{"id":19373,"date":"2010-03-15T07:30:20","date_gmt":"2010-03-15T12:30:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=19373"},"modified":"2010-03-15T07:30:20","modified_gmt":"2010-03-15T12:30:20","slug":"100-rocznica-urodzin-mjr-lupaszki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=19373","title":{"rendered":"100. rocznica urodzin mjr \u0141upaszki"},"content":{"rendered":"

Symbol niez\u0142omnej walki o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119, jak\u0105 toczyli \u0179o\u0142nierze Wykl\u0119ci – napisano w uchwale Sejmu RP o mjr Zygmuncie Szendzielarzu „\u0141upaszce”, legendarnym dow\u00f3dcy V Wile\u0144skiej Brygady Armii Krajowej. W pi\u0105tek, 12 marca br. mija 100. rocznica urodzin tego \u017co\u0142nierza, do ko\u0144ca wiernego Niepodleg\u0142ej Polsce, za swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 dwukrotnie odznaczonego orderem Virtuti Militari, Krzy\u017cem Walecznych oraz Krzy\u017cem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\"\"<\/a>Zygmunt Szendzielarz urodzi\u0142 si\u0119 12 marca 1910 r. w Stryju w obwodzie lwowskim na Ukrainie. By\u0142 \u017co\u0142nierzem kampanii wrze\u015bniowej. Jako dow\u00f3dca szwadronu kawalerii walczy\u0142 w szeregach Armii „Prusy” i Grupy Operacyjnej Kawalerii gen. Andersa.<\/p>\r\n\r\n

Od pocz\u0105tku okupacji by\u0142 uczestnikiem konspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowej, cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej, a nast\u0119pnie Armii Krajowej, jednym z organizator\u00f3w ruchu oporu na Wile\u0144szczy\u017anie. W 1943 r. obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo pierwszego polskiego oddzia\u0142u partyzanckiego na Wile\u0144szczy\u017anie, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 5 Wile\u0144skiej Brygady Armii Krajowej. W latach 1943-1944, 5 Wile\u0144ska Brygada Armii Krajowej stoczy\u0142a kilkadziesi\u0105t bitew, prowadz\u0105c krwawe walki z okupantem: niemieckim i litewskim, oraz z sowieck\u0105 partyzantk\u0105 terroryzuj\u0105c\u0105 Polak\u00f3w. W czasie tych dzia\u0142a\u0144 „\u0141upaszko” zdoby\u0142 sobie zaszczytn\u0105 opini\u0119 znakomitego dow\u00f3dcy.<\/p>\r\n\r\n

Major Zygmunt Szendzielarz unikn\u0105\u0142 tragicznego losu wi\u0119kszo\u015bci \u017co\u0142nierzy wile\u0144skiej AK podst\u0119pnie rozbrojonych i uwi\u0119zionych przez Sowiet\u00f3w po operacji „Ostra Brama”. W 1944 r. przedosta\u0142 si\u0119 na teren Bia\u0142ostocczyzny i odtworzy\u0142 tam oddzia\u0142y 5 Wile\u0144skiej Brygady AK, staj\u0105c do walki z komunistyczn\u0105 okupacj\u0105. Mimo ogromnej dysproporcji si\u0142 szwadrony 5 Brygady rozwin\u0119\u0142y szeroko zakrojon\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, tocz\u0105c walki z komunistycznymi si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa na terenie Podlasia, Bia\u0142ostocczyzny, Warmii i Mazur, Pomorza Gda\u0144skiego i Zachodniego. W latach 1945-1952 przeprowadzi\u0142y oko\u0142o 450 akcji zbrojnych, mimo i\u017c przeciwko \u017co\u0142nierzom 5 Wile\u0144skiej Brygady AK zmobilizowano du\u017ce si\u0142y NKWD, UB, KBW i MO. W jednostkach podleg\u0142ych majorowi „\u0141upaszce” panowa\u0142a wzorowa dyscyplina. Zwalcza\u0142y one nie tylko komunistyczny aparat bezpiecze\u0144stwa, ale tak\u017ce chroni\u0142y ludno\u015b\u0107 przed pospolitymi bandytami.<\/p>\r\n\r\n

Major Zygmunt Szendzielarz „\u0141upaszko” zosta\u0142 aresztowany w czerwcu 1948 r., a nast\u0119pnie \u201eskazany na osiemnastokrotn\u0105 kar\u0119 \u015bmierci\u201d. W \u015bledztwie zachowa\u0142 godn\u0105 postaw\u0119. O \u0142ask\u0119 nie poprosi\u0142. Wieczorem, 8 lutego 1951 r. zosta\u0142 stracony w wi\u0119zieniu mokotowskim. Miejsce jego poch\u00f3wku jest nieznane.<\/p>\r\n\r\n

O „\u0141upaszce” pami\u0119ta\u0142a r\u00f3wnie\u017c Poczta Polska, kt\u00f3ra w 100. rocznic\u0119 jego urodzin wprowadzi\u0142a do obiegu okoliczno\u015bciow\u0105 kartk\u0119 pocztow\u0105 z nadrukowanym znakiem op\u0142aty o warto\u015bci 1,55 z\u0142. Autorka projektu kartki Joanna Czerwi\u0144ska – J\u0119drych, do emisji wykorzysta\u0142a zdj\u0119cia wybitnych fotografik\u00f3w, operator\u00f3w oraz \u017co\u0142nierzy Wile\u0144skiej Brygady AK – braci Miko\u0142aja i Sergiusza Sprudin\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Kartka obrazuje wojenn\u0105 drog\u0119 dow\u00f3dcy tu\u0142acza i jego wiernych towarzyszy broni. Sylwetka dow\u00f3dcy „id\u0105cego pod pr\u0105d” wybija si\u0119 na tle maszeruj\u0105cych \u017co\u0142nierzy, co symbolizuje przewrotno\u015b\u0107 historii. Wst\u0119ga flagi polskiej jest elementem symbolizuj\u0105cym drog\u0119 do Polski – powiedzia\u0142a autorka projektu kartki. Znaczenie symboliczne ma r\u00f3wnie\u017c majacz\u0105cy si\u0119 na horyzoncie napis: \u0141UPASZKO \u0179O\u0141NIERZ WYKL\u0118TY, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka jest niewidoczny – doda\u0142a. W miejscu op\u0142aty pocztowej znajduj\u0105 si\u0119 trzy fotografie przedstawiaj\u0105ce mjr. Zygmunta Szendzielarza.<\/p>\r\n\r\n

Major Zygmunt Szendzielarz „\u0141upaszko” sta\u0142 si\u0119 symbolem niez\u0142omnej walki o Niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119, jak\u0105 toczyli \u0179o\u0142nierze Wykl\u0119ci – \u017co\u0142nierze antykomunistycznego ruchu oporu z organizacji Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107, Armii Krajowej na Kresach Wschodnich, O\u015brodka Mobilizacyjnego Wile\u0144skiego Okr\u0119gu AK, Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, Ruchu Oporu Armii Krajowej, Konspiracyjnego Wojska Polskiego i z wielu innych organizacji; podkomendni podpu\u0142kownika „Kotwicza”, podporucznika „Zago\u0144czyka”, kapitana „M\u0142ota”, majora „Orlika”, majora „Zapory”, kapitana „Warszyca”, majora „Ognia”, kapitana „Bartka” i wielu innych, kt\u00f3rych \u017co\u0142nierski szlak ko\u0144czy\u0142a \u015bmier\u0107 w nier\u00f3wnej walce z komunistycznymi si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa b\u0105d\u017a ubecki strza\u0142 w ty\u0142 g\u0142owy.<\/p>\r\n\r\n

Niech polska ziemia utuli ich do spokojnego snu.<\/p>\r\n\r\n

Polecam r\u00f3wnie\u017c, kr\u00f3tki film w formie muzycznego ho\u0142d dla \u017co\u0142nierzy V Wile\u0144skiej Brygady AK i jej dow\u00f3dcy majora \u0141upaszki, patrz tutaj.<\/p>\r\n\r\n

http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=6TvGGAikh4o<\/a><\/p>\r\n\r\n

Mariusz A. Roman<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Symbol niez\u0142omnej walki o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119, jak\u0105 toczyli \u0179o\u0142nierze Wykl\u0119ci – napisano w uchwale Sejmu RP o mjr Zygmuncie Szendzielarzu „\u0141upaszce”, legendarnym dow\u00f3dcy V Wile\u0144skiej Brygady Armii Krajowej. W pi\u0105tek, 12 marca br. mija 100. rocznica urodzin tego \u017co\u0142nierza, do ko\u0144ca wiernego Niepodleg\u0142ej Polsce, za swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 dwukrotnie odznaczonego orderem Virtuti Militari, Krzy\u017cem Walecznych oraz […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[36,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19373"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19373"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19373\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}