{"id":19944,"date":"2010-04-01T22:43:01","date_gmt":"2010-04-02T03:43:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=19944"},"modified":"2010-04-01T10:55:16","modified_gmt":"2010-04-01T15:55:16","slug":"komunisci-antysemici-tadeusz-m-pluzanski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=19944","title":{"rendered":"Komuni\u015bci-antysemici – Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"

O ksi\u0105\u017cce prof. Krzysztofa Jasiewicza „Rzeczywisto\u015b\u0107 sowiecka 1939 – 1941 w \u015bwiadectwach polskich \u017byd\u00f3w”, w kt\u00f3rej postawi\u0142 skrajnie antysalonow\u0105 tez\u0119 o powszechnej kolaboracji \u017byd\u00f3w z Sowietami, pisali\u015bmy ju\u017c na \u0142amach ASME. Na \u0142amach „Rzeczpospolitej” z prof. Jasiewiczem polemizowa\u0142 prof. Antony Polonsky. A my odniesiemy si\u0119 teraz do tez Polonsky’ego.<\/strong>
\r\n
\r\nPolonsky wyrazi\u0142 zdumienie tezami Jasiewicza tym bardziej, \u017ce go zna, \u017ce to jego kolega po historycznym fachu. Zdziwienie Polonsky’ego by\u0142o jeszcze wi\u0119ksze, gdy\u017c – jak podkre\u015bli\u0142 – Jasiewicz jest „autorem znakomitej ksi\u0105\u017cki „Pierwsi po diable” (2001), w kt\u00f3rej w przekonuj\u0105cy spos\u00f3b udowodni\u0142, \u017ce kolaboracja \u017byd\u00f3w ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim na Kresach w latach 1939 – 1941 by\u0142a zjawiskiem marginalnym”. Jak\u017ce podobnie zabrzmia\u0142 inny polemista profesora – dziennikarz „Gazety Wyborczej” Adam Leszczy\u0144ski w tek\u015bcie „Zrozumia\u0142y odwet na \u017bydach”: „Prof. Krzysztof Jasiewicz, znany specjalista od historii Kres\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej, wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 przygn\u0119biaj\u0105c\u0105 i przykr\u0105. (…) Takie nagromadzenie antysemickich klisz zapakowanych w pseudonaukow\u0105 opraw\u0119 (…) jest tym bardziej przygn\u0119biaj\u0105ce, \u017ce w poprzednich ksi\u0105\u017ckach Jasiewicza go nie by\u0142o”. Leszczy\u0144ski aspiruje do roli jednej z dziennikarek, zwanej „Stokrotk\u0105”: „Postawmy wi\u0119c kropk\u0119 nad i: to z\u0142a ksi\u0105\u017cka. Nie ze wzgl\u0119du na temat, ale na niegodn\u0105 uczonego metod\u0119”. Ale z tego Jasiewicza niegodziwiec. Kiedy\u015b by\u0142 filo-, a teraz sta\u0142 si\u0119 anty-Gazetowo-Wyborczy. Musi ponie\u015b\u0107 kar\u0119. Gdyby wcze\u015bniej popiera\u0142 Wa\u0142\u0119s\u0119, mo\u017cna by mu jeszcze wybaczy\u0107. Ale pope\u0142ni\u0142 grzech \u015bmiertelny – o\u015bmieli\u0142 si\u0119 napisa\u0107 prawd\u0119 o \u017bydach. Panie profesorze, ostrzegali\u015bmy! A Leszczy\u0144ski? Po prostu \u015bciemnia, bo o temat tu w\u0142a\u015bnie chodzi, a dok\u0142adnie o niew\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie do niego.
\r\n
\r\nSowieci alternatyw\u0105<\/strong>
\r\n
\r\nAle wr\u00f3\u0107my do Polonsky’ego, kt\u00f3ry konstatuje, \u017ce Jasiewicz „zmieni\u0142 swoje pogl\u0105dy o 180 stopni. (…) Stara si\u0119 udowodni\u0107 [oczywi\u015bcie tylko stara si\u0119, ale tego nie robi – TMP], \u017ce kolaboracja \u017byd\u00f3w z Sowietami by\u0142a znaczna”. Dalej Polonsky przyznaje: „Rzeczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 polskich \u017byd\u00f3w z zadowoleniem przyj\u0119\u0142a wkroczenie Sowiet\u00f3w na Kresy. Tego nikt rozs\u0105dny nie neguje. Jasiewicz, pot\u0119piaj\u0105c tych ludzi, wydaje si\u0119 jednak nie dostrzega\u0107, jakie by\u0142y przyczyny tego zjawiska. A by\u0142y one niezwykle z\u0142o\u017cone. (…) Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce po rozpadzie pa\u0144stwa polskiego alternatyw\u0105 dla Sowiet\u00f3w byli Niemcy. A wi\u0119c rozwi\u0105zanie dla \u017byd\u00f3w znacznie bardziej niebezpieczne. Poza tym cz\u0142onkowie tej spo\u0142eczno\u015bci \u017cywili silny uraz do Polski z powodu traktowania, jakiego zaznali w drugiej po\u0142owie lat 30.” A wi\u0119c antysemityzmu.
\r\n„Rzeczpospolita” przedstawi\u0142a Antony’ego Polonsky’ego jako jednego z najwybitniejszych znawc\u00f3w historii polskich \u017byd\u00f3w na \u015bwiecie. Profesora Oksfordu i uczelni ameryka\u0144skich, kt\u00f3ry „zasiada w kolegium redakcyjnym periodyku \u00bbPolin\u00ab, najwa\u017cniejszego angloj\u0119zycznego pisma naukowego po\u015bwi\u0119conego dziejom polskich \u017byd\u00f3w”. Dodajmy, \u017ce w Polsce ukaza\u0142a si\u0119 jego ksi\u0105\u017cka „Stosunki polsko-\u017cydowskie od 1984 roku: refleksje uczestnika”. Polonsky bra\u0142 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w wielu konferencjach naukowych w Polsce, organizowanych m.in. przez IPN.
\r\n
\r\nNie ma \u017cydowskich historyk\u00f3w<\/strong>
\r\n
\r\nTeraz fragment bardzo ciekawy, odnosz\u0105cy si\u0119 do Kres\u00f3w: „By\u0142 to teren nale\u017c\u0105cy przez 120 lat do Rosji i Austrii. Dla wielu \u017byd\u00f3w istniej\u0105ca zaledwie 20 lat niepodleg\u0142a Polska – tak cenna dla Polak\u00f3w – by\u0142a wi\u0119c zaledwie epizodem. Gdy II Rzeczpospolita upad\u0142a, d\u0105\u017cenia obu narod\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 drastycznie rozmija\u0107. Polacy dzia\u0142ali na rzecz restytucji swojego kraju w granicach sprzed 1939 roku, \u017bydzi uznali, \u017ce nale\u017cy si\u0119 porozumie\u0107 z now\u0105 w\u0142adz\u0105”. Prof. Polonsky chyba nie przeczyta\u0142 \u017cadnej ksi\u0105\u017cki o wielowiekowym, dobrym (na og\u00f3\u0142) wsp\u00f3\u0142istnieniu Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w oraz pozytywnej (przewa\u017cnie) percepcji tej wsp\u00f3lnej historii przez oba narody. Wystarczy poczyta\u0107 Szewacha Weissa. Ale powa\u017cniej: Gdzie si\u0119 podzia\u0142 Kazimierz Wielki? Legionista polski Berek Joselewicz? Wielcy kompozytorzy, pisarze? Czuli si\u0119 Rosjanami, Austriakami? A nawet zwykli sklepikarze, handlarze, kt\u00f3rzy przez stulecia robili biznesy z polskimi ch\u0142opami?
\r\nI dalej: „\u017bydzi bardzo szybko pozbyli si\u0119 wszelkich z\u0142udze\u0144 wobec „sowieckiego raju”. I by\u0142o to rozczarowanie bardzo bolesne. Sam Jasiewicz pisze, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich pad\u0142a ofiar\u0105 sowieckich represji. \u017bydzi stanowili jedn\u0105 czwart\u0105 wywiezionych podczas wielkich deportacji z Kres\u00f3w”.
\r\nA wi\u0119c ten „sowiecki raj” wcale nie by\u0142 dla \u017byd\u00f3w lepsz\u0105 alternatyw\u0105. Pan profesor zapomina jednak o rzeczy najwa\u017cniejszej. I nie o z\u0142udzenia tu chodzi, ale o fakty. A s\u0105 one takie: komunizm od pocz\u0105tku by\u0142 antysemicki. W teorii (\u017byd Marks nie cierpia\u0142 \u017byd\u00f3w; lewica czerpa\u0142a przecie\u017c z O\u015bwiecenia i jej filozof\u00f3w – w du\u017cej mierze antysemit\u00f3w), co przek\u0142ada\u0142o si\u0119 na praktyk\u0119 (prze\u015bladowania, pogromy). Czystkom wymierzonym w \u017byd\u00f3w patronowa\u0142 Lenin, a potem Stalin. Polonsky powinien chyba jednak si\u0119 douczy\u0107. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce pisze dalej: „Jasiewicz zdaje si\u0119 nie dostrzega\u0107 faktu, \u017ce system sowiecki od swojego zarania opiera\u0142 si\u0119 na najgorszych ludzkich cechach, gra\u0142 na ludzkich s\u0142abo\u015bciach i najni\u017cszych instynktach. (…) W\u0142a\u015bnie to, a nie jakie\u015b prosowieckie sk\u0142onno\u015bci \u017byd\u00f3w, by\u0142o przyczyn\u0105 masowych denuncjacji na Kresach”. Te najgorsze cechy, s\u0142abo\u015bci i instynkty to w\u0142a\u015bnie m.in. podjudzanie do nienawi\u015bci klasowej, ale i narodowej – do Polak\u00f3w, Ukrai\u0144c\u00f3w, Gruzin\u00f3w, \u017byd\u00f3w.
\r\n„W wywiadzie udzielonym przez Jasiewicza budzi sprzeciw atak, jaki przypu\u015bci\u0142 na tak zwanych \u017cydowskich historyk\u00f3w”. Polonsky przyznaje, \u017ce dosta\u0142o mu si\u0119 za to, \u017ce uzna\u0142 poj\u0119cie \u017cydokomuny za antysemicki stereotyp. Taki pogl\u0105d wyrazi\u0142 m.in. w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” sprzed p\u00f3\u0142tora roku. Powiedzia\u0142 wtedy: „To antysemickie has\u0142o o bardzo starych korzeniach. Jego \u015blad pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c w \u00bbNie-Boskiej komedii\u00ab Krasi\u0144skiego, kt\u00f3ry opisa\u0142 \u017byd\u00f3w jako typowych rewolucjonist\u00f3w”. Zaprawd\u0119, argument godny historyka. A mo\u017ce samo poj\u0119cie antysemityzm to te\u017c polski, a nie wczesnochrze\u015bcija\u0144ski (je\u015bli nie egipski) wymys\u0142? Ale szukajmy pozytyw\u00f3w – Polonsky s\u0142ysza\u0142 o Krasi\u0144skim, czyli s\u0142ysza\u0142 cokolwiek o polskiej kulturze, kulturze ziemi, na kt\u00f3rej mieszkali i tworzyli te\u017c \u017bydzi. W ko\u0144cu jest „jednym z najwybitniejszych znawc\u00f3w historii polskich \u017byd\u00f3w na \u015bwiecie”. A tak na marginesie, ciekawe, dlaczego \u017cydowski historyk odcina si\u0119 od swojej \u017cydowsko\u015bci? Czy np. jaki\u015b polski historyk nazwa\u0142by si\u0119 „tak zwanym”?
\r\nWracaj\u0105c do wywiadu. Dziennikarz pyta, dlaczego zatem \u017bydzi wi\u0105zali si\u0119 z ruchem komunistycznym? Polonsky nie ma w\u0105tpliwo\u015bci: bo nie integrowali si\u0119 z Polakami – przyczyn tego stanu rzeczy ju\u017c nie poznamy, ale za to recept\u0119 – mia\u0142 ni\u0105 by\u0107 socjalizm, a w ko\u0144cu komunizm. W latach 1917 – 1919 dosz\u0142y do tego pogromy ludno\u015bci \u017cydowskiej organizowane przez „bia\u0142ych” Rosjan i Ukrai\u0144c\u00f3w, a bolszewicy sprzeciwiali si\u0119 antysemityzmowi. A wi\u0119c wr\u00f3cili\u015bmy do punktu wyj\u015bcia. Nasza historia zatoczy\u0142a ko\u0142o. Dalej w\u0142a\u015bciwie czyta\u0107 ju\u017c nie warto – zn\u00f3w mamy „przedwojenny polski antysemityzm”, „sowieck\u0105 alternatyw\u0119” i w ko\u0144cu rozczarowanie. Jakie to proste. Najnowsze dzieje \u017byd\u00f3w w pigu\u0142ce \u015bwietnego naukowca.
\r\n
\r\nAntysemickie nonsensy<\/strong>
\r\n
\r\nW swoim ostatnim tek\u015bcie Polonsky umniejsza znaczenie podawanych przez Jasiewicza fakt\u00f3w o nadreprezentacji \u017byd\u00f3w w NKWD w latach 30. Nazywa to „antysemickim nonsensem”, gdy\u017c „\u017bydzi nie tworzyli tam \u017cadnej \u017cydowskiej konspiracji, nie knuli \u017cydowskich spisk\u00f3w. Byli po prostu komunistami, a ich korzenie etniczne nie mia\u0142y wi\u0119kszego znaczenia”. Mo\u017cna znowu doda\u0107 – nie ma historyk\u00f3w \u017cydowskich, s\u0105 po prostu historycy.
\r\nKolejna sprawa. „Jasiewicz twierdzi, \u017ce \u017bydzi \u00bbstaraj\u0105 si\u0119 zamkn\u0105\u0107 usta innym historykom za pomoc\u0105 straszaka antysemityzmu\u00ab. To niesprawiedliwe oskar\u017cenie. Osobi\u015bcie staram si\u0119 unika\u0107 terminu \u00bbantysemityzm\u00ab. Jest on bowiem problematyczny i ma\u0142o precyzyjny. S\u0105 przecie\u017c rozmaite formy niech\u0119ci wobec \u017byd\u00f3w: religijna, kulturowa, polityczna czy ekonomiczna. Nie mo\u017cna tego wszystkiego wrzuca\u0107 do jednego worka”. A przed chwil\u0105 Polonsky rozprawia\u0142 si\u0119 z „antysemickimi nonsensami” Jasiewicza.
\r\nW wywiadzie dla „Rz” Polonsky postawi\u0142 jeszcze kilka ciekawych tez: „W 1945 roku naprawd\u0119 wielu Polak\u00f3w popar\u0142o nowy porz\u0105dek. Cho\u0107by Mi\u0142osz, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce rz\u0105d emigracyjny zbankrutowa\u0142. Wielu ludzi uzna\u0142o, \u017ce powstanie warszawskie by\u0142o aktem zbrodniczym, \u017ce trzeba teraz budowa\u0107 now\u0105 Polsk\u0119. Wszystko to jest trudne do zaakceptowania dla wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3rym \u0142atwo dzi\u015b powiedzie\u0107, \u017ce to \u017bydzi utrwalali w Polsce komunizm”. Z tymi nonsensami i dziwacznymi zbitkami poj\u0119ciowymi trudno w og\u00f3le polemizowa\u0107. Cho\u0107 odda\u0107 prof. Polonsky’emu trzeba, \u017ce bywa staranny i dociekliwy. Zgadza si\u0119 np. z prof. Paczkowskim, \u017ce 29 proc. kadry kierowniczej UB stanowili \u017bydzi, a wcze\u015bniej, jeszcze w czasie wojny, odpowiadaj\u0105 za zbrodnie na Polakach w Koniuchach i Nalibokach. I wspomina Icchaka Arada, „kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 w sowieckiej partyzantce, a p\u00f3\u017aniej by\u0142 werbowany do NKWD”.
\r\n
\r\nPrzeci\u0105\u0107 p\u0119powin\u0119<\/strong>
\r\n
\r\nWr\u00f3\u0107my do wspomnianego na pocz\u0105tku tekstu w „Gazecie Wyborczej”: dla Adama Leszczy\u0144skiego relacje, kt\u00f3re publikuje prof. Jasiewicz, s\u0105 „wstrz\u0105saj\u0105ce” – \u017bydzi, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 uciec z sowieckiego „raju” razem z Armi\u0105 Andersa, dziwnie jednomy\u015blnie i jednoznacznie opowiadaj\u0105 o wszechobecnym antysemityzmie. No bo jak to? Przecie\u017c antysemiccy byli tylko nazi\u015bci i… Polacy? A do tego jeszcze ta najgorsza i niewybaczalna teza – powszechna kolaboracja \u017byd\u00f3w z Sowietami, kt\u00f3r\u0105 Jasiewicz – analizuj\u0105c sytuacj\u0119 na kresach II RP – nazywa po imieniu: zdrad\u0105 pa\u0144stwa polskiego, zdrad\u0105 zbrodnicz\u0105.
\r\nLeszczy\u0144ski nazywa to oczywi\u015bcie oskar\u017ceniem. Tylko o co? O antysemityzm? Nie wprost, ale o uleganie antysemickim stereotypom, o stosowanie antysemickich klisz, dalej stosowanie zasady odpowiedzialno\u015bci zbiorowej i podw\u00f3jnych standard\u00f3w (ma to obrazowa\u0107 takie oto stwierdzenie, opatrzone jeszcze komentarzem: „Zapami\u0119taj! Kiedy \u017byd m\u00f3wi o wsp\u00f3lnym cierpieniu, pewnie k\u0142amie; kiedy Polak m\u00f3wi o \u017bydach-kolaborantach – m\u00f3wi prawd\u0119”. O co chodzi Leszczy\u0144skiemu, trudno poj\u0105\u0107?). Dalej s\u0105 arcyciekawe wywody w stylu Polonsky’ego: czy o wszystkich \u017bydach na pewno mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce byli \u017bydami (bo mo\u017ce komunistami bez pochodzenia; czy takie samo podej\u015bcie ma np. do ofiar Jedwabnego, mo\u017ce nie wszystkie \u017cydowskie ofiary by\u0142y \u017bydami?).
\r\nA co Jasiewicz s\u0105dzi o artykule Leszczy\u0144skiego? „Nie chc\u0119 rozmawia\u0107 na temat artyku\u0142u, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 na temat mojej ksi\u0105\u017cki w „Gazecie”. Napisa\u0142 go cz\u0142owiek spoza bran\u017cy, a jego forma by\u0142a ma\u0142o elegancka. Tekst zosta\u0142 napisany przy pomocy j\u0119zyka konfrontacji, bez pr\u00f3by najmniejszej refleksji nad racjami drugiej strony. To modelowy przyk\u0142ad postawy, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwia rzeczowy dialog”.
\r\nProf. Jasiewicz najwyra\u017aniej definitywnie postanowi\u0142 przeci\u0105\u0107 p\u0119powin\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 go drzewiej z salonem „Wyborczej”.
\r\n
\r\nGorzej ni\u017c
\r\nwszystkie przekle\u0144stwa<\/strong>
\r\n
\r\nJasiewicz ch\u0119tniej odnosi\u0142 si\u0119 do tez Antony’ego Polonsky’ego. „Pami\u0119tajmy, \u017ce m\u00f3wimy o 17 wrze\u015bnia 1939 roku. Trzecia Rzesza ju\u017c w\u00f3wczas pokaza\u0142a swoje antysemickie oblicze, ale eksterminacja narodu \u017cydowskiego w fabrykach \u015bmierci zacz\u0119\u0142a si\u0119 dopiero p\u00f3\u017aniej. \u017bydzi z Kres\u00f3w w 1939 roku nie stali wi\u0119c przed alternatyw\u0105: bolszewizm albo komory gazowe. Zreszt\u0105, i tu dotykamy bardzo drastycznej sprawy, odnotowano przypadki, \u017ce \u017bydzi w 1939 roku witali entuzjastycznie tak\u017ce jednostki Wehrmachtu. Cho\u0107by w Bia\u0142ymstoku czy okolicach Dobromila”.
\r\nA teraz drugi pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego \u017bydzi mieli kolaborowa\u0107 z Sowietami, czyli przedwojenny antysemityzm. Jasiewicz: „Teza, \u017ce to prze\u015bladowania, jakich \u017bydzi mieli zazna\u0107 w II RP, sk\u0142oni\u0142y ich do kolaboracji z sowieckim okupantem, jest trudna do obrony. W 1915 roku, gdy na teren zaboru rosyjskiego wkroczy\u0142y wojska niemieckie, a potem w 1920 roku, gdy na teren Polski wkroczy\u0142y wojska bolszewickie, \u017bydzi r\u00f3wnie\u017c witali naje\u017ad\u017ac\u00f3w chlebem i sol\u0105. (…) Sytuacja na Kresach w 1920 roku by\u0142a dok\u0142adnie taka sama jak w 1939 roku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w odnios\u0142a si\u0119 do sprawy polskiej z ca\u0142kowit\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105, a cz\u0119\u015b\u0107 cechowa\u0142a nawet otwarta wrogo\u015b\u0107. Tego nie da si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 gro\u017ab\u0105 Hitlera czy prze\u015bladowaniami zaznanymi od Polski, kt\u00f3ra w 1920 roku przecie\u017c dopiero powstawa\u0142a. \u017bydzi m\u00f3wili, \u017ce II RP by\u0142a dla nich jak macocha. Ale je\u017celi we\u017amiemy pod uwag\u0119 wrog\u0105 postaw\u0119, jak\u0105 zaj\u0119li w momencie, gdy to pa\u0144stwo powstawa\u0142o, wszelkie oczekiwania pod jego adresem nale\u017cy uzna\u0107 za niedorzeczne”.
\r\nPytanie dziennikarza: „Prof. Polonsky mia\u0142 panu za z\u0142e, \u017ce oskar\u017cy\u0142 pan \u017cydowskich historyk\u00f3w o to, \u017ce pisz\u0105 wed\u0142ug nakre\u015blonych z g\u00f3ry schemat\u00f3w”. Jasiewicz: „Wystarczy zajrze\u0107 do ich ksi\u0105\u017cek. Oni wszyscy pisz\u0105 tak samo. Czy widzia\u0142 pan kiedy\u015b historyka \u017cydowskiego, kt\u00f3ry powiedzia\u0142by, \u017ce Holokaust nie by\u0142 ca\u0142kowicie wyj\u0105tkowy? \u0179e inne ludob\u00f3jstwa dokonywane na innych narodach by\u0142y r\u00f3wnie okropne? \u0179e inni ludzie byli takimi samymi ofiarami jak \u017bydzi?”.
\r\nI na koniec zn\u00f3w antysemityzm. Co s\u0105dzi o nim Jasiewicz – naukowiec, profesor? „Wystarczy, \u017ce kto\u015b tylko wypowie uwag\u0119 krytyczn\u0105 na temat zachowa\u0144 jakich\u015b \u017byd\u00f3w na przestrzeni dziej\u00f3w, ju\u017c zas\u0142u\u017cy\u0142 na to miano. Nie dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce w tej sytuacji historycy boj\u0105 si\u0119 zajmowa\u0107 pewnymi trudnymi tematami. Wszystkie przekle\u0144stwa istniej\u0105ce w j\u0119zyku polskim razem wzi\u0119te nie odpowiadaj\u0105 bowiem upokorzeniu, jakiego zaznaje kulturalny cz\u0142owiek, gdy mu kto\u015b powie \u00bbjeste\u015b antysemit\u0105\u00ab”.
\r\n
\r\nTadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O ksi\u0105\u017cce prof. Krzysztofa Jasiewicza „Rzeczywisto\u015b\u0107 sowiecka 1939 – 1941 w \u015bwiadectwach polskich \u017byd\u00f3w”, w kt\u00f3rej postawi\u0142 skrajnie antysalonow\u0105 tez\u0119 o powszechnej kolaboracji \u017byd\u00f3w z Sowietami, pisali\u015bmy ju\u017c na \u0142amach ASME. Na \u0142amach „Rzeczpospolitej” z prof. Jasiewiczem polemizowa\u0142 prof. Antony Polonsky. A my odniesiemy si\u0119 teraz do tez Polonsky’ego. Polonsky wyrazi\u0142 zdumienie tezami Jasiewicza tym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[48,55,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19944"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19944\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}