{"id":20152,"date":"2010-04-09T07:49:56","date_gmt":"2010-04-09T12:49:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=20152"},"modified":"2010-04-09T07:51:11","modified_gmt":"2010-04-09T12:51:11","slug":"jeszcze-wroclaw-czy-juz-breslau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=20152","title":{"rendered":"Jeszcze Wroc\u0142aw, czy ju\u017c Breslau?"},"content":{"rendered":"

Od lutego do maja 1945 trwa\u0142y zaci\u0119te walki o przemianowany w twierdze Wroc\u0142aw. Te krwawe walki zako\u0144czy\u0142y si\u0119 powrotem do Polski i Wroc\u0142awia, i ca\u0142ego \u015al\u0105ska, Pomorza i Wielkopolski. Dzisiaj, po 60 latach, powoli, powoli takie miasta jak Wroc\u0142aw, Szczecin czy Gda\u0144sk staja si\u0119 coraz mniej polskie. Przywraca si\u0119 ich rzekomy dawny, niemiecki charakter, propaguj\u0105c niemieck\u0105 kultur\u0119 i histori\u0119, gdzie tylko si\u0119 da.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Nazewnictwo ulic i plac\u00f3w, odbudowa starych pomnik\u00f3w, promowanie niemieckiej przesz\u0142o\u015bci (nawet, je\u015bli trwa\u0142a ona zaledwie dwa wieki spo\u015br\u00f3d bogatej historii licz\u0105cej prawie 12 stuleci) w literaturze i sztuce – to tylko najbardziej widoczne przyk\u0142ady stopniowej, lecz systematycznej depolonizacji Ziem Zachodnich, dokonywanej, niestety, r\u00f3wnie\u017c r\u0119koma Polak\u00f3w. Nie brak bowiem \u015brodowisk (zw\u0142aszcza medi\u00f3w), kt\u00f3re za germa\u0144skie srebrniki od swych mocodawc\u00f3w zaciekle zwalczaj\u0105 ka\u017cd\u0105 patriotyczn\u0105 inicjatyw\u0119, a r\u00f3wnie zawzi\u0119cie lobbuj\u0105 za przywracaniem symboli i znak\u00f3w niemieckich.<\/p>\r\n\r\n

Europejski mikrokosmos<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\"Adolf<\/a>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n

Adolf Hitler w Breslau (1938)\r\n\r\n

Cho\u0107 osadnictwo s\u0142owia\u0144skie na terenie dzisiejszego Wroc\u0142awia datowane jest na VIII wiek, a w roku 1000 powsta\u0142o tu biskupstwo, cho\u0107 miasto od ko\u0144ca X do po\u0142owy XIV wieku znajdowa\u0142o si\u0119 pod panowaniem Piast\u00f3w (w 1109 roku obl\u0119\u017cony przez wojska cesarstwa niemieckiego Wroc\u0142aw obroni\u0142 si\u0119, a polsko\u015b\u0107 miasta utrwalona zosta\u0142a legendarnym zwyci\u0119stwem na Psim Polu), potem przesz\u0142o pod panowanie kr\u00f3la Czech, na kr\u00f3tko tak\u017ce pod panowanie w\u0119gierskie, by w ko\u0144cu zosta\u0107 wcielone do Monarchii Habsburskiej, a dopiero po wojnach \u015bl\u0105skich w 1742 roku wraz z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 \u015al\u0105ska Wroc\u0142aw przy\u0142\u0105czony zosta\u0142 do niemieckich Prus – to w\u0142a\u015bnie \u201eniemiecko\u015b\u0107\u201d miasta sta\u0142a si\u0119 ulubionym tematem wielu polskoj\u0119zycznych medi\u00f3w, z lokaln\u0105 \u201eWyborcz\u0105\u201d na czele. Nawet wyzwolenie Wroc\u0142awia przez polskie i francuskie wojska Napoleona w 1807 roku i trwaj\u0105cy do 1813 okres wolno\u015bci, podczas kt\u00f3rego miasto sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym centrum organizacyjnym legion\u00f3w polskich (liczb\u0119 rekrut\u00f3w okre\u015bla si\u0119 na ponad 8 tysi\u0119cy), odszed\u0142 w niepami\u0119\u0107, natomiast s\u0142ynne polskie zwyci\u0119stwo nad Niemcami na Psim Polu, o kt\u00f3rym pisa\u0142 mi\u0119dzy innymi biskup Kad\u0142ubek, podwa\u017ca\u0107 zacz\u0119li samozwa\u0144czy historycy z \u201eWyborczej\u201d. Wielce modny za to sta\u0142 si\u0119 wroc\u0142awski okres mi\u0119dzywojenny – w kt\u00f3rym to honorowe obywatelstwo miasta otrzymali tacy dostojnicy, jak feldmarsza\u0142ek Paul von Hindenburg, Adolf Hitler, Herman G\u00f6ring, gauleiter Westfalii Josef Wagner i Joseph Goebbels – a tak\u017ce trwaj\u0105ce od lutego praktycznie do ko\u0144ca wojny obl\u0119\u017cenie Wroc\u0142awia przez Armi\u0119 Czerwona – wystarczy popatrze\u0107 w witryny wroc\u0142awskich ksi\u0119gar\u0144 i antykwariat\u00f3w, by na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107 ilo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych \u201ebohaterskiej\u201d obronie za\u0142ogi Festung Breslau, m\u0119kom \u201eniewinnej\u201d niemieckiej ludno\u015bci cywilnej i zniszczeniom dokonanym przez Sowiet\u00f3w\u2026
\r\n Po oczach bij\u0105 tytu\u0142y wypisane na ok\u0142adkach gotyck\u0105 \u201eszwabach\u0105\u201d. W mie\u015bcie dzia\u0142a pr\u0119\u017cnie Grupa Rekonstrukcji Historycznej \u201eFestung Breslau\u201d, specjalizuj\u0105ca si\u0119 w odtwarzaniu \u201ebohaterskiej obrony\u201d Volkssturmu i Hitlerjugend przed azjatyckimi hordami\u2026 Grupa, tworzona b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a przez m\u0142odych Polak\u00f3w, paraduj\u0105cych dumnie w mundurach ze swastykami i \u017celaznymi krzy\u017cami, posiada w\u0142asna stron\u0119 internetow\u0105, na kt\u00f3rej dowiedzie\u0107 si\u0119 mo\u017cna mi\u0119dzy innymi takie rewelacje jak to, \u017ce Wroc\u0142aw od 1526 roku pozostawa\u0142 pod panowaniem Prus i Niemiec (przypomnijmy, \u017ce Wroc\u0142aw do Prus nale\u017ca\u0142 dopiero od po\u0142owy wieku XVIII, natomiast Niemcy jako jednolite pa\u0144stwo powsta\u0142y dopiero w drugiej po\u0142owie XIX wieku)\u2026 Mo\u017cna na stronce obejrze\u0107 te\u017c hitlerowski plakat propagandowy o bohaterskich \u201edzieciach Wroc\u0142awia\u201d, przebijaj\u0105cych bagnetami gard\u0142a czerwonoarmist\u00f3w i r\u0105bi\u0105cych do nich z wyrazem w\u015bciek\u0142ej nienawi\u015bci na twarzy kolejne magazynki amunicji do karabinu maszynowego\u2026<\/p>\r\n\r\n

Festung Breslau<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ale wracaj\u0105c do obl\u0119\u017cenia miasta, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w lutym 1944: trwa\u0142o ono 80 dni, do 6 maja 1945. Hitlerowscy fanatycy, Wehrmacht, si\u0142y SS i policji, pospolite ruszenie starc\u00f3w i dzieci (Volkssturm) wi\u0105za\u0142y si\u0142y 7. dywizji radzieckich, niszcz\u0105c w miar\u0119 spychania ich do centrum miasta dzielnic\u0119 po dzielnicy, kamienic\u0119 po kamienicy – tak, by nic nie wpad\u0142o w ca\u0142o\u015bci w r\u0119ce Rosjan. Dow\u00f3dztwo niemieckie stosowa\u0142o taktyk\u0119 spalonej ziemi, nie oszcz\u0119dzaj\u0105c niczego. Jeszcze w marcu 1945 utworzono lotnisko wojskowe w centrum miasta (uciek\u0142 z niego samolotem miejscowy Gauleiter), w miejscu dzisiejszego placu Grunwaldzkiego, zr\u00f3wnuj\u0105c z ziemi\u0105 ca\u0142y kwarta\u0142 starego miasta, przemianowanego przez Hitlera w twierdz\u0119 (cho\u0107 stare fortyfikacje, mog\u0105ce w takim wypadku s\u0142u\u017cy\u0107 za punkty oporu, zniesione zosta\u0142y jeszcze za czas\u00f3w napoleo\u0144skich). Pust\u0105 przestrze\u0144 obecnie zape\u0142niaj\u0105 centra i galerie handlowe – ale nie trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce jeszcze 20 lat temu nadal panowa\u0142a tu pustka, \u015bwiadcz\u0105ca o spustoszeniu dokonanym przez Niemc\u00f3w. Zabytkowe miasto zniszczone zosta\u0142o w 70 procentach.
\r\n Si\u0142y niemieckie liczy\u0142y ok. 65 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, plus zmuszeni do obrony twierdzy je\u0144cy rumu\u0144scy i w\u0142oscy. Dysponowali siln\u0105 artyleri\u0105 oko\u0142o 480 dzia\u0142. W mie\u015bcie wybudowane zosta\u0142y liczne schrony pod- i naziemne. Ludno\u015b\u0107 cywilna musia\u0142a kopa\u0107 rowy przeciwpancerne i stawia\u0107 barykady. By wzmocni\u0107 morale w\u0142asnych rodak\u00f3w, Niemcy celowo rozpowszechniali pog\u0142oski o barbarzy\u0144stwie Rosjan, o gwa\u0142tach i bestialstwach dokonywanych na niewinnej niemieckiej ludno\u015bci cywilnej. Brednie takie rozpowszechniali z ambon nawet pastorzy ewangeliccy.<\/p>\r\n\r\n

Natomiast radzieck\u0105 6. Armi\u0105 Frontu Ukrai\u0144skiego (oko\u0142o 50 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy – a wi\u0119c oblegaj\u0105cy byli mniej liczni od obro\u0144c\u00f3w!), kt\u00f3ra otrzyma\u0142a rozkaz zdobycia Wroc\u0142awia, dowodzi\u0142 uzdolniony dow\u00f3dca, wnuk polskiego zes\u0142a\u0144ca po powstaniu styczniowym, genera\u0142 W\u0142adimir G\u0142uzdowski. W walkach o Wroc\u0142aw zgin\u0119\u0142o 80 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w cywilnych (pocz\u0105tkowo hitlerowskie dow\u00f3dztwo odrzuci\u0142o pro\u015bb\u0119 o zezwolenie na ewakuacj\u0119), 17 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy obu stron. Prawie 50 tysi\u0119cy Niemc\u00f3w Rosjanie wzi\u0119li do niewoli, w tym dw\u00f3ch genera\u0142\u00f3w i ponad 1100 oficer\u00f3w. W walkach o wyzwolenie Wroc\u0142awia spod bezsensownej, fanatycznej hitlerowskiej obrony poleg\u0142o wiele tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy radzieckich, w tym du\u017co oficer\u00f3w. Od 9 maja, czyli jeszcze przed przyznaniem miasta Polsce na konferencji poczdamskiej, przybywaj\u0105 tu Polacy – pionierzy Wroc\u0142awia. Rozpoczynaj\u0105 oni dzie\u0142o odbudowy z ruin Wroc\u0142awia. Polski Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 kontynuatorem przedwojennej nauki i kultury polskiej, jaka ocala\u0142a z niemieckich egzekucji na polskich naukowcach Lwowa.<\/p>\r\n\r\n

\u2026 i polski Wroc\u0142aw<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Tyle o historii. A czasy wsp\u00f3\u0142czesne? To, co dzieje si\u0119 we Wroc\u0142awiu, nazwa\u0107 mo\u017cna jedynie powoln\u0105, lecz systematyczn\u0105 ponown\u0105 germanizacja miasta, dokonywana nie tyle r\u0119koma Niemc\u00f3w, co ich p\u0142atnych pacho\u0142k\u00f3w. Wiele ju\u017c napisano na temat wroc\u0142awskich pomnik\u00f3w – najpierw oburzenie \u015brodowisk liberalnych i lewicowych budzi\u0142 pomys\u0142 budowy pomnika kr\u00f3la Boles\u0142awa Chrobrego, na kt\u00f3rym w ko\u0144cu umieszczono napis ca\u0142kowicie odwracaj\u0105cy do g\u00f3ry nogami prawdziwy obraz historii i dokona\u0144 kr\u00f3la. Pretekst\u00f3w do w\u015bciek\u0142ej nagonki na polskie pomniki jest wiele, pocz\u0105wszy od estetyki (pomnik Chrobrego jest rzekomo za wielki i stoi w z\u0142ym miejscu, z kolei planowany przez Fundacj\u0119 \u201ePolskie Gniazdo\u201d pomnik Krzywoustego na Psim Polu nie podoba si\u0119 redaktorom wroc\u0142awskiej GW dlatego, \u017ce jest\u2026 za ma\u0142y i za skromny.<\/p>\r\n\r\n

<\/span><\/p>\r\n\r\n

Ale nie podobaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce pomnik Jana Paw\u0142a II – bo jest ich w Polsce za du\u017co – oraz pomnik Sybirak\u00f3w, bo znowu za du\u017co), poprzez rzekomy szanta\u017c i dyktatur\u0119 spo\u0142ecznych komitet\u00f3w budowy pomnik\u00f3w (w Polsce oddolne stawianie pomnik\u00f3w za spo\u0142eczne pieni\u0105dze posiada wielowiekow\u0105 tradycj\u0119, inaczej bowiem za czas\u00f3w zabor\u00f3w \u017caden pomnik stan\u0105\u0107 by nie m\u00f3g\u0142), a na kwestionowaniu historycznych fakt\u00f3w, wielokrotnie opisanych i udokumentowanych przez ludzi mniemaj\u0105cych zielonego poj\u0119cia o badaniach historycznych i \u017cadnych dowod\u00f3w na swe tezy ko\u0144cz\u0105c (sprawa pomnika zwyci\u0119stwa Boles\u0142awa Krzywoustego na wroc\u0142awskim Psim Polu). Mimo tych pretekst\u00f3w i pretensji – fakty s\u0105 inne: dra\u017cni\u0105 \u015brodowiska GW i libera\u0142\u00f3w z PO pomniki polskie, m\u00f3wi\u0105ce o polskich zwyci\u0119stwach, o polskiej historii i o wielkich Polakach.<\/p>\r\n\r\n

Podobaj\u0105 si\u0119 za to pomniki niemieckie. Tyle tylko, \u017ce niewiele ich we Wroc\u0142awiu zosta\u0142o, bo zaledwie 7 z istniej\u0105cych do 1945 50-ciu, nad czym ubolewaj\u0105 pisz\u0105cy na \u0142amach lokalnych gazet, nota bene nale\u017c\u0105cych do koncern\u00f3w czysto niemieckich. Ubolewaj\u0105, i domagaj\u0105 si\u0119 ich odbudowy. Wr\u00f3ci\u0142 pomnik Schillera, a tak\u017ce poleg\u0142ych \u201ebohater\u00f3w\u201d niemieckich z lat 1914-1918. I planowane s\u0105 kolejne – przedwojennych burmistrz\u00f3w, pisarzy, ludzi kultury. Wszyscy niby wielce zas\u0142u\u017ceni dla Wroc\u0142awia, wszyscy dbali o jego rozw\u00f3j i dobro\u2026 i wszyscy byli Niemcami, dzia\u0142aj\u0105cymi na rzecz niemieckiego Wroc\u0142awia. I tu jako\u015b o estetyce, o lokalizacji czy dyktacie niszowych \u015brodowisk nikt nie m\u00f3wi. Wszystko jest jasne – polskie pomniki s\u0105 z\u0142e, jedynie s\u0142uszne – niemieckie. O nazewnictwie ulic i plac\u00f3w nie trzeba ju\u017c nawet wspomina\u0107, ju\u017c dawno upami\u0119tniaj\u0105 one niemieckich polityk\u00f3w, w\u0142adc\u00f3w i dzia\u0142aczy gospodarczych w miastach \u015al\u0105ska, Pomorza czy Wielkopolski.<\/p>\r\n\r\n

W tym samym czasie, gdy pe\u0142no jest ksi\u0105\u017cek o obronie Festung Breslau, gdy m\u0142odzi ludzie z grup \u201erekonstrukcji\u201d historycznej paraduj\u0105 w hitlerowskich mundurach, a napisy sklep\u00f3w, bar\u00f3w a nawet piecz\u0105tki miejskiego centrum informacji zdobi zn\u00f3w germa\u0144ska szwabacha, cmentarz poleg\u0142ych radzieckich \u017co\u0142nierzy i oficer\u00f3w przy trasie wlotowej do Wroc\u0142awia od po\u0142udnia przedstawia op\u0142akany widok. Stoj\u0105ce na wysokich betonowych coko\u0142ach czo\u0142gi T-34 s\u0105 zardzewia\u0142e i obazgrane jaskraw\u0105 farb\u0105 w sprayu. Co si\u0119 da\u0142o od nich oderwa\u0107, zosta\u0142o oderwane. Wida\u0107, \u017ce nikt nie od\u015bwie\u017ca\u0142 na nich farby przez kilka dekad. Z coko\u0142\u00f3w sypie si\u0119 tynk, obok napis\u00f3w w j\u0119zyku polskim i rosyjskim widniej\u0105 huliga\u0144skie bazgro\u0142y, a przed brama wej\u015bciow\u0105 na cmentarz walaj\u0105 si\u0119 sterty \u015bmieci w plastikowych workach. Nagrobki wyblak\u0142e, z nieczytelnymi ju\u017c napisami i brakuj\u0105cymi literami. Od razu przypominaj\u0105 si\u0119 wzorowo czy\u015bciutkie i uporz\u0105dkowane cmentarze wojenne Niemc\u00f3w, zar\u00f3wno tych z I, jak i II wojny \u015bwiatowej. C\u00f3\u017c, jest historia s\u0142uszna i nies\u0142uszna\u2026
\r\n Kiedy siedz\u0105c na \u0142awce na przepi\u0119knym wroc\u0142awskim rynku w ci\u0105gu 10 minut dosiad\u0142y si\u0119 dwa stare ma\u0142\u017ce\u0144stwa, m\u00f3wi\u0105ce po niemiecku, zacz\u0105\u0142em si\u0119 zastanawia\u0107, jak to miasto b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o za 30, 40 lat. Polskich pomnik\u00f3w mo\u017ce ju\u017c nie by\u0107, za to b\u0119dzie pe\u0142no niemieckich B\u00fcrgermeistr\u00f3w i Kaiser\u00f3w. Ulice nosi\u0107 b\u0119d\u0105 nazwy niemieckie, a j\u0119zykiem, jaki s\u0142ycha\u0107 b\u0119dzie w mie\u015bcie, nie b\u0119dzie ju\u017c polski\u2026 Oby taki scenariusz nigdy si\u0119 nie spe\u0142ni\u0142, ale dop\u00f3ki sami Polacy nie zaczn\u0105 przeciwdzia\u0142a\u0107 takim trendom, jakie miejsce maja obecnie, dop\u00f3ki sami Polacy realizowa\u0107 b\u0119d\u0105 niemieckie interesy w polskim jeszcze Wroc\u0142awiu, spodziewa\u0107 si\u0119 mo\u017cna najgorszego.<\/p>\r\n\r\n

Micha\u0142 Soska<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n

My\u015bl Polska, Nr 15-16 (11-18.04.2010)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od lutego do maja 1945 trwa\u0142y zaci\u0119te walki o przemianowany w twierdze Wroc\u0142aw. Te krwawe walki zako\u0144czy\u0142y si\u0119 powrotem do Polski i Wroc\u0142awia, i ca\u0142ego \u015al\u0105ska, Pomorza i Wielkopolski. Dzisiaj, po 60 latach, powoli, powoli takie miasta jak Wroc\u0142aw, Szczecin czy Gda\u0144sk staja si\u0119 coraz mniej polskie. Przywraca si\u0119 ich rzekomy dawny, niemiecki charakter, propaguj\u0105c […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[124,23,98,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20152"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20152"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20152\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}