![\"\"](\"http:\/\/grafik.rp.pl\/grafika2\/130761,140341,3.jpg\")
<\/td>\r\nAkt dotycz\u0105cych tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika \u201eLucjana\u201d, bo taki pseudonim mia\u0142 nosi\u0107 ks. Wies\u0142aw Mering, do tej pory nie odnaleziono. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 teczek ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracowali z IV Departamentem SB, zosta\u0142a zniszczona w latach 1989 – 1990. Zachowa\u0142y si\u0119 jednak akta PRL-owskiego wywiadu (Departament I), w kt\u00f3rych mo\u017cna znale\u017a\u0107 sporo informacji nie tylko o pracy agenturalnej za granic\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c w kraju.<\/p>\r\n\r\n
– Akta Departamentu I wobec zniszczenia wi\u0119kszo\u015bci teczek Departamentu IV to najcenniejsze \u017ar\u00f3d\u0142o informacji o wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z bezpiek\u0105 duchownych – m\u00f3wi \u201eRz\u201d ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, kt\u00f3ry od lat bada wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ksi\u0119\u017cy z SB.<\/p>\r\n\r\n\r\n
TW \u201eLucjan\u201d<\/h4>\r\n\r\n\r\n
Z dokument\u00f3w zgromadzonych w teczce kontaktu operacyjnego \u201eLucjan\u201d wynika, \u017ce ks. Wies\u0142aw Mering zwerbowany zosta\u0142 w drugiej po\u0142owie lat 70. \u201eWies\u0142aw Mering pozostawa\u0142 w zainteresowaniu operacyjnym Wydzia\u0142u IV KWMO w Gda\u0144sku od maja 1975 r. Wytypowano go na kandydata do werbunku, uwzgl\u0119dniaj\u0105c fakt, \u017ce utrzymuje rozleg\u0142e kontakty z ksi\u0119\u017cmi diecezji che\u0142mi\u0144skiej studiuj\u0105cymi na wy\u017cszych uczelniach katolickich oraz kadr\u0105 naukow\u0105 uczelni katolickich. (…) W tym okresie przekazywa\u0142 s\u0142u\u017cbie warto\u015bciowe informacje o sytuacji w kurii i diecezji che\u0142mi\u0144skiej, a tak\u017ce o kadrze naukowej Seminarium Duchownego w Pelplinie. W dniu 9.11.1976 zako\u0144czono proces pozyskiwania Wies\u0142awa Meringa przez \u015bwiadomy wyb\u00f3r pseudonimu oraz ch\u0119\u0107 kontynuowania spotka\u0144 oraz dalszego udzielania informacji na tematy interesuj\u0105ce SB\u201d – czytamy w teczce \u201eLucjana\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n
Bez podpisu<\/h4>\r\n\r\n\r\n
Z tego samego dokumentu dowiadujemy si\u0119, \u017ce ks. Mering nie zosta\u0142 zmuszony do podpisania zobowi\u0105zania do wsp\u00f3\u0142pracy. \u201eOficer KWMO dokonuj\u0105cy werbunku nie wymaga\u0142 od pozyskanego pisemnego zobowi\u0105zania do wsp\u00f3\u0142pracy (forma cz\u0119sto stosowana przy werbunku duchownych)\u201d – zapisa\u0142 oficer prowadz\u0105cy, porucznik T. Michalczyk.<\/p>\r\n\r\n
Oficer odnotowa\u0142, \u017ce \u201ew trakcie dotychczasowej wsp\u00f3\u0142pracy T.W. nie by\u0142 wynagradzany. Z okazji uko\u0144czenia pracy doktorskiej i jej obrony itp. otrzyma\u0142 nagrody rzeczowe\u201d.<\/p>\r\n\r\n
Ks. Mering by\u0142 uwa\u017cany za cennego wsp\u00f3\u0142pracownika SB. \u201eWed\u0142ug opinii Wydzia\u0142u IV KWMO w Gda\u0144sku dotychczasowa wsp\u00f3\u0142praca z TW by\u0142a operacyjnie warto\u015bciowa. W trakcie pracy z TW nie stwierdzono element\u00f3w dekonspiracji\u201d – raportowa\u0142 oficer prowadz\u0105cy.<\/p>\r\n\r\n
W kr\u0119gu zainteresowania wywiadu TW \u201eLucjan\u201d znalaz\u0142 si\u0119 w zwi\u0105zku z uzyskaniem stypendium we Francji.<\/p>\r\n\r\n
\u201eW dniu 10 i 11 lutego br. (1977) wsp\u00f3lnie z por. Krzysztofem Sowul\u0105 z Wydzia\u0142u IV KWMO w Gda\u0144sku odby\u0142em w Warszawie spotkanie z \u00bbLucjanem\u00ab. W trakcie spotkania okaza\u0142o si\u0119, \u017ce istnieje celowo\u015b\u0107 operacyjnego wykorzystania \u00bbLucjana\u00ab za granic\u0105 z uwagi na fakt, \u017ce b\u0119dzie przebywa\u0142 w o\u015brodku naukowym prowadz\u0105cym badania politologiczne z zakresu wiedzy o Polsce i krajach socjalistycznych. (…) Uwzgl\u0119dniaj\u0105c powy\u017csze, wykorzystuj\u0105c odpowiedni\u0105 argumentacj\u0119 (mi\u0119dzy innymi elementy patriotyczne), uzyska\u0142em zgod\u0119 \u00bbLucjana\u00ab na kontynuowanie wsp\u00f3\u0142pracy z SB w trakcie pobytu za granic\u0105. TW zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do zachowania w \u015bcis\u0142ej tajemnicy faktu wsp\u00f3\u0142pracy ze S\u0142u\u017cb\u0105 Wywiadowcz\u0105 MSW PRL (zobowi\u0105zania na pi\u015bmie nie pobra\u0142em)\u201d – napisa\u0142 oficer prowadz\u0105cy.<\/p>\r\n\r\n
Wed\u0142ug Wydzia\u0142u IV KWMO w Gda\u0144sku wsp\u00f3\u0142praca z TW \u201eLucjanem\u201d by\u0142a operacyjnie warto\u015bciowa<\/p>\r\n\r\n
Podczas tego spotkania ustalono, \u017ce ks. Mering wy\u015ble do punktu kontaktowego list, w kt\u00f3rym poda sw\u00f3j aktualny adres. Ustalono te\u017c has\u0142o i odzew oraz znak rozpoznawczy, kt\u00f3rym by\u0142a ksi\u0105\u017cka \u201ePie\u015b\u0144 o moim Chrystusie\u201d oraz podpisane zdj\u0119cie ks. Meringa.<\/p>\r\n\r\n
Do pierwszego spotkania dosz\u0142o w Strasburgu 3 maja 1977 r. przed g\u0142\u00f3wnym wej\u015bciem do katedry. Podczas spotkania z agentem ks. Mering krytykowa\u0142 swoich zwierzchnik\u00f3w. \u201eW sprawach ko\u015bcielnych krytykuje polsk\u0105 hierarchi\u0119 za feudaln\u0105 organizacj\u0119, za to, \u017ce biskupi nie widz\u0105, i\u017c ksi\u0105dz te\u017c cz\u0142owiek\u201d – zapisa\u0142 oficer wywiadu.<\/p>\r\n\r\n\r\n
Pr\u00f3ba buntu<\/h4>\r\n\r\n\r\n
Nast\u0119pne spotkanie odby\u0142o si\u0119 31 maja 1977 r. o godz 12.30 w restauracji L\u2019Ancienne Douane. \u201eLucjan\u201d mia\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas zacz\u0105\u0107 buntowa\u0107. \u201eReakcja \u00bbL\u00ab by\u0142a dla mnie nieprzyjemna, chocia\u017c nie nieoczekiwana. Zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107, \u017ce ludzie podchodz\u0105 do niego szczerze, jak na spowiedzi, i on nie mo\u017ce nadu\u017cywa\u0107 ich zaufania, \u017ce wzgl\u0119dy moralne nie pozwalaj\u0105 mu na przekazywanie informacji o nich\u201d – relacjonowa\u0142 oficer wywiadu. Jednak mimo tych opor\u00f3w \u201eLucjan\u201d udziela\u0142 informacji o polskich duchownych. Wytypowa\u0142 te\u017c ks. Antoniego Klosk\u0119 na potencjalnego agenta.<\/p>\r\n\r\n
Kolejne spotkanie z oficerem prowadz\u0105cym mia\u0142o miejsce ju\u017c po powrocie do kraju 25 lutego 1978 r. \u201eLucjan\u201d nie wiedzia\u0142, jaka b\u0119dzie jego przysz\u0142o\u015b\u0107. Pytany, czy b\u0119dzie si\u0119 chcia\u0142 spotyka\u0107 z agentem wywiadu, gdyby ponownie zosta\u0142 wys\u0142any za granic\u0119, oponowa\u0142. Nie mia\u0142 jednak nic przeciwko kontaktom z SB w kraju. \u201eUstali\u015bmy, \u017ce obecnie ja b\u0119d\u0119 utrzymywa\u0107 z nim kontakt. Spotkania odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 raz w miesi\u0105cu w Toruniu. Zawsze w sobot\u0119 o godzinie 14.00 w hotelu Kosmos w Toruniu. Najbli\u017csze spotkanie odb\u0119dzie si\u0119 w dniu 18 III br. (1978). W trakcie spotkania wr\u0119czy\u0142em \u00bbLucjanowi\u00ab butelk\u0119 koniaku Camus warto\u015bci 850 z\u0142. W trakcie rozmowy \u00bbLucjan\u00ab nie przejawia\u0142 \u017cadnych opor\u00f3w w kwestii dalszych kontakt\u00f3w\u201d – raportowa\u0142 oficer SB.<\/p>\r\n\r\n
Ostatecznie 1 wrze\u015bnia 1981 r. wywiad postanowi\u0142 przekaza\u0107 teczk\u0119 ks. Meringa do archiwum. \u201eKilkakrotne spotkania za granic\u0105 nie potwierdzi\u0142y mo\u017cliwo\u015bci wywiadowczych figuranta\u201d – odnotowano.<\/p>\r\n\r\n
Ale wsp\u00f3\u0142praca z SB na tym si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142a. \u201ePo powrocie do kraju KO Lucjusz [chodzi o ks. Meringa – red.] jest wykorzystywany przez s\u0142u\u017cb\u0119 krajow\u0105 (wydzia\u0142 IV KWMO Gda\u0144sk)\u201d – odnotowano.<\/p>\r\n\r\n
Mo\u017cliwe, \u017ce donosy ks. Meringa zachowa\u0142y si\u0119 w innych archiwach. Ks. Henryk Jankowski, kt\u00f3ry bada\u0142 dokumenty na sw\u00f3j temat, stwierdzi\u0142 we wrze\u015bniu 2006 r., \u017ce biskup w\u0142oc\u0142awski by\u0142 tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem SB. Potem wycofa\u0142 si\u0119 z tych stwierdze\u0144 i przeprosi\u0142 Meringa.<\/p>\r\n\r\n\r\n
Nie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em<\/h4>\r\n\r\n\r\n
Sam Mering w\u00f3wczas zaprzecza\u0142. – Nigdy nie podpisa\u0142em \u017cadnych dokument\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy. Nie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142em, ale je\u015bli znajdzie si\u0119 jaki\u015b podpisany przeze mnie raport m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce komu\u015b szkodzi\u0142em lub bra\u0142em pieni\u0105dze od bezpieki, to jestem do dyspozycji – m\u00f3wi\u0142.<\/p>\r\n\r\n
Jan \u0179aryn z Instytutu Pami\u0119ci Narodowej nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wiedza zgromadzona w aktach pozwala okre\u015bli\u0107 ks. Wies\u0142awa Meringa tajnym i \u015bwiadomym wsp\u00f3\u0142pracownikiem S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa. – Je\u015bli kto\u015b wybiera sobie pseudonim, przyjmuje prezenty i godzi si\u0119 na tajne spotkania, nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce SB uwa\u017ca go za swojego wsp\u00f3\u0142pracownika – m\u00f3wi \u0179aryn. Ordynariusz w\u0142oc\u0142awski nie chcia\u0142 rozmawia\u0107 z \u201eRz\u201d.<\/p>\r\n\r\n
– Ksi\u0105dz biskup jest obecnie bardzo zaj\u0119ty. Mog\u0119 jednak powiedzie\u0107, \u017ce wielokrotnie o\u015bwiadcza\u0142, i\u017c nie by\u0142 tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem i nie ma nic wi\u0119cej w tej sprawie do dodania – powiedzia\u0142 \u201eRz\u201d jego osobisty sekretarz ks. S\u0142awomir Der\u0119gowski.<\/p>\r\n\r\n
Powo\u0142a\u0142 si\u0119 te\u017c na o\u015bwiadczenie episkopatu z 22 listopada 2007 r., w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce \u201eoskar\u017canie wymienianych w aktach SB biskup\u00f3w o \u015bwiadom\u0105 i dobrowoln\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze S\u0142u\u017cb\u0105 Bezpiecze\u0144stwa PRL jest merytorycznie bezpodstawne, gdy\u017c pozbawione dowod\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n\r\n
Jak ustali\u0142a \u201eRz\u201d, wewn\u0105trzko\u015bcielna komisja historyczna zajmuj\u0105ca si\u0119 lustracj\u0105 biskup\u00f3w zna\u0142a dokumenty na temat ks. Wies\u0142awa Meringa. Sam biskup w lutym 2007 r. wezwa\u0142 ksi\u0119\u017cy swojej diecezji do ujawnienia kontakt\u00f3w z SB.<\/p>\r\n\r\n\r\n
Instrukcja werbunku ksi\u0119dza: podpisu nie wymagano<\/p>\r\n\r\n
W archiwach IPN zachowa\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owa instrukcja, kt\u00f3ra uczy\u0142a oficer\u00f3w S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa metod werbunku ksi\u0119\u017cy. \u201eInstrukcja pracy operacyjnej proces pozyskania zaleca zako\u0144czy\u0107 odebraniem zobowi\u0105zania o wsp\u00f3\u0142pracy i warto\u015bciowych materia\u0142\u00f3w informacyjnych. Wym\u00f3g ten, zw\u0142aszcza w stosunku do os\u00f3b duchownych, nale\u017cy stosowa\u0107 bardzo elastycznie, maj\u0105c na uwadze wzgl\u0119dy, o kt\u00f3rych by\u0142a mowa wy\u017cej. Jego formalne potraktowanie mo\u017ce niejednokrotnie uniemo\u017cliwi\u0107 pozyskanie. St\u0105d fakt przyj\u0119cia zobowi\u0105zania nie musi by\u0107 g\u0142\u00f3wnym kryterium pozyskania. Nale\u017cy jednak d\u0105\u017cy\u0107 do tego, by w dogodnych warunkach by\u0142 on spe\u0142niony. Za podstawowe kryterium pozwalaj\u0105ce na stwierdzenie, \u017ce pozyskanie mo\u017cemy uzna\u0107 za dokonane, przyjmujemy fakt, \u017ce pozyskiwany przekazuje nam przedstawiaj\u0105ce warto\u015b\u0107 operacyjn\u0105 informacje (ustnie lub pisemnie), wykonuje zlecone mu zadania oraz ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce kontakt jego z pracownikiem SB jest systematyczny i ma charakter s\u0142u\u017cbowy (nieoficjalny). Ocena, czy pozyskanie mo\u017cna uzna\u0107 za dokonane, nale\u017cy do pracownika i prze\u0142o\u017conego zatwierdzaj\u0105cego je\u201d.<\/p>\r\n\r\n
Ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rzy do tej pory zostali ujawnieni jako tajni wsp\u00f3\u0142pracownicy, zwykle t\u0142umaczyli, \u017ce nie byli agentami, bo niczego nie podpisywali. Wsp\u00f3\u0142pracy z SB zaprzeczali do tej pory tacy duchowni jak arcybiskup Stanis\u0142aw Wielgus czy ojciec Konrad Hejmo. Przyzna\u0142 si\u0119 natomiast ks. Micha\u0142 Czajkowski.<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n
<\/p>\r\n\r\nZa : Rzeczpospolita,
\r\n <\/a>Cezary Gmyz<\/a> 07-05-2008, ostatnia aktualizacja 07-05-2008 04:03<\/a><\/p>\r\n\r\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ordynariusz w\u0142oc\u0142awski Wies\u0142aw Mering zosta\u0142 zarejestrowany jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa o pseudonimie Lucjan – wynika z akt Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 te\u017c z PRL-owskim wywiadem podczas pobytu we Francji \u017ar\u00f3d\u0142o: KFP Akt dotycz\u0105cych tajnego wsp\u00f3\u0142pracownika \u201eLucjana\u201d, bo taki pseudonim mia\u0142 nosi\u0107 ks. Wies\u0142aw Mering, do tej pory nie odnaleziono. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 teczek ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracowali […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2042"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2042\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}