{"id":2061,"date":"2008-06-01T23:05:55","date_gmt":"2008-06-01T23:05:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2061"},"modified":"2020-09-20T16:32:08","modified_gmt":"2020-09-20T20:32:08","slug":"czy-partyzanci-tewje-bielskiego-pacyfikowali-naliboki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=2061","title":{"rendered":"Czy &#8222;partyzanci&#8221; Tewje Bielskiego pacyfikowali Naliboki?"},"content":{"rendered":"<p>Trwaj\u0105 prace nad uko\u0144czeniem kolejnej wielkiej hollywoodzkiej superprodukcji, kt\u00f3ra ju\u017c jesieni\u0105 trafi na ekrany kin w USA, a p\u00f3\u017aniej z pewno\u015bci\u0105 i w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, w tym tak\u017ce w Polsce. Ma to by\u0107 epicka opowie\u015b\u0107 o dokonaniach \u017cydowskich &#8222;partyzant\u00f3w&#8221;, dowodzonych przez Tewje Bielskiego i jego braci, na polskich Kresach Wschodnich. Warto zatem wiedzie\u0107 zawczasu, \u017ce historia braci Bielskich ma liczne w\u0105tki polskie (i antypolskie), kt\u00f3rych w filmie oczywi\u015bcie nie b\u0119dzie. &#8222;Defiance&#8221; (&#8222;Op\u00f3r&#8221;) poch\u0142onie dziesi\u0105tki milion\u00f3w dolar\u00f3w. Re\u017cyserem jest Edward Zwick (tw\u00f3rca widowiskowego &#8222;Ostatniego samuraja&#8221;), a g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 &#8211; Tewjego Bielskiego &#8211; gra Daniel Craig (znany jako James Bond &#8222;Agent 007&#8221;). Film wi\u0119c ju\u017c cho\u0107by z tej racji b\u0119dzie wielkim wydarzeniem, a koniunktur\u0119 niew\u0105tpliwie dodatkowo nakr\u0119c\u0105 \u015bwiatowe media. <\/p>\r\n<p>Film oparty jest na ksi\u0105\u017cce Nechamy Tec &#8222;Defiance. The Bielski Partisans&#8221; (&#8222;Op\u00f3r. Partyzanci Bielskiego&#8221;). Ma to by\u0107 historia czarno-bia\u0142a, pokazuj\u0105ca &#8222;dobrych partyzant\u00f3w&#8221; w morzu z\u0142a. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, nale\u017cy j\u0105 oczy\u015bci\u0107 ze wszystkich \u015blad\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby rzuci\u0107 cie\u0144 na ich dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\r\n<p>W filmie nie zobaczymy rzeczy najwa\u017cniejszej. &#8222;Partyzanci&#8221; Tewje Bielskiego i Simchy Zorina s\u0105 bowiem oskar\u017cani o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w pacyfikacji Nalibok\u00f3w, dokonanej 8 maja 1943 r. przez zgrupowania sowieckie. Na ten temat dysponujemy ju\u017c do\u015b\u0107 spor\u0105 literatur\u0105 (dokumentami, wspomnieniami, relacjami). Od lat toczy si\u0119 te\u017c \u015bledztwo w Instytucie Pami\u0119ci Narodowej. Tw\u00f3rcy filmu nie s\u0105 tym jednak zainteresowani, wi\u0119c najwi\u0119kszej &#8222;operacji wojskowej&#8221; nie zobaczymy, a szkoda, poniewa\u017c przestaje to by\u0107 histori\u0105, a jest tworzeniem szkodliwych mit\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Od 2001 r. Instytut Pami\u0119ci Narodowej &#8211; Oddzia\u0142owa Komisja \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w \u0141odzi prowadzi (na wniosek Kongresu Polonii Kanadyjskiej) \u015bledztwo w sprawie zbrodni pope\u0142nionej przez partyzantk\u0119 sowieck\u0105 w Nalibokach. Pomimo \u017ce KPK za\u0142\u0105czy\u0142 obszern\u0105, bogat\u0105 dokumentacj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105, \u015bledztwo toczy si\u0119 bardzo niemrawo. Wed\u0142ug komunikatu IPN z 15 maja 2003 r., zbrodni\u0119 t\u0119, jak te\u017c inne, pope\u0142nione na tym terenie &#8222;zakwalifikowano jako zbrodnie komunistyczne, b\u0119d\u0105ce jednocze\u015bnie zbrodniami przeciwko ludzko\u015bci, kt\u00f3rych karalno\u015b\u0107 nie ulega przedawnieniu. Wskaza\u0107 przy tym nale\u017cy, i\u017c s\u0105 to jedynie najbardziej tragicznie przyk\u0142ady. Wiele bowiem innych wsi i osad na terenie woj. nowogr\u00f3dzkiego by\u0142o atakowanych przez partyzant\u00f3w radzieckich&#8221;. <\/p>\r\n<p>Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w corocznym sprawozdaniu prezesa IPN dla Sejmu (by\u0142 nim w\u00f3wczas prof. Leon Kieres) usuni\u0119to wszelkie informacje o udziale w tej zbrodni os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego (zob. &#8222;Informacja o dzia\u0142alno\u015bci Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w okresie 1 lipca 2001 r. &#8211; 30 czerwca 2002 r. Warszawa, wrzesie\u0144 2002&#8221; &#8211; www.ipn.gov.pl).<br \/>\r\nWobec szybkiego wymierania bezpo\u015brednich \u015bwiadk\u00f3w (a tak\u017ce uczestnik\u00f3w pacyfikacji) mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce sprawa nigdy nie zako\u0144czy si\u0119 wyja\u015bnieniem najwa\u017cniejszych okoliczno\u015bci, ustaleniem sprawc\u00f3w, a ju\u017c z pewno\u015bci\u0105 ich ukaraniem, cho\u0107by symbolicznym. Zostanie nam tylko film, kt\u00f3rego bohater &#8211; jak James Bond &#8211; b\u0119dzie dokonywa\u0107 cud\u00f3w w ekranowej walce z Niemcami.<\/p>\r\n<h4>Nieustanne pasmo zbrodni<\/h4>\r\n<p>Kresy P\u00f3\u0142nocno-Wschodnie, a szczeg\u00f3lnie tereny, gdzie podczas okupacji niemieckiej operowa\u0142a grupa braci Bielskich, czyli Puszcza Nalibocka, znajdowa\u0142y si\u0119 pod faktyczn\u0105 okupacj\u0105 partyzantki sowieckiej. Ludno\u015b\u0107 polska tych ziem przechodzi\u0142a niewyobra\u017caln\u0105 gehenn\u0119. We wrze\u015bniu 1939 r. tereny te zaj\u0119li Sowieci w wyniku porozumienia z hitlerowskimi Niemcami. Pierwsze represje i pacyfikacje ludno\u015bci mia\u0142y miejsce ju\u017c od 17 wrze\u015bnia 1939 r., gdy komunistyczne boj\u00f3wki (z\u0142o\u017cone g\u0142\u00f3wnie z mniejszo\u015bci narodowych) atakowa\u0142y i mordowa\u0142y grupki polskich \u017co\u0142nierzy, ziemian, ksi\u0119\u017cy i urz\u0119dnik\u00f3w. By\u0142 to proceder, kt\u00f3ry ogarn\u0105\u0142 ca\u0142e Kresy. Zamordowano w\u00f3wczas oko\u0142o 10 tys. ludzi, cz\u0119sto w niezwykle okrutny spos\u00f3b. Nast\u0119pnie by\u0142a okupacja sowiecka. Do czerwca 1941 r. sowieccy komuni\u015bci (przy pomocy miejscowych kolaborant\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wymienia si\u0119 tak\u017ce komunist\u00f3w \u017cydowskich) w kilku operacjach &#8222;deportowali&#8221; setki tysi\u0119cy ludzi na Sybir. Niezwykle dramatyczny by\u0142 te\u017c pocz\u0105tek wojny niemiecko-sowieckiej. NKWD po\u015bpiesznie ewakuowa\u0142o swe przeludnione wi\u0119zienia i areszty, zabijaj\u0105c przy tym dziesi\u0105tki tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Niemcy, jako nowy okupant, niejednokrotnie witani byli jako wybawcy, albowiem wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ju\u017c gorzej by\u0107 nie mo\u017ce. A jednak by\u0142o. Lata 1941-1944 to nie tylko okupacja niemiecka, z krwawymi pacyfikacjami, wywo\u017ceniem ludzi &#8222;na roboty&#8221; i rozstrzeliwaniem za ka\u017cde niepos\u0142usze\u0144stwo wobec nowej w\u0142adzy. Na to przecie\u017c nak\u0142ada\u0142a si\u0119 jeszcze &#8222;druga okupacja&#8221;, czyli dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyzantki sowieckiej oraz licznych, szczeg\u00f3lnie w pierwszym okresie, pospolitych band rabunkowych.<\/p>\r\n<h4>Mi\u0119dzy Niemcami a Sowietami<\/h4>\r\n<p>W niezwykle trudnych warunkach rozwija\u0142a si\u0119 na tych terenach polska konspiracja, g\u0142\u00f3wnie ZWZ-AK. W Puszczy Nalibockiej stacjonowa\u0142o do 10 tys. sowieckich &#8222;partyzant\u00f3w&#8221; (byli to g\u0142\u00f3wnie \u017co\u0142nierze sowieccy, kt\u00f3rzy zostali za frontem w rozbitych jednostkach i nie poszli do niewoli). Sowieci szybko opanowali te masy, tworz\u0105c odg\u00f3rnie struktury dow\u00f3dcze i partyjne, zasilane politrukami zrzucanymi z samolot\u00f3w. Ich celem g\u0142\u00f3wnym mia\u0142a by\u0107 partyzancka walka z Niemcami na zapleczu frontu. Jednostki te pozbawione by\u0142y jednak wi\u0119kszej warto\u015bci bojowej i w bezpo\u015brednich starciach z doborowymi oddzia\u0142ami niemieckimi nie mia\u0142y szans. Stanowi\u0142y jednak \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla partyzantki polskiej, kt\u00f3r\u0105 zwalcza\u0142y wszelkimi \u015brodkami (r\u00f3wnie\u017c drog\u0105 denuncjacji do Niemc\u00f3w). Tereny te bowiem traktowano ju\u017c jako terytorium Zwi\u0105zku Sowieckiego, na kt\u00f3rych &#8222;bandy bia\u0142opolskie&#8221; by\u0142y wrogiem numer jeden. <\/p>\r\n<p>Na to wszystko nak\u0142ada\u0142y si\u0119 jeszcze grupy i grupki ludno\u015bci \u017cydowskiej, zbieg\u0142ej do las\u00f3w i puszcz, ukrywaj\u0105ce si\u0119 przed Niemcami. Nastawione by\u0142y przede wszystkim na przetrwanie, tworz\u0105c tzw. obozy siemiejnyje, czyli rodzinne. I w\u0142a\u015bnie jedn\u0105 z takich grup (zwan\u0105 &#8222;Jerozolim\u0105&#8221;) zorganizowali w Puszczy Nalibockiej i dowodzili ni\u0105 bracia Bielscy. Jej fenomen &#8211; liczebno\u015b\u0107 i przetrwanie ca\u0142ej okupacji niemieckiej &#8211; opisa\u0142a Nechama Tec i sta\u0142o si\u0119 to kanw\u0105 wspomnianego filmu. <\/p>\r\n<p>Naliboki by\u0142y w II RP uroczym kresowym miasteczkiem o wielowiekowej historii. Po\u0142o\u017cone w powiecie sto\u0142peckim, na skraju wielkiej i dzikiej Puszczy Nalibockiej, w pobli\u017cu granicy II RP z Sowietami, \u017cy\u0142o z dala od g\u0142\u00f3wnych wydarze\u0144. W 1939 r. liczy\u0142o ok. 3 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych ponad 90 procent by\u0142o katolikami. W miasteczku \u017cy\u0142o te\u017c 25 rodzin \u017cydowskich. Okupacja sowiecka w latach 1939-1941 by\u0142a wielkim dramatem. W ramach rugowania polsko\u015bci Sowieci wywie\u017ali z terenu powiatu sto\u0142peckiego ponad 2 tys. ludzi, w tym cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Nalibok\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Na terenie pobliskiej puszczy gromadzili si\u0119 rozbitkowie z Czerwonej Armii, tam te\u017c chroni\u0142a si\u0119 ludno\u015b\u0107 \u017cydowska. \u017bydzi utworzyli dwa du\u017ce &#8222;obozy rodzinne&#8221;. Pierwszym zawiadywali bracia Bielscy (Tewje, Asael, Zus i Aron). Schronili si\u0119 w nim uciekinierzy z Nalibok\u00f3w i pobliskich miejscowo\u015bci. W 1944 r. liczy\u0142 on 941 os\u00f3b, w tym sporo kobiet i dzieci. Tylko 162 osoby by\u0142y uzbrojone. Ob\u00f3z drugi, pod dow\u00f3dztwem Simchy Zorina, gromadzi\u0142 uciekinier\u00f3w z gett. Liczy\u0142 562 osoby (w tym 73 uzbrojone).<\/p>\r\n<h4>&#8222;\u0179ycie ludzkie straci\u0142o wszelk\u0105 cen\u0119&#8221;<\/h4>\r\n<p>Ich celu nie stanowi\u0142a bezpo\u015brednia walka z Niemcami, najwa\u017cniejsze by\u0142o bowiem prze\u017cycie wojny. Obozy by\u0142y jednak podporz\u0105dkowane sowieckiemu dow\u00f3dztwu i na jego \u017c\u0105danie musia\u0142y ka\u017cdorazowo wydziela\u0107 kontyngent uzbrojonych m\u0119\u017cczyzn &#8222;na akcje&#8221;. Sowieci nie tolerowali na tym terytorium \u017cadnych &#8222;obcych&#8221; si\u0142, o czym \u015bwiadczy bezwzgl\u0119dne zwalczanie polskiej partyzantki. \u017bydom pozostawili jednak ogromn\u0105 autonomi\u0119, pozwalaj\u0105c im utrzymywa\u0107 w obozie nawet synagog\u0119.<\/p>\r\n<p>Dla polskiego podziemia spraw\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105 by\u0142o zapewnienie wzgl\u0119dnego bezpiecze\u0144stwa w terenie i ochrona ludno\u015bci stale gn\u0119bionej przez pacyfikacje niemieckie, sowieckie oraz najazdy \u017cydowskich i sowieckich &#8222;grup zaopatrzeniowych&#8221;. Raporty Delegatury Rz\u0105du z tego okresu s\u0105 wstrz\u0105saj\u0105ce:<\/p>\r\n<p>&#8222;Zagadnienie bezpiecze\u0144stwa w og\u00f3le nie istnieje a teren obj\u0119ty partyzantk\u0105 robi wra\u017cenie &#8222;dzikich p\u00f3l&#8221;. \u0179ycie ludzkie straci\u0142o wszelk\u0105 cen\u0119 a dora\u017ane egzekucje s\u0105 powszechne na ca\u0142ym terenie. (&#8230;)<br \/>\r\nTeren, gdzie Niemcy nie docieraj\u0105, a zw\u0142aszcza Puszcza Nalibocka, jest siedliskiem przewa\u017cnie sowieckich oddzia\u0142\u00f3w dywersyjnych. S\u0105 one dobrze uzbrojone w bro\u0144 r\u0119czn\u0105 i maszynow\u0105, dowodzone przez oficer\u00f3w sowieckich specjalnie wyszkolonych do walki partyzanckiej i podobno licz\u0105 ok. 10.000 ludzi. (&#8230;) Ludno\u015b\u0107 miejscowa jest zm\u0119czona i zn\u0119kana ci\u0105g\u0142ymi rekwizycjami a cz\u0119sto i rabunkiem odzie\u017cy, \u017cywno\u015bci i inwentarza.<\/p>\r\n<p>Najbardziej daj\u0105 si\u0119 we znaki, zw\u0142aszcza w odniesieniu do ludno\u015bci polskiej tzw. oddzia\u0142y rodzinne (siemiejnyje), sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z \u017byd\u00f3w i \u017byd\u00f3wek w sile 2-ch batalion\u00f3w&#8221; (Raport Delegatury Rz\u0105du, AAN, 202\/III-193, k. 131, 160).<\/p>\r\n<p>Konflikty rodzi\u0142y si\u0119 przede wszystkim na tle os\u0142awionych &#8222;akcji zaopatrzeniowych&#8221;. Strona polska uznawa\u0142a istniej\u0105ce status quo, usi\u0142uj\u0105c doprowadzi\u0107 do jakich\u015b porozumie\u0144 z Sowietami, aby unikn\u0105\u0107 gehenny ludno\u015bci cywilnej. Stawia\u0142a jednak zdecydowane warunki, w\u015br\u00f3d nich podkre\u015bla\u0142a za\u015b wybitnie negatywn\u0105 rol\u0119 grup \u017cydowskich, dzia\u0142aj\u0105cych z niezwyk\u0142ym okrucie\u0144stwem. Odby\u0142o si\u0119 wi\u0119c kilka spotka\u0144 oficer\u00f3w Okr\u0119gu Nowogr\u00f3dzkiego AK z dow\u00f3dcami sowieckimi. Ju\u017c podczas pierwszego z nich, 8 czerwca 1943 r., strona polska za\u017c\u0105da\u0142a, aby na akcje rekwizycyjne Sowieci nie wysy\u0142ali grup \u017cydowskich: &#8222;(&#8230;) nie wysy\u0142anie \u017byd\u00f3w na rekwizycje (ludno\u015b\u0107 si\u0119 skar\u017cy) samorzutnie chwyta za bro\u0144 w swej obronie, bo ci si\u0119 zn\u0119caj\u0105, gwa\u0142c\u0105 kobiety i ma\u0142e dzieci (&#8230;), obra\u017caj\u0105 ludno\u015b\u0107, strasz\u0105 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 zemst\u0105 sowiet\u00f3w, nie maj\u0105 miary w swej nieuzasadnionej z\u0142o\u015bci i w rabunku&#8221; (&#8222;Protok\u00f3\u0142 spisany dn. 8 czerwca 43 r. przez Delegata Sztabu G\u0142\u00f3wnego partyzant\u00f3w polskich &#8211; Wsch\u00f3d &#8211; oraz Komendy Leni\u0144skiej partyzanckiej brygady sowieckiej&#8221;. Archiwum WIH, III\/32\/10, k. 1).<\/p>\r\n<h4>Jedli, pili, gwa\u0142cili<\/h4>\r\n<p>Grupy \u017cydowskie przeprowadza\u0142y bowiem te rekwizycje (zwane operacjami gospodarczymi) najbardziej bezwzgl\u0119dnie. Wed\u0142ug jednego z raport\u00f3w, ob\u00f3z Bielskiego &#8222;zgromadzi\u0142&#8221; &#8222;200 t ziemniak\u00f3w, 3 t kapusty, 5 t burak\u00f3w, 5 t zbo\u017ca, 3 t mi\u0119sa i 1 t kie\u0142basy&#8221;. Z raport\u00f3w sowieckiej partyzantki wynika, \u017ce nie by\u0142o problemu z wy\u017cywieniem, co wi\u0119cej, rabunki prowadzono na tak wielk\u0105 skal\u0119, \u017ce istnia\u0142 wprost nadmiar \u017cywno\u015bci, a &#8222;partyzanci&#8221; mogli dowolnie wybiera\u0107 rodzaj jad\u0142a: &#8222;Wy\u017cywienie partyzant\u00f3w jest bardzo dobre (&#8230;). Zawsze maj\u0105 t\u0142uszcze, mi\u0119so, mleko, jajka, kury itd. Od\u017cywiaj\u0105 si\u0119 jak \u017cadne wojsko w czasie pokoju. Zapas\u00f3w nie robi\u0105, ale jedz\u0105 ca\u0142y czas bez ko\u0144ca&#8221;. Z kroniki jednej z brygad wynika, \u017ce &#8222;we wszelkich warunkach partyzant jad\u0142 bez ogranicze\u0144. Du\u017ce spo\u017cycie mi\u0119sa \u017ale odbija\u0142o si\u0119 na zdrowiu niekt\u00f3rych partyzant\u00f3w&#8221;. Jeszcze d\u0142ugo po wojnie sowieccy partyzanci wspominali te czasy jak raj na ziemi: &#8222;Po partyzancku m\u00f3wili\u015bmy, jedz, ile si\u0119 zmie\u015bci. To samo dotyczy mi\u0119sa. Do 1944 roku mi\u0119sem pogardzali\u015bmy. U nas by\u0142a wy\u0142\u0105cznie wieprzowina, ciel\u0119cina, baranina. (&#8230;) Wiele os\u00f3b wzdycha teraz do tamtej kuchni&#8221;.<\/p>\r\n<p>W powojennych wspomnieniach \u017cydowscy &#8222;partyzanci&#8221; z tych oboz\u00f3w podkre\u015blali m\u0119stwo i niezwyk\u0142e zas\u0142ugi obozu Bielskiego. Na przyk\u0142ad Anatol Wertheim pisa\u0142: &#8222;Na jego czele sta\u0142o czterech braci Bielskich, syn\u00f3w m\u0142ynarza spod Nowogr\u00f3dka. (&#8230;) Z czasem znalaz\u0142o si\u0119 w ich szeregach trzystu bojownik\u00f3w, kt\u00f3rych brawura sta\u0142a si\u0119 legendarna w ca\u0142ej Puszczy. Partyzanci z podziwem powtarzali opowie\u015bci o ich pomys\u0142owych zasadzkach na Niemc\u00f3w, odwa\u017cnych akcjach i o karach, jakie bracia Bielscy wymierzali kolaborantom&#8221;.<br \/>\r\nNiestety, \u017caden z nich nie podaje konkret\u00f3w, nie mo\u017cna wi\u0119c zweryfikowa\u0107 owej pot\u0119\u017cnej akcji antyniemieckiej&#8230;<\/p>\r\n<p>O codziennym \u017cyciu i obyczajach panuj\u0105cych w tym obozie wiemy nie tylko z opowie\u015bci Nechamy Tec. Opisa\u0142 je r\u00f3wnie\u017c czasowy zast\u0119pca Tewje Bielskiego, polski przedwojenny komunista J\u00f3zef Marchwi\u0144ski (kt\u00f3ry by\u0142 \u017conaty z \u017byd\u00f3wk\u0105 o imieniu Ester i z tej racji zosta\u0142 do\u0142\u0105czony do obozu przez dow\u00f3dztwo sowieckie). &#8222;Bielskich by\u0142o czterech braci, ch\u0142op\u00f3w ros\u0142ych i dorodnych i nic te\u017c dziwnego, \u017ce mieli powodzenie u niewiast w obozie. Byli to mo\u0142ojcy do wypitki i mi\u0142o\u015bci, nie mieli jednak ci\u0105gotek do wojaczki. Najstarszy z nich (dow\u00f3dca obozu) Tewie Bielski zarz\u0105dza\u0142 nie tylko wszystkimi \u017bydami w obozie, lecz dowodzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 licznym i \u015blicznym &#8222;haremem&#8221; &#8211; niby kr\u00f3l Saud w Arabii Saudyjskiej. W obozie, gdzie rodziny \u017cydowskie k\u0142ad\u0142y si\u0119 cz\u0119sto na spoczynek z pustymi \u017co\u0142\u0105dkami, gdzie matki przytula\u0142y do wyschni\u0119tych piersi g\u0142odne swoje dzieci, gdzie b\u0142aga\u0142y o dodatkow\u0105 \u0142y\u017ck\u0119 ciep\u0142ej strawy dla swoich male\u0144stw &#8211; w tym\u017ce obozie kwit\u0142o inne \u017cycie, by\u0142 te\u017c inny, bogaty \u015bwiat!<\/p>\r\n<p>Bielski i jego \u015bwita nie narzekali na z\u0142e warunki, na okupacj\u0119. Posiadaj\u0105c z\u0142oto i kosztowno\u015bci swoich ziomk\u00f3w, mogli prowadzi\u0107 wystawny tryb \u017cycia. W ziemiankach braci Bielskich i najbli\u017cszego ich otoczenia, sto\u0142y ugina\u0142y si\u0119 od wytrawnych potraw i napoj\u00f3w, a liczne grono pi\u0119knych kobiet stale otacza\u0142o Tewie Bielskiego i jego trzech budrys\u00f3w. Pi\u0119kno\u015bci te nie zna\u0142y g\u0142odu i niedostatku. By\u0142y zawsze \u015blicznie ubrane a na ich r\u0119kach i szyjach l\u015bni\u0142y blaskiem drogie klejnoty i kamienie, nie zbruka\u0142y te\u017c zbo\u017cn\u0105 prac\u0105 swych bia\u0142ych r\u0105czek&#8221;. <\/p>\r\n<p>Z racji zgromadzonych na prywatny u\u017cytek bogactw Tewje by\u0142 surowo oceniany w raportach sowieckich: &#8222;Bielski nie zajmowa\u0142 si\u0119 prac\u0105 bojow\u0105, a spekulowa\u0142 w oddzia\u0142ach. Bra\u0142 od swoich partyzant\u00f3w z\u0142oto na zakup broni i przyw\u0142aszcza\u0142 je, a broni nie dawa\u0142&#8221;. On sam w swych powojennych wspomnieniach (wydanych w Palestynie w 1947 r.) podkre\u015bla\u0142, \u017ce jego &#8222;Jerozolima&#8221; &#8211; &#8222;nigdy nie wesz\u0142a do akcji z okupantem&#8221;.<\/p>\r\n<h4>U Simchy Zorina by\u0142o bardzo&#8230; weso\u0142o<\/h4>\r\n<p>Podobnie by\u0142o w s\u0105siednim obozie Simchy Zorina. Wspomniany Wertheim opisywa\u0142 to z wyra\u017an\u0105 nostalgi\u0105: &#8222;jedzenia by\u0142o pod dostatkiem, a nawet gromadzi\u0142y si\u0119 zapasy. Jeszcze w dniu po\u0142\u0105czenia si\u0119 z Armi\u0105 Czerwon\u0105 wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy z jeziora kilkaset zatopionych work\u00f3w z m\u0105k\u0105 (&#8230;). Nadwy\u017cki jedzenia posy\u0142ali\u015bmy nawet do Moskwy. Raz w tygodniu l\u0105dowa\u0142 na polowym lotnisku w puszczy samolot: przywozi\u0142 gazety i materia\u0142y propagandowe, a zabiera\u0142 z powrotem samogon, s\u0142onin\u0119 i kie\u0142basy naszego w\u0142asnego wyrobu&#8221;. <\/p>\r\n<p>Wystawne uczty i alkoholowe libacje zajmowa\u0142y czas &#8222;partyzantom&#8221;. W ocenie Wertheima &#8211; &#8222;Z powodu pija\u0144stwa wydarza\u0142y si\u0119 w oddzia\u0142ach nieodwracalne tragedie &#8211; zbrojne konflikty, strzelaniny&#8230;&#8221;. Jednak to by\u0142o dla nich nieistotne: &#8222;Najweselsze wizyty sp\u0119dza\u0142em z Zorinem. Nasz komendant by\u0142 bardzo kochliwy, za moich czas\u00f3w mia\u0142 ju\u017c drug\u0105 czy trzeci\u0105 \u017con\u0119 w oddziale, ale uwa\u017ca\u0142, \u017ce to wcale nie dosy\u0107. Codziennie rano zasiada\u0142 do sto\u0142u w towarzystwie aktualnej \u017cony Geni. Pod sto\u0142em sta\u0142a przygotowana zawczasu kad\u017a z samogonem, kt\u00f3ry Zorin czerpa\u0142 fili\u017cank\u0105: wtedy pojawia\u0142a si\u0119 kucharka sztabu Ethel i, g\u0142\u0119boko patrz\u0105c szefowi w oczy, pyta\u0142a go z przej\u0119ciem, czego sobie \u017cyczy na \u015bniadanie. Zorin przesuwa\u0142 czapk\u0119 w ty\u0142, drapa\u0142 si\u0119 przez chwil\u0119 w g\u0142ow\u0119 i zamawia\u0142 zawsze takie samo &#8222;menu&#8221;: twaro\u017cek ze \u015bmietank\u0105 na zak\u0105sk\u0119, kawa\u0142eczek \u015bledzia i kie\u0142bas\u0119 naszego w\u0142asnego wyrobu&#8221;. <\/p>\r\n<p>Bro\u0144 s\u0142u\u017cy\u0142a tym &#8222;partyzantom&#8221; nie tylko do przeprowadzania &#8222;operacji gospodarczych&#8221;. Gdy ju\u017c dobrze pojedli i popili, korzystali jeszcze z innych uciech. Bro\u0144 potrzebna im by\u0142a przede wszystkim do terroryzowania okolicy, w poszukiwaniu nowych kobiet. To te\u017c bezwiednie ujawni\u0142 wspomniany Wertheim: &#8222;[Zorin] po \u015bniadaniu, je\u017celi by\u0142 w dobrym humorze i nie mia\u0142 akurat nic lepszego do roboty, wzywa\u0142 mnie do siebie i proponowa\u0142: &#8222;Nu dawaj, naczalnik sztaba, pajedziom \u017cenitsia!&#8221;.<\/p>\r\n<p>Na &#8222;o\u017cenek&#8221; jechali\u015bmy zazwyczaj do jakiej\u015b odleg\u0142ej wsi, gdzie Zorin mia\u0142 z g\u00f3ry upatrzon\u0105 dziewuch\u0119. Zaje\u017cd\u017cali\u015bmy z fasonem &#8211; pod eskort\u0105 przynajmniej trzydziestu konnych. Nasz wata\u017cka zwraca\u0142 si\u0119 wprost do ojca wybranki, oznajmiaj\u0105c mu, \u017ce w\u0142a\u015bnie ma zamiar o\u017ceni\u0107 si\u0119 z jego c\u00f3rk\u0105. Partyzantom w og\u00f3le trudno by\u0142o odm\u00f3wi\u0107, a co dopiero takiemu komendantowi jak Zorin! Dla wi\u0119kszego efektu wyci\u0105ga\u0142 z kieszeni sk\u00f3rzany woreczek, wysypywa\u0142 z niego na st\u00f3\u0142 &#8222;\u015bwinki&#8221;, czyli z\u0142ote carskie ruble, i bawi\u0142 si\u0119 nimi niby od niechcenia, daj\u0105c do zrozumienia, \u017ce nie tylko z niego pot\u0119\u017cny komendant, ale te\u017c nie byle jaki bogacz! \u015alub ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 przez dwa, trzy dni, a\u017c Zorin decydowa\u0142, \u017ce pora wraca\u0107 do oddzia\u0142u i Geni &#8211; przynajmniej do czasu nast\u0119pnego o\u017cenku&#8221;.<br \/>\r\nPodobne &#8222;normy moralne&#8221; obowi\u0105zywa\u0142y te\u017c w &#8222;Jerozolimie&#8221; Bielskiego, kt\u00f3ry przecie\u017c te\u017c mia\u0142 sw\u00f3j harem. <\/p>\r\n<p>Trudno wi\u0119c wymaga\u0107, aby taka &#8222;partyzantka&#8221; cieszy\u0142a si\u0119 jakimkolwiek szacunkiem okolicznej ludno\u015bci. Czy to zobaczymy w hollywoodzkim filmie? Ale\u017c sk\u0105d, zar\u00f3wno Bielscy, jak i Zorin s\u0105 wielkimi bohaterami, kt\u00f3rzy w ten spos\u00f3b &#8211; dodatkowo uwiecznieni przez X muz\u0119 &#8211; wejd\u0105 do komiksowego panteonu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\r\n<h4>Pacyfikacja Nalibok\u00f3w 8 maja 1943 r.<\/h4>\r\n<p>Jak dosz\u0142o do ludob\u00f3jczej pacyfikacji? Kto bra\u0142 w tym udzia\u0142? Niemcy nakazywali tworzenie w miasteczkach i wsiach, n\u0119kanych przez grupy sowiecko-\u017cydowskie, tzw. samoochowy (samoobrony). To ona mia\u0142a odpowiada\u0107 za bezpiecze\u0144stwo mieszka\u0144c\u00f3w i bezproblemowe oddawanie kontyngent\u00f3w \u017cywno\u015bci. W Nalibokach samoobrona powsta\u0142a w po\u0142owie 1942 r. i by\u0142a faktycznie przykrywk\u0105 dla miejscowej plac\u00f3wki Armii Krajowej. Dla Sowiet\u00f3w &#8222;samoochowa&#8221; by\u0142a sol\u0105 w oku, traktowano j\u0105 jak jednostk\u0119 kolaboracyjn\u0105 i starano si\u0119 j\u0105 podporz\u0105dkowa\u0107 swoim interesom. W ko\u0144cu dosz\u0142o do bezpo\u015bredniego spotkania dow\u00f3dc\u00f3w polskiej samoobrony z przedstawicielami sowieckich partyzant\u00f3w. W kwietniu 1943 r. Sowieci postawili ostre warunki: wyra\u017cenie zgody na &#8222;rozbicie&#8221; samoobrony (kt\u00f3ra mia\u0142a na stanie zaledwie 2 rkm i 26 starych kb), wcielenie jej do szereg\u00f3w partyzantki sowieckiej i z\u0142o\u017cenie przysi\u0119gi na wierno\u015b\u0107 Stalinowi. Polacy, ze zrozumia\u0142ych wzgl\u0119d\u00f3w, przyj\u0119li jednak tylko pierwszy warunek, uzgadniaj\u0105c dat\u0119 przeprowadzenia pozorowanej akcji na 3 maja 1943 roku. Tego terminu Sowieci jednak nie dotrzymali. Ale rankiem 8 maja Naliboki zosta\u0142y otoczone przez kolumny sowieckich i \u017cydowskich &#8222;partyzant\u00f3w&#8221; z Puszczy Nalibockiej. <br \/>\r\nPech chcia\u0142, \u017ce w miasteczku (w kt\u00f3rym nigdy nie by\u0142o \u017cadnej plac\u00f3wki niemieckiej) akurat tego dnia nocowa\u0142 u swej ciotki policjant bia\u0142oruski z Iwie\u0144ca, kt\u00f3ry na widok Sowiet\u00f3w wystrzeli\u0142 i zabi\u0142 jednego z ich dow\u00f3dc\u00f3w. Dalej wypadki potoczy\u0142y si\u0119 bardzo szybko i drastycznie. Wac\u0142aw Nowicki, kt\u00f3ry by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem, tak to opisa\u0142: &#8222;Godzina 5 rano, 8 maja 1943 roku. D\u0142uga seria z kaemu rozpru\u0142a poni\u017cej okien frontow\u0105 \u015bcian\u0119 naszego domu, stoj\u0105c\u0105 pod ni\u0105 kanap\u0119, przelecia\u0142a przez pok\u00f3j i ugrz\u0119z\u0142a w przeciwleg\u0142ej \u015bcianie zaledwie kilka centymetr\u00f3w nad naszymi g\u0142owami. (&#8230;) Mama dopad\u0142a okna.<br \/>\r\n&#8211; Wie\u015b p\u0142onie! &#8211; krzyczy. (&#8230;)<\/p>\r\n<p>O godzinie 7.00 strza\u0142y i j\u0119ki ucich\u0142y. Zewsz\u0105d wia\u0142o groz\u0105 \u015bmierci i zniszczenia. Ocaleni od pogromu mogli teraz zobaczy\u0107 tragedi\u0119 swego miasteczka i dokonanego w nim ludob\u00f3jstwa. W niespe\u0142na 2 godziny zgin\u0119\u0142o 128 niewinnych ludzi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, jak stwierdzili potem naoczni \u015bwiadkowie, z r\u0105k siepaczy Bielskiego i &#8222;Pobiedy&#8221;. Mordercy obojga p\u0142ci wpadali do mieszka\u0144 i seriami z automat\u00f3w unicestwiali we \u015bnie ca\u0142e rodziny, a obrabowane w po\u015bpiechu (nawet z zegark\u00f3w) domostwa palili i pijani od krwi, z okrzykiem &#8222;hura!&#8221; szli dalej mordowa\u0107. Wielu zbudzonych nag\u0142\u0105 strzelanin\u0105 i j\u0119kiem s\u0105siad\u00f3w wylatywa\u0142o na podw\u00f3rko. Tych rozstrzeliwano z dzie\u0107mi pod \u015bcianami chat. Jedni i drudzy wraz z domostwem obracali si\u0119 w popi\u00f3\u0142. Daleko s\u0142ycha\u0107 by\u0142o ryk byd\u0142a i r\u017cenie zagrabianych koni. Podczas dantejskiego pogrzebu trudno by\u0142o zidentyfikowa\u0107 pozosta\u0142e czasem tylko ko\u0144czyny dzieci, rodzic\u00f3w, dziadk\u00f3w z rod\u00f3w Karniewicz\u00f3w, \u0141ojk\u00f3w, Chmar\u00f3w i wielu innych&#8221; (W. Nowicki, \u0179ywe echa, Warszawa 1993, s. 99-100).<br \/>\r\nWed\u0142ug wsp\u00f3\u0142czesnych ustale\u0144, ofiar by\u0142o 128-132, w tym kobiety i dzieci. Z niekt\u00f3rych rodzin zgin\u0119\u0142o nawet po 7-8 os\u00f3b. W\u015br\u00f3d napastnik\u00f3w mieszka\u0144cy rozpoznali niekt\u00f3rych (znanych im ju\u017c wcze\u015bniej) &#8222;partyzant\u00f3w&#8221; sowieckich oraz tych \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy byli mieszka\u0144cami Nalibok\u00f3w.<\/p>\r\n<h4>Grupa Keslera<\/h4>\r\n<p>S\u0105siad\u00f3w z Nalibok\u00f3w w obozie Bielskiego nie by\u0142o wielu, ale ta grupa by\u0142a akurat bardzo charakterystyczna. Przewodzi\u0142 jej Izrael Kesler, przedwojenny zawodowy z\u0142odziej (za ten proceder mia\u0142 by\u0107 nawet karany wi\u0119zieniem). Do grupy nale\u017celi r\u00f3wnie\u017c bracia Borys i Icek Rubie\u017cewscy. Po wej\u015bciu Niemc\u00f3w Kesler dowodzi\u0142 kilkunastoosobow\u0105 band\u0105 rabunkow\u0105, kt\u00f3ra szybko powi\u0119ksza\u0142a swe szeregi, przyjmuj\u0105c grupy \u017byd\u00f3w ukrywaj\u0105cych si\u0119 w okolicznych lasach. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych danych, powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 do kilkudziesi\u0119ciu (a nawet do ponad stu) os\u00f3b i z czasem wesz\u0142a w sk\u0142ad obozu Bielskiego. Keslerowcy uzyskali w zamian pewn\u0105 autonomi\u0119 w ramach &#8222;Jerozolimy&#8221;, ale nawet tam uchodzili za grup\u0119 bezwzgl\u0119dnych rabusi\u00f3w. <\/p>\r\n<p>W 1980 r. ukaza\u0142a si\u0119 w Izraelu ksi\u0105\u017cka Sulii Wolozhinski Rubin &#8211; \u017cony Borysa Rubie\u017cewskiego (&#8222;Against the Tide. The Story of an Unknown Partisan&#8221;, Jerusalem 1980). Opisa\u0142a ona napad na Naliboki (w ramach grupy Izraela Keslera), cho\u0107 nie wymieni\u0142a tej nazwy: &#8222;Nieopodal [dworzeckiego] getta znajdowa\u0142a si\u0119 wioska. \u017bydzi musieli przez ni\u0105 przechodzi\u0107 po drodze do lasu, a partyzanci [sowieccy] w drodze z lasu. Ci wie\u015bniacy ostrzegali biciem w dzwony i waleniem w miedziane garnki o przemarszu takich os\u00f3b, aby ostrzec pobliskie wioski. Ch\u0142opi wybiegali z siekierami, sierpami &#8211; czymkolwiek, co mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do zabijania &#8211; i r\u017cn\u0119li ka\u017cdego, a potem rozdzielali mi\u0119dzy siebie cokolwiek ci nieszcz\u0119\u015bliwi mieli. Grupa Borysa [Rubie\u017cewskiego] zdecydowa\u0142a, aby po\u0142o\u017cy\u0107 raz na zawsze kres takiej dzia\u0142alno\u015bci. Wys\u0142ali kilku ludzi do tej wioski, a sami zaczaili si\u0119 w zasadzce. Wkr\u00f3tce rozleg\u0142y si\u0119 sygna\u0142y alarmowe i uzbrojeni ch\u0142opi wybiegli, aby zabi\u0107 &#8222;przekl\u0119tych \u017byd\u00f3w&#8221;. No, ale rozleg\u0142y si\u0119 salwy i skoszono ich ze wszystkich stron. Trzy dni zaj\u0119\u0142o, aby zbi\u0107 trumny [dla poleg\u0142ych ch\u0142op\u00f3w] i ponad 130 os\u00f3b pochowano. Nigdy ju\u017c wi\u0119cej \u017caden \u017byd czy partyzant nie zgin\u0105\u0142 na tych drogach&#8221; (S. Wolozhinski Rubin, Against the Tide. The Story of an Unknown Partisan, Jerusalem 1980, s. 126-127).<\/p>\r\n<p>Jest to oczywi\u015bcie opis skrajnie fa\u0142szywy, dokonany zosta\u0142 niew\u0105tpliwie na u\u017cytek czytelnika angloj\u0119zycznego, nieznaj\u0105cego w og\u00f3le wojennych i okupacyjnych reali\u00f3w w Polsce.<\/p>\r\n<h4>Jest ju\u017c jeden film<\/h4>\r\n<p>Na podstawie ksi\u0105\u017cki Sulii Wolozhinski Rubin powsta\u0142 w 1993 r. film dokumentalny &#8222;The Bielsky Brothers: The Unkown Partisans&#8221; (Soma Productions, 1993) wykorzystywany jako materia\u0142 pomocniczy w nauczaniu o holokau\u015bcie. W filmie Sulia doda\u0142a nowe, drastyczne szczeg\u00f3\u0142y o ojcu swego m\u0119\u017ca, kt\u00f3rego Polacy mieli jakoby zam\u0119czy\u0107 w okrutny spos\u00f3b, co mia\u0142o jeszcze mocniej uzasadnia\u0107 pacyfikacj\u0119 Nalibok\u00f3w: &#8222;Jego ojca Szlomka (&#8230;) ukrzy\u017cowano na drzewie. (&#8230;) Borys si\u0119 o tym dowiedzia\u0142. Wioska ju\u017c nie istnieje. (&#8230;) Tego dnia pochowano 130 os\u00f3b&#8221;. Zapomnia\u0142a ju\u017c natomiast o tym, co napisa\u0142a we wcze\u015bniejszych wspomnieniach, opublikowanych w 1980 r., \u017ce rok przed tymi wydarzeniami Szlomo Rubie\u017cewski zgin\u0105\u0142 w getcie zabity przez Niemc\u00f3w. <\/p>\r\n<p>W tym samym filmie przyznano jednak, \u017ce grupy \u017cydowskie dokonywa\u0142y rabunk\u00f3w okolicznej ludno\u015bci: &#8222;Najwi\u0119kszym k\u0142opotem by\u0142o (&#8230;) wy\u017cywienie tylu ludzi. Grupy 10 do 12 partyzant\u00f3w wymaszerowywa\u0142y na odleg\u0142o\u015b\u0107 80 do 90 kilometr\u00f3w, aby rabowa\u0107 wioski i przynie\u015b\u0107 \u017cywno\u015b\u0107 dla partyzant\u00f3w&#8221;. Sulia chwali\u0142a te\u017c spryt przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry po tej pacyfikacji obdarowa\u0142 j\u0105 futrem, ubraniami i butami. Brat Borysa &#8211; Icek, wymieniany by\u0142 nawet w raportach sowieckich jako notoryczny rabu\u015b, za co grozi\u0142o mu rozstrzelanie.<br \/>\r\nDalsze losy Keslera potoczy\u0142y si\u0119 zgodnie z \u00f3wczesnymi regu\u0142ami. Usi\u0142owa\u0142 on jakoby przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad ca\u0142\u0105 &#8222;Jerozolim\u0105&#8221; Tewje Bielskiego, wi\u0119c zosta\u0142 przez niego zamordowany.<\/p>\r\n<p>Naliboki nie by\u0142y jedyn\u0105 polsk\u0105 miejscowo\u015bci\u0105, okrutnie spacyfikowan\u0105 przez sowieckich &#8222;partyzant\u00f3w&#8221;. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, 26 sierpnia 1943 r., inna grupa Sowiet\u00f3w podst\u0119pnie wymordowa\u0142a ok. 50 partyzant\u00f3w AK wraz z ich dow\u00f3dc\u0105 por. Antonim Burzy\u0144skim &#8222;Kmicicem&#8221;. Wed\u0142ug ustale\u0144 Nechamy Tec, w tym r\u00f3wnie\u017c bra\u0142a udzia\u0142 wydzielona grupa pomocnik\u00f3w z obozu Bielskiego. <br \/>\r\nKolejne rocznice haniebnej pacyfikacji Nalibok\u00f3w s\u0105 ca\u0142kowicie przemilczane i ignorowane przez polskie w\u0142adze. Czy mo\u017cna jeszcze ustali\u0107 cho\u0107by niekt\u00f3rych sprawc\u00f3w? Niew\u0105tpliwie tak. Praktycznie wszyscy &#8222;partyzanci&#8221; Bielskiego, kt\u00f3rzy prze\u017cyli wojn\u0119, pozostawili swe relacje w Zwi\u0105zku Sowieckim. Poka\u017ane zbiory takiej dokumentacji zgromadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Izrael. Czy kto\u015b pokusi\u0142 si\u0119 o takie badania?<br \/>\r\nPi\u0119\u0107 lat temu powsta\u0142a w USA ksi\u0105\u017cka Petera Duffy\u2019ego pt. &#8222;The Bielski Brothers. The True Story of Three Men Who Defied the Nazis, Saved 1,200 Jews, and Built a Village in the Forest&#8221; (New York 2003). O Nalibokach nie ma w niej w og\u00f3le mowy. <\/p>\r\n<p>Bielscy s\u0105 jednak nag\u0142a\u015bniani i w Polsce. W 2003 r. napisa\u0142 o nich w &#8222;Polityce&#8221; Marian Turski, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce by\u0142o to zgrupowanie o&#8230; wysokiej etyce, w kt\u00f3rym wszelkie konfiskaty (poza \u017cywno\u015bci\u0105), by\u0142y jakoby surowo karane \u015bmierci\u0105: &#8222;Nieformalny kodeks etyczny, narzucony przez Bielskiego i jego braci, najsurowiej tego zakazywa\u0142&#8230; A konfiskata \u017cywno\u015bci i byd\u0142a? Trzeba powiedzie\u0107 otwarcie, \u017ce ludzie ze zgrupowania Bielskiego &#8211; podobnie jak wszystkie inne oddzia\u0142y partyzanckie! &#8211; czynili to bez zahamowa\u0144&#8221; (M. Turski, Republika braci Bielskich, &#8222;Polityka&#8221; nr 30, 26 VII 2003). <\/p>\r\n<p>Turski spraw\u0119 Nalibok\u00f3w ca\u0142kowicie zbagatelizowa\u0142: &#8222;Przed dwoma laty IPN zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do organ\u00f3w \u015bcigania Bia\u0142orusi o wszcz\u0119cie w\u0142asnego \u015bledztwa w sprawie zbrodni w Nalibokach, dokonanej przez partyzant\u00f3w radzieckich w 1943 r. \u015aledztwo w tej sprawie prowadzi oddzia\u0142 IPN w \u0141odzi. Jak mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 w komunikacie PAP, &#8222;Informacji o udziale \u017byd\u00f3w w zbrodni w Nalibokach polskie organa \u015bcigania na razie nie zweryfikowa\u0142y&#8221;. (&#8230;) Za \u017cycia Tewje Bielski nie zazna\u0142 zbyt wiele glorii. Ale po \u015bmierci jego cia\u0142o zosta\u0142o sprowadzone do Izraela i pochowane na Cmentarzu Bohater\u00f3w&#8221;.<br \/>\r\nPo up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy od pacyfikacji sowiecko-\u017cydowskiej, Naliboki prze\u017cy\u0142y kolejn\u0105 tragedi\u0119. Tym razem Niemcy, w ramach operacji &#8222;Hermann&#8221;, 6 sierpnia 1943 r. zr\u00f3wnali miasteczko z ziemi\u0105, a ludno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bciowo wymordowali, cz\u0119\u015bciowo wywie\u017ali na roboty. Odbudowano je ju\u017c po wojnie, ale pozosta\u0142o w nim niewielu dawnych mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b nieliczni ju\u017c nalibocczanie i ich potomkowie mieszkaj\u0105 w USA, Kanadzie, Australii, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozproszeni po Polsce.<\/p>\r\n<p>Jest jeszcze jeden polski w\u0105tek, kt\u00f3ry wi\u0105\u017ce si\u0119 z histori\u0105 braci Bielskich, ca\u0142kiem wsp\u00f3\u0142czesny. Oto kilka miesi\u0119cy temu media donios\u0142y, \u017ce ameryka\u0144skie ma\u0142\u017ce\u0144stwo &#8211; Aron i Henryka Bell &#8211; porwa\u0142o 93-letni\u0105 Janin\u0119 Zaniewsk\u0105 z Florydy i umie\u015bci\u0142o j\u0105 w domu opieki Hospes Hospiti w Pobiedziskach pod Poznaniem. Mia\u0142y to by\u0107 jej &#8222;wakacje&#8221; w dawno niewidzianej Polsce. Przy okazji ma\u0142\u017conkowie wy\u0142udzili od niej pe\u0142nomocnictwo i ogo\u0142ocili jej konto z sumy 250 tys. dolar\u00f3w \u017cyciowych oszcz\u0119dno\u015bci. Sprawa wysz\u0142a na jaw i Aron oraz Henryka Bell zostali w USA aresztowani pod zarzutem porwania i oszustwa. <br \/>\r\nAron Bell do 1951 r. nazywa\u0142 si\u0119&#8230; Bielski. Jest najm\u0142odszym bratem Tewjego. Wy\u0142udzenie 250 tys. dolar\u00f3w od Janiny Zaniewskiej by\u0142o zapewne jego ostatni\u0105 ju\u017c &#8222;operacj\u0105 gospodarcz\u0105&#8221;, kt\u00f3rych tyle przeprowadzi\u0142 w latach okupacji wraz ze swymi bra\u0107mi.<\/p>\r\n<p><em><strong>Leszek \u017bebrowski<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a class=\"content_sz\" href=\"http:\/\/www.naszdziennik.pl\/index.php?typ=my&amp;dat=20080531&amp;id=my01.txt\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Nasz Dziennik, Sobota-Niedziela, 31 maja &#8211; 1 czerwca 2008, Nr 126 (3143)<\/a><\/p>\r\n<h4>\u00a0<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\" \/>\r\n<h4>\u00a0<\/h4>\r\n<h4><strong>CZYTAJ R\u00d3WNIE\u017b:<\/strong><\/h4>\r\n<p><strong>Najm\u0142odszy z czworga braci Bielskich, wys\u0142awianych jako bohaterowie II Wojny \u015awiatowej i ukazywanych jako organizatorzy &#8222;najwi\u0119kszego zbrojnego wysi\u0142ku dokonanego przez \u017byd\u00f3w celem ocalenia \u017byd\u00f3w z Holokaustu\u201d, zosta\u0142 aresztowany i oskar\u017cony o oszukanie i zagrabienie maj\u0105tku 93-letniej Polki.<br \/>\r\n<\/strong><\/p>\r\n<p>80-letni Aron Bielski (obecnie nazywaj\u0105cy si\u0119 &#8222;Aron Bell\u201d), wraz z 58-letni\u0105 \u017con\u0105 Henryk\u0105, oskar\u017ceni zostali przez policj\u0119 w Palm Beach (Floryda) o oszukanie staruszki, kt\u00f3rej obiecali zorganizowanie wakacji w Polsce oraz o dokonanie kradzie\u017cy 250 tysi\u0119cy dolar\u00f3w z jej kont bankowych. Aron Bielski vel Bell wraz ze swoj\u0105 \u017con\u0105 przewie\u017ali pani\u0105 Zaniewsk\u0105 do Polski, gdzie jednak zamiast obiecanych i zaplanowanych wakacji, porzucili j\u0105 zostawiaj\u0105c j\u0105 w domu starc\u00f3w, a sami powr\u00f3cili do Palm Beach. &#8222;Dzi\u0119kuj\u0119 Bogu, \u017ce znale\u017ali\u015bcie mnie\u201d &#8211; powiedzia\u0142a pani Zaniewska, gdy w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 j\u0105 zlokalizowa\u0107 w jednym z domu starc\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cego prawa, za uknucie spisku i kradzie\u017c pieni\u0119dzy, Aronowi Bielskiemu vel Bell i jej \u017conie grozi kara do 90 lat wi\u0119zienia. Adwokat Steven Gomberg broni\u0105cy pa\u0144stwa Bell zni\u017cy\u0142 si\u0119 jednak do najni\u017cszego poziomu oczerniaj\u0105c pani\u0105 Zaniewsk\u0105 o &#8222;zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142o\u015b\u0107\u201d, a co za tym idzie o konfabulacje i demencj\u0119 starcz\u0105. &#8222;Ta ca\u0142a historia o tym, \u017ce pa\u0144stwo Bielscy wys\u0142ali t\u0119 biedn\u0105 pani\u0105 do Polski celem wykradzenie jej pieni\u0119dzy, jest niedorzeczno\u015bci\u0105. [&#8230;] Nic nie zosta\u0142o ukradzione. Nie utraci\u0142a ona oni centa.\u201d &#8211; powiedzia\u0142 adwokat Gomberg i doda\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie pa\u0144stwo Bielscy, b\u0119d\u0105cy przecie\u017c w komfortowej sytuacji finansowej, pragn\u0119li jedynie pom\u00f3c pani Zaniewskiej w ogarni\u0119ciu jej finans\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Pani Ewa Chyra, dyrektorka domu starc\u00f3w w Polsce powiedzia\u0142a, \u017ce pani Zaniewska ca\u0142y czas doskonale zdawa\u0142a sobie spraw\u0119 gdzie jest, co si\u0119 wok\u00f3\u0142 niej dzieje, kto j\u0105 tu przywi\u00f3z\u0142. Robert Montgomery, adwokat pani Zaniewskiej stwierdzi\u0142 jasno, \u017ce &#8222;Bez dw\u00f3ch zda\u0144, ukradli jej pieni\u0105dze\u201d.<\/p>\r\n<p>Aron Bielski jest najm\u0142odszym z braci Bielskich &#8211; Asael (1908 &#8211; zm. w 1944 r. w szeregach Armii Czerwonej), Tewje (1912 &#8211; zm. w 1987 r. w USA) i Zus (1906 -zm. w 1995 w USA) &#8211; kt\u00f3rych dzia\u0142alno\u015b\u0107 militarna na terenach p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Polski okupowanej przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 mia\u0142a &#8222;uratowa\u0107 1200 \u017byd\u00f3w\u201d. Liczne ksi\u0105\u017cki i akademie ku czci braci Bielskich nie wspominaj\u0105 jednak ciemnych stron ich dzia\u0142alno\u015bci. Dopiero kilka lat temu Instytut Pami\u0119ci Narodowej rozpocz\u0105\u0142 wyja\u015bnianie, znanego z wielu \u017ar\u00f3de\u0142 i dobrze udokumentowanego zarzutu o udzia\u0142 w likwidacji wioski Naliboki 8 maja 1943 roku przez bandy (\u201doddzia\u0142y wojskowe\u201d) Tewje (Tuwii) Bielskiego. Wyja\u015bnienia wymaga te\u017c udzia\u0142 band braci Bielskich, kt\u00f3rzy wraz z Armi\u0105<br \/>\r\nCzerwon\u0105 dokonali likwidacji 600-osobowego ugrupowania partyzant\u00f3w Armii Krajowej w Puszczy Nalibockiej.<\/p>\r\n<p><strong>Zamiast poznania prawdy, \u015bwiat b\u0119dzie nied\u0142ugo \u015bwiadkiem festiwalu medialnego k\u0142amstwa, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie za oko\u0142o 6-8 miesi\u0119cy Hollywood ma wypu\u015bci\u0107 swoj\u0105 kolejn\u0105 superprodukcj\u0119 &#8211; film pt Defiance (\u201dOp\u00f3r\u201d) o braciach Bielskich w re\u017cyserii Edwarda Zwick. Film ju\u017c reklamuje \u015brodowisko \u017cydowskie i prosyjonistyczne w Polsce poprzez swoj\u0105 tub\u0119 propagandow\u0105<\/strong> &#8211; polskoj\u0119zyczne pismo Gazeta Wyborcza, gdzie pisze si\u0119 o jak\u017ce wspania\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci braci Bielskich, kt\u00f3rzy podczas wojny &#8222;pilnuj\u0105 przestrzegania prawa i porz\u0105dku, przyjmuj\u0105 wszystkich, kt\u00f3rym uda si\u0119 do nich dotrze\u0107.\u201d Tak w scenariuszu powstaj\u0105cego filmu jak i w artyku\u0142ach Gazety Wyborczej nie znajdziemy jednak ca\u0142o\u015bci bogatej dzia\u0142alno\u015bci braci Bielskich i ich interpretacji &#8222;przestrzegania prawa\u201d, gdy ich bandy atakowa\u0142y miasteczka, wsie i osady polskie, dokonuj\u0105c masakry Polak\u00f3w.<\/p>\r\n<p><a href=\"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1391\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">bibula.com<\/span><\/strong><\/a><\/p>\r\n<h4>\u00a0<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\" \/>\r\n<h4>\u00a0<\/h4>\r\n<p><strong>ZOB. R\u00d3WNIE\u017b:<\/strong><\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li><a class=\"content_sz\" href=\"http:\/\/www.jerzyrobertnowak.com\/artykuly\/Nasz_Dziennik\/2003\/przemilczane_zbrodnie_na_polakach.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Przemilczane zbrodnie na Polakach<\/a><\/li>\r\n\t<li><a class=\"content_sz\" href=\"http:\/\/www.jerzyrobertnowak.com\/artykuly\/Nasza_Polska\/Przemilczane_Zbrodnie_1.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Antypolska dywersja<\/a><\/li>\r\n\t<li><a class=\"content_sz\" href=\"http:\/\/www.naszawitryna.pl\/jedwabne_968.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Om\u00f3wienie dotychczasowych ustale\u0144 w \u015bledztwach w sprawach o zbrodnie w Nalibokach i Koniuchach<\/a><\/li>\r\n\t<li><a class=\"content_sz\" href=\"http:\/\/www.polskiejutro.com\/art.php?p=11164\">Wcielenie Bonda w Nalibokach<\/a><\/li>\r\n\t<li><a class=\"content_sz\" title=\"Sta\u0142y link do \" href=\"http:\/\/7dni.wordpress.com\/2007\/06\/30\/tewjego-bielskiego-prawdziwa-histora\/\" rel=\"bookmark\">Tewjego Bielskiego &#8211; prawdziwa\u00a0historia<\/a><\/li>\r\n\t<li><a title=\" Floryda: Aron, jeden z \" href=\"..\/..\/?p=1391\" rel=\"bookmark\">Floryda: Aron, jeden z &#8222;legendarnych braci Bielskich&#8221; aresztowany za kradzie\u017c \u0107wier\u0107 miliona dolar\u00f3w 93-letniej Polce<\/a><\/li>\r\n\t<li><a title=\" \" href=\"..\/..\/?p=3668\" rel=\"bookmark\">&#8222;Dlaczego kr\u0119cimy tak du\u017co film\u00f3w o Holokau\u015bcie i kto z tego czerpie korzy\u015bci?\u201d<\/a><\/li>\r\n\t<li><a title=\" Litwa: \" href=\"..\/..\/?p=2098\" rel=\"bookmark\">Litwa: &#8222;Ocalali z Holokaustu\u201d oskar\u017cani o dokonywanie zbrodni wojennych<\/a><\/li>\r\n\t<li><a title=\" Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ludob\u00f3jstwo\" href=\"..\/..\/?p=2262\" rel=\"bookmark\">Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ludob\u00f3jstwo<\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Trwaj\u0105 prace nad uko\u0144czeniem kolejnej wielkiej hollywoodzkiej superprodukcji, kt\u00f3ra ju\u017c jesieni\u0105 trafi na ekrany kin w USA, a p\u00f3\u017aniej z pewno\u015bci\u0105 i w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, w tym tak\u017ce w Polsce. Ma to by\u0107 epicka opowie\u015b\u0107 o dokonaniach \u017cydowskich &#8222;partyzant\u00f3w&#8221;, dowodzonych przez Tewje Bielskiego i jego braci, na polskich Kresach Wschodnich. Warto zatem wiedzie\u0107 zawczasu, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,22,53,197,159,50,20,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2061"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2061"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118494,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2061\/revisions\/118494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}