{"id":19425,"date":"2010-03-15T23:59:31","date_gmt":"2010-03-16T04:59:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=19425"},"modified":"2010-03-15T14:07:39","modified_gmt":"2010-03-15T19:07:39","slug":"sowieckie-deportacje-zaglada-kresow-ii-rp-tadeusz-m-pluzanski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=19425","title":{"rendered":"Sowieckie deportacje &#8211; zag\u0142ada Kres\u00f3w II RP &#8211; <em>Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/em>"},"content":{"rendered":"<p><strong>10 lutego 1940 r. &#8211; to druga data &#8211; po sowieckiej agresji 17 wrze\u015bnia  1939 r., kt\u00f3ra g\u0142\u0119boko zapad\u0142a w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w Kres\u00f3w Wschodnich  II Rzeczypospolitej. 70 lat temu, o \u015bwicie, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pierwsza  masowa wyw\u00f3zka Polak\u00f3w do syberyjskich \u0142agr\u00f3w, oficjalnie nazywana  &#8222;przesiedleniem&#8221;. Obj\u0119\u0142a ponad 220 tys. ludzi &#8211; urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych  (m.in. s\u0119dzi\u00f3w, prokurator\u00f3w, policjant\u00f3w), dzia\u0142aczy samorz\u0105dowych,  le\u015bnik\u00f3w, a tak\u017ce w\u0142a\u015bcicieli ziemskich i osadnik\u00f3w wojskowych z  rodzinami. Wywiezieni trafili do p\u00f3\u0142nocnych region\u00f3w ZSRS, w okolice  Archangielska oraz do Irkucka, Kraju Krasnojarskiego i Komi. Ocenia si\u0119,  \u017ce podczas czterech wielkich deportacji, kt\u00f3re trwa\u0142y do czerwca 1941  r., na nieludzk\u0105 ziemi\u0119 Sowieci zes\u0142ali \u0142\u0105cznie od 1,5 do 2 milion\u00f3w  Polak\u00f3w.<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Sowieckie deportacje by\u0142y jedn\u0105 z najci\u0119\u017cszych  zbrodni dokonanych na Narodzie Polskim w latach 1939 &#8211; 1945. Szkoda  tylko, \u017ce do dzi\u015b (zar\u00f3wno w Polsce, a tym bardziej na Zachodzie)  niewiele m\u00f3wi si\u0119 o zbrodniach Sowiet\u00f3w, w przeciwie\u0144stwie do zbrodni  &#8222;nazist\u00f3w&#8221;, czego dowodem s\u0105 np. coroczne obchody rocznicy wyzwolenia KL  Auschwitz, kt\u00f3rym nadaje si\u0119 mi\u0119dzynarodowy charakter. Ale c\u00f3\u017c, o  pami\u0119ci historycznej ci\u0105gle decyduje bie\u017c\u0105ca polityka.<br \/>\r\n 70 lat od tych  tragicznych wydarze\u0144 Rosja &#8211; prawny i moralny spadkobierca ZSRS &#8211; udaje  (przy cichej aprobacie mo\u017cnych tego \u015bwiata), \u017ce tematu nie ma i ani  my\u015bli o wyp\u0142acie tysi\u0105com represjonowanych nale\u017cnych im odszkodowa\u0144. Co  jaki\u015b czas Kreml m\u00f3wi co prawda, \u017ce zado\u015b\u0107uczyni wszystkim poszkodowanym  (o kogo chodzi i w wyniku czego zostali poszkodowani, tego ju\u017c  oczywi\u015bcie si\u0119 nie dowiemy). A jak ma zap\u0142aci\u0107 wszystkim, to wiadomo, \u017ce  nie zap\u0142aci nikomu. To jedno z wielu k\u0142amstw Moskwy, k\u0142amstw dobrze  znanych z historii. Polskie w\u0142adze tradycyjnie nie interweniuj\u0105, aby nie  dra\u017cni\u0107 Wielkiego Brata.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Aby zn\u00f3w si\u0119 nie wydarzy\u0142o<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Jedn\u0105  z podstawowych ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych Golgocie Wschodu jest monumentalne  opracowanie Anny Applebaum (\u017cony ministra spraw zagranicznych RP Radka  Sikorskiego) pt. &#8222;Gu\u0142ag&#8221; (wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki). Na 624 stronach  autorka analizuje, jak i kiedy powsta\u0142 system \u0142agr\u00f3w, opisuje ich  histori\u0119. Niezorientowanemu na og\u00f3\u0142 w historii (a szczeg\u00f3lnie w  problematyce zbrodni komunizmu) czytelnikowi ameryka\u0144skiemu &#8211; bo do  niego przede wszystkim ksi\u0105\u017cka by\u0142a adresowana, Applebaum wyja\u015bnia, \u017ce  gu\u0142agi to obozy pracy przymusowej, w kt\u00f3rych przez 60 lat komuni\u015bci  zamykali zar\u00f3wno wrog\u00f3w systemu, jak i zwyk\u0142ych przest\u0119pc\u00f3w. W obozach  tych, rozrzuconych po wielkim terytorium ZSRS, pracowa\u0142o w sumie 30  milion\u00f3w wi\u0119\u017ani\u00f3w.<br \/>\r\n Autorka przypomina m.in., \u017ce model p\u00f3\u017aniejszego  Gu\u0142agu powsta\u0142 w latach 1917 &#8211; 1939 na Wyspach So\u0142owieckich (So\u0142owkach),  a jednym z jego architekt\u00f3w by\u0142 Naftali Aronowicz Frenkel. Urodzony w  Palestynie ok. 1881 r., Frenkel trafi\u0142 do obozu pracy na So\u0142owkach,  ukarany prawdopodobnie za szmugiel. Jego plan &#8222;racjonalizacji&#8221; pracy  wi\u0119\u017ani\u00f3w tak si\u0119 spodoba\u0142 w\u0142adzom w Moskwie, \u017ce wkr\u00f3tce zosta\u0142  kierownikiem obozu.<br \/>\r\n Applebaum najwi\u0119cej miejsca po\u015bwi\u0119ca \u017cyciu i  morderczej pracy w \u0142agrach. Podkre\u015bla, \u017ce celem Gu\u0142agu by\u0142o wychowanie  przez prac\u0119, ale przede wszystkim przymusowe wykorzystanie darmowej si\u0142y  roboczej na potrzeby sowieckiego pa\u0144stwa. Najwi\u0119cej \u0142agiernik\u00f3w  pracowa\u0142o przy wyr\u0119bie lasu, przy wydobyciu z\u0142ota (Ko\u0142yma), w\u0119gla i  nafty (Workuta).<br \/>\r\n Autorka korzysta\u0142a z pami\u0119tnik\u00f3w i opracowa\u0144,  g\u0142\u00f3wnie w j\u0119zyku rosyjskim i angielskim, ale w ksi\u0105\u017cce cytowane s\u0105 te\u017c  \u017ar\u00f3d\u0142a polskie. Przebada\u0142a zbiory w Archiwum Hoovera, Bibliotece  Kongresu w Waszyngtonie i O\u015brodku Karta. W Rosji pozwolono jej  skorzysta\u0107 z archiw\u00f3w pa\u0144stwowych &#8211; centralnych i prowincjonalnych,  zwiedzi\u0142a te\u017c m.in. Wyspy So\u0142owieckie, Archangielsk, Petersburg,  Petrozawodsk i rejon Workuty. Przeprowadzi\u0142a wywiady zar\u00f3wno z osobami,  kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y Gu\u0142ag, jak i z przeci\u0119tnymi Rosjanami, kt\u00f3rych  przewa\u017caj\u0105ca liczba rozgrzesza stalinizm i jest przeciwna badaniu  przesz\u0142o\u015bci ich kraju.<br \/>\r\n Z ksi\u0105\u017cki dowiadujemy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce  wi\u0119kszo\u015b\u0107 oboz\u00f3w zamkni\u0119to dopiero w p\u00f3\u017anych latach 80., cho\u0107 niekt\u00f3re  istniej\u0105 do dzi\u015b. Nie wiadomo jednak, ile ich jest i jak si\u0119 tam  traktuje wi\u0119\u017ani\u00f3w. &#8222;Ksi\u0105\u017cka ta napisana zosta\u0142a, bo prawie na pewno to  wydarzy si\u0119 zn\u00f3w&#8221; &#8211; ostrzega Anna Applebaum.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Na najwy\u017cszym  szczeblu<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Przeprowadzon\u0105 10 lutego 1940 r. akcj\u0119  eksterminacyjn\u0105, kt\u00f3rej celem by\u0142o wyniszczenie Polak\u00f3w, przygotowano  du\u017co wcze\u015bniej w spos\u00f3b bardzo szczeg\u00f3\u0142owy. Uchwa\u0142\u0119 o wysiedleniu z  &#8222;zachodnich obwod\u00f3w Ukrai\u0144skiej i Bia\u0142oruskiej SRS&#8221; &#8222;osadnik\u00f3w&#8221; (czyli  polskich mieszka\u0144c\u00f3w tych ziem II RP) Rada Komisarzy Ludowych ZSRS  podj\u0119\u0142a ju\u017c 5 grudnia 1939 r. Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej (22 grudnia) podobn\u0105  decyzj\u0105 obj\u0119to r\u00f3wnie\u017c pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby le\u015bnej.<br \/>\r\n Czym Polacy  &#8222;zawinili&#8221;? Ot\u00f3\u017c Sowieci uznali, i\u017c wiernie s\u0142u\u017cyli oni rz\u0105dowi  &#8222;bur\u017cuazyjnej Polski&#8221; i zostali przygotowani (przez II Oddzia\u0142 Sztabu  G\u0142\u00f3wnego WP) na wypadek konfliktu z ZSRS do dzia\u0142ania w charakterze  &#8222;dywersant\u00f3w&#8221;, &#8222;szpieg\u00f3w&#8221; i &#8222;terroryst\u00f3w&#8221; (dzisiejszy w\u0142adca Rosji  nazywa tak Czeczen\u00f3w). &#8222;Grzechem&#8221; Polak\u00f3w by\u0142a r\u00f3wnie\u017c (je\u015bli nie przede  wszystkim) &#8222;aktywna walka z w\u0142adz\u0105 sowieck\u0105 w 1920 r.&#8221;,  &#8222;wykorzystywanie pracy najemnej&#8221;, &#8222;wrogie wypowiedzi pod adresem ZSRS&#8221;,  &#8222;rozprawianie si\u0119 z prostymi ch\u0142opami, kt\u00f3rzy r\u0105bali pa\u0144ski las&#8221;,  &#8222;przej\u015bcie na katolick\u0105 wiar\u0119&#8221;. W ten spos\u00f3b &#8211; jak pisze wybitny znawca  tematu, prof. Albin G\u0142owacki w ksi\u0105\u017cce &#8222;Sowieci wobec Polak\u00f3w na  ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej 1939 &#8211; 1941&#8221; &#8211; &#8222;w\u0142adze  bezpiecze\u0144stwa ZSRS otrzyma\u0142y \u00bbprawn\u0105\u00ab podstaw\u0119 do rozpocz\u0119cia  przygotowa\u0144 do wyw\u00f3zki. Odpowiednie wskaz\u00f3wki w tej sprawie przekaza\u0142 19  i 25 XII 1939 r. Berii r\u00f3wnie\u017c Stalin&#8221;. Decyzja zapad\u0142a zatem na  najwy\u017cszym szczeblu sowieckiego pa\u0144stwa.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Zbrodniczy plan<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n W  terenie ruszy\u0142a akcja tzw. rejestracji polskich rodzin. Nie chodzi\u0142o  oczywi\u015bcie o \u017caden spis ludno\u015bci, ale o uzyskanie niezb\u0119dnych danych do  wyw\u00f3zki, pozyskanie niewolniczej si\u0142y roboczej i przej\u0119cie  pozostawionego maj\u0105tku.<br \/>\r\n 29 grudnia 1939 r. RKL ZSRS zatwierdzi\u0142a  przygotowany przez NKWD plan &#8222;przesiedlenia&#8221;. Zwraca uwag\u0119 tempo  podejmowania decyzji &#8211; od formalnej uchwa\u0142y o wysiedleniu (5 grudnia)  min\u0119\u0142y zaledwie trzy tygodnie. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce akcj\u0119  zaplanowano na ten sam dzie\u0144 &#8211; 10 lutego i obj\u0119\u0142a ona ogromne po\u0142acie  polskich Kres\u00f3w Wschodnich, zdradziecko zaj\u0119tych przez Stalina i  przydzielonych do dw\u00f3ch republik &#8211; sowieckiej Ukrainy i Bia\u0142orusi. Co  wi\u0119cej &#8211; wyznaczonego dnia akcja rzeczywi\u015bcie si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a. \u015awiadczy  to o niebywa\u0142ej skuteczno\u015bci Sowiet\u00f3w w realizacji zbrodniczego planu  zbiorowej eksterminacji ludno\u015bci polskiej. Odpowiednio wcze\u015bniej  zadecydowano r\u00f3wnie\u017c, dok\u0105d Polacy zostan\u0105 wywiezieni &#8211; tu nie by\u0142o  \u017cadnego przypadku.<br \/>\r\n Okupanci szybko zorientowali si\u0119, \u017ce skala wyw\u00f3zek  mo\u017ce by\u0107 niewystarczaj\u0105ca. W zwi\u0105zku z tym 14 I 1940 r. BP KC WKP(b) i  rz\u0105d sowiecki podj\u0119\u0142y wsp\u00f3ln\u0105 uchwa\u0142\u0119 &#8222;O dodatkowym rozmieszczeniu  specprzesiedle\u0144c\u00f3w-osadnik\u00f3w&#8221;, kt\u00f3ra przewidywa\u0142a zwi\u0119kszenie liczby  wysiedlanych o 5 tys.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Do ojca, do lasu<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Wyw\u00f3zka by\u0142a  pe\u0142nym zaskoczeniem. Nikt nie wiedzia\u0142, dlaczego i dok\u0105d jest wywo\u017cony.  Dla jednych oznacza\u0142o to szybk\u0105 \u015bmier\u0107, dla innych wieloletnie (cz\u0119sto  do\u017cywotnie) pozostanie na nieludzkiej ziemi.<br \/>\r\n Albin G\u0142owacki pisze:<br \/>\r\n &#8222;Mr\u00f3z  dochodzi\u0142 nawet do minus 42 stopni C. Do otoczonych dom\u00f3w (mieszka\u0144)  os\u00f3b przewidzianych do zsy\u0142ki za\u0142omotali uzbrojeni funkcjonariusze NKWD.  Nierzadko asystowali im cywile &#8211; przedstawiciele lokalnych w\u0142adz.  Wtargn\u0105wszy do wewn\u0105trz, sp\u0119dzali wyrwanych ze snu domownik\u00f3w w jedno  miejsce, pozwalali im ubra\u0107 si\u0119, ustalali ich personalia i rozpoczynali  szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 rewizj\u0119 domu i obej\u015bcia, rzekomo w poszukiwaniu broni i  ewentualnie ukrywaj\u0105cych si\u0119 ludzi (przy okazji zdarza\u0142o si\u0119 im ukra\u015b\u0107  co cenniejsze przedmioty, zabra\u0107 dokumenty, fotografie itp.). M\u0119\u017cczyzn  unieruchamiali pod uzbrojon\u0105 stra\u017c\u0105, by nie mogli czynnie przeciwstawi\u0107  si\u0119 bezprawiu. Nast\u0119pnie (b\u0105d\u017a od razu) odczytywali (komunikowali)  decyzj\u0119 o przesiedleniu, od kt\u00f3rej nie by\u0142o odwo\u0142ania. Na pytanie dok\u0105d &#8211;  odpowiadali og\u00f3lnikowo, wymijaj\u0105co lub k\u0142amali, \u017ce b\u0119dzie to np.  miejsce urodzenia rodzic\u00f3w, inne gospodarstwo, inny rejon czy obw\u00f3d.  Niekiedy m\u00f3wili, \u017ce chodzi o wysiedlenie ze strefy wojennej (?), \u017ce  rodzin\u0119 przewozi si\u0119 do ojca (aresztowanego!). Sporadycznie informowali  jednak, \u017ce zes\u0142a\u0144cy nigdy ju\u017c tu nie powr\u00f3c\u0105, \u017ce jad\u0105 do pracy w lesie.  Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c uspokajaj\u0105ce \u00bbwyja\u015bnienia\u00ab: oto w\u0142adza sowiecka  przesiedla ich, poniewa\u017c grozi im \u00bbniebezpiecze\u0144stwo ze strony  miejscowej ludno\u015bci\u00ab, zawinione przez rz\u0105d polski, kt\u00f3ry \u00bbnieudolnie  wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z ludno\u015bci\u0105 ukrai\u0144sk\u0105\u00ab, \u017ce wyjazd jest konieczny, gdy\u017c  mieszkaj\u0105 zbyt blisko od granicy itp. Na spakowanie si\u0119 i przygotowanie  do wyjazdu pozostawiono przewa\u017cnie niewiele czasu&#8221;.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>&#8222;Dobytek  do\u015blemy&#8221;<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Wed\u0142ug przygotowanych odg\u00f3rnie wytycznych wywo\u017ceni  mogli zabra\u0107 ze sob\u0105 troch\u0119 odzie\u017cy i przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku  (np. naczynia kuchenne), \u017cywno\u015b\u0107 (miesi\u0119czny zapas na rodzin\u0119),  pieni\u0105dze (bez ogranicze\u0144) i kosztowno\u015bci, przy jednym wszak  zastrze\u017ceniu &#8211; waga wszystkiego nie mog\u0142a przekracza\u0107 500 kg na rodzin\u0119.<br \/>\r\n Albin  G\u0142owacki:<br \/>\r\n &#8222;Bywa\u0142o, \u017ce [enkawudzi\u015bci &#8211; red.] nie pozwolili zabra\u0107  \u017cadnego dobytku, ani \u017cywno\u015bci, lecz tylko kilka osobistych rzeczy.  Twierdzili, \u017ce wszystko, co potrzebne, wysiedle\u0144cy jakoby otrzymaj\u0105 po  przybyciu na nowe miejsce b\u0105d\u017a, \u017ce do\u015ble si\u0119 tam ich dobytek (sic!)&#8221;.<br \/>\r\n Maj\u0105tek  &#8222;przesiedlonych&#8221; mia\u0142 przej\u015b\u0107 na w\u0142asno\u015b\u0107 ko\u0142choz\u00f3w, szk\u00f3\u0142 i szpitali, w  rzeczywisto\u015bci wszystko przej\u0119\u0142o pa\u0144stwo, czyli sowiecki aparat. W ten  spos\u00f3b rzekomo &#8222;wyzwolony lud pracuj\u0105cy ukrai\u0144skich i bia\u0142oruskich  miast, i wsi&#8221; nie uzyska\u0142 z akcji \u017cadnych profit\u00f3w. Do opustosza\u0142ych  polskich miast i wiosek sprowadzano m.in. Rosjan ze Wschodu i \u0141emk\u00f3w z  okolic Sanoka.<br \/>\r\n Przejazd na stacj\u0119 kolejow\u0105, na zarekwirowanych  saniach lub furmankach, pod eskort\u0105 NKWD, trwa\u0142 cz\u0119sto ca\u0142y dzie\u0144. Potem  \u0142adowano ludzi do bydl\u0119cych wagon\u00f3w (po 35-50 os\u00f3b w jednym). Zmar\u0142ych  grzebano lub po prostu pozostawiano na najbli\u017cszym postoju. Po  dw\u00f3ch-czterech tygodniach poci\u0105gi dociera\u0142y do rozrzuconych w tajdze lub  stepie specjalnych osiedli (<em>specposio\u0142k\u00f3w<\/em>, czyli \u0142agr\u00f3w,  gu\u0142ag\u00f3w), zarz\u0105dzanych przez NKWD. Oddalone od innych siedzib ludzkich,  zazwyczaj sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z kilku-kilkunastu bli\u017aniaczo podobnych barak\u00f3w.<br \/>\r\n <br \/>\r\n <strong>Zg\u0142adzi\u0107  nar\u00f3d<\/strong><br \/>\r\n <br \/>\r\n Wed\u0142ug danych NKWD, podczas pierwszej wyw\u00f3zki  wysiedlono w sumie prawie 140 tys. osadnik\u00f3w i le\u015bnik\u00f3w wraz z  rodzinami, kt\u00f3rych umieszczono w 115 <em>specposio\u0142kach<\/em>, rozrzuconych  w 21 krajach i obwodach ZSRS. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracowa\u0142a w przedsi\u0119biorstwach  Ludowego Komisariatu Przemys\u0142u Le\u015bnego &#8211; 17.077 rodzin (85.779 os\u00f3b,  czyli 61,5% og\u00f3\u0142u zes\u0142a\u0144c\u00f3w), COL-esu &#8211; Ludowego Komisariatu Komunikacji  &#8211; 4573 rodziny (23.026 os\u00f3b, 16,5%) i Ludowego Komisariatu Hutnictwa  Metali Kolorowych &#8211; 3951 rodzin (19.455 os\u00f3b, 13,9%). Pozosta\u0142ych 1867  rodzin (11.336 os\u00f3b, 8,1%) przekazano do Ludowych Komisariat\u00f3w:  Przemys\u0142u Miejscowego, Hutnictwa \u0179elaza i Stali, Budownictwa,  Uzbrojenia, Materia\u0142\u00f3w Budowlanych oraz do le\u015bnych oboz\u00f3w NKWD.<br \/>\r\n Pod  tymi suchymi, acz znamiennymi liczbami, kryj\u0105 si\u0119 tragiczne losy  \u0142agiernik\u00f3w. Pracowali cz\u0119sto po pas w \u015bniegu lub w zat\u0119ch\u0142ych szybach  kopalnianych, w potwornych warunkach sanitarnych, higienicznych i  klimatycznych (zim\u0105 wielkie mrozy, latem upa\u0142y z wszechobecnymi meszkami  i komarami), bez cho\u0107by minimalnych zabezpiecze\u0144 i opieki zdrowotnej.  Umierali albo tracili zdrowie z wycie\u0144czenia, zimna i g\u0142odu. Polacy byli  przy tym traktowani jak ludzie ni\u017cszej kategorii &#8211; pozbawieni wszelkich  praw &#8222;wrogowie ludu&#8221; i &#8222;bur\u017cuje&#8221;. NKWD-zi\u015bci na ka\u017cdym kroku  powtarzali: &#8222;Polski ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie&#8221;.<br \/>\r\n <br \/>\r\n Wkr\u00f3tce przysz\u0142y  nast\u0119pne masowe wyw\u00f3zki. Zaledwie dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, 13 kwietnia 1940  r., deportowano kolejnych Polak\u00f3w (ok. 61 tys. os\u00f3b) &#8211; przede wszystkim  rodziny os\u00f3b poprzednio &#8222;przesiedlonych&#8221;, w wi\u0119kszo\u015bci kobiety i  dzieci. Transporty kierowano tym razem nie na p\u00f3\u0142noc, jak podczas  pierwszej wyw\u00f3zki, tylko na po\u0142udnie azjatyckiej cz\u0119\u015bci ZSRR, do  Kazachstanu.<br \/>\r\n Wkr\u00f3tce &#8211; 29 czerwca 1940 r. Sowieci wywie\u017ali ok. 78  tys. Polak\u00f3w &#8211; nie tylko mieszka\u0144c\u00f3w Kres\u00f3w, ale tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy  dotarli tam, uciekaj\u0105c przed Niemcami. Czwarta wyw\u00f3zka &#8211; w nocy z 21 na  22 maja 1941 r. obj\u0119\u0142a ponad 12 tys. os\u00f3b z teren\u00f3w &#8222;Zachodniej  Ukrainy&#8221;. Kolejne deportacje powstrzymali Niemcy, uderzaj\u0105c na Zwi\u0105zek  Sowiecki.<br \/>\r\n Elit\u0119 II RP wymordowano m.in. w Katyniu. Wszystko zgodnie z  sowieckim planem zag\u0142ady narodu polskiego.<\/p>\r\n\r\n<p><em><strong>Tadeusz M. P\u0142u\u017ca\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"10 lutego 1940 r. &#8211; to druga data &#8211; po sowieckiej agresji 17 wrze\u015bnia 1939 r., kt\u00f3ra g\u0142\u0119boko zapad\u0142a w pami\u0119ci mieszka\u0144c\u00f3w Kres\u00f3w Wschodnich II Rzeczypospolitej. 70 lat temu, o \u015bwicie, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 pierwsza masowa wyw\u00f3zka Polak\u00f3w do syberyjskich \u0142agr\u00f3w, oficjalnie nazywana &#8222;przesiedleniem&#8221;. Obj\u0119\u0142a ponad 220 tys. ludzi &#8211; urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych (m.in. s\u0119dzi\u00f3w, prokurator\u00f3w, policjant\u00f3w), [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,30,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19425"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19425"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19425\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}