowania oraz koszt\u00f3w, kt\u00f3rych przed\u0142u\u017cenie  wyjazdu przysporzy. Szcz\u0119\u015bliwie na pierwsze dni organizator naszego  wyjazdu wzi\u0105\u0142 je na siebie. W sumie jednak sytuacja, jaka zapanowa\u0142a,  jest, delikatnie pisz\u0105c, beznadziejna. W krajach wakacyjnych zablokowane  zosta\u0142y dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi, drugie tyle siedzi na lotniskach i  czeka. W \u015bwiatowych telewizjach podaj\u0105 informacj\u0119, \u017ce poprzednio ten  wulkan dymi\u0142 przez dwa lata. Czy oznacza to, \u017ce przez dwa lata w\u00a0Europie  nie b\u0119d\u0105 lata\u0142y \u017cadne samoloty pasa\u017cerskie? Przecie\u017c jest to zupe\u0142nie  niewyobra\u017calne &#8211; oznacza bankructwo linii lotniczych na ca\u0142ym \u015bwiecie i  za\u0142amanie si\u0119 systemu transportowego.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Msza w Luksorze<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Na pogrzeb Prezydenta Kaczy\u0144skiego nikt wi\u0119c nie zd\u0105\u017cy\u0142 (tekst by\u0142  pisany oczywi\u015bcie przed &#8211; dop. red.). Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce w Luksorze  jest ko\u015bci\u00f3\u0142 Franciszkan\u00f3w,\u00a0kt\u00f3rzy zgodzili si\u0119 na odprawienie Mszy \u015bw.  za ofiary katastrofy. Poniewa\u017c mieli\u015bmy ze sob\u0105 muzyka z zespo\u0142u  \u201ePoparzeni kaw\u0105 trzy\u201d, kt\u00f3ry, jak si\u0119 okaza\u0142o, jest te\u017c organist\u0105, Msza  wysz\u0142a wyj\u0105tkowo wzruszaj\u0105co i profesjonalnie. Zw\u0142aszcza hymn \u017ca\u0142obny  odegrany na tr\u0105bce. Pola\u0142y si\u0119 \u0142zy &#8211; nieco surrealistyczne, bior\u0105c pod  uwag\u0119 egipskie otoczenie, ale z pewno\u015bci\u0105 szczere. A w roli ministranta  wspaniale sprawdzi\u0142 si\u0119 by\u0142y rzecznik Komendy G\u0142\u00f3wnej Policji, Pawe\u0142  Biedziak, kt\u00f3remu nale\u017c\u0105 si\u0119 podzi\u0119kowania za zorganizowanie  uroczysto\u015bci i naprawd\u0119 wspania\u0142e znalezienie si\u0119 w ca\u0142ej sytuacji.  Przez zbieg okoliczno\u015bci omin\u0119\u0142o mnie zatem wsp\u00f3\u0142uczestnictwo w  zdarzeniu, kt\u00f3re odczu\u0142y miliony Polak\u00f3w. A opracowanie dokument\u00f3w uda\u0142o  mi si\u0119 niemal ca\u0142kowicie doko\u0144czy\u0107. Teraz oddam je do recenzji, a potem  do druku\u2026<\/p>\r\n\r\n<p><strong><em>Tomasz Sommer<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ten wyjazd, podczas kt\u00f3rego planowa\u0142em uko\u0144czy\u0107 opracowywanie zbioru dokument\u00f3w opisuj\u0105cych, jak Sowieci mordowali Polak\u00f3w w 1937 i 1938 roku, oraz oczywi\u015bcie odpocz\u0105\u0107 nieco od codziennych spraw, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 klasycznie jak u Hitchcocka, czyli od trz\u0119sienia ziemi, tj. wiadomo\u015bci o tragedii w Smole\u0144sku. A potem akcja zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozkr\u0119ca\u0107. Ponad 100 dziennikarzy w sobot\u0119 10 kwietnia [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[137],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20932\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}