Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego w sprawie prokuratora Stanis\u0142awa Graffa jest kolejn\u0105 kuriozaln\u0105 decyzj\u0105 jednego z najwy\u017cszych organ\u00f3w prawa w Polsce, kt\u00f3re k\u0142adzie si\u0119 cieniem na polskim wymiarze sprawiedliwo\u015bci. <\/p>\r\n
W grudniu minionego roku uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego zatrzyma\u0142a \u015bledztwo w stosunku do s\u0119dzi\u00f3w skazuj\u0105cych na wieloletnie wyroki za \u0142amanie dekretu o stanie wojennym, kt\u00f3ry, nawet na mocy \u00f3wczesnych przepis\u00f3w, nie by\u0142 jeszcze prawem – bo nie zosta\u0142 og\u0142oszony w Dzienniku Ustaw. <\/p>\r\n
S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142, \u017ce skoro PRL nie by\u0142 pa\u0144stwem prawa, to trudno poci\u0105ga\u0107 do odpowiedzialno\u015bci jego funkcjonariuszy, kt\u00f3rzy naruszali fundamenty samej idei prawa. Wynika z tego bezspornie, \u017ce s\u0142udzy zbrodniczych re\u017cim\u00f3w, kt\u00f3re z pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142y pa\u0144stwami prawa, mog\u0105 spa\u0107 spokojnie. Nawet je\u015bli naruszyli przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w ich pa\u0144stwie, kt\u00f3re, sk\u0105din\u0105d s\u0142usznie, trudno uzna\u0107 za prawo. <\/p>\r\n
W wypadku stalinowskiego prokuratora, kt\u00f3ry prze\u015bladowa\u0142 przeciwnik\u00f3w politycznych i osobi\u015bcie uczestniczy\u0142 w egzekucjach, pojawia si\u0119 nieco inne uzasadnienie. Graff dzia\u0142a\u0142 zgodnie z \u00f3wczesnym prawem – czytaj przepisami – twierdzi S\u0105d Najwy\u017cszy. Zostawmy na boku fakt, \u017ce i to uzasadnienie przeczy prawdzie. S\u0105d Najwy\u017cszy zakwestionowa\u0142 wydawa\u0142oby si\u0119 powszechnie przyj\u0119te po II wojnie \u015bwiatowej normy, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105, \u017ce dzia\u0142anie zgodnie ze zbrodniczym prawem, czyli „ustawowym bezprawiem”, nie zwalnia z odpowiedzialno\u015bci. Efektem tej zasady jest idea praw cz\u0142owieka, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 sprawc\u00f3w zbrodni przeciwko ludzko\u015bci niezale\u017cnie od lokalnego prawodawstwa. <\/p>\r\n
Niby wszyscy zgadzamy si\u0119 na to, niby akceptujemy trybuna\u0142y przeciwko zbrodniarzom z Ba\u0142kan\u00f3w czy Rwandy, ale je\u015bli przychodzi do polskiego podw\u00f3rka, okazuje si\u0119, \u017ce zasady te przestaj\u0105 obowi\u0105zywa\u0107. <\/p>\r\n
Czy tylko dlatego, \u017ce w\u015br\u00f3d prawnik\u00f3w, kt\u00f3rzy niedawno jeszcze byli s\u0119dziami S\u0105du Najwy\u017cszego, znale\u017a\u0107 mo\u017cemy takich, kt\u00f3rzy wydawali z pogwa\u0142ceniem norm prawa wyroki w stanie wojennym? Czy dlatego, \u017ce wyrastaj\u0105ce z PRL \u015brodowisko s\u0119dziowskie dba bardziej o korporacyjny interes ni\u017c o elementarne zasady prawa?<\/p>\r\n