{"id":19743,"date":"2010-03-25T13:43:12","date_gmt":"2010-03-25T18:43:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=19743"},"modified":"2010-03-25T13:43:12","modified_gmt":"2010-03-25T18:43:12","slug":"nie-ma-winnych-nielegalnego-przekazania-akt-wojennych-do-niemiec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=19743","title":{"rendered":"Nie ma winnych nielegalnego przekazania akt wojennych do Niemiec"},"content":{"rendered":"

\"\"
\r\n<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Przez nielegalne przekazanie dowod\u00f3w zbrodni na Polakach do Niemiec rozliczanie zbrodni niemieckich w Polsce potrwa kolejne 10 lat<\/em><\/strong><\/div>\r\n\r\n

Prokuratorzy Instytutu Pami\u0119ci Narodowej – aby doko\u0144czy\u0107 \u015bledztwa w sprawie niemieckich zbrodni wojennych – musz\u0105 prosi\u0107 stron\u0119 niemieck\u0105 o dostarczenie decyzji procesowych podj\u0119tych w Niemczech i zweryfikowa\u0107 je pod k\u0105tem kwalifikacji prawnej czynu i respektowania praw polskich ofiar. Je\u015bli weryfikacja wypada negatywnie, podejmuj\u0105 w\u0142asne \u015bledztwa, ale o dowody zbrodni tym razem musz\u0105 puka\u0107 do niemieckich archiw\u00f3w.<\/strong>
\r\n
\r\nRzecznik praw obywatelskich otrzyma\u0142 z Prokuratury Okr\u0119gowej w Warszawie dziewi\u0119\u0107 tom\u00f3w akt tzw. sprawy Ludwigsburga wraz z informacj\u0105 o prawomocnym umorzeniu post\u0119powania z powodu przedawnienia karalno\u015bci czynu. Chodzi o g\u0142o\u015bne \u015bledztwo dotycz\u0105ce nielegalnego przekazania archiwalnych dowod\u00f3w zbrodni niemieckich na Polakach w r\u0119ce organ\u00f3w niemieckich przez by\u0142\u0105 G\u0142\u00f3wn\u0105 Komisj\u0105 Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Strona niemiecka zaw\u0142aszczy\u0142a te dokumenty, w\u0142\u0105czaj\u0105c je do w\u0142asnych zbior\u00f3w.
\r\n– Obecnie nasi prawnicy analizuj\u0105 dokumentacj\u0119 tego post\u0119powania – poinformowa\u0142a Anna Kabulska z biura RPO.
\r\nWskutek wydania Niemcom dowod\u00f3w zbrodni pion \u015bledczy IPN nie mo\u017ce prawomocnie zako\u0144czy\u0107 \u015bledztw dotycz\u0105cych zbrodni niemieckich na Polakach w okresie II wojny \u015bwiatowej. Orygina\u0142y materia\u0142u dowodowego wysy\u0142ane by\u0142y do Centralnego Urz\u0119du Administracyjnego S\u0105downictwa Krajowego ds. Badania Zbrodni Narodowosocjalistycznych w Ludwigsburgu, stamt\u0105d rozsy\u0142ane do niemieckich prokuratur w celu weryfikacji karno-procesowej, a nast\u0119pnie przekazywane do niemieckich zbior\u00f3w archiwalnych. By\u0142a GKBZpNP, kt\u00f3ra kilometrami ekspediowa\u0142a do Ludwigsburga archiwalia – zeznania \u015bwiadk\u00f3w, zdj\u0119cia, mapki sytuacyjne, protoko\u0142y ogl\u0119dzin i akty zgonu – nie by\u0142a informowana o wynikach \u015bledztw i proces\u00f3w w Niemczech. Bynajmniej o to nie zabiega\u0142a! Ca\u0142y proceder wysy\u0142ki odbywa\u0142 si\u0119 nielegalnie – ani strona polska, ani niemiecka nie odnalaz\u0142y \u017cadnych dokument\u00f3w, kt\u00f3re \u015bwiadczy\u0142yby, \u017ce oba kraje \u0142\u0105czy\u0142a umowa w tym wzgl\u0119dzie. W rezultacie przekazywana dokumentacja nie mia\u0142a prawnie zagwarantowanej \u015bcie\u017cki zwrotu.
\r\n
\r\nNierozliczone zbrodnie<\/strong>
\r\n
\r\nZ informacji IPN wynika, \u017ce otwartych pozostaje ponad 5 tys. post\u0119powa\u0144 karnych prowadzonych przez prokurator\u00f3w G\u0142\u00f3wnej Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN. Najwi\u0119cej niezbadanych i nieos\u0105dzonych zbrodni niemieckich – a\u017c 951, dotyczy Oddzia\u0142owej Komisji w Lublinie. W \u0141odzi pozosta\u0142o do zamkni\u0119cia 439 \u015bledztw, w Warszawie – 212, w Katowicach – 260. Za ka\u017cd\u0105 z tych zbrodni kryje si\u0119 \u015bmier\u0107, krzywda, upokorzenie Polak\u00f3w, kt\u00f3rym do dzi\u015b rami\u0119 sprawiedliwo\u015bci nie przywr\u00f3ci\u0142o poczucia godno\u015bci ludzkiej. Nawet je\u015bli w cz\u0119\u015bci tych post\u0119powa\u0144 zapad\u0142y decyzje procesowe niemieckich organ\u00f3w, wszystkie one s\u0105 obarczone wad\u0105 w postaci nierespektowania praw pokrzywdzonych i ich sukcesor\u00f3w, kt\u00f3rzy nie byli informowani o przebiegu post\u0119powania, nie mogli korzysta\u0107 ze \u015brodk\u00f3w odwo\u0142awczych, a nawet nie zostali poinformowani o decyzji ko\u0144cowej. Notabene, bilans s\u0105downictwa zachodnioniemieckiego w zakresie karania za zbrodnie hitlerowskie prezentuje si\u0119 niezbyt okazale. Od maja 1944 r. do grudnia 1986 r. skazano prawomocnymi wyrokami tylko ok. 6,5 tys. zbrodniarzy spo\u015br\u00f3d blisko 91 tys. podejrzanych, kt\u00f3rym przedstawione zosta\u0142y zarzuty. A przecie\u017c sformu\u0142owanie oskar\u017ce\u0144 \u015bwiadczy o tym, \u017ce materia\u0142 dowodowy przeciwko tym sprawcom musia\u0142 by\u0107 obszerny i wiarygodny.
\r\n– R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy liczb\u0105 oskar\u017conych a skazanych jest ogromna – zwraca uwag\u0119 prokurator Antoni Kura z IPN, autor artyku\u0142u „\u015aciganie zbrodni nazistowskich a sprawa polskich dokument\u00f3w w Ludwigsburgu” opublikowanego w 2009 r. w cyklu zeszyt\u00f3w pionu \u015bledczego IPN „Zbrodnie Przesz\u0142o\u015bci”, tom 3., „Nazizm”.
\r\nSpo\u015br\u00f3d zbrodniarzy, kt\u00f3rzy doczekali si\u0119 kary w Niemczech Zachodnich, 14 zosta\u0142o skazanych na kar\u0119 \u015bmierci, 160 na do\u017cywotnie wi\u0119zienie, 6194 na czasowe pozbawienie wolno\u015bci i 114 na… kar\u0119 grzywny. Je\u015bli chodzi o zbrodnie hitlerowskie pope\u0142nione na terytorium Polski w granicach sprzed 1939 roku, s\u0105downictwo zachodnioniemieckie prowadzi\u0142o 140 proces\u00f3w zako\u0144czonych prawomocnymi wyrokami. Na 355 oskar\u017conych w tych sprawach – 313 skazano, a 42 uniewinniono. Wobec rozmiaru zbrodni niemieckich, kt\u00f3rych \u015bwiadkami by\u0142o polskie pokolenie wojenne, liczby te m\u00f3wi\u0105 same za siebie.
\r\n– Poza \u015bciganiem pozostali chocia\u017cby kaci Powstania Warszawskiego – podkre\u015bla prokurator Antoni Kura.
\r\nZnacznie ostrzejsz\u0105 polityk\u0119 karania stosowa\u0142a dawna NRD, gdzie na ponad 16,5 tys. oskar\u017conych przez prokuratur\u0119 o zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci blisko 13 tys. skazano, w tym 118 na kar\u0119 \u015bmierci, 232 na do\u017cywocie, a pozosta\u0142ych na terminowe pozbawienie wolno\u015bci.
\r\n
\r\nZwalaj\u0105 na walk\u0119 z partyzantk\u0105<\/strong>
\r\n
\r\nWiele post\u0119powa\u0144 karnych w Niemczech zosta\u0142o umorzonych ju\u017c na etapie post\u0119powania w prokuraturze. Nie tylko z powodu \u015bmierci, niewykrycia sprawc\u00f3w lub nieustalenia ich miejsca pobytu. Prokuratorzy IPN spotykaj\u0105 si\u0119 z przypadkami, \u017ce przesy\u0142ane z Polski dowody zbrodni wojennych na ludno\u015bci cywilnej by\u0142y interpretowane przez organy niemieckie jako… dozwolone dzia\u0142ania przeciwko partyzantom. Pion \u015bledczy IPN otrzyma\u0142 wytyczne, aby nie respektowa\u0107 orzecze\u0144 niemieckich, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 w opisie znamion „zbrodni wojennej” lub „zbrodni przeciwko ludzko\u015bci”, poniewa\u017c zachodzi „brak to\u017csamo\u015bci czynu”. Polscy prokuratorzy powinni wi\u0119c w takich przypadkach kontynuowa\u0107 w\u0142asne \u015bledztwa o zbrodnie.
\r\nW wyniku utraty dowod\u00f3w prokuratorzy IPN zobowi\u0105zani do zamkni\u0119cia ka\u017cdego \u015bledztwa decyzj\u0105 procesow\u0105 (art. 1 i 45 ust. 3 ustawy o IPN)\u00a0znale\u017ali si\u0119 w wyj\u0105tkowo trudnej sytuacji:\u00a0chc\u0105c zako\u0144czy\u0107 post\u0119powanie, musz\u0105 w ka\u017cdej sprawie wyst\u0119powa\u0107\u00a0o informacj\u0119, jaka decyzja procesowa zosta\u0142a podj\u0119ta w Niemczech, zam\u00f3wi\u0107 t\u0142umaczenie dokument\u00f3w, a nast\u0119pnie sprawdzi\u0107, czy by\u0142a to decyzja w fazie ad rem czy ad personam, czy kwalifikacja czynu dotyczy\u0142a zbrodni wojennej lub zbrodni przeciwko ludzko\u015bci i czy przy jej podj\u0119ciu\u00a0by\u0142y respektowane prawa pokrzywdzonych. Je\u015bli nie, prokuratorzy IPN musz\u0105 podejmowa\u0107 zawieszone w Polsce post\u0119powania.\u00a0Staj\u0105 wtedy w obliczu braku dowod\u00f3w, kt\u00f3re bezprawnie w\u0142\u0105czono\u00a0do archiw\u00f3w niemieckich. O ka\u017cdy dokument musz\u0105 si\u0119 zwraca\u0107 do strony niemieckiej. Otrzymuj\u0105 go, jak pokaza\u0142a praktyka, nie w oryginale, lecz w formie uwiarygodnionych kopii. Ca\u0142a sytuacja uw\u0142acza pami\u0119ci ofiar, a Polsk\u0119 wystawia na po\u015bmiewisko.
\r\n– Zamykanie \u015bledztw w sprawie zbrodni na Polakach przed\u0142u\u017cy si\u0119 o kolejne 10 lat – ocenia jeden z prokurator\u00f3w IPN.
\r\nW pa\u017adzierniku 2005 r., po wyborach, w kt\u00f3rych rz\u0105dy obj\u0119\u0142a koalicja PiS – LPR – Samoobrona, w\u0142adze IPN, nie wiedz\u0105c, jak upora\u0107 si\u0119 z kuriozaln\u0105 sytuacj\u0105 w pionie \u015bledczym, zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 o zaj\u0119cie stanowiska do ministra sprawiedliwo\u015bci. W\u00f3wczas funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 Zbigniew Ziobro, kt\u00f3ry poinformowa\u0142, \u017ce prowadzone przez IPN post\u0119powania co do wszystkich czyn\u00f3w, kt\u00f3re nie uleg\u0142y przedawnieniu, nale\u017cy – w \u015bwietle kodeksu post\u0119powania karnego – uzna\u0107 za pozostaj\u0105ce w toku i fakt ten powinien stanowi\u0107 podstaw\u0119 \u017c\u0105dania zwrotu dokument\u00f3w na potrzeby post\u0119powania przygotowawczego. Minister nie wykluczy\u0142 podj\u0119cia konsultacji dyplomatycznych ze stron\u0105 niemieck\u0105, je\u015bli IPN uzna to za potrzebne. Pozostawi\u0142 przy tym prezesowi IPN decyzj\u0119, czy spraw\u0119 nielegalnej wysy\u0142ki akt za granic\u0119 skierowa\u0107 do prokuratury. W\u0142adze IPN energicznie zabra\u0142y si\u0119 do porz\u0105dk\u00f3w. Zarz\u0105dzono skontrum w archiwach, aby ustali\u0107, co zgin\u0119\u0142o z akt i gdzie zosta\u0142o wyekspediowane. Wyniki przesz\u0142y naj\u015bmielsze oczekiwania: „str\u00f3\u017ce pami\u0119ci narodowej” z czas\u00f3w PRL zd\u0105\u017cyli pozby\u0107 si\u0119 blisko 63 tysi\u0119cy dokument\u00f3w, z czego prawie 60 tysi\u0119cy przekazali do RFN. Prezes IPN Janusz Kurtyka z\u0142o\u017cy\u0142 w 2006 r. doniesienie do prokuratury. Jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku Prokuratura Okr\u0119gowa w Warszawie po cichu umorzy\u0142a \u015bledztwo z powodu przedawnienia karalno\u015bci. Z naszych informacji wynika, \u017ce prokurator nie pokusi\u0142 si\u0119 nawet o wskazanie winnych. Rzecznik IPN Andrzej Arseniuk nie chcia\u0142 komentowa\u0107 tej sprawy ani te\u017c odpowiedzie\u0107 na pytanie, czy IPN odwo\u0142a\u0142 si\u0119 od tej decyzji prokuratora do s\u0105du. Nie mamy te\u017c odpowiedzi z MSZ, czy zamierza podj\u0105\u0107 interwencj\u0119 dyplomatyczn\u0105 w celu odzyskania zaw\u0142aszczonych dowod\u00f3w zbrodni.
\r\n<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Ma\u0142gorzata Goss<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przez nielegalne przekazanie dowod\u00f3w zbrodni na Polakach do Niemiec rozliczanie zbrodni niemieckich w Polsce potrwa kolejne 10 lat Prokuratorzy Instytutu Pami\u0119ci Narodowej – aby doko\u0144czy\u0107 \u015bledztwa w sprawie niemieckich zbrodni wojennych – musz\u0105 prosi\u0107 stron\u0119 niemieck\u0105 o dostarczenie decyzji procesowych podj\u0119tych w Niemczech i zweryfikowa\u0107 je pod k\u0105tem kwalifikacji prawnej czynu i respektowania praw polskich […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[65,124,98,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19743\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}